Son sürpriz, son münazara, son düzlük

ABD seçim sürecinde başkanlık münazaralarını ve iki taraf hakkındaki Ekim sürprizlerini* artık geride bıraktık ve son düzlüğe girdik. Kısaca hatırlayacak olursak; ekim ayına 3 gün kala The New York Times’ın Başkan Donald Trump’ın vergi ödemediğine dair iddialarıyla, ekim ayının ikinci gününde ise Başkan Trump’ın koronavirüs testinin pozitif çıktığına dair haberlerle karşılaşmıştık. Tanık olduğumuz (şimdilik) son sürpriz ise gelecek ayki seçim yarışını şimdilik önde götüren, Obama döneminin eski başkan yardımcısı Joe Biden hakkında New York Post tarafından yayımlanan bir haberle geldi.

• İddia: Bu haber özetle oğul Biden’ın, babası Joe’nun nüfuzunu yönetim kurulunda bulunduğu Ukrayna merkezli Burisma şirketi yararına kullanmış olabileceğini iddia ediyor. Haberde sunulan bir e-postaya göre 2015’in nisan ayında Burisma yönetim kurulunun bir başka üyesi, Hunter Biden’a babasıyla tanışma fırsatı tanıdığı için teşekkür ediyor ve bunun bir onur olduğunu belirtiyor.
   
• Kaynak: İddiaların kaynağı, yıllar evvel bir tamirciye bırakılan MacBook Pro’nun sabit diski. Sıvıyla temasın ardından hasar gören bilgisayarı tamire getiren kişi, tamircinin telefonlarına yanıt vermeyi kesiyor. Tamirci, gelen kişiyi bilgisayarı teslim etmek ve ödeme almak için defalarca aradığını ancak ulaşamayınca bilgisayarın diskine göz attığını, ardından bir kopyasını alıp eski New York Belediye Başkanı Rudy Giuliani’nin avukatına verdiğini beyan ediyor. Diskin bir kopyası ise 1975’ten evvel Demokrat, 80’lere kadar Bağımsız, 80’lerden günümüze ise bir Cumhuriyetçi olan Giuliani aracılığıyla New York Post’a ulaşıyor. The Post, Hunter Biden’ın diskten çıkan özel fotoğraflarının bir kısmını da haberinde paylaşıyor.
   
• Seçime etki: NY Post’un manşetinin e-postalarla ilgili olması doğal olarak 2016’da Hillary Clinton hakkında çıkan haberleri andırıyor. Clinton hakkındaki iddiaların kaynağı olan e-postaların, o dönemin kararsız seçmenini Trump’a yönlendirmede etkisi olduğu belirtiliyordu. 2020’nin e-postalarının ise seçime bir etkilerinin olup olmayacağı meçhul. Zira seçmenlerin erken oy kullanmasına izin veren seçim sistemi, bu yıl herkesi şaşırtan erken oy kullanma oranlarına tanıklık ediyor. Ülke genelinde 60 milyona yakın kişi oyunu çoktan kullandı. Bu, 2016 seçimlerinde kullanılan tüm oyların şimdiden %43’üne denk geliyor. Üstelik oy kullanım davranışlarını takip etmeye izin veren eyaletlerden gelen verilere göre erken oy kullanan seçmenin %20’sini 2016 seçimlerinde oy vermeyen seçmenler oluşturuyor. Kimileri bu gelişmeleri Joe Biden lehine yorumlasa da aslında bu bilgiler hangi adayın seçileceğine dair güçlü bir tahmin sunmuyor. Zira yapılan anketlere göre erken oy kullananların çoğunu Demokratlar oluşturuyor; Cumhuriyetçi seçmen oyunu sandık günü kullanacağını belirtiyor. Yine de bu hırslı oy kullanım verilerine ve son dönemin anketlerine bakılırsa seçmen oldukça kutuplaşmış görünüyor.
   
• Son derece kutuplaşmış bu seçmen kitlesi üzerinde Trump veya Biden hakkında çıkan herhangi bir olumsuz haber yahut sürpriz etkili olur mu, tartışmalı. Seçmen fikrinin bu saatten sonra pek değişmeyeceğine dair bir gösterge de FiveThirtyEight araştırma şirketi tarafından yapılan münazara anketi. Bu sonuçlara göre, son münazarada öne çıkan Biden’ın petrol şirketlerini kapatmak hakkındaki yorumlarına ve -eskiye nazaran az sayıdaki- gaflarına, Trump’ın ise koronavirüsün kendiliğinden yok olacağına dair eski iddialarına, yaşanan ekonomik sıkıntılara ve ABD'de Covid-19 nedeniyle ölen 220 bin kişinin mevcudiyetine rağmen seçmenler fikirlerini münazara öncesine göre değiştirmemiş görünüyor. Zaten ABD akademik çevrelerinde münazaraların etkinliği, ABD vatandaşlarının adayların sunduğu politikalara göre oy verip vermediği de bu münazaranın ardından sorgulanan konular arasında.
   
• Özetle, oy kullanmayı düşünen ABD seçmeni yepyeni ve çarpıcı bir skandalla karşılaşmadığı sürece kararını çoktan vermiş görünüyor. Başta devlet ve uluslararası kuruluş liderleri olmak üzere tüm dünya olarak bize ise bu kararın 3 Kasım’da (veya takip eden günlerde) açıklanması beklenen sonuçlarını takip etmek kalıyor.

*Ekim sürprizi: ABD politik jargonunda, kasımda yapılan seçimlerden evvel sonuçları etkileyebilecek büyük bir olayın ortaya çık(arıl)masına verilen isim.