2021 için ekonomi beklentileri

Salgın, karantina ve normalleşme umutlarıyla geçen 2020 yılının ardından 2021, iyileşme ve toparlanmanın sık bahsedileceği bir yıl olacak gibi görünüyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nun Ekim 2020 sayısında küresel ekonominin 2021 yılında aşı çalışmalarının başarılı olmasıyla güvenin artması ve talebin güçlenmesi sonucunda %5,2 oranında büyümesini bekliyor. Toparlanmanın 2021'de güçlü bir şekilde devam ederek büyümeyi sağlaması öngörülse de salgınla gelen dezavantajların hemen yok olması da beklenmiyor. Küresel ve bölgesel ekonomik görünümlerde de farklılığa yol açan bu yılı tamamen geride bırakmak istesek de 2020'nin etkileri 2021 yılında da süreceğe benziyor.

• Artan eşitsizlik: 2021 yılındaki toparlanmanın ardından, küresel büyümenin kademeli olarak orta vadede yaklaşık %3,5'e düşmesinin beklendiğini belirten IMF, salgının 1990'lardan bu yana küresel yoksulluğun azaltılmasında kaydedilen ilerlemeyi tersine çevireceğine ve eşitsizliği artıracağına işaret ediyor. Dünya Bankası, pandeminin 2021'e kadar 150 milyona yakın insanı aşırı yoksulluğa sürükleyebileceğini ve son 20 yılda ilk kez aşırı yoksulluğun artmasının beklendiğini belirtiyor.
   
• Borç tsunamisi: IMF küresel ölçekte, pandemiye karşı alınan hükümet tedbirlerinin toplam 12 trilyon doları bulduğunu söylerken Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) de pandeminin ekonomik etkileriyle mücadele etmek için çoğu ülkenin mali politikalarını genişletmesi ve harcamalarını artırması sonucunda 2020’de küresel borcun rekor kırdığını belirterek 2021 için “borç tsunamisi” uyarısında bulunuyor. Uluslararası organizasyonlar, küresel borçtaki artışa dikkat çekseler de pandemiden dolayı zor durumda olan hane halkına mali desteklerin 2021’de devam etmesini öneriyor.
   
• İki güç: Başkanlık seçimlerinin belirsizliği, hızlı şekilde yayılan ve kontrol altına alınamayan salgın, ırkçılık karşıtı gösteriler, uzlaşılamayan teşvik paketleri gibi faktörler ABD ekonomisini belirsizliğe sürüklemiş, ekonominin toparlanmasını geciktirmişti. IMF, ABD ekonomisinin bu yıl %4,3 daralacağını, 2021'de ise %3,1'e büyüyeceğini öngörüyor. Diğer yandan IMF, Çin'in bu yıl ekonomik büyümesinin %1,9; 2021’de ise %8,2 olmasını bekliyor. Salgının çıkış noktası olan Çin’in diğer ülkelerden daha hızlı toparlanması ve küresel Covid-19 vakalarının %20'sinin görüldüğü ABD'nin yükünün ağırlaşması, 2021 dengelerini değiştirdi. Keza, Birleşik Krallık merkezli Ekonomi ve İş Dünyası Araştırmaları Merkezi (CEBR), Çin ekonomisinin 2028’de ABD ekonomisini geride bırakacağını öngörüyor.
   
• Avro Bölgesi: IMF, Avro Bölgesi ekonomisinin de bu yıl %8,3 küçüleceğini, 2021'de ise %5,2 büyüyeceğini tahmin ediyor. Salgının iki kez merkez üssü olan, Brexit’den dolayı belirsizlikler yaşayan Avro Bölgesi 2020’yi zor geçirdi. Yıl boyunca ekonomiyi desteklemek için büyük miktarlarda destek paketi çıkaran Avrupa Merkez Bankası (ECB) destekleri aralık ayında da genişletti ve ekonomik krizin yeni aşı gelişmelerine rağmen 2022 yılına kadar devam edeceği uyarısında bulundu. Avrupa ekonomilerindeki üretimin ve talebin aşı gelişmeleriyle toparlanması beklense de salgının enflasyonda daha önce öngörülenden daha uzun süreli bir zayıflamayı tetiklediği belirtiliyor. ECB yıllardır %2 olan enflasyon hedefini tutturamıyor ve 2023'te %1,4 enflasyon oranı tahmin ediyor. Ekonomistler aşılar sayesinde çoğu insanın bağışıklık kazanmasından sonra da ECB’nin kronik düşük enflasyonu artırıp hedefine ulaşması için avro bölgesine para arzına devam etmesi gerekeceğini söylüyor. Nitekim, kasım ayında yıllık %0,3 oranında düşen enflasyonun gelecek yıla kadar yükselmeye başlaması beklenmiyor.
   
• Türkiye: Pandemiye çok güçlü bir ekonomiyle girmeyen Türkiye; 2020’yi dalgalı döviz kuru, yüksek enflasyon, yüksek miktarda kredi genişlemesi ve artan borçla geride bırakıyor. Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) para politikasındaki duruşunu yılın sonlarına doğru güçlendirmeye çalışması 2021 için güçlü ve olumlu sinyaller veriyor. Kredibilitesini tekrardan sağlama ve enflasyonla mücadele konusunda kararlı olduğunu gösteren TCMB’nin 2021 yılında aldığı aksiyonlar Türkiye ekonomisinin gidişatını değiştirme potansiyeli taşıyor. Pandemi öncesinde de yüksek enflasyon ve sürdürülemeyen büyüme gösteren Türkiye ekonomisinde, pandeminin gidişatı kadar ülkenin aldığı kararların da etkili olması bekleniyor.