Tarihten dizilere Cadılar Bayramı yansımaları

Ekim ayına girince aklıma tek bir şey geliyor. Sıcak renkler, havaların soğuması ve yaprakların dökülmesi değil, Pumpkin Spice Latte de değil. Daha ürkütücü, karanlık havası olan bir atmosfer… Evet doğru bildiniz: Cadılar Bayramı (Halloween)! Sıcak yaz günlerinin ardından ekimin gelmesiyle hava hafiften tenimizi ısırmaya başlar. İşte ben o zaman Cadılar Bayramı çalma listemi yapar ve yollara düşerim. Doğanın kendi Cadılar Bayramı izlerini bırakmasını beklerim; örümceklerin ağlarını örmesi, ağaçların çıplaklaşması ve havanın daha erken kararması benim bu bayram ile özdeşleştirdiğim bazı doğal işaretlerdir. Tabii ki sokakları gezerken bal kabaklarının şık dekoratif görüntüsünün beni etkilemesine de izin veririm. Sık sık olmasa da vitrinlerin Cadılar Bayramı süslemeleri yapmaları beni mutlu eder.

Eminim çoğumuzun çocukluğuna özgü bazı Cadılar Bayramı anıları vardır. Hangimiz izlediğimiz dizi ve filmlerdeki "şaka mı? şeker mi?" diye kapı kapı gezen çocuklara özenmedik ki? Ben şahsen her zaman ufak bir Amerikan kasabasının Cadılar Bayramına yaklaşan günlerde iki katlı evlerinin bahçelerine yaptıkları biraz ürkütücü biraz da komik süslemelerini görmek istemişimdir. Her bayramın kendine has bir güzelliği var ve Cadılar Bayramı da şimdiki modernize edilmiş gösterilerden çok daha fazlası elbette. İçinde biraz okült, biraz tarih ve oldukça da karanlık öğeler barındırıyor. Bir zamanların korunmak için yapılan ayinlerinin günümüzün en büyük kutlama şölenlerinden birine dönüşmesine biraz daha yakından bakalım.

Karanlıktan aydınlığa: Cadılar Bayramının renkli kostüm partilerine dönüşme yolculuğu

Cadılar Bayramının kökleri Keltlerin eski ruhsal geleneği olan ve ‘yaz bitişi’ anlamına gelen Samhain bayramından geliyor. Samhain bayramı da her yerde gördüğümüz turuncu renklerin ve farklı dekorasyonların aksine oldukça karanlık ve ciddi bir bayram olma özelliği taşıyor. Cadılar Bayramına esas ürkütücü havasını veren ise, bir hasat kutlaması olmakla beraber, dünyadaki kötü ruhları kovma esasına dayanıyor. Keltler her yıl ölen insanların, yaşayanların arasında yürüdüklerini düşündüklerinden bu ruhları yatıştırmak için kapılarının önüne yemek ve tatlı bırakıyorlar. Bu uygulama size bir yerden tanıdık geldi mi? Evet meşhur “şeker mi? şaka mı?” sorusunun esası bu kadim ritüelden geliyor.

Cadılar Bayramı hakkındaki teoriler bunlarla da sınırlı değil. Kimi tarihçiler bir ruhlar festivali olmadığını öne sürerken, kimi araştırmacılar da, Cadılar Bayramının pagan kökenlerini kabul etmesine rağmen, bayramın adının bir Hristiyan bayramı olan All Saints' Day'den türetildiğini söylüyor. Bu bayramın ise putperestliği yok etmeyi isteyen Hristiyanlar tarafından uyarlandığı biliniyor. Cadılar Bayramının bu düzenlenmiş hâlinde, Samhain’in ürkütücü ritüellerinin yerini, masada toplanıp yemek yemek gibi daha neşeli ve aile dostu etkinlikler alıyor.

Cadılar Bayramının tarihî hikâyesine daldıktan sonra, artık dikkatimizi günümüz dünyasındaki kutlamalara çevirebiliriz. Bana göre Cadılar Bayramının en güzel hâli dizilerde ya da filmlerde izlediğimiz hâlidir. En sevdiğimiz karakterlerin günlük yaşam telaşına Cadılar Bayramının ürpertici doğasının eklenmesine bayılıyorum. Bu yüzden bugün dizilerdeki Cadılar Bayramlarını konuşacağız:

Stranger Things – Trick or Treat Freak

Stranger Things’in 2. sezonuna ışınlanıyoruz. Eleven’ın Upside Down’dan nasıl kaçtığını ve Hopper ile nasıl tanıştığını hatırlıyoruz. Stranger Things atmosfer itibariyle Cadılar Bayramı temasına oldukça uygun bir dizi olduğundan, buram buram gerilimle karışık ürkütücü bir his yaşayabiliyorsunuz. Bu bölümde Eleven kostüm giymek ve şeker toplamaya çıkmak istiyor. Ama Hopper ona şeker getireceğini söyleyerek tuhaf bir olayın peşine düşüyor ve Eleven’ı evde bırakıyor. Her köşeden bir canavar çıkan Stranger Things evreninde bu sefer biraz fazla turunculuk, tuhaf kostümler ve çözülmesi gereken bir avuç gizemli olay ile baş başa bırakılıyoruz. 

How I Met Your Mother – The Slutty Pumpkin Returns

Günümüzün en ikonik dizilerinden birinin Cadılar Bayramı bölümünde, Ted bir kostüm kiralama dükkânında ona tanıdık gelen bir kostüme rastlıyor ve kostüm kiralama kayıtlarını araştırarak 10 yıl önceki bir Cadılar Bayramı partisinde tanıştığı "ideal kadın"ın izini sonunda buluyor. Ted hayalindeki kadın olan Naomi’nin (Katie Holmes) hatırladığı kadar güzel olduğunu ve onunla yeniden bağlantı kurmak istediğini keşfediyor. Ama 10 yıllık bekleyişten sonra bile bu gizemli kadınla aralarında bir şeylerin eksik olduğunu fark ediyor. Hayatının the one'ı aramaktan yılmayan Ted karakterinin Cadılar Bayramı bölümü ekseninde bir kez daha aşkta başarısız olmasını izliyoruz.

Friends – The One with the Halloween Party

Friends’in Cadılar Bayramı temalı bu bölümünde, kendimizi Monica ve Chandler’ın kostümlü partisinde buluyoruz. Bu sırada Phoebe’nin karmaşık ilişki sarmalında kaybolmamaya çalışıyoruz. Kostümlü parti ve entrikalar arasında Rachel “şeker mi? şaka mı?” temasını yaşatmaya, çocuklara atıştırmalık ve para dağıtarak onlarla iyi geçinmeye çalışıyor. Friends türü bir eğlence, daha fazla kostüm ve biraz da ürkütücülük için Friends’in Cadılar Bayramı bölümü yeniden hatırlanmaya değer.

Pretty Little Liars - The First Secret

Entrikaların ve karanlık sırların hâkimiyet sürdüğü Pretty Little Liars dizisine en yakışan atmosfer şüphesiz Cadılar Bayramı temasıdır. Dizinin bu bölümünde karakterler yine şok edici bir sırla yüzleşirken aynı zamanda kasabanın ünlü bir Cadılar Bayramı partisine davetiye almaya çalışıyorlar. Pretty Little evreninde Cadılar Bayramı voodoo bebek ayinleri, ölü kız makyajları, siyah ojeler ve kan lekeleri eşliğinde kutlanıyor.

Ünlü dizilerin Cadılar Bayramı bölümlerinden de gördüğümüz üzere, bu kutlama artık tamamen kendini renkli kostümlere, kesik parmak kurabiyelere ve biraz da siyah ve turuncunun dansına emanet etmiş hâlde. Son olarak tüm dünyanın coşkuyla kutladığı bu bayramın büyük bir ekonomiyi canlandırdığını söylemeden geçmek de olmaz. Wltx sitesinin 2019 tarihli haberine göre Amerikalılar her yıl Cadılar Bayramı için 9 milyar dolar harcıyor. Bu miktarın sadece 2.9 milyar doları ise renkli şeker tüketimine gidiyor. Eh ne diyelim o zaman bol ürpertici ama biraz da tatlı Halloween’lere!