Yunanistan seçimleri: "Miçotakis'in Zaferi"

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Pazar günü gerçekleşen genel seçimde muhalefeti kaydedilir bir farkla geride bırakarak dört yıllık bir dönem daha kazanmaya yaklaştı. 

Başbakan Miçotakis'in merkez-sağ Yeni Demokrasi Partisi (YDP), oyların yaklaşık %41'ini alırken, ülkenin eski başbakanı Alexis Tsipras'ın solcu Syriza partisi de oyların yaklaşık %20'sini aldı. 

• Ne dedi? Miçotakis, seçim sonrası yaptığı konuşmada "Halk, çoğunluk hükümeti tarafından ve başkalarının yardımı olmadan Yeni Demokrasi (Partisi) tarafından yönetilen bir Yunanistan seçimi istedi" dedi. Bununla birlikte, “Yarından itibaren seçimler için çalışmalara başlıyoruz” diyerek anayasanın öngördüğü koalisyon kurabilme sürecini başlamadan bitirmiş oldu.
• Peki ya muhalefet? Beklenilenin oldukça altında oy alan muhalefet partisi Syriza’nın lideri Alexis Tsipras ise, partisinin performansını "son derece olumsuz" olarak yorumladı.

“Miçotakis'in Zaferi”: Yunan basınının "Miçotakis'in zaferi" olarak yorumladığı genel seçimlerde, ülke genelindeki 59 seçim bölgesinden 58'inde YDP birinci parti oldu. 

Anketler yanıldı: Seçim öncesi yapılan anketlerde, birinci olarak öngörülen YDP ve ikinci olması beklenen Syriza arasındaki fark %6-8 ile sınırlı kalıyordu. Sandıktan çıkan sonuçlarda ise bu fark %20 oldu. 

Hükümet nasıl kuruluyor? Yunanistan seçimlerinde bir partinin tek başına hükümet kurabilmesi için en az %46 oy alması, parlamentoya girebilmesi için ise %3 barajını geçmesi gerekiyor. 

Değişen seçim sistemi: Parlamentoda 300 koltuk yer alıyor. Eski sistemde, en çok oyu alan partiye fazladan 50 koltuk veriliyordu. Bu yüzden YDP, 2019 genel seçimlerinde %39,85 oy almasına rağmen 158 sandalye kazanarak tek başına iktidar olmuştu. Şu anki sistemle birlikte birinci gelen partiye fazladan sandalye verilmesi uygulaması kaldırıldı. Yeni seçim sisteminde, koalisyon kurulamaması hâlinde ikinci kez sandığa gidildiğinde, birinci gelen partiye oy oranı %25'i aşmak kaydıyla parlamentoda en az 20 sandalye verilmesi öngörülüyor. 

Ne oldu? YDP, tek başına hükümet kurma barajının altında kaldı; bu durumda Miçotakis'in koalisyon hükümeti kurmaya çalışmak yerine yaklaşık bir ay içinde seçmeni yeniden sandığa götürmesi bekleniyor.

• Ya olursa? Düşük bir ihtimal olarak görülse de, YDP’nin koalisyon müzakerelerine girme ihtimalinde seçimleri %11,5 oy oranıyla üçüncü bitiren ve en büyük galiplerinden biri olarak görülen Pasok ise potansiyel bir ortak olabilir. 
• Skandal: Ancak Pasok lideri Nikos Androulakis geçtiğimiz yıl yaşanan bir telefon dinleme skandalının hedefi olduğu için YDP’ye risk oluşturabilir. 

Tren kazası: 28 Şubat'ta yaşanan ve 57 kişinin hayatını kaybettiği Tempi tren kazası, beklenenin aksine seçim sonuçlarında bir değişiklik yaratmadı. Muhalefet partileri, tren kazasının yaşanmasında hükümetin "işlevsizliğini" suçlamış ve seneler boyu süren ekonomik krizin beraberinde demiryollarına yapılan yetersiz yatırımı parmak göstermişti. 

Prosedür gereği: Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakellaropoulou, Miçotakis'e formalite olarak koalisyon kurma yetkisi teklif edecek; Miçotakis'in bunu reddetmesi bekleniyor. Daha sonra bu görevi sıradaki iki partiye devredecek, onların da reddetmesi durumunda yeni seçimlere kadar geçici bir hükümet kuracak. 

Piyasalar: Resmî olmayan seçim sonuçları karşılığında piyasalar, Miçotakis'in yatırım dostu politikalarının devam edeceği beklentisiyle yükselişe geçti. 

• Detaylar: Atina Menkul Kıymetler Borsası Genel Endeksi erken işlemlerde %6,7'ye kadar yükseldi. 10 yıllık tahvillerin getirisi, %3,91'e düştü.

Miçotakis hakkında: Yunanistan'ın en güçlü siyasi ailelerinden birinden gelen Miçotakis'in babası Konstantinos Mitsotakis 1990'ların başında başbakanlık yapmış; kız kardeşi Dora Bakoyannis dışişleri bakanlığı yapmış; ve oğlu Kostas Bakoyanis ise başkent Atina'nın şu anki belediye başkanıdır. 

"Erdoğanlaşma": Eski Ekonomi Bakanı Yanis Varoufakis, partisi MeRA25'in %3 barajını geçememesi ardından yaptığı açıklamada seçimlerin sonucunu "muhafazakârlık tsunamisi" olarak değerlendirirken, "Yunanistan'ın Erdoğanlaşması ve Orbanlaşması artık tamamlandı" ifadelerini kullandı.