Psikolojik ilk yardım nedir (ve ne değildir)?

Psikolojik ilk yardım (PİY), bireylerin bir felaket veya travmatik olayın hemen ardından bu olayla başa çıkmalarına yardımcı olmak için tasarlanmış destekleyici bir müdahaledir. PİY, bir krizin ardından yaşanacak sıkıntıyı azaltmayı, güvenlik duygusunu geri kazanmayı amaçlar. 

“Psikolojik ilk yardım hem ruh sağlığı uzmanları hem de herhangi bir uzmanlığı olmayan gönüllü veya görevli kişilerce, kriz durumlarında verilebilecek bir erken müdahale desteği olarak görülebilir.” - Kaan Kabukçu, Uzman Klinik Psikolog

PİY bir terapi değil, bireylerin kendilerini daha rahat ve kontrollü hissetmelerine yardımcı olabilecek bir pratik ve acil yardım biçimidir. Her bireyin biricik ihtiyaçlarına göre uyarlanabilen esnek ve birey merkezli bir yaklaşımdır.

“Bir örnek vermek gerekirse trafik kazası durumunda öncelikle kişinin fiziksel güvenliğinin sağlanması ve tıbbi müdahaleye ihtiyacı olması halinde yetkililere haber verilmesiyle süreç başlar. Ardından kişinin bilinci yerindeyse ona durumla ilgili ekstra soru sorulmayarak, bir şey anlatırsa sakince dinlenerek ve sorduklarına doğru ve net cevaplar verilerek devam edilir. Tıbbi destek birimi gelene kadar kişiyi rahatlatmak ve umut verici konuşmak önemlidir. Umut verici konuşmak kişiye olmayacak şeylerin sözünü vermek değil, kişinin bilinci açık tutup, desteğin geleceği gibi somut ve net adımlarla ifade edilmelidir. Tıbbi müdahalenin gerçekleşmesinin ardından kişiyi dinlemek ve eğer travmatik stres belirtileri gösterdiği düşünülüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirmeyle psikolojik ilk yardım süreci tamamlanmış olur.” - Kaan Kabukçu, Uzman Klinik Psikolog

PİY, terapinin yerini tutmaz ve kriz müdahalesine yönelik herkese uyan tek bir yaklaşım değildir. PİY, bir danışmanlık veya psikoterapi şekli değildir, teşhis veya tedavi için kullanılmamalıdır. PİY, bir bilgi alma veya stres yönetimi biçimi değildir.

“Psikolojik ilk yardım uzmanlık gerektirmeden kişilerin ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan, tanı-tedavi amacı taşımayan, fiziksel ve ruhsal güvenliği esas alan, olayı tartışmaya veya kişilere fazla gelebilecek umutlar/hayaller aşılamadan, kısa bir eğitimle herkesin kriz durumlarında uygulayabileceği bir pratik olarak görülmelidir.”  - Kaan Kabukçu, Uzman Klinik Psikolog