Siber casusluğun son noktası: Pegasus yazılımı

The Guardian ve 16 ayrı medya kuruluşunun Forbidden Stories ve Amnesty International iş birliğiyle ortak yürüttüğü uluslararası araştırma sonucunda 50 binden fazla kişinin telefonlarının otoriter yönetimler tarafından casus yazılımla hedef hâline getirildiği iddia edildi. 

İsrail menşeli NSO Grup adlı şirketin tasarladığı "Pegasus" isimli yazılım aracılığıyla binlerce gazetecinin, insan hakları aktivistinin, devlet görevlisinin ve avukatın yasa dışı bir şekilde izlendiği belirtiliyor. Çalışmayı yürüten The Guardian, Washington Post, Amnesty International, Citizen Lab ve diğer kurumlar, geniş çaplı araştırmayı "Pegasus projesi’" olarak isimlendiriyor ve skandalın ayrıntılarının gün geçtikçe ortaya çıkacağının altını çiziyor.

NSO ve Pegasus teknolojisi

NSO, dünyanın çeşitli devletlerine istihbarat ve casusluk teknolojisi sağlayan özel bir kurum. NSO, yazılım desteği vermek için anlaştığı her yeni devlet için İsrail Savunma Bakanlığı’ndan lisans almak zorunda. Pegasus isimli yazılım ise özel bir kurumun ürettiği en güçlü ve tespit edilmesi en zor teknolojilerden biri.

2016’dan bu yana medya kurumlarının takibinde olan Pegasus yazılımı, ilk tasarlandığı zamanlarda telefon kullanıcısının bir bağlantıya tıklamasını ya da aramaya cevap vermesini gerektiriyordu. Ancak zamanla geliştirilen yazılım, artık kullanıcı hiçbir şey yapmasa bile telefonu etkileyebiliyor. Pegasus, kullanıcının haberi olmadan telefondaki mesajlara, arama kayıtlarına, fotoğraflara, anlık GPS koordinatlarına erişebiliyor ve hatta kullanıcının haberi olmadan görüntü kaydı yapabiliyor. Yazılım hem iPhone’larda hem de Android telefonlarda etkili olabiliyor.

Liste

50 binden fazla kişinin telefon numarasını içeren veri seti ilk olarak Paris’te bulunan Forbidden Stories isimli STK’ya ve Amnesty International’a sızdırıldı. Sürecin devamında iki kurum kendilerine sızdırılan veriyi partner oldukları medya organizasyonlarıyla paylaştı.

• Listede Financial Times, CNN, New York Times, France 24, the Economist, Associated Press ve Reuters gibi önemli medya kuruluşlarından sayısı 180’den fazla olmak üzere editörler, yöneticiler ve gazeteciler bulunuyor. 
• Ayrıca önemli iş insanları, dinî figürler, akademisyenler, STK yöneticileri de bu listede yer alıyor. 
• Listede en çok dikkat çeken isimlerden bazıları devlet yöneticileri. Başta Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Irak Başkanı Barham Salih, Güney Afrika Başkanı Cyril Ramaphosa ve Pakistan Başbakanı Imran Khan olmak üzere toplamda 10 başbakan, 3 devlet başkanı ve 1 kral yazılım tarafından hedef alınmış görünüyor. Ancak hiçbir lider telefonlarının incelenmesini kabul etmediği için bu iddialar şimdilik kanıtlanamıyor.

Skandalın arkasındaki ülkeler

Araştırma sonucuna göre 10 ülke bu skandalın başlıca aktörleri; Azerbaycan, Bahreyn, Kazakistan, Meksika, Fas, Ruanda, Suudi Arabistan, Macaristan, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri. Yapılan veri analizine göre en çok telefon numarasını sisteme giren ülkenin Meksika olduğu, Meksika’yı BAE ve Fas'ın takip ettiği, toplamda 45 ülkeden kişi ve kurumların hedef alındığı öne sürülüyor.

Ruanda, Fas, Hindistan, Suudi Arabistan ve Macaristan bu iddiaları reddederken Azerbaycan, Bahreyn, Kazakistan ve BAE yönetimleri hâlen sessizliğini koruyor. Ancak gidişat bu skandalın birçok ülkede yankı bulacağını gösteriyor. 

Sızdırılan veri başka önemli ayrıntıları da gözler önüne seriyor. İstanbul’daki Suudi Arabistan Konsolosluğu’nda öldürülen Gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın çevresinin de cinayetten önce ve sonra bu yazılımla hedef hâline getirildiği, Türkiye’de Kaşıkçı cinayetin soruşturmasını yürüten savcının telefon numarasının da sızdırılan listede yer aldığı ifade ediliyor.

NSO’nun yanıtı

NSO’ya göre Pegasus yazılımı sadece teröristlere ve önemli suçlulara karşı kullanılmak için tasarlanmış. Ancak araştırma yazılımın sadece bu niyetle kullanılmadığını ortaya koyuyor. 

NSO’nun CEO’su Shalev Hulio iddiaların asılsız olduğunu ve şirkete haksız yere zarar verdiğini belirtti. Tüm iddiaların araştırılacağını ekleyen Hulio, yazılımı kötü niyetli bir şekilde kullanan kurumlarla olan anlaşmaların gözden geçirileceğini ve gerekirse feshedileceğini söyledi.