Bütçe görüşmeleri başlarken

TBMM'nin 2021 yılı bütçe planlamasında komisyon görüşmeleri tamamlandı. Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen önümüzdeki yılın bütçe teklifi, TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeler başlamadan önce gündemdeki yerini aldı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçen 2021 yılı merkezî yönetim bütçe yasa teklifine CHP, HDP ve İYİ Parti muhalefet şerhi koydu. Muhalefet şerhlerinde cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine yönelik eleştiriler ön plana çıkarken iktidarın pandemi önlemleri yetersiz bulundu.

• Bir adım geriden: Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın açıkladığı 2020 yılına ait yıllık ekonomi raporunda, merkezî yönetim bütçe dengesi 2020 yılının ocak-ağustos döneminde 110,9 milyar lira açık vermişti. 2019 yılının aynı döneminde 68,1 milyar lira açık veren merkezî yönetim, bütçenin 2020 yılının ikinci çeyreğinden itibaren maliye politikası araçlarının salgının olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla kullanıldığını belirtmişti. Ayrıca 2019 yılının sonunda 124,7 milyar lira olan 12 aylık birikimli merkezî yönetim bütçe açığı 2020 yılı ağustos ayı itibarıyla da 167,6 milyar lira olarak açıklanmıştı.
   
• Öngörü: Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından açıklanan 2021 yılı bütçe gerekçesi raporunda ise önümüzdeki yılın bütçesine ait giderler 1,346 trilyon lira ve faiz harici giderler 1,166 trilyon lira olarak tahmin edildi. Ek olarak raporda bütçe gelirleri 1,101 trilyon lira, vergi gelirleri 922,7 milyar lira ve bütçe açığı 245 milyar lira olarak belirtildi. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine 1,223 trilyon lira, özel bütçeli idarelere 119,9 milyar lira, düzenleyici ve denetleyici kurumlara da 2,7 milyar lira ödenek ayrıldı.
   
• Muhalefet: CHP'li Komisyon üyeleri tarafından hazırlanan 330 sayfalık muhalefet şerhi, “Tek adam rejiminden kurtuluş, kucaklama ve yeni döneme çağrı” başlığıyla sunuldu. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine eleştiri yapılan şerhte; "Tek adam rejimi, Türkiye'yi adeta anayasasız, parlamentosuz, bürokrasisiz, liyakatsiz ve yurttaşsız yönetebileceği bir düzleme çekerek yönetmeye çalışmaktadır" görüşü öne çıkarıldı. İYİ Parti’nin muhalefet şerhinde ise “cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesinin ardından ekonomi yönetimi sisteminde karmaşa yaşandığı” öne çıkarılarak “ekonomiden sorumlu bir cumhurbaşkanı yardımcısı atanmasını” önerildi. HDP'li komisyon üyelerinin hazırladıkları muhalefet şerhinde de “ekonominin büyük bir çöküşün eşiğinde olduğu ancak bütçe teklifinde bunu önlemeye dönük hiçbir önlem alınmadığı” vurgulandı ve "2021 Merkezi Yönetim Bütçesi Kanun Teklifi bir çöküş ilanıdır" ifadelerine yer verildi. 
   
• Dahası: CHP sunduğu muhalefet şerhinde, bütçe teklifinde yer alan 308 milyar liralık borçlanma yetkisinin "Hazine’de olan nakit açığı miktarının çok üzerinde olduğunu ve devletin bu yetkiyi kendi siyasal bekası için bir araç olarak kullanmaya devam edeceğini” ifade etti. HDP ise 2021 bütçesinde “savaşa ayrılan 220 milyar lira payın toplam ödenekler içerisinde %17’yi bulduğunu ve bu planlamanın kamusal kaynakların hükümetin kendi çıkarına kullanabileceği bir savaş motorunu icat edeceğini" belirtti. İYİ Parti de faiz giderlerinin önümüzdeki yıl 180 milyar liraya erişeceğini ve vergi gelirlerinin 5’te 1’i olacağını vurgulayarak hükümetin “faiz üzerinden yaptığı propagandaları” eleştirdi.
   
• Program: 2021 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, bugün Genel Kurul’da görüşülmeye başlanacak ve bütçe görüşmeleri kesintisiz olarak 12 gün sürecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın 2021 yılı bütçesini sunacağı görüşmelerde siyasi partiler de bütçe teklifi üzerinde görüş ve eleştirilerini dile getirecek. Ayrıca Meclis'te grubu bulunan partilerin temsilcileri de birer saat süreyle söz alacak.