Şehirlerdeki açık alanlar: sadece buluşturmakla kalmıyorsa?

The New York Times’ın haberine göre, pandemiden önceki yıllarda Paris'in kaldırım ve meydanlarında 13.000 açık hava terası vardı. Ancak Covid karantinaları sırasında işletmeleri rahatlatmak için oluşturulan acil durum programı kapsamında binlerce ek açık hava terası açıldı. Belediye Başkanı Anne Hidalgo'nun 2021'de aldığı bir kararla her yıl nisan ayından kasım ayına kadar şehre geri dönmelerine izin verilen bu alanlar artık kalıcı.

Neler oluyor? Bugünlerde Paris'in Place d'Aligre gibi eskiden boş ve daha az ziyaret edilen bölgeleri, mini bir ekonomik patlamayla birlikte hareketli destinasyonlara dönüşür oldu. Paris'in yeni yaz teraslarının çoğu, yaklaşık 4.000 tanesi park alanlarını işgal ediyor. Seine Nehri kıyıları da panoramik manzaralı çatılar gibi açılır kapanır masalarla kaplanmış durumda. Öte yandan, arabalar için daha az park yeri olması ve daha verimli bisiklet şeritleri sayesinde binlerce insan şehrin en gözde noktalarına bisikletle gitmeye başlamasına sebep oldu. Tüm bunlar, Hidalgo'nun kamusal alanı arabalardan kurtarıp yayalar ve toplumsal faaliyetler için yeniden tasarlayarak Paris'i daha çevre dostu bir metropol hâline getirmek için hazırladığı daha büyük bir planın parçası olarak da biliniyor.

Öte yandan: Paris'in hareketli kafe kültürünün büyümesinden herkes aynı şekilde memnun değil. Paris'in Bastille mahallesindeki Place d'Aligre'yi çevreleyen kafe, restoran ve pastanelerin önündeki kalabalıklar; paylaşılan peynir tabakları, tokuşturulan kadehler ve edilen sohbetler birçok akşamın arka plan sesi olsa da bu ritim, yaşayan herkesin uyumlanmak istediği türden olmayabilir. 

Eleştirmenlerin, Hidalgo'yu işletmelerin kamusal alanı özelleştirmesine izin vermekle suçlaması da konuşulanlar arasında. Pek tabii sürücüler de park yeri kayıplarından şikâyetçi. Ayrıca bir hashtag olan #saccageparis (Paris'i yağmalayın) öfkeli insanların şehrin güzelliğine leke sürdüğünü söyledikleri köhne terasların fotoğraflarını yayınladıkları bir çıkış noktası hâline gelmeye başladı bile.

Sosyalleşme, tarihsel olarak içinde bulunduğu dönemin şartlarına göre değişiklik gösteren ve toplumların teknolojik, kültürel ve sosyal gelişmelere tepkisiyle şekillenen, insanın varlığı boyunca kendini sürekli yenileyen daimi bir ihtiyaç olarak karşımıza çıkıyor. Toplum ve kültürlerin oluşmasında en önemli etkenlerden biri olan bu sürecin gelişmesi hiçbir ön koşul gerekmeden yan yana gelebilmekten geçiyor olabilir. Hâlihazırda belirli yerlerde kümelenmiş kalabalığı dağıtmak, kültürel değişime alan açmak açısından bir fırsat yaratması da muhtemel. Öte yandan artan bu alanların neden olduğu kalabalık sayesinde daha çevre dostu bir ulaşım tercih etmek durumunda kalınması da çok olası. 

Peki İstanbul’da da bu zamana kadar gizlenmeyi başarmış buluşma noktaları, açık hava terasları ve daha birçok yer daimi olarak dönüşecek olsa?