Yarım Asra Doğru: Siyah Beyaz 40 Yaşında!

Yazar: Çiğdem Kaya Çayır

ODTÜ Mimarlık eğitiminin ardından Paris’te uzun sanat sohbetleriyle geçen yıllardan sonra Faruk Sade bir sanat galerisi açma hayaliyle Ankara’ya dönmüştü. Galeri Siyah Beyaz’ı 1984 yılında, aile apartmanında, türlü zorlukların yaşandığı ve sanat galerisinin oto galerisi ile sıkça karıştırıldığı zamanlarda kurdu. Bir süre sonra da galeriye kaynak yaratmak amacıyla Siyah Beyaz Bar hizmete girdi. Apartmandaki siyah beyaz şömine insanların dikkatini çekince mekanın ismi kendiliğinden ortaya çıkmış oldu. Faruk Sade bu durumu Simsiyah Bembeyaz adlı belgeselde şu şekilde anlatıyor:

İsteğim, duvarlarda siyah beyaz fotoğrafların olmasıydı. Yirmi ya da elli tane siyah beyaz fotoğrafımız vardı. Biz onları koyduk fakat isim koymamıştım. Dışarıdan duydum, millet şömineyi görmüş ve siyah beyaz diye anılmaya başlanmış. Benim de çok hoşuma gitti. Çünkü ben griyi hiç sevmem.

Siyah Beyaz Bar’ın duvarlarında Hollywood oyuncuları, Türk oyuncular, gazeteciler, sanatçılar, yazarlar ve Sade ailesinin dostlarına ait çok özel siyah beyaz fotoğraflar var. Artık aramızda olmayanların fotoğraflarını ise unutulmadıklarını göstermek amacıyla arkadan beyaz bir ışık aydınlatıyor. Nevzat Sayın’ın ifadesiyle “Orası hakikaten yaşayan, canlı bir enstalasyon. Dünyevi ve ruhani arasında olan şeyin aydınlatılması için müthiş bir yol.” Siyah Beyaz’da özel bir duvar da 2016 yılında kaybettiğimiz Faruk Sade için ayrılmış. Hepsi anılarla dolu, özlem ve hüznün eklendiği canlı duvarlar…

Gezerken başınızı ne tarafa çevirseniz kendinizi ya göz göze geldiğiniz bir fotoğraf karesi ya bir sanat eseri ya da incelenecek başka bir objeye bakarken buluyorsunuz. On beş yıl boyunca her hafta sahne alan Exit'in usta gitaristi Gürbüz Barlas’ın kaybının ardından sahnenin arkasındaki duvara asılan gitarı gibi… Her sene aynı sahneyi paylaştığı müzisyenler ve dostları tarafından yapılan özel bir geceyle anısı yaşatılmaya devam ediyor.

Işıklı duvar, Fotoğraf: Çiğdem Kaya Çayır

Sera Sade’nin 2010 yılında yurda dönerek Türkiye’de işlemeye devam eden en eski çağdaş sanat galerisi Siyah Beyaz’ın yönetimini devralmasıyla burada yeni bir dönem başlıyor. Genç kuşak sanatçılarla yapılan çalışmalar artıyor, barda da ikinci ve üçüncü kuşaklar devreye giriyor. Ayrıca, Siyah Beyaz Galeri’nin katkısıyla 2017 yılında verilmeye başlanan Faruk Sade Sanat Fonu (FSSF) aracılığıyla her yıl kültür ve çağdaş sanat desteklenerek sanatçıların yetenek ve yaratıcılıklarını geliştirmelerine fırsat veriliyor. Fonun ilk desteği ise oldukça anlamlı, Seymenler Parkı’ndan çalınan İlhan Koman'ın heykelinin orijinal alçı kabından yeniden üretiminin yapılmasına yönelik açılan bağış kampanyasına aktarılmış. 

Ankara’da çok önemli bir yere sahip, hakkında film ve belgesel çekilmiş, kitap yazılmış, anlatılmış, yaşanmış, gerçek ve sağlam karakterli bir mekan olan Siyah Beyaz, 2024 yılında 40. yaşını kutlayacak. Bu özel yılda da galeride sergiler ve sanat etkinlikleri yapılmaya devam ederken, barı yine müziğin ruhu ve sıcak dost sohbetleri saracak.

Siyah Beyaz, dileriz daha nice sanat ve müzik dolu yılların olsun!