WordPress ekosisteminde gerilim: Siteler neden çöküyor?

İnternet sitelerinin %40’ından fazlasının altyapısını destekleyen içerik yönetim sistemi WordPress, WP Engine ile yaşadığı yeni bir gerilimle gündeme oturdu. Yaşanan gerilim, birçok sitede moderatörlerin WordPress eklentileri ve temalarına erişimde problemler yaşamasına da neden oldu. Bununla birlikte ikili arasındaki çatışma, kâr odaklı şirketlerin açık kaynaklı yazılımları nasıl kullanması gerektiği ve bu kullanım karşılığında açık kaynaklı projelere katkıda bulunmakla yükümlü olup olmadıklarıyla ilgili tartışmaların da önünü açtı. 

Ayrıntılar: Gerilim, WordPress kurucusu ve WordPress’in çatı şirketi Automattic’in CEO’su Matt Mullenweg’in yaptığı bir açıklamayla başladı. Mullenweg, Eylül ayı ortalarında paylaştığı bir blog yazısında WordPress tabanlı siteler için hosting hizmetleri sunan WP Engine’i “WordPress’in kanseri” olarak tanımladı. 

• Yazısında WP Engine’i gönderiler üzerinde yapılan düzeltmelere ilişkin geçmiş kaydını görme özelliğini devre dışı bıraktığı için eleştiren Mullenweg, bu özelliğin kullanıcılara verdikleri veri koruma vaadinin temelini oluşturduğuna işaret etti. 
• Mullenweg ayrıca, WP Engine’in söz konusu özelliği maliyetten tasarruf etmek için varsayılan olarak devre dışı bıraktığının altını çizdi. 

Ek olarak: Mullenweg, WP Engine’in en büyük yatırımcılarından Silver Lake’i WordPress’e yeterince katkı sağlamamakla itham etti. CEO, WP Engine’in ismindeki “WP” ifadesinin kullanıcıların şirketin WordPress’in bir yan kuruluşu olduğunu zannetmesine yol açtığını da sözlerine ekledi. 

• Mullenweg ayrıca, 102 milyon dolarlık varlığı yöneten Silver Lake’in WordPress’in açık kaynak odaklı ideallerini umursamadığını ve yalnızca yaptığı yatırımdan gelecek getiriyi önemsediğini dile getirdi. 

Bilgi notu: Tamamen açık kaynaklı ve ücretsiz bir proje olan WordPress, internet sitelerinin yaklaşık %43’ünün altyapısını destekliyor. WP Engine ise bu sitelerin bir kısmına kullanıma hazır hosting hizmetleri sunuyor. 2010’da faaliyetlerine başlayan ve şu anda 200 binden fazla siteye hizmet veren servis sağlayıcı, WordPress.com’un en büyük rakiplerinden birine dönüşüyor. 

• Automattic çatısı altında faaliyet gösteren WordPress.com da tıpkı WP Engine gibi WordPress yazılımını kullanan sitelere hosting hizmetleri sunuyor.

Tepkiler: Mullenweg’in açıklamasının ardından WP Engine, Automattic ve CEO’suna şirket hakkındaki yorumlarını geri çekmesi için bir durdurma emri gönderdi. Şirket ayrıca, ismindeki “WP” ifadesi aracılığıyla WordPress ticari markasını kullanmasının adil kullanım koşullarını karşıladığına işaret etti. 

• Bununla birlikte WP Engine, Mullenweg’in kendisini kısa mesajlar ve telefon çağrıları üzerinden taciz ettiğini dile getirdi. 

• WP Engine’in iddialarına göre Mullenweg, şirkete WordPress ticari markasını kullandıkları için Automattic’e gelirlerinin %8’ini gönderene kadar “yakıp yıkan” bir yaklaşım sergileyeceğini bildirdi. 

• Paylaşılan ayrıntılara göre 7 yıllık anlaşma, WP Engine’in her ay gelirlerinin %8’ini Automattic’e telif ücreti olarak veya WordPress.org projesine katkı sağlayacak WP Engine çalışanlarına maaş olarak ödemesini gerektiriyor. 

Dahası: Automattic de WP Engine’e WordPress markasına ilişkin ticari marka kullanım haklarını ihlal ettiğini öne sürerek bir durdurma emri gönderdi. Bunun yanı sıra bahsi geçen ticari markaların sahibi olan WordPress Vakfı da internet sitesindeki “Ticari Marka Politikası” sayfasını güncelledi.

• Sayfa, daha önce WordPress ticari markasının “WP” kısaltmasını kapsamadığına ve bu nedenle kısaltmanın özgürce kullanılabileceğine işaret ediyordu.

• Güncelleme sonrası sayfada WordPress ticari markası “WP” kısaltmasını kapsamasa da bu kısaltmanın kullanıcıların kafasını karıştıracak şekilde kullanılmaması gerektiği not edildi.

• Birçok kişinin WP Engine’in WordPress’e bağlı bir kuruluş olduğunu düşündüğüne dikkat çeken sayfa, şirketin WordPress üzerinden milyarlarca dolar gelir elde etmesine rağmen bir kez bile WordPress Vakfı’na bağışta bulunmadığına işaret etti. 

WordPress’ten yaptırım geldi 

Mullenweg ayrıca, WP Engine’in WordPress.org kaynaklarına erişimini de engelledi. Bu durum, WP Engine’in hosting hizmetlerini kullanan birçok WordPress tabanlı internet sitesinin çökmesine ve WordPress eklentileri ve temalarını güncelleyememesine neden oldu. Söz konusu hamle, bu siteleri bazı siber saldırılara da açık hâle getirdi. 

Tepkiler: Bunun üzerine WP Engine, Mullenweg’i WordPress üzerindeki kontrolünü kötüye kullanmakla itham etti. Şirket, Mullenweg’in hamlesinin WordPress ekosisteminin işleyişini kesintiye uğrattığının da altını çizdi. 

• 27 Eylül’de WordPress.org, WP Engine’e yönelik erişim engelini 1 Ekim’e kadar geçici olarak kaldırdı. 

• Bununla birlikte Mullenweg, yeni bir blog yazısı yayımlayarak Automattic’in WP Engine ile uzun zamandır ticari markaları odağında bir lisans anlaşması yapmaya çalıştığını, ancak WP Engine’in şirketi oyalamaya devam ettiğini dile getirdi.

• Mullenweg ayrıca, problemin yalnızca ticari marka kullanım haklarına ilişkin anlaşmazlıklara bağlı olduğunu vurguladı. 

Karşı hamle: WP Engine ise 30 Eylül’de sitesindeki bilgileri WordPress Vakfı ile doğrudan bağlantısı olmadığını ve WordPress markasının sahibi olmadığını vurgulayacak şekilde güncelledi. Şirket ayrıca, “Essential WordPress”, “Core WordPress” ve “Enterprise WordPress” planlarının ismini Essential, Core ve Enterprise olarak değiştirdi. 

• WP Engine, 1 Ekim’de de kullanıcılarının WordPress eklentileri ve temalarını güncellemesine olanak tanıyan bir yazılım çözümünü kullanıma sundu. 

• Şirket ayrıca, Automattic ve Matt Mullenweg’e karşı güçlerini kötüye kullandıklarını öne sürerek dava açtı. Dava, Mullenweg’in aksiyonlarının önemli çıkar çatışmaları ve yönetim sorunlarını ortaya çıkardığına işaret etti.

Öte yandan: Yaşanan gelişmeler, özellikle geliştiricilerin WordPress ürünlerine yönelik bir güven kaybı yaşamasına da neden oldu. WP Engine ile yaşanan gerilim nedeniyle internet sitelerinde ciddi problemler deneyimleyen birçok geliştirici, WordPress’in tek bir kişinin kontrolünde olmasına yönelik endişelerini dile getirdi. 

• Açık kaynaklı içerik yönetim sistemi projesi Ghost’un kurucusu John O'Nolan, X üzerinden yaptığı bir paylaşımda internet ekosisteminin bağımsız kuruluşlara ve daha fazla çeşitliliğe ihtiyacı olduğunu vurgulayarak pazarın %40’ının tek bir kişi tarafından yönetilmemesi gerektiğine dikkat çekti.  

• Daha küçük bir geliştirici grubundan oluşan başka bir kitle ise Mullenweg’in haklı olduğunu ve WP Engine’in WordPress projesine daha fazla katkı sağlaması gerektiğini savundu.