"Kayyum rektör" tartışması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla geçtiğimiz gün Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre; Boğaziçi Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Antalya Bilim Üniversitesi, Beykoz Üniversitesi ve Çağ Üniversitesi'ne yeni rektörler atandı. Özellikle Prof. Dr. Melih Bulu'nun Boğaziçi Üniversitesi rektörlüğüne getirilmesi ve atanma şekli, kamuoyunda ve sosyal medyada tartışmaları beraberinde getirdi. Geçmişte AK Parti'den milletvekili aday adayı olan Bulu'nun akademik kariyerini ve siyasi hayatını öne süren üniversitenin öğrencileri, mezunları ve bazı akademisyenler, Twitter'da #KayyumRektörİstemiyoruz etiketiyle yaptıkları paylaşımlarla okul dışından alınan bu bağımsız kararı eleştirdiler. 

• Tepkiler: Boğaziçi Üniversitesi Öğrenci Temsilciliği Kurulu yayımladığı bildiride Boğaziçi Üniversitesi’nde, atamayla değil, seçimle gelen bir rektörün bulunması gerektiğini açıklarken okul iradesi dışında gerçekleşen bu kararı kınadıklarını belirtti. Dün saat 14.00'te okulun Güney Kampüs kapısı önünde bir araya gelen Boğaziçi Dayanışması grubu protesto gerçekleştirdi. Basın açıklaması yapan öğrenciler, üniversitelere rektör atanmasını sağlayan düzenin liyakatı yok ettiğini ve tüm rektörlerin demokratik yöntemlere uygun olarak seçilmesi gerektiğini dile getirdi. Atama kararına karşı kararlı bir mücadele sürdüreceklerini belirten öğrenciler okulun çevrim içi derslerini boykot edeceklerini açıkladı. Polis, öğrencilere müdahale etti, arbede yaşandı. Ayrıca dayanışmaya katılan CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, protestoda yer alan tüm öğrencilere teşekkür ederek üniversitelere girmenin “intihal ya da kayyumla değil zekâyla” olabileceğini dile getirdi.
   
• Öte yandan yaptığı açıklamayla rektör atamasına karşı çıkan Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği, "Üniversitemizin ilkeleri, düşünce özgürlüğü ve seçim iradesine yapılan müdahaleleri kabul etmiyoruz. BÜMED olarak; öğrencilerimizin, akademisyenlerimizin ve idari kadromuzun yanında olmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı. Ayrıca bir grup akademisyen, "Kabul Etmiyoruz, Vazgeçmiyoruz!" başlıklı açıklamalarında, bu uygulamanın “okulunun akademik özerkliğini, bilimsel özgürlüğünü ve demokratik değerlerini açıkça ihlal ettiği için kabul etmediklerini” belirtti.
   
• Melih Bulu kimdir? 1992 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nü bitiren Bulu, yüksek lisans ve doktora eğitimini Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü'nde yaptı. 2009'da İstinye Üniversitesi’nde kurucu rektörlük görevine başlayan Bulu; bölüm başkanlığı, dekanlık, MBA koordinatörlüğü, uluslararası iş birliği koordinatörlüğü gibi pozisyonlarda da yer aldı. 17 Ocak 2020'de Haliç Üniversitesi’nde rektörlük görevine getirilen Bulu’nun buradaki kariyeri bir yıl bile sürmedi. Siyasi geçmişinden ötürü eleştirilerin odağında olan Melih Bulu 2002'de AK Parti Sarıyer ilçe teşkilâtını kurdu ve 2015 yılında AK Parti İstanbul Milletvekili aday adayı olarak seçimlere katıldı.
   
• Bulu’nun yanıtı: Atanmasının ardından yapılan eleştirilere sosyal medya hesabından açıklama yapan yeni rektör, "Boğaziçi'nin taraf olmadığı problemlere malzeme yapılması en çok Boğaziçi'ne zarar verir. Unutmayalım ki hepimiz aynı gemideyiz," ifadeleriyle tepkilerin haksız olduğunu dile getirdi. Bulu; dört yıllık görevi boyunca dünyadaki üniversitelerin yer aldığı sıralamalarda ilk 500’de yer almayan okulun sektörlerle bağını kuvvetlendirerek sıralamalardaki yerini yükseltme hedefi olduğunu belirtti.
   
• Hükümet: Melih Bulu’nun atanmasıyla ilgili açıklamalar yapan AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, bu sürecin “Cumhurbaşkanlığı makamının takdiriyle yasalar nezdinde gerçekleştirilen bir karar” olduğunu söyledi. Yeni rektörün siyasi kimliğinden ötürü yersiz tartışmaların yaşandığını vurgulayan Çelik, demokrasilerde herkesin bir siyasi eğilimi olabileceğini belirtti.
   
• Farklı dönem aynı süreç: Boğaziçi Üniversitesi’ndeki rektörlük tartışmaları Bulu’nun atanmasıyla tarihte ilk kez yaşanmıyor. 12 Temmuz 2016 tarihinde okulda gerçekleşen rektörlük seçimlerinde Prof. Dr. Gülay Barbarosoğlu, oyların %86'sını alarak üniversite tarihinin rekorunu kırmasına rağmen rektör olamamıştı. Aynı yılın 29 Ekim gününde Resmî Gazete’de yayımlanan 676 sayılı kanun hükmünde kararnameyle devlet ve vakıf üniversitelerinde rektörlük seçimi kaldırılıp cumhurbaşkanına doğrudan rektör atama yetkisi verilmişti. 13 Kasım tarihinde ise Cumhurbaşkanı Erdoğan, Prof. Dr. Mehmed Özkan’ı Boğaziçi Üniversitesi’ne rektör olarak atadığını duyurmuştu.

Kapak fotoğrafı: Behram Evlice