RTÜK ve İfade Edemeyişimiz

Her ne kadar “ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması” kanunun amaçları arasında sayılsa da RTÜK’ün bazı kararları ‘ifade edemeyişimiz’e sebep oluyor. RTÜK’ün muhalif kanallara en üst düzeyden ceza vermesi (mesela TELE 1’e verilen 5 günlük yayın durdurma cezası (iç ses: bu kararda RTÜK’ün AİHM kararlarına atıf yapması da ayrı sinir bozucu)) ifade özgürlüğüne ağır müdahale teşkil ediyor. Dizilerdeki çift sahnelerinin aile yapımıza uygun olmadığını söylediği kararları da ayrıca hatırlamak lazım. Sanırım aile yapımız bebek taşıyan leylek üzerine kurulu.

İfade özgürlüğü demokrasinin olmazsa olmazı. Bu yüzden de yayınlara ceza vermenin istisna olması gerektiğini düşünüyorum. Ancak burada amacım cezanın yerindeliğini veya miktarını tartışmak değil; bu ayrı bir değerlendirme gerekir. Önemli olan şu ki, bahsettiğim kararlar RTÜK’ün takdir yetkisini keyfiliğe varan şekilde kullandığını gözler önüne seriyor.

Fakat bu cezalar dışında beni özellikle rahatsız eden ve bu yazıyı yazmaya iten şey, RTÜK üyelerinin muhalif yayın organlarının peşine düşmeyi kendilerine görev edinmesi. RTÜK başkanının Fox TV haber sunucusu için “muhalefet lideri gibi davranması kabul edilemez” açıklaması, ya da Sedef Kabaş’ın sözlerini “kabul edilmesi asla mümkün olmayan” sözler olarak nitelendirmesi, RTÜK başkan yardımcısının “milli manevi değerler konusunda gerekli hassasiyeti korumayan tüm müzik parçalarının çalınmaması” ikazında bulunduğunu belirtmesi, ya da RTÜK’ün kanalları tek tek arayarak Sezen Aksu şarkısının yayınlanmasına engel olmaya çalıştığı iddiası RTÜK üyelerinin twitter üzerinden yargı dağıtma yetkilerinin olduğuna inandıklarını gösteriyor. Açıklamalardan ayrıca RTÜK’ün siyaseten taraf tuttuğunu ve muhalif seslerin peşine düştüğünü de anlıyoruz. Nereden çıktığını anlamlandıramadığım RTÜK ödüllerinin verildiği ba(ğ)zı kişiler de bu savı sıkça destekler nitelikte. Elbette tüm bunlar ne RTÜK’ün yetkileri ne de kanuni tarafsızlığı ile bağdaşır nitelikte değil. Belirttiğim üzere, RTÜK’ün elinde geniş yetkilerin olması, bu yetkileri üyelerin istediği gibi kullanabilmesi anlamına gelmiyor. İdarenin takdir yetkisinin ölçülü kullanılması gerekiyor. Üstelik, bu yetkinin kullanımı yargı denetimine de tabi.