Seçimde eğitimin hâli

13 milyon seçmen 18-29 yaş arasında. Bu seçmenlerin birçoğu ilk defa oy kullanacak ve önemli bir değiştirici güce sahipler. Yine de gençlerden bahsedilirken bir tektipleştirme ve nesil özelliklerine vurgu yapılan bir ayrımcılık da karşımıza çıkıyor. Bazen “Z kuşağı işte ne bekliyorsun?”, bazen ise “Yeni nesilden hiç umudum yok.” cümlelerini çevremizde duyabiliyoruz. 

“Biz, geçinemeyen, öğlen ne yiyeceğini düşünen, düzenlediğimiz forumlara katılmak için öğle yemeği desteği ve ulaşım imkanı olup olmadığını soran, derneklere veya siyasi partilere ileride kamuda çalışma imkanları engellenir diye üye olamayan, bir tweet atarken yüz kez düşünen, insani çalışma koşulları isteyen ve ücretsiz stajlara karşı çıkan gençleriz.” - Gaye Tuğrulöz, Gençliğin Yüzleri 

Hem pandemi hem de 6 Şubat ve ardından yaşanan depremler sonrasında uzaktan eğitim kararları sebebiyle çocukların, gençlerin okullarla bağları büyük ölçüde zedelendi; kimisi yurtlarından çıkarıldı; akran temasının da azalmasıyla psiko-sosyal anlamda sağlıkları etkilendi.

“Pandemide zaten üç dönem kaybetmiştim, şimdi bir dönem daha kaybediyorum. Evde online eğitim görmek, dört duvara sıkışmak beni depresyona itiyor. Kesinlikle ruhsal olarak çok kötü etkiliyor.” - Üniversite Öğrencisi, Ankara

İşsizlik ve genç işsizliği de öne çıkan diğer konular. Bu sorunların çözüm yolları genç girişimciliğin teşviki ve gençlerin iş hayatına hazırlanması için nitelikli eğitim imkanlarının çoğaltılmasından geçiyor.

“Eğitimin yeterli olmaması, işsizlik sorunu, öğrencilerin mezun olduktan sonra sıkıntılar yaşamalarına sebep oluyor. Bu yüzden gençler maalesef kendi mesleklerinden çok başka işlerde ya da farklı bir dalda çalışıyor. Kiralar, elektrik faturaları gibi zorunlu harcamalar da gençleri zor durumda bırakıyor. Seçimden sonra gençler için iş olanakları yaratma olanağı olabilir. Tabii her şey, hemen düzelmez ama en azından ufak adımlar ile gençlerin durumu iyileştirilebileceğini düşünüyorum. Şu anki hükümetin değişmesi, gençlerin kaygılarını ve geleceklerini de değiştirir diye düşünüyorum.” - Üniversite Öğrencisi, Adana

6’lı Masa Ortak Mutabakat Metni Eğitim & Öğretim Bölümü Neler Söylüyor?

1. Eğitim kurum ve süreçlerini cinsiyet, etnik köken, din, dil, yerleşim yeri, sağlık durumu, sosyo-ekonomik koşulları ayırt etmeden, fırsat eşitliği ve adaletini ve herkesin nitelikli eğitim hakkını garanti altına alan kapsayıcı bir anlayışla düzenleyeceğiz. 
2. Devlet okullarındaki öğrencilere ücretsiz süt, su ve öğle yemeği vereceğiz.      
3. Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretimde tüm öğrencilere yardımcı kitaba ihtiyaç duymayacak şekilde ders kitaplarını yerel esnafa ve ekonomiye katkıda bulunacak şekilde ücretsiz temin edeceğiz. 
4. “Eğitim Destek Kartı” ile anaokulundan üniversiteye kadar devlet okullarındaki ihtiyaç sahibi öğrencilerin kırtasiye, çanta, kıyafet ihtiyaçlarını ve internete erişimlerini ücretsiz karşılayacağız. 
5. Sınav güvenliğini kamu vicdanında hiçbir tereddüt oluşturmayacak şekilde sağlayacağız.
6. Ortaöğretime geçişlerde sınav odaklı değil süreç odaklı bir sistem geliştireceğiz.
7. Liselere Giriş Sınavlarında yıldan yıla değişen uygulamalara son verecek, LGS sınavını süreç içinde kaldıracağız. 
8. Üniversiteye girişte yılda bir defa yapılan sınav yerine çoklu sınav imkânı sunacağız.
9. Zorunlu eğitimi 1 yılı okul öncesi eğitim, 5 yılı ilkokul, 4 yılı ortaokul, 3 yılı ise lise olmak üzere 1+5+4+3 şeklinde uygulayacağız. 
10. Altyapıları oluşturarak okul öncesi eğitimi 1 yıl zorunlu tutarak ücretsiz sağlayacak ve isteğe bağlı olarak 3 yaş ve üzerine erken çocukluk eğitimi imkânı sunacağız. 
11. Çocuklarımıza üç yaşından itibaren; dil, zeka ve beceri gelişimlerini, doğayı tanımalarını, değerler eğitimini, kişisel, fiziksel ve eğitsel gelişmelerini bütüncül bir yaklaşım ile sağlayacağız. 
12. 5 yıllık ilkokulun 5. sınıfını bir üst öğrenime akademik hazırlık programı şeklinde, 4 yıllık ortaokulun ilk yılını ise yabancı dil ve kodlama hazırlık sınıfı şeklinde düzenleyeceğiz. 
13. İlköğretimde evrensel etik, insan hakları, adalet, sağlık, çevre ve hayvan hakları, kültür, sanat, bilim, spor konusunda farkındalığın artırılmasını sağlayacak, müfredatı teknoloji ve inovasyona dönük farkındalığı artıracak şekilde güncelleyecek, oyunlaştırma gibi tekniklerle öğrencilerimize programlama ve girişimcilik felsefesi kazandıracağız. 
14. Dijital içerik ve ortamlar kullanılarak öğrencilerin en az bir yabancı dil öğrenmesini ve yazılım ile kodlama becerisi kazanmasını sağlayacağız. 
15. Lise eğitiminde salt bilgi veren ve sınav odaklı yaklaşımdan sosyal-duygusal ve bilimsel düşünme, mesleki eğilim, sosyal farkındalık, kimlik kazanımı gibi konularda rehberlik odaklı sisteme geçeceğiz. 
16. YÖK’ü kaldıracak, yüksek öğretim kurumlarının akademik, idari ve mali özerkliğine müdahale etmeksizin yüksek öğretimin planlanması ve yükseköğretim kurumları arasında koordinasyonun sağlanması şeklinde sınırlı görevleri bulunan bir kurul kuracağız. 
17. Yükseköğretim kurumlarının yönetim ve denetiminin kendi öğretim üyeleri arasından seçimle oluşturdukları organlar eliyle gerçekleştirilmesini sağlayacağız.
18. Öğretmen başına öğrenci sayısında OECD ortalamasına ulaşmayı hedefleyeceğiz. 
19. Öğretmenlik Meslek Yasasını değiştirecek, öğretmenlerin özlük haklarını iyileştirecek, öğretmenleri öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen şeklinde gruplayan uygulamaya son vereceğiz. 
20. Öğretmen atamalarında mülakatı kaldıracak, ataması yapılmayan öğretmen havuzunu eriteceğiz. 
21. Özel eğitime ihtiyacı olan dezavantajlı çocukların eğitime erişiminin önündeki tüm engelleri kaldıracağız. 
22. Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerimizi, objektif ölçütlerle tespit ederek, bu öğrencilerimiz için özel okullar açacak, özel destek programları hazırlayacak ve okul dışı eğitim olanakları ile burs sağlayacağız.

Bakan Özer ise; mutabakat metninde yer alan maddeler sonrasında tüm maddelerin zaten 20 yıl boyunca yapılmış ve başarılmış olduğunu söyleyerek ekliyor: “Son 20 yılda uyguladığımız politikalarla eğitim sistemini çok daha demokratik ve kapsayıcı hale getirdik. 28 Şubat'tan kalan başörtüsü yasakları ve katsayı uygulaması gibi antidemokratik ve ideolojik uygulamaları bu dönemde sonlandırdık. İmam Hatip ortaokulunun kapatılmasını sağlayan ideolojik dayatmayı sonlandırarak bu okulları tekrar açtık. Müslüman toplumun Kur'an-ı Kerim, Hz. Peygamberimizin hayatı ve dini bilgileri öğrenme taleplerini ilk kez tüm okullarda karşılayabilme imkanı getirdik. Eğitimi toplumun tüm kesimlerinin beklentilerini yansıtan bir yapıya kavuşturduk. Türkiye'de eğitim sistemini 2000'li yıllar öncesindeki ideolojik çatışma ve dayatmalardan kurtardık. Kısaca, ilk kez eğitim sistemi toplumsal taleplere duyarlı ve demokratik hale geldi ve geçmişin ideolojik dayatmalarından kurtarıldı. Eğitim sistemi son 20 yılda daha eşit, kapsayıcı ve kaliteli hale geldi.”

Siz ne düşünüyorsunuz?