Potansiyel yasak ışığında WeChat'in konumu

Küresel iş dünyası ve teknoloji gelişmelerinde son haftalarda en çok dikkat çeken konu belki de ABD Başkanı Donald Trump’ın TikTok’u yasaklama ve akabinde ABD merkezli Oracle ve Microsoft gibi şirketlerin olası satın alma girişimleri oldu. Diğer yandan Trump, bu kısıtlamayı yalnızca TikTok için değil, Çin halkı ve Çin diasporası için bir hayli önemli bir mesajlaşma uygulaması WeChat için de öngörüyor.

• WeChat: WeChat genelde küresel standartlarda tartışıldığında WhatsApp'la karşılaştırılır ve ona benzetilir. Fakat uygulama; uygulama içi bilet satın alma, fatura ödeme, para gönderme veya alma, komüniteler oluşturma ve haber alma gibi özellikleriyle bir nevi “süper uygulama” olarak tanımlanıyor ve işlev görüyor. 2011 yılında faaliyete geçen ve 2012'de 100 milyon kullanıcıya ulaşan uygulamanın 2020 yılının birinci çeyreği itibarıyla 1,17 milyar kullanıcısı bulunuyor.
   
• Çin diyasporasının bilgi akışı: ABD’de günümüzde Çin diasporasının nüfusu 3,8 milyon civarında ve bu nüfusun büyük bir bölümü, Çin’deki arkadaşları ve akrabalarıyla iletişimlerini WeChat üzerinden sürdürüyor. Olası bir yasaklama, diasporanın Çin'le olan ilişkisini sekteye uğratma ve bir geçiş süreci doğurma potansiyeli taşıyor.
  
  
  • Sansür: WeChat’in sahibi Çin merkezli teknoloji şirketi Tencent’e göre uygulamanın Çin vatandaşları dışındaki kullanıcılarının bilgileri Çin dışındaki sunucularda saklanıyor ve uygulama içi bilgi akışına müdahale edilmiyor. Fakat Çin Komünist Partisi, uygulama üzerinden ülke vatandaşı kullanıcıların hem ülke içi hem de ülkenin dışıyla olan iletişimlerini ve uygulamanın haber bölümünün akışını takip etme ve gerektiği durumlarda bazı içeriklere kısıtlama getirme yetisine sahip. Bu müdahale, ABD ve diğer ülkelerdeki Çin diasporasının ülkeyle olan haberleşme mekanizmasında da kendini gösteriyor.
     
  • Diğer kullanım alanları: Uygulamanın günlük hayattaki kullanımının yanında öne çıkan farklı kullanım alanları da var. Çin Komünist Partisi ve Çin devleti; yurt dışındaki askerî ve bürokratik iletişimi ve hatta yurt dışına eğitim almaya giden öğrencilerle olan iletişimini de WeChat üzerinden yürütüyor.
     
• Yasağın ABD’ye olası zararları: Bugün Çin’de toplam harcamaların %83’lük dilimi mobil ödeme yöntemiyle gerçekleştiriliyor. WeChat de sunduğu uygulama içi dijital ödeme yöntemleriyle, bir başka teknoloji şirketi Alibaba’yla birlikte mobil ödemelerin %92’lik kısmına aracı oluyor. Olası bir WeChat yasağı, Çin’de faaliyet gösteren ve ödemelerini WeChat üzerinden alan oldukça fazla sayıda ABD merkezli şirketin finansal akışında aksamalar ve sorunlar doğurma potansiyeli taşıyor.
   
• Çözüm: Gazetecilik ve İletişim Fakültesi profesörü Fang Kecheng, New York Times’a verdiği demeçte ABD hükümetinden gelecek bir yasağın beklendiği kadar etkili olmayacağını ve kullanıcıların hızla benzer bir başka uygulamaya yöneleceğini belirtiyor. Kecheng’e göre yasaklamalar getirmek yerine Tencent gibi şirketlere yönelik daha sıkı ve şeffaf düzenlemeler getirmek, soruna daha verimli bir yaklaşım olarak gözüküyor.