“Sorosçuluk”: Suç mu, hayalî düşmanlık mı?

Eski Meclis Başkanı ve eski Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu üyesi Bülent Arınç’ın, geçtiğimiz yıl katıldığı bir programda yaptığı şu açıklamalar dün tekrar gündeme geldi: 

“Soros’la ilgili de şeyler var. Tabii bu benim kabul edemediğim şeyler. Soros bir ara Açık Toplum diye muteberdi. Bunun Türkiye’deki temsilcisi Can Paker’di. Can Paker o zaman vakıfta bulunurdu. Vakfın yaptığı araştırmaları da biz done olarak kullanırdık. Paker, Etyen Mahçupyan ve diğer araştırmacılarla bana belki 5 defa gelmiştir. O zaman baş tacı ettiğimiz şu anda da bir yerlerde baş tacı olan insanı ‘vay Sorosçu’ diyerek bir kısım insanların suçlanması yanlış. Kendimize bir saygımız olmalı.”

Geçtiğimiz yıl kasım ayında Selahattin Demirtaş’ın tahliye olabileceğini ve iş insanı Osman Kavala’nın tutuklu kalmasına hayret ettiğini söylemesinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından maruz kaldığı eleştiriler nedeniyle Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu üyeliğinden istifa ettiği değerlendirilen Arınç’ın bu ifadeleri, son haftalarda sürekli olarak konuşulan “Osman Kavala Sorosçudur” söylemleri ve “suçlamaları” nedeniyle yeniden manşetlerde yerini aldı.  

Neler söylendi?  

8 Ekim’de birleştirilen Gezi Parkı ile Çarşı Grubu davalarının ilk duruşması görüldü. Davada Osman Kavala'nın tahliye talebi reddedildi. Bu gelişmenin ardından siyasiler arasında da yeniden Kavala tartışmaları gündeme geldi. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz günlerde “diplomatik krize” kadar gitmek üzere olan 10 ülkenin Türkiye büyükelçilerinin “Osman Kavala serbest bırakılmalıdır” çağrısının ardından yaptığı açıklamada iş insanı için şu yorumda bulunmuştu: 

“Bakın şimdi AİHM bir karar almış. Bu Kavala denilen Soros artığıyla ilgili olarak Türkiye’yi adeta burada mahkûm etmek istiyorlar. 10 tane büyükelçi bu açıklamayı niye yapar? Bu Soros artığını savunanlar, bunu nasıl bıraktırırız gayreti içindeler. Söyledim Dışişleri Bakanımıza, bizim bunları ülkemizde ağırlamak gibi bir lüksümüz olamaz. Türkiye’ye böyle bir ders vermek haddinize mi sizin? Kimsiniz siz?”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ifadelerinin ardından geçtiğimiz gün büyükelçiliklerin Viyana Sözleşmesi’nin 41’inci maddesi doğrultusunda hareket etmesi konusunda mutabık kalındığı vurgulanmıştı.

Dünse MHP lideri Devlet Bahçeli partisinin grup toplantısında yine Osman Kavala hakkında, “Kavala, Soros’un kuryesidir. Kavala, Gezi Parkı olaylarının finansörü, azmettiricisi, kışkırtıcısı, 15 Temmuz’da İstanbul Büyükada’da yuvalanan casusların irtibat ve ilişki ağı içinde yer alan şüpheli ve şaibeli bir kişidir… Açık Toplum Vakfı’nın Türkiye piyonu bu şahıstır.” ifadelerini kullanıp Anayasa Mahkemesi’ni de Kavala’nın yanında konuşlanan bir mahkeme olarak nitelendirerek kapanması gerektiğini söyledi. 

Bahçeli’nin tek çıkışı bu da değildi. Birkaç hafta önce yine grup toplantısında "Osman Kavala Sorosçu’dur, Selahattin Demirtaş teröristtir, teröristin yeri de hukukun üstün olduğu tüm demokratik ülkelerde demir parmaklıkların arkasıdır" açıklamasını yapmıştı. 

George Soros kimdir? Suçlamalar neler? 

Macaristan’da doğmuş bir iş insanı olan George Soros’un birçok ülkede Açık Toplum Vakfı isimli kuruluşu bulunuyor. Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından özellikle daha önce komünizmle yönetilen ülkelerde temsilcilikler açarak hızla büyüyen vakfın "eski Sovyet imparatorluğu içindeki birçok ülkede demokratik hükümetlerin ortaya çıkmasına katkıda bulunduğu" öne sürülüyor. Vakfın sayısının çokluğu kadar suçlamaları da yüklü. Öyle ki Birleşik Krallık’tan Rusya’ya, Macaristan’dan Polonya’ya kadar uzanan bir listesi mevcut. 16 Eylül 1992'de yaşanan Kara Çarşamba'da sterlinin çöktüğü gün 1 milyar dolar kazandığı ortaya çıkan George Soros için "Birleşik Krallık merkez bankasını deviren adam" yakıştırmaları yapıldığı biliniyor. George Soros, birçok muhafazakâr ülke lideri tarafından “kitle hareketlerinin finansmanı ve arkasındaki kişi” olmakla da suçlanıyor.

Osman Kavala’ya neden “Sorosçu” deniliyor? 

2008 yılında Açık Toplum Vakfı adıyla Türkiye’de faaliyet göstermeye başlayan ve 2018 yılında "son günlerde vakıf hakkında medyada yer alan asılsız iddia ve ölçüsüz spekülasyonların yoğunlaşmasının, vakfın faaliyetlerini sürdürmeyi imkânsız kıldığı" düşüncesiyle faaliyetini durdurma kararı alan kuruluşun hem Kurucu Mütevelli heyetinde hem de Kurucu Yönetim Kurulu’nda Osman Kavala’nın ismi yer alıyor. 

Gezi Parkı eylemlerinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yakınlığıyla bilinen Boğaziçi Küresel İlişkiler Merkezi’nin bir projesi olan Yekvücut isimli internet sitesinde hakkında hazırlanan haberle Osman Kavala’ya yönelik “iddialar” başlatılmıştı. “HDP’nin ‘seni başkan yaptırmayacağız’ sloganının mucidi”, “BirGün gazetesini finanse eden kızıl soros” gibi ifadeler kullanılmıştı. Aslında Osman Kavala’ya yöneltilen “Sorosçuluk” suçlamaları bu şekilde başlatılmıştı. 

“Sorosçuluk” suç mudur? 

Bu ifadenin yoğun olarak söylemlerde kullanılmasının ardından bir dönem iktidarın da görüştüğü ve “verilerini kullandığı” bu vakfı kötü bir sıfat ya da suçlama olarak kullanmak ne kadar gerçekçi oldu? Cumhuriyet yazarı Örsan Öymen geçtiğimiz gün kaleme aldığı “Osman Kavala” başlıklı yazısında bu konudaki görüşünü şu ifadelerle dile getiriyor: 

“Erdoğan’ın ve AKP’lilerin, Osman Kavala için “Soros artığı” ve “Sorosçu” gibi sözleri sarf etmesinin de hukukta bir yeri yoktur. Bu ifadeler de yargı bağımsızlığının kalmadığının kanıtıdır. Osman Kavala’nın Macar kökenli ABD’li işadamı George Soros ile bir yakınlığının olup olmadığı tartışması bir yana, Türkiye Cumhuriyeti’nin yasalarında “Sorosçuluk” diye bir suç yoktur.”

Habertürk yazarı Oray Eğin de dünkü “Zuckerberg, Soros, Kavala” başlıklı yazısında sorosçuluk söylemini “hayali bir düşman” olarak tanımlayarak Kavala’nın tutukluluğunun devamını “düşmanlığın tadının kaçması” olarak nitelendiriyor. Eğin bu durumun bedelinin Türkiye açısından da ağır olduğunu belirtirken aynı zamanda kimsenin Kavala’yı tanımadığını ancak kendisine birtakım olağanüstü güçler atfedildiğini vurguluyor. Eğin şu cümlelerle yazısını sonlandırıyor: 

“Yeteri kadar yazılırsa Osman Kavala hakkındaki üretilen hayal edilmiş düşmanlık bir parça azalır mı? Doğrusu dönüp dönüp Osman Kavala hakkında yazmaktan da sıkıldım, çünkü söyleyecek sözlerim hep aynı. Kavala sadece hayırsever bir işadamı ve keşke paralarını Türkiye’de demokrasiyi ilerletmek gibi imkansız bir hedef için değil de kendi keyfine harcasaydı. Değmediğini dört yıldır görmüştür umarım. Gerçi idealist olmanın ne demek olduğunu da şu sözlerden çıkarmak mümkün: “Kazansam da kaybetsem de ilkelerimin arkasında duruyorum. Maalesef çok fazla yerde çok fazla kaybediyorum bu aralar.” Söyleyen George Soros”.

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun Erdoğan’ın ifadelerinin ardından “Siz Soros’la hangi gerekçeyle fotoğraf çektirdiniz ve aynı masaya oturdunuz? En büyük Sorosçu Erdoğan’dır” sözlerinin sonrasında Korkusuz yazarı Ahmet Takan 2003 yılında Erdoğan ve Soros'un otel odasında "gizlice" buluştuğunu yazmıştı.

Osman Kavala’dan cevap var

Tüm bunların yanı sıra Erdoğan’ın “artık” söylemine Osman Kavala’nın cevabını da belirtmek lazım: 

“Son derece esef vericidir ve cumhurbaşkanlığı makamının ciddiyetine uygun düşmemiştir.”