Venedik, İtalya

1600 küsur yıllık tarihinde, genellikle tekne yarışları veya denize adanmış törenler esnasında, Venedik'in Büyük Kanalı'nda bir çok hayali gemi yüzmüş. Geçen hafta Cumartesi sabahı ise kesinlikle alışılmadık bir şey kanalda yaşanmış: Vivaldi'nin “Dört Mevsim”ini çalan yaylı dörtlüsünü taşıyan devasa bir keman.

“Nuh'un Kemanı” olarak adlandırılan keman, bir gondol eskortu eşliğinde denize açılmış ve kısa sürede küçük bir motorlu tekne, su taksileri ve geleneksel Venedik sandoli filosu, Rialto yakınlarındaki belediye binasından kemana katılmış. Piazza San Marco'nun karşısındaki antik Gümrük Binası'na, yaklaşık bir saatlik yolculuk etmiş.

Kanalda süzülen keman, içinde somun ve cıvataların yanı sıra bir motor ve yaklaşık bir düzine farklı ahşap türünden yapılmış gerçek bir kemanın büyük ölçekli bir kopyasıymış. Yani sadece keman görünümlü değil, kemanın orjinaline de sadık kalmışlar. Yapımcıları, yüzen kemanı denize elverişli hale getirmek için sanata ek olarak çok fazla tamircilik ve denizcilik uzmanlığı gerektirdiğini söylemişler. Nasıl olmasın?

Tekneyi finanse eden ve inşa eden Consorzio Venezia Sviluppo üyesi Michele Pitteri, geçen yılki karantina sırasında bu fikri tasarlayan Venedikli sanatçı Livio De Marchi ile birlikte "Bu bizim için de bir yenilikti" demiş. De Marchi, Cuma günü San Marco bölgesindeki dar bir Venedik sokağında sanat dolu atölyesinde yaptığı röportajda şöyle demiş: "Keman, Venedik'in karantinadan sonra yeniden başladığının bir işareti.". Şehirler tek tek geri dönüyor!

De Marchi eserine "Nuh'un Kemanı" adını vermiş çünkü Nuh’un gemisi gibi, verdiği mesajın fırtınadan sonra umut taşıyan bir mesaj olması gerektiğini düşünmüş. "Sanat, kültür ve müziği" teşvik eden bir mesaj. Keman seçmesinin nedeni ise Venedikli Vivaldi’nin büyük bir hayranı olması. Bir enstürman çalmayı öğrenmemiş olmaktan hep pişmanlık duyarmış.

Kemanın Büyük Kanal'da başlayan yolculuğu nerede bitiyor dersin? Dorsoduro semtinde 1639 yılında şehri yok eden vebadan kurtulmak için, Meryem Ana'ya adak olarak inşa edilen La Salute kilisesinin yanında. Tabii ki tesadüf değil.

Keman, siyah pelerin giymiş ve 18. yüzyılda popüler olan siyah tricorn şapka takan bir dümenci tarafından yönetilmiş. De Marchi, "Onun Vivaldi'nin ruhunu kanalize etmesini istedim." demiş.

Konsorsiyum başkanı Leone Zannovello, projenin, koronavirüs pandemisinin en karanlık günlerinin ardından yapıldığı Giudecca adasındaki tersanede coşkuyu canlandırdığını söylemiş. Grubun parçası olmayan şirketler ve kişiler bile yardım teklifinde bulunmuşlar. “Bizi daha da birleştiren bir şeydi, yüreğimizle çalıştık." demiş.

Cumartesi günü, Zannovello ve diğerleri, büyük bir gururla muhtelif teknelerde Büyük Kanal'da kemanı takip ederlerken, "Bravo Livio!" diye De Marchi'yi öven bir ses haykırmış. “Bravi tutti!” (“Herkese aferin!”), De Marchi yanıtlamış.

Müzisyenler kemanın üstünden düşmemek için çıplak ayakla çalmışlar. Her ne kadar pruva (kemanın boynu) bir tarafa çok keskin bir şekilde sapsa ve De Marchi endişeyle mırıldansa da, çoğunlukla düzgün bir seyir olmuş. Müzisyenler ayakta çalmalarına rağmen neredeyse hiçbir notayı kaçırmamışlar. Bir noktada viyola notası müzik standından suya uçmuş, ancak çabucak toparlanmışlar. Müzisyenlerden Caterina Camozzi karaya çıktıktan sonra, "Rüzgar ve dalgalar arasında zorlu bir iş olduğunu söyleyelim" demiş. Çellist Tiziana Gasparoni araya girerek “Bir Venedikli ve müzisyen olarak hayatımın en dokunaklı deneyimiydi” demiş.

Kemanın yapılması için sadece mühendisliğe değil, İtalyan bürokrasisini ikna edecek uzmanlara da ihtiyaç olmuş. Konsorsiyumda marangoz olan Mario Bullo, "Bize bir araç plakasına ihtiyacımız olduğu söylendi, ancak yetkililer bunu nasıl sınıflandıracağını bilmiyorlardı" demiş. İlk başta, sallara verilen plakalardan vermiş. Ama trafik polisi sal değil, keman olduğunu söyleyerek karşı çıkmış. Sonunda, belediye yetkilileri konuyu çözmüş.

CNA Venedik direktörü Roberto Paladini, küçük işletme çıkarlarını temsil eden Ulusal Esnaf Konfederasyonu'nun(CNA) Venedik şubesinin temaslar ve izinler konusunda yardımcı olduğunu söylemiş. Paladini, "Nuh'un Kemanı" gibi finansman girişimlerinin, turizmin fon sağladığı şehirdeki esnaflara ışık tuttuğunu belirterek, "Venedik'in yaşayan bir şehir olmasının tek yolunun, zanaatkarları desteklemek ve onlara görünürlük kazandırmaktır." diyor.

Aldo Reato ise “Şehirdeki zanaatkarlar karantina sırasında hiç durmadı. Elleriyle çalışamasalar bile, yine de beyinlerini kullandılar.” demiş; kendisi yüzen kemana eşlik edecek yarım düzine gondol ayarlayan bir milletvekili. “Şehrin geleneklerini temsil etmek için bir gondolcudan daha iyi kimse yok” diye de eklemiş.

Bu eser De Marchi’nin ilk büyük ölçekli ve yüzen eseri değil. 1985'te tahtadan yapılmış origami tarzı kağıt bir şapka ile başlamış ve o zamandan beri kadın ayakkabısı, atlı bir balkabağı arabası ve çeşitli arabalar dahil olmak üzere birkaç büyük ölçekli ahşap nesneyi denizde yüzdürmüş. Bu ahşap nesnelerin arasında 1937 mode Jaguar, bir Volkswagen Beetle ve bir Cabrio Ferrari varmış.

Tesadüfen o an Venedik’te olduğunu düşünsene! İnsanlar Ponte dell'Accademia üzerinde ve Büyük Kanal'ın taş döşeli kıyılarında toplanarak Bach ve Schubert'in eserlerinin de yer aldığı yüzen konseri izlemişler. Şaşkın gezginler, büyük toplu taşıma tekneleri olan vaporettolardan fotoğraf çekmişler…

Keman nihayet La Salute kilisesine yaklaştığında, De Marchi, "Bir şey olabileceği konusunda biraz gergindim" diye itiraf etmiş. Papaz Florio Tessari kemanı kutsamış ve onun "dünyayı bir umut mesajı olarak dolaşmasını" umduğunu söylemiş. Umarım öyle olur!