ABD'de Donald Trump’ın başkanlığında Adalet Bakanlığı savcılarının Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi üyesi olan en az iki Demokrat Parti vekili hakkında Apple’dan veri talep ettiği ortaya çıktı. Talebin vekillerle sınırlı kalmadığı, vekil ailelerinin ve danışmanlarının da verilerinin talep edildiği belirlendi. Demokrat Parti ise bu durumun ortaya çıkması üzerine Trump döneminde bakanlıkta çalışan savcılar hakkında soruşturma başlatılması çağrısında bulundu.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kimlerin verileri: Demokrat Parti’den Meclis üyesi olan Adam Schiff ve Eric Swalwell ve Meclis İstihbarat Komitesi ile ilişkisi bulunan en az bir düzine insanın verileri talep edildi.&nbsp;Apple, Trump dönemi Adalet Bakanlığı’nın talebi üzerine 100’den fazla e-posta adresi ve telefon numarasıyla alakalı çeşitli verileri savcılara aktardı. Apple, bu verilerin Temsilci Schiff’e ait olduğunu bilmediğini belirtti.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Neden: Trump’ın yakın çevresindeki kişilerin Rusya ile bağlantıları başkanlığa seçilmeden önce de tartışma konusuydu. Trump dönemi Adalet Bakanlığı ise bu bağlantıları medyaya servis eden kişileri tespit etmek adına başlattığı soruşturma kapsamında&nbsp;Apple’dan çeşitli veriler talep etti. Apple, ürünlerini kullananların tüm verisine erişememekle beraber, kimin kiminle ne zaman iletişim kurduğu gibi bilgilere ulaşabiliyor. Bu bilgiler de bilgi sızdırma soruşturmalarında delil olarak kullanılabiliyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Soruşturma sonucunda İstihbarat Komitesi üyelerinin herhangi bir bilgi sızdırmadığı belirlendi. Ancak Jeff Sessions’dan sonra Adalet Bakanı olan William Barr soruşturmayı tekrar canlandırdı. Barr, New Jersey’de yerel ofiste çalışan, çok tecrübesi olmamasına rağmen güvendiği bir savcıyı Üye Schiff’in ve danışmanlarının soruşturmasını yürütmek üzere Washington, D.C.’de görevlendirdi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Olağan değil: Adalet Bakanlığı’nın bilgi sızdırma şüphesiyle soruşturma başlatması olağan bir durumken yolsuzluk soruşturmaları dışındaki durumlarda Kongre üyelerinin verilerinin talep edilmesi pek rastlanılır bir durum değil. Bakanlık aynı zamanda Apple’ın bakanlıkça yapılan veri talebi hakkında sessiz kalması ve kimseyi bilgilendirememesi için mahkeme kararı aldırdı. Savcılar aynı soruşturma kapsamında New York Times, Washington Post ve CNN’de çalışan birçok gazetecinin telefon kayıtlarını ve e-posta verilerini talep etti. New York Times Genel Yayın Yönetmeni Dean Baquet ise Trump yönetiminin bu uygulamasının basın özgürlüğüne aykırı olduğunu, toplumu bilgilendirmek adına gazetecilere kaynak sağlayanları sessizleştirme amacı taşıdığını söyledi. Baquet, Adalet Bakanlığı’ndan yaşananlarla ilgili açıklama yapılması gerektiğini, Biden yönetiminden bu tip olayların tekrar yaşanmaması adına eylem beklediğini dile getirdi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Trump’ın medyaya duyduğu öfke, medyayı “halk düşmanı” ilan etmesi ve Üye Adam Schiff’e duyduğu herkesçe bilinen kızgınlık bu soruşturmaların politik amaçlar güdülerek yapıldığı şüphesini uyandırıyor. Soruşturma ilerledikçe elle tutulur bir delil olmadığı ortaya çıkmasına rağmen soruşturmanın devam ettirilmesi de kimi bakanlık çalışanlarınca eleştirilmişti. Ancak bu durum Barr’ı durdurmaya yetmemiş gözüküyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Demokratların tepkisi:&nbsp;Schiff bu yaşananlar hakkında sert sözler sarf etti. Savcıların veri talebini, Trump’ın medyaya ve politik rakiplerine karşı başlattığı savaşın bir parçası olarak değerlendiren Schiff, bakanlığın politik amaçlara hizmet etmesinin hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğunu ve Amerikan demokrasisine zarar verdiğini söyledi. Verisi talep edilen diğer Meclis üyesi Eric Swalwell ise bakanlık savcılarının ellerinde bir delil olmaksızın soruşturmayı devam ettirmesini eleştirdi. Trump’ın hatalarını dillendirmenin bir suç olmadığını ekleyen Swalwell, ABD demokrasisinin zorlu günlerden geçtiğini belirtti.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Adalet Bakanlığı bünyesinde çalışan savcıların Kongre üyeleri ve çalışanlarının verilerine erişimini zorlaştıracak yeni kurallar planladığını açıkladı. Ayrıca New York Times, CNN ve Washington Post yöneticileriyle görüşen Adalet Bakanı Merrick Garland, savcıların gazetecilerin telefon kayıtlarına ulaşmalarını sağlayan kuralların ya askıya alınacağını ya da tamamen ortadan kaldırılacağını <a fr-original-style="" href="https://www.wsj.com/articles/after-apple-subpoenas-justice-department-rethinks-policies-on-getting-lawmakers-records-11623690207" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtti.</a> Ancak bu kuralların tekrar yazılmasının ya da tamamen iptalinin zaman alacağını ekleyen Garland, hem gazetecilerin haklarını ihlal etmemenin hem de ulusal güvenlik açısından sorun teşkil edebilecek durumlara karşı hazırlıklı olmanın yollarını aradıklarının altını çizdi.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Soruşturmalar sırasında politikacıların ve gazetecilerin verilerinin talep edilmesine gösterilen reaksiyon, Trump döneminde atanan ve Biden yönetiminde de görevini sürdüren Adalet Bakanlığı Ulusal Güvenlik Bölümü Başkanı John Demers’in <a fr-original-style="" href="https://www.nytimes.com/2021/06/14/us/politics/john-demers-leak-investigation.html" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">istifa kararına</a> sebep oldu. Önümüzdeki günlerde Trump dönemi savcıları hakkında soruşturmaların başlaması olası gözüküyor.</li></ul>

Spektrum

Trump yönetiminin veri skandalı ortaya çıktı. 

Trump ve Apple verileri

2020’nin Kasım ayında yapılan ABD Başkanlık seçimleri sonucunda eski başkan yardımcısı Joe Biden, Donald Trump’a karşı 7 milyon oy farkıyla seçimi kazandı. Ancak Trump ve bazı Cumhuriyetçi Parti siyasetçileri seçim sonuçlarını tanımak yerine seçimde hile olduğunu iddia etti. Bu süreç, 6 Ocak’ta Trump yanlısı grupların, Trump’ın düzenlediği mitingin akabinde seçim sonuçlarını onaylama sürecinde olan ABD Kongresi'ni basması, 5 kişinin ölümüyle sonuçlandı.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2021-02-17T17:27:30.032Z.jpeg" alt="Trump"><figcaption>Aïda Amer/Axios</figcaption></figure><ul><li>Bunun üzerine, seçimlerde hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu sağlayan Demokratlar ve Trump karşıtı Cumhuriyetçiler Trump’ın ikinci azil davasını başlattı. Trump, kendi destekçilerini devlete karşı ayaklanmaya kışkırtmakla suçlanıyordu. &nbsp;</li><li>Trump, Temsilciler Meclisi’nde suçlu bulundu ve dava kuralları uyarınca dava Senato’ya devredildi. Senato’da dava başlamadan önce Senatör Rand Paul bu davanın yasal olmadığını, eski bir başkanın Senato’da yargılanmasının anayasaya aykırı olduğunu iddia etti. Bu iddia Senato’da oylandı ve 55 aleyhte ve 45 lehte oyla reddedildi. Dolayısıyla, tarihte ilk defa eski bir başkanın Senato’da yargılanmasına başlandı. &nbsp;</li><li>Senato’daki duruşmayı Demokratlardan Jamie Raskin, David Cicilline ve Ted Lieu yönetti. Duruşmada aynı zamanda Demokratlardan Joaquin Castro,&nbsp;Eric Swalwell,&nbsp;Madeleine Dean, ve&nbsp;Stacey Plaskett&nbsp;söz aldı. Duruşmada Trump’ı, avukatları Michael van der Veen, David Schoen ve Bruce Castor temsil etti. Duruşmada Demokratlar Trump’ın bu baskından daha önce haberi olduğunu ve Trump’ın söylemlerinin Kongre baskınını gerçekleştirenleri yönlendirdiğini iddia etti. Buna karşılık Trump’ın avukatları da Senato’nun eski bir başkanı yargılamasının anayasaya aykırı olduğunu ve Trump’ın söylemlerinin anayasal bir hak olan ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. &nbsp;</li><li>Duruşma sonunda yapılan oylamada Trump’ı suçlu bulan Senatör sayısı <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMmQ1MTY4NmE5MzgwMDAwN2M2ODYxNiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NjAyZDRlYTc2YTkzODAwMDA3YzY4MzUwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5iYmMuY29tJTI1MkZ0dXJrY2UlMjUyRmhhYmVybGVyLWR1bnlhLTU2MDU3MjEz"">57</a> iken Trump’ın aklanması gerektiğini düşünen Senatör sayısı 43’te kaldı. Ancak ABD yasaları gereği azil davasının gerekliliği olan 67 oy sayısına ulaşılamadığı için Trump aklanmış oldu. Toplamda 7 Cumhuriyetçi Senatör ve 50 Demokratik Senatör Trump’ı yaşanan olaylardan suçlu buldu. &nbsp;</li><li>Dava sonrası: Senato’daki Cumhuriyetçilerin lideri Mitch McConnell azil davasından sonra yaptığı konuşmada Trump’ın Kongre baskınından sorumlu olduğunu, ABD adalet sisteminin Trump’ın yaptıklarını gözden geçireceğini, gerekirse cezalandıracağını belirtti. McConnell, eski bir başkanın Senato tarafından yargılanmasının anayasaya aykırı olduğu görüşünü benimsediği için Trump’ı aklama yönünde oy kullandığının altını çizdi. &nbsp;</li><li>Senato’daki Demokratların lideri Chuck Schumer, duruşmanın ardından yaptığı konuşmada Trump’ı aklama yönünde oy kullananları çok sert bir dille eleştirdi. Trump’ı aklayanların “ABD tarihine bir leke olarak geçeceğini” belirten Schumer, 6 Ocak’ta yaşanan olayları Trump’ın hiçbir zaman unutturamayacağını önemle vurguladı. &nbsp;</li><li>Trump'ın sözleri: Davanın sonucunda aklanan Trump, “bir cadı avı sürecinin daha bittiğini ve Trump hareketinin daha yeni başladığını” belirten bir açıklama yayımladı. &nbsp;</li><li>Şimdi ne olacak? Trump’ın Senato’da aklanmış olması, Trump’ın başının dertten kurtulduğu anlamına gelmiyor. Trump, Georgia eyaletinde seçim sürecine müdahale etmeye çalıştığı iddiasıyla bir soruşturma geçiriyor. Aynı zamanda Trump’ın Manhattan’daki varlıkları ve bu varlıklar çevresinde şekillenen finansal anlaşmalar New York savcıları tarafından gerçekleştirilen soruşturmaların öznesi hâlinde. &nbsp;</li><li>Trump ve Cumhuriyetçi Parti'nin geleceği: Trump’ın aklanmış olması 2024’te başkanlık için adaylığını koyabileceği anlamına geliyor. Ancak hem Trump’ın yaşının ilerlemiş olması, hem de geçirdiği soruşturmaların sonucunun belirsiz olması bu ihtimali zorlaştırıyor. Öte yandan Trump’ın kızı Ivanka ve oğlu Donald Jr. 2024’te başkanlık için yarışabilecek isimler arasında gösteriliyor. Ayrıca Trump soyadı taşımayan aday adayları içinde de Trumpizm hareketini taşıyacak adaylar mevcut. Arkansas Senatörü Tom Cotton ve Missouri Senatörü Josh Hawley, 2024 seçimlerinde Trumpizm bayrağını taşıyabilecek isimler arasında gösteriliyor. &nbsp;</li><li>Ancak Cumhuriyetçi Parti içinde Trump’a ve Trumpizm’e karşı olan bir siyasi duruş da mevcut. Cumhuriyetçi Evan McMullin’in yeni bir muhafazakâr parti kurabileceği konuşulurken şu anda Cumhuriyetçi Parti’den Temsilciler Meclisi Üyesi olan Liz Cheney ve Adam Kinzinger gibi isimler, Cumhuriyetçi Parti içinde Trump karşıtı olan grubu organize etme mücadelesi içinde. &nbsp;</li><li>Sonuç: ABD’de başkanlık koltuğuna yeni oturan Biden'ın ilk hedefi pandemi sebebiyle oluşan ve derinleşen ekonomik sorunlara yönelmek oldu. Bu haklı müdahale kısa vadede ABD toplumunu rahatlatmaya başlamış gibi görünse de pandemi sonrası ABD'yi nasıl bir siyasi atmosferin beklediğini kestirmek zor. Trump’ın, doğrudan olmasa da dolaylı yollarla ABD siyasetine yön vermeye devam etmesi son derece muhtemel görünüyor. &nbsp;</li></ul><hr>Sacramento State Üniversitesi’den mezun olan Yusuf Can şu anda ABD’de Kaliforniya eyaleti için sağlık hizmetleri politika analisti olarak çalışıyor.&nbsp;

Eric Swalwell ile ilgili hikayeler