"Promising Young Woman" Rape Culture'a Karşı

Uyarı: Bu yazı filmin cinsel şiddete karşı duruşuyla ilgili görüşler ve spoiler içermektedir. 

Hikaye, Cassie adlı bir karakterin, üniversitede en yakın arkadaşı olan Nina’ya bir yurt odasında çokça erkeğin sırayla tecavüz etmesi ve bunun üzerine de Nina’nın intihar etmesi sonucunda tıp fakültesini bırakmasından kökleniyor. Hep bir doktor olmanın hayalini kuran Cassie, arkadaşına hiçbir şekilde yardım edememekten doğan suçluluk hissini, haftada bir bara gidip sarhoş taklidi yaparak ve akabinde de ondan faydalanmaya çalışan erkeklere ibretlik dersler vererek dışa vuruyor. Sonunda da böyle bir dünyaya yaraşır şekilde kendini bu uğurda feda ediyor. 

Cassie Karakteri Nasıl Şekillenmiş? 

Aslında bize gerek fragmanda gerek filmin renk paleti ve tonuyla, hep eğlenceli bir hikaye anlatılıyormuş hissi veriliyor. Cassie’nin rengarenk, femme-fatale’imsi kıyafetleri, bu intikam görevine çıkarkenki sonuçları umursamazlığı bizi de konunun ağırlığından daha hafif bir alana yönlendiriyor. Başından beri Cassie bu erkeklere fiziksel bir zarar vermiyor, onlara sadece “iyi çocuk” olmadıklarını gösterip karşılarındakini cinsel ilişkiye zorlamaktan sıkıntı duymadıklarını itiraf ettirmeye oynuyor. 

Bu noktada da devreye filmin ismi giriyor. “Promising young woman” yani “umut vadeden genç kadın”. Bunun geldiği yer aslında “umut vadeden genç adam” kalıbıymış ve seçilmesinin sebebi de üniversitede yaşanan bu vukuatta, dekanın Nina’yı değil ona saldıran Al Monroe’yu daha “umut vadedici” görmesi… Yani sonunda Cassie rastgele bulduğu sözde iyi çocuklara, umut vadeden genç adamlar olmadıklarını göstermeyi amaçlıyor. 

Görüşler: 

Sevenler: Fennell’ın bu filmle yaptığının haberlerde son dönemlerde daha da sık rastladığımız bu minvaldeki olayları, bağımsız ve dolayısıyla izleyici kapsamı dar bir filmle yapmak yerine ana akım diye adlandırabileceğimiz bir film ile gündeme taşıması… Bu şekilde olunca bu filmin aldığı adaylıklar ve ödüller filmin raf ömrünü uzatıyor ve dolayısıyla konuyla ilgili tartışmayı sürdürmüş oluyor. 

Öte yandan, Fennell aktif bir şekilde gündelik hayatta kadınların karşılaştığı tepki ve cevapları da senaryonun içine yedirerek bunu adeta mizahi bir unsur olarak sunuyor. Cassie filmin ilk yarısından sonra bunu hedefli bir intikam görevine çevirdikten sonra, tüm üniversite arkadaşlarıyla yüzleşiyor ve aldığı cevapların da “sadece çocuktuk”, “böyle ithamları çok sık duyuyoruz ama hangi birine inanalım?” gibi olması da aslında toplumun geldiği noktaya bir ayna tutuyor. Eğer izlediyseniz fark etmişsinizdir filmde vahşet içerebilecek unsur ya yok ya da hiç gösterilmiyor. Hikayeyi her daim toz pembe bir lensten takip ediyoruz. Sonuç olarak, Fennell’ın bir yazar-yönetmen olarak tarzının da bu minvalde olduğu, ağır bir konuyu alıp onu toplumun bu konuyu hafife aldığı gibi izleyiciye sunduğunu söylemek herhalde haksızlık olmaz. 

Eleştirenler: Bir diğer taraf ise, diskurda rape culture, yani tecavüz kültürü olarak yerini alan, cinsel şiddetin toplumsal cinsiyet rolleri ve normlar tarafından oluşan kültürü tanımlamak için kullanılan bir kavram üzerinden argümanını şekillendiriyor. Tecavüz kültürünün içerisine cinsel şiddet kurbanlarının suçlanması, sürtük utandırma, cinsel şiddetin çeşitli medya ürünlerinde yüceltilmesi gibi pek çok unsur bulunuyor. Buradaki argümansa, bu filmin cinsel şiddete uğrayan kişilerin yaşadıkları zorlukları azımsıyor oluşu, dolayısıyla da bir nevi bu tecavüz kültürünü eleştirirken biraz da içine düşmüş olabileceği durumu. Bunu da, hikayenin ana fikrinden ziyade kahramanın yaşadıklarını çok basite indirgemekten, belki de Nina gibi merkezi bir karakterle ilgili çok şey paylaşmamasından ötürü hikayedeki açıklardan dolayı, konunun hakkını veremediği için yaptığı savunuluyor. 

Hatta kimi sert eleştirilere göre, Cassie’nin kendi içinde bir adalet getirme çabasının etik dışı yollarla oluşundan ötürü cinsel şiddet mağdurlarının duruşunu da zedelediği yönünde. 

Sonuç

İyisiyle kötüsüyle tecavüz kültürünü gündemin merkezine tekrar oturtan bir film olan Promising Young Woman, benzeri filmleri de daha çok göreceğimize işaret ediyor. Siz ne düşündüğünüzü paylaşmak isterseniz bana ulaşabilirsiniz!