Trump, ICE ve gerilim siyaseti: ABD, gerçekten iç savaşın eşiğinde mi?

ABD, tarihinin en tuhaf ve en sert kırılma anlarından birini yaşıyor. Şehir merkezlerinin fiilen savaş alanına döndüğü, maskeli ve silahlı kolluk kuvvetlerinin sokaklarda cirit atarak kendi halkına orantısız ve hatta ölümcül bir şiddet uyguladığı, şiddetin ve karşı şiddetin giderek el yükselttiği trajik bir tablo bu. 

Yine ABD tarihinde görülmemiş cebir aparatlarının ABD’nin şehir merkezlerini savaş alanına çevirdiği ve giderek ülkeye bir savaş bulutu gibi yayılan son derece sert bir kavgadan bahsediyoruz. Öyle ki “iç savaş” ifadesi basit bir benzetme olmaktan çıkıp her yerde dile getirilen bir kavrama dönüştü.

Bu trajik kaosun mimarı konusunda bir tartışma yok. Donald Trump, dış politikada dünyayı bir gerilim ve güç gösterisi hattına sürükleyen siyasetini, içeride de azami sertlikte uyguluyor. Trump ve yönetiminin izlediği bu çizgi, yalnızca faşizm tartışmalarını değil, çok daha ağır bir soruyu da beraberinde getiriyor: ABD, gerçekten bir iç savaş eşiğine mi sürükleniyor? Ve bu tartışmanın merkezine yerleşen tek bir kelime var: ICE. 

Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi olarak bilinen ICE’ın, iki hafta arayla Minneapolis’te iki ABD vatandaşını herkesin gözü önünde öldürmesi, ülkede bir süredir biriken öfkeyi patlama noktasına taşıdı. Bu iki cinayetin ardından ABD şehirleri devasa protestolara, gaz bulutlarına, sert polis müdahalelerine ve yaygın bir kaos haline sürüklendi. 

Mesele iç güvenlikten çıktı; ABD’nin siyasi, hukuki ve anayasal düzeninin sınırları masaya yatırılıyor. Bugün Senato’dan Temsilciler Meclisi’ne, valilerden belediye başkanlarına, Beyaz Saray’dan 350 milyonluk ABD toplumuna kadar herkes bu kesif kavganın bir parçası.

İki cinayet ve bir şehir savaşı: Bugüne gelirken neler yaşandı?

ICE polisleri iki hafta arayla iki ABD vatandaşını öldürdü. 24 Ocak’ta, Minneapolis’te yaşayan 37 yaşındaki Alex Pretti, ICE polisleri tarafından vurularak öldürüldü. Bu cinayet, yine Minneapolis’te Renee Nicole Good’un ICE güçleri tarafından öldürülmesinden yaklaşık iki hafta sonra yaşandı. 

Trump yönetimi, Minneapolis’te iki hafta içinde yaşanan bu ikinci ölüm nedeniyle yoğun baskı altında. Kapsamlı ve bağımsız soruşturma çağrıları yalnızca Demokratlardan değil, bazı Cumhuriyetçi senatörlerden de geliyor. Sokakta ise tablo çok daha sert: Yüz binlerce insan başta Minneapolis olmak üzere birçok ABD şehrinde protestolar için sokağa çıktı. Sokaklar doldu taştı ve sert polis müdahalesi içerisinde şehir gaz bulutuyla sarıldı; çok sayıda insan yaralandı. 

Good cinayeti büyük bir toplumsal infial yaratmıştı; ancak Pretti’nin ölümü meseleyi bambaşka bir boyuta taşıdı. Bunun ilk nedeni, ICE’ın kısa bir zaman aralığında ikinci kez ölümcül güç kullanmasıydı. İkinci ve daha derin neden ise Pretti’nin sıradan bir protestocu olmaması. Alex Pretti, Minneapolis’te gazilere ve ABD ordusunun eski mensuplarına hizmet veren bir hastanede görev yapan bir sağlık çalışanıydı. 

ABD kültüründe askerlik ve gazilik kadar, gazilere hizmet etmek de “dokunulmaz” kabul edilen bir alan. Pretti, gündelik hayatında savaş gazilerini, yaşlıları ve ağır hastaları tedavi eden; kamusal faydaya adanmış bir mesleği icra ediyordu. Tanık ifadelerine göre Pretti’nin o gün olay yerinde olmasının sebebi de protestolar sırasında bir kişinin yere düştüğünü görüp yardım etmeye çalışmasıydı. Pretti’nin “kahramanca yardım etmek” adına orada olması, bu cinayet karşısındaki toplumsal tepkiyi katladı. 

Nitekim bu noktada Cumhuriyetçi cephede de çatlaklar görünür hâle geldi. Mitt Romney’den Teksas Senatörü Ted Cruz ve Alaska Senatörü Lisa Murkowski’ye Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelen figürleri ve çok sayıda aktif siyasetçisi, federal güçlerin sokakta bu ölçekte ve bu kadar belirsiz yetkilerle hareket etmesini tehlikeli ve kabul edilemez olarak niteledi. Bu açıklamalar, Cumhuriyetçi Parti içinde dahi ICE’ın mevcut kullanım biçimine dair rahatsızlığın açık işaretleri olarak görüldü. Nitekim bu bahsettiğimiz Cumhuriyetçiler soruşturmanın şeffaflığına ve genişletilmesine yönelik çağrılar yaptı.

Bu olay artık “göç” ya da “güvenlik” tartışması olmaktan çıkıp, devletin gücünün sınırlarıyla ilgili temel bir mesele hâline gelmekle birlikte, Anayasa Mahkemesi ve alt mahkemeler nezdinde ICE’ın yetkileri, sorumluluk alanı ve meşruiyeti üzerine devam eden hukuki süreçler de bu gerilimin bir başka cephesini oluşturuyor.

Göçmenlik polisi mi, Trump’ın Gestaposu mu?

ICE, yani Immigration and Customs Enforcement, Türkçesiyle Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi, ABD’de göçmenlik yasalarını uygulamakla görevli federal bir kolluk gücü. Son yıllarda adını en çok Donald Trump’ın seçim kampanyalarının merkezine yerleştirdiği “yasa dışı göçmenleri toplu sınır dışı etme” vaadiyle birlikte duyduk. Sahada bu politikanın ana uygulayıcısı da doğrudan ICE oldu.

ICE’ın temel işi, ABD’de yasal statüsü bulunmayan kişileri tespit etmek, gözaltına almak ve sınır dışı sürecini yürütmek. Ancak kurum yalnızca göçmenlik polisi gibi çalışmıyor. İnsan kaçakçılığı, uyuşturucu ve silah ticareti, sahtecilik ve kara para gibi sınır aşan suçlarla da ilgileniyor. Tüm bu yönleriyle ICE, “ulusal güvenlik” başlığı altında geniş yetkilere sahip bir federal güç.

Fakat ICE, Trump’la birlikte ortaya çıkmış bir yapı değil. Bu kurum, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ABD’nin güvenlik mimarisi yeniden şekillendirilirken 2002’de çıkarılan İç Güvenlik Yasası kapsamında kuruldu. Ancak ICE’ın varlığı ve gücüne dair asıl kırılma ise Trump’ın başkanlık koltuğuna ikinci kez oturmasıyla başladı. Bu dönemde ICE’ın bütçesi büyütüldü, öncelikleri değiştirildi ve sahadaki hareket alanı ciddi biçimde genişletildi. 

Bugün genişletilmiş yetkileri dahilinde ICE güçleri, yerel polislerden farklı olarak, ABD’de yasa dışı olarak bulunduğundan şüphelendiği herhangi bir kişiyi durdurma, gözaltına alma ve tutuklama yetkisine sahip. Bu yetkinin kağıt üzerinde önemli bir sınırı var: İstisnai durumlar dışında ABD vatandaşlarını tutuklama yetkileri yok. Buna rağmen son aylarda bu sınırın fiilen sık sık ihlal edildiğine dair çok sayıda kayıt bulunuyor.

Nitekim araştırmacı gazetecilik kuruluşu ProPublica’ya göre, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde ICE ve diğer göçmenlik polisleri tarafından ABD vatandaşlarının kendi rızaları dışında alıkonulduğu 170’ten fazla vaka yaşandı. Kuşkusuz, bu veriden daha da çarpıcısı, iki hafta arayla ICE tarafından öldürülen iki kişinin de ABD vatandaşı olması.

Ancak ICE’e yönelik tepkinin asıl sebebi, bu cinayetlerle birlikte ICE’ın varlığının gündelik hayatta yarattığı terör atmosferi. Maskeli ve kimliksiz şekilde ellerinde silahlarla sokak ortasında korku salan bu kişilerin, evlere ve işyerlerine baskınlar düzenlemesi, bir kreşe girip küçük çocukların gözleri önünde öğretmenleri ve kreş çalışanlarını saçlarından sürükleyerek götürmesi; göçmen olsun olmasın halka sokak ortasında ve herkesin gözünün içine bakarak orantısız bir şiddet uygulaması, ICE’ı resmî bir kolluk gücünden ziyade bir şiddet ve gözdağı aparatına dönüştürmüş durumda.

Tüm bu nedenlerle ICE, sık sık Gestapo benzetmesiyle anılıyor. Bu benzetme abartılı bulunabilir ancak ICE’ın bugün kamusal alanda yarattığı baskı ve terör, özellikle Minneapolis halkı için bu çağrışımı kaçınılmaz kılıyor. Ünlü gazeteci ve tarihçi Garrett Graff, geçen hafta yazdığı bir yazıda durumu şöyle özetledi: 

“Faşizm böyle görünür. Demokrasiyle otokrasi arasında keskin bir çizgi yoktur; bu daha ziyade bir spektrumdur. Ve şu an ABD’de bir şehir, başkanlık gizli polisinin işgali altında yaşıyor.”

Bu savaşın merkezinde neden Minnesota var?

Son haftalarda Los Angeles, Chicago ve Portland gibi şehirlerde de yoğunlaşan ICE operasyonları, özellikle kamusal alanda uygulanan sertlik nedeniyle ciddi tepki çekiyor. Ancak Minnesota eyaleti, bu operasyonların en yoğun hissedildiği yer. Özellikle de Minnesota’nın en büyük şehri olan Minneapolis, adeta devletin kendi halkına savaş açtığı garip bir iç savaş laboratuvarını andırıyor.

Alex Pretti ve Renee Good cinayetlerinin 2020’de George Floyd’un polisler tarafından öldürüldüğü yere yürüme mesafesinde olması da dikkate değer. Hepsi Minneapolis’in göbeğinde yaşandı. Peki neden Minnesota’da ve bu eyaletin en büyük şehri olan Minneapolis’te gerçekleşiyor tüm bu şiddet gösterisi?

Minnesota, 1972’den bu yana Cumhuriyetçilere oy vermeyen bir eyalet. Aradaki farklar çoğu zaman ince olsa da eyalet istikrarlı biçimde Demokratların elinde. Özellikle Minneapolis, Demokratların gerçek bir kalesi. Minnesota’nın Trump’ın radarında olmasının nedenlerinden biri de tam olarak bu. Trump, 2016, 2020 ve 2024 başkanlık seçimlerinin üçünü de Minnesota’da kaybetti. Buna rağmen defalarca bu eyalette “üç kez kazandığını” ve seçim hileleri sebebiyle sonucun değiştiğini iddia etmekten geri durmadı. 

• Özetle son üç seçimde etrafındaki eyaletler kırmızıya boyanırken ortadaki tek mavi eyalet olan Minnesota, Trump'ın nefret öznesi hâline gelmiş durumda. 

Ama mesele yalnızca seçim haritası değil. Minnesota, ABD’deki en büyük göçmen popülasyonuna sahip eyaletlerden biri ve en fazla sayıdaki Somali topluluğuna ev sahipliği yapıyor. Somaliler ise Trump’ın açıkça hedef aldığı bir demografi. Hatta son zamanlarda Trump’ın Somaliler için sarf ettiği “düşük IQ’lu insanlar” ifadesi, bu ırkçılığın Trumpça dışa vurulmuş hâli. 

Üstelik eyalet, Somali kökenli ilerici Kongre üyesi Ilhan Omar’ın da memleketi ve Omar, Trump’ın yıllardır kişisel olarak hedef aldığı bir figür. Keza, Minnesota Valisi Tim Walz da Trump’ın en sert eleştirmenlerinden biri ve 2024’te Kamala Harris’in başkan yardımcısı adayıydı.

Minnesota’yı sembolik kılan bir başka kırılma noktası daha var: 2020’de George Floyd’un Minneapolis’te polis tarafından öldürülmesi. Bu cinayet, Black Lives Matter protestolarını ülke geneline yaymış, hatta Beyaz Saray’ın kapısına kadar taşımıştı. ABD toplumu o günlerde ne kadar kırılgan olduğunu en sert hâliyle hatırlamıştı. Bugün yaşananlarsa, birçok kişi için o dönemin ürkütücü bir yankısı.

Anlayacağınız Minnesota, Trump’ın hazzetmediği ve bastırmak istediği her şeyin aynı anda vücut bulduğu yer. Tam da bu yüzden hedefte. Trump yönetimi, eyalete 3.000’den fazla ICE ve Sınır Koruma görevlisi sevk etti. Bu sayı, Minnesota’daki en büyük 10 yerel ve eyalet polis gücünün toplamını bile aşıyor. Ve Minnesota’da son günlerde yaşanan tablo o kadar ağır ki Minneapolis’teki olayları izleyen ve Minnesota halkının yaşadıklarını aktaran ünlü gazeteci Lydia Polgreen’in geçen hafta New York Times’ta yazdığı makalenin başlığı “Minneapolis’te iç savaşı gördüm”.

Trump’ın gerilim siyaseti: ABD gerçekten bir iç savaşın eşiğinde mi?

Good ve Pretti cinayetlerinin ardından ABD şehirlerinden gelen görüntüler ve yaşananlar, ister istemez “iç savaş” lafını tedavüle soktu. Sokaklarda ağır silahlı federal kolluk güçleri, gaz bulutları, protestolar, kan ve gözyaşı… Trump yönetiminin bu tablo karşısında tansiyonu düşürmek yerine sürekli olarak yangına körükle giden bir tutum alması, kuşkusuz, derin biçimde kutuplaşmış ABD toplumundaki iç savaş dinamiklerini daha da perçinliyor. 

Elbette ABD için “iç savaş” kelimesi sıradan bir metafor değil. Ülkenin siyasi hafızası, 19. yüzyıldaki iç savaşın üzerine inşa edilmiş durumda. Üstelik son yıllarda, özellikle Trump dönemlerinde, aşırı sağ çevrelerin Konfederasyon sembollerini ve bayraklarını yeniden dolaşıma sokması bu çağrışımı daha da güçlendiriyor.

Fakat bu iç savaş tartışmasının merkezindeki olgulardan biri de federal hükümet-eyalet çatışması. ICE’ın sahada kullanılma biçimi, ABD’nin federal yapısının sınırlarını zorlayan bir noktaya gelmiş durumda. Federal hükümete bağlı bu kolluk gücünün yetkileri, meşruiyeti ve hukuka uygunluğu artık açıkça sorgulanıyor. Nitekim ICE şiddetinin en yoğun yaşandığı Demokrat eyalet ve şehirlerin yöneticileri, ellerindeki yetkileri kullanarak Washington’a karşı fiili bir direnç hattı kurmuş durumda.

Başta Minnesota ve Minneapolis olmak üzere, Chicago’dan Portland’a, Los Angeles’tan San Francisco’ya uzanan bir hat bu direncin taşıyıcısı konumunda. Öyle ki Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, yalnızca Washington’la çatışmakla kalmadı; Davos’ta yaptığı açıklamalarla Avrupa başta olmak üzere uluslararası aktörleri Trump’a karşı pozisyon almaya çağırdı. Illinois Valisi JB Pritzker ise ABD’nin bir kırılma anı içinde bulduğunu vurgularken toplumsal kavganın çok daha yıkıcı bir boyuta evrilmesine yönelik endişelerini dile getirdi: 

“Eğer Trump’ın ICE’ını durdurmazsak ve hukuka uygun çalışan bir yapıya geçmezsek bu iş çok daha korkunç bir noktaya evrilecek. Zaten kötü bir hâldeyiz, ama çok daha kötü olabilir.”

Bütün bu “iç savaş” anlatısına karşılık, yaşananları bir adım geriden daha serinkanlı bir perspektiften analiz edenler nezdinde Trump’ın bilinçli bir gerilim siyaseti yürüttüğü görüşü giderek daha fazla dillendiriliyor. Özellikle 2026’nın ilk aylarında Trump yönetimi, hem içeride hem dışarıda bu siyaseti tam gaz devreye sokmuş durumda. Kimilerine göre amaç, Kasım 2026 ara seçimleri öncesinde tabanı konsolide etmek. Gerilim, kaos ve sürekli bir “tehdit” hissi, Trump’ın siyasal sermayesinin temel yakıtı.

Nitekim bu stratejinin kısa vadede işe yaradığı taraflar olduğunu söyleyebiliriz. Trump’ın Grönland çıkışı, İran restleşmesi, Davos’taki sert mesajları… Hepsi, dünya gündeminin merkezinde kalmasını sağlıyor. Ne kadar sürdürülebilir olduğu belirsiz, ama şimdilik dikkat çekme ve gündemi belirleme konusunda başarılı olduğu açık.

Good ve Pretti cinayetlerinin ardından Trump yönetiminin takındığı tavır da bu gerilim siyasetinin bir parçası gibi duruyor. Beyaz Saray’dan İç Güvenlik Bakanlığı’na uzanan çizgide, tutarlı bir şekilde “mağduru şeytanlaştırma” stratejisi izlendi. Bu stratejinin amacı yalnızca ICE’ı savunmak değil aynı zamanda uygulanan şiddeti de meşrulaştırmak.

Trump, Renee Good’un “ICE memurunu şiddetle, isteyerek ve vahşice ezdiğini” söyledi; Good’u öldüren ICE memurunun “meşru müdafaa”ya başvurduğunu iddia etti. İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, Good’un polislere saldırdığını ve ateş edilmesinin kaçınılmaz olduğunu savundu. Keza Pretti cinayetinde de benzer bir çizgi izlendi. Trump’ın sert göç politikalarının sokaktaki temsilcisi olarak görülen Sınır Devriyesi Komutanı Gregory Bovino da Pretti’yi kolluk güçlerine saldırmak isteyen bir şiddet tehdidi olarak niteledi. Beyaz Saray’daki göç ve güvenlik politikalarının mimarı Stephen Miller ise çıtayı daha da yükselterek Pretti’yi bir “iç terörist” olarak tanımladı.

Trump yönetimi bugüne kadar bu söylemden geri adım atmadı; bilakis, her açıklamayla tansiyonu biraz daha yükseltmeye çalışan bir hâl içerisindeler. Dışarıda Venezuela’dan Grönland’a, İran’dan Avrupa’ya uzanan agresif ve emperyal bir güç gösterisi sürerken; içeride de benzer ölçekte sert, uzlaşmaz ve müstebit bir siyaset izleniyor.

Bu zihniyeti belki de en çıplak hâliyle Stephen Miller’ın CNN’de söylediği şu sözler özetliyor: 

“Gerçek dünyada mühim olan hukuk değil, güçtür. Bu dünya güçle, kuvvetle, iktidarla yönetilir.” 

Bu cümle, Trump yönetiminin hem içeride hem dışarıda neden sürekli bir çatışma hâli yarattığını ve her alanda güç siyaseti uyguladığını anlamak için bir anahtar niteliğinde.

ABD toplumu olaylara nasıl bakıyor? 

Good cinayetinin ardından yapılan Quinnipiac University anketine göre, seçmenlerin yüzde 53’ü Renee Nicole Good’un vurulmasını haklı bulmadığını, yüzde 35’i ise haklı bulduğunu söylüyor. ABD toplumunun iki kutbu arasındaki fark ise uçurum düzeyinde: Demokratların yüzde 90’ından fazlası olayın meşru olmadığını düşünürken, Cumhuriyetçilerin dörtte üçünden fazlası müdahaleyi haklı buluyor.

• Benzer bir tablo aynı tarihlerde yapılan CNN anketinde de ortaya çıktı. Katılımcıların yüzde 56’sı, Good’un öldürülmesini uygunsuz bir güç kullanımı olarak tanımlarken yalnızca yüzde 26 bunu “uygun” buluyor. Keza toplumun yüzde 51’i ICE operasyonlarının şehirleri daha güvensiz hâle getirdiğini, diğer taraftaki yüzde 31’lik bir kesim ise daha güvenli kıldığını düşünüyor. 20 Ocak’ta yayımlanan Ipsos anketinin bulguları da bu minvalde.

Ancak Pretti cinayetinin ardından yapılan anketlerde daha keskin bir kırılma olduğu görülüyor. Reuters/Ipsos’un 26 Ocak tarihli anketinde Trump’ın göç politikasına verilen destek yüzde 39’a düşmüş durumda ve bu oran, ikinci başkanlık döneminin en düşük seviyesi. Benzer şekilde katılımcıların yüzde 53’ü Trump’ın göç politikasını onaylamıyor. 

Üstelik halkın yüzde 58’i ICE operasyonlarının çok ileri gittiğini düşünüyor. Ama daha da çarpıcı olan durum Trump’ın görev onay oranının da yüzde 38’e gerilemiş olması—ki bu puan, Trump’ın Kasım 2025’te gördüğü dibi egale etti. Öte yandan ABD genelinde son 10 günde yapılan irili ufaklı bir dizi anketin de benzer bir temayülü işaret ettiğini söyleyebiliriz.

Trump ve ekibi, hem kendi halkını hem de dünyayı uzun süredir bir sabır testine tabi tutuyor. Ancak önlerinde onların da tabi olacakları bir sınav var: Kasım 2026 ara seçimleri. Venezuela operasyonu ve Good cinayetinin yaşandığı haftaki anketlerde Trump kısa süreli ve sınırlı bir onay artışı yakalamıştı. Ancak Pretti cinayeti ve sonrasında yaşananlar, ibreyi bu kez daha belirgin biçimde Trump aleyhine çevirmiş gibi görünüyor. 

• Üstelik bu tabloya, dış politikada giderek açılan, “America First” söylemiyle çelişen ve kendi MAGA tabanında bile soru işaretleri yaratan savrulmalar da ekleniyor. Hem içeride hem dışarıda gerilim üzerine kurulu bu siyaset, Kasım 2026’ya giden yolda ters tepmeye başlamış olabilir.

2026’nın başında Trump adeta Pandora’nın kutusunu açtı: İçeride kuralsız, normsuz, sınır tanımaz bir baskı ortamı; dışarıda ise agresif, emperyal ve kaotik bir güç gösterisi. Bu yol, anketler düşüyor diye kolayca terk edilecek bir yol değil. Aksine, bugüne kadarki işaretler Trump’ın itidal ve onarım yerine, her cephede vites yükseltmeye daha yatkın olduğunu gösteriyor.