Trump'ın ikinci azil davası

2020’nin Kasım ayında yapılan ABD Başkanlık seçimleri sonucunda eski başkan yardımcısı Joe Biden, Donald Trump’a karşı 7 milyon oy farkıyla seçimi kazandı. Ancak Trump ve bazı Cumhuriyetçi Parti siyasetçileri seçim sonuçlarını tanımak yerine seçimde hile olduğunu iddia etti. Bu süreç, 6 Ocak’ta Trump yanlısı grupların, Trump’ın düzenlediği mitingin akabinde seçim sonuçlarını onaylama sürecinde olan ABD Kongresi'ni basması, 5 kişinin ölümüyle sonuçlandı. 

• Bunun üzerine, seçimlerde hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu sağlayan Demokratlar ve Trump karşıtı Cumhuriyetçiler Trump’ın ikinci azil davasını başlattı. Trump, kendi destekçilerini devlete karşı ayaklanmaya kışkırtmakla suçlanıyordu.
   
• Trump, Temsilciler Meclisi’nde suçlu bulundu ve dava kuralları uyarınca dava Senato’ya devredildi. Senato’da dava başlamadan önce Senatör Rand Paul bu davanın yasal olmadığını, eski bir başkanın Senato’da yargılanmasının anayasaya aykırı olduğunu iddia etti. Bu iddia Senato’da oylandı ve 55 aleyhte ve 45 lehte oyla reddedildi. Dolayısıyla, tarihte ilk defa eski bir başkanın Senato’da yargılanmasına başlandı.
   
• Senato’daki duruşmayı Demokratlardan Jamie Raskin, David Cicilline ve Ted Lieu yönetti. Duruşmada aynı zamanda Demokratlardan Joaquin Castro, Eric Swalwell, Madeleine Dean, ve Stacey Plaskett söz aldı. Duruşmada Trump’ı, avukatları Michael van der Veen, David Schoen ve Bruce Castor temsil etti. Duruşmada Demokratlar Trump’ın bu baskından daha önce haberi olduğunu ve Trump’ın söylemlerinin Kongre baskınını gerçekleştirenleri yönlendirdiğini iddia etti. Buna karşılık Trump’ın avukatları da Senato’nun eski bir başkanı yargılamasının anayasaya aykırı olduğunu ve Trump’ın söylemlerinin anayasal bir hak olan ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
   
• Duruşma sonunda yapılan oylamada Trump’ı suçlu bulan Senatör sayısı 57 iken Trump’ın aklanması gerektiğini düşünen Senatör sayısı 43’te kaldı. Ancak ABD yasaları gereği azil davasının gerekliliği olan 67 oy sayısına ulaşılamadığı için Trump aklanmış oldu. Toplamda 7 Cumhuriyetçi Senatör ve 50 Demokratik Senatör Trump’ı yaşanan olaylardan suçlu buldu.
   
• Dava sonrası: Senato’daki Cumhuriyetçilerin lideri Mitch McConnell azil davasından sonra yaptığı konuşmada Trump’ın Kongre baskınından sorumlu olduğunu, ABD adalet sisteminin Trump’ın yaptıklarını gözden geçireceğini, gerekirse cezalandıracağını belirtti. McConnell, eski bir başkanın Senato tarafından yargılanmasının anayasaya aykırı olduğu görüşünü benimsediği için Trump’ı aklama yönünde oy kullandığının altını çizdi.
   
• Senato’daki Demokratların lideri Chuck Schumer, duruşmanın ardından yaptığı konuşmada Trump’ı aklama yönünde oy kullananları çok sert bir dille eleştirdi. Trump’ı aklayanların “ABD tarihine bir leke olarak geçeceğini” belirten Schumer, 6 Ocak’ta yaşanan olayları Trump’ın hiçbir zaman unutturamayacağını önemle vurguladı.
   
• Trump'ın sözleri: Davanın sonucunda aklanan Trump, “bir cadı avı sürecinin daha bittiğini ve Trump hareketinin daha yeni başladığını” belirten bir açıklama yayımladı.
   
• Şimdi ne olacak? Trump’ın Senato’da aklanmış olması, Trump’ın başının dertten kurtulduğu anlamına gelmiyor. Trump, Georgia eyaletinde seçim sürecine müdahale etmeye çalıştığı iddiasıyla bir soruşturma geçiriyor. Aynı zamanda Trump’ın Manhattan’daki varlıkları ve bu varlıklar çevresinde şekillenen finansal anlaşmalar New York savcıları tarafından gerçekleştirilen soruşturmaların öznesi hâlinde.
   
• Trump ve Cumhuriyetçi Parti'nin geleceği: Trump’ın aklanmış olması 2024’te başkanlık için adaylığını koyabileceği anlamına geliyor. Ancak hem Trump’ın yaşının ilerlemiş olması, hem de geçirdiği soruşturmaların sonucunun belirsiz olması bu ihtimali zorlaştırıyor. Öte yandan Trump’ın kızı Ivanka ve oğlu Donald Jr. 2024’te başkanlık için yarışabilecek isimler arasında gösteriliyor. Ayrıca Trump soyadı taşımayan aday adayları içinde de Trumpizm hareketini taşıyacak adaylar mevcut. Arkansas Senatörü Tom Cotton ve Missouri Senatörü Josh Hawley, 2024 seçimlerinde Trumpizm bayrağını taşıyabilecek isimler arasında gösteriliyor.
   
• Ancak Cumhuriyetçi Parti içinde Trump’a ve Trumpizm’e karşı olan bir siyasi duruş da mevcut. Cumhuriyetçi Evan McMullin’in yeni bir muhafazakâr parti kurabileceği konuşulurken şu anda Cumhuriyetçi Parti’den Temsilciler Meclisi Üyesi olan Liz Cheney ve Adam Kinzinger gibi isimler, Cumhuriyetçi Parti içinde Trump karşıtı olan grubu organize etme mücadelesi içinde.
   
• Sonuç: ABD’de başkanlık koltuğuna yeni oturan Biden'ın ilk hedefi pandemi sebebiyle oluşan ve derinleşen ekonomik sorunlara yönelmek oldu. Bu haklı müdahale kısa vadede ABD toplumunu rahatlatmaya başlamış gibi görünse de pandemi sonrası ABD'yi nasıl bir siyasi atmosferin beklediğini kestirmek zor. Trump’ın, doğrudan olmasa da dolaylı yollarla ABD siyasetine yön vermeye devam etmesi son derece muhtemel görünüyor.
   

Sacramento State Üniversitesi’den mezun olan Yusuf Can şu anda ABD’de Kaliforniya eyaleti için sağlık hizmetleri politika analisti olarak çalışıyor.