Zafer Partisi dış politikaya nasıl bakıyor?

Zafer Partisi dış politikaya nasıl bakıyor?

Zafer Partisi, dış politikasını yaklaşımını "Atatürk'ün Millî Dış Politikası" olarak tanımlıyor. Parti programında dış politika programı şu ifadelerle tanımlanıyor:

"Partimizin dış politikası, dünyanın korona sonrasında yeni büyük bir jeopolitik rekabet dönemine girdiği süreçte 'millî siyasal gerçekçilik' zemininde Türkiye'nin meşru egemenlik hakları ve çok boyutlu menfaatlerinin savunulması ve gerçekleştirilmesi esasına dayanacaktır."

Partinin ekonomi, eğitim veya güvenlik politikalarında görüldüğü gibi dış politikada da cumhuriyetin kuruluş ilkelerine referans veriliyor ve "güçlü devlet" anlayışı ön plana çıkarılıyor.

Genel Başkan Ümit Özdağ ile gerçekleştirdiğimiz röportajda kendisi Cumhurbaşkanı Erdoğan "idealist ve gerçeklikten uzak" bir dış politika izlediği gerekçesiyle eleştirmiş ve AK Parti'nin "idealist/neo-Osmanlıcı" dış politika stratejisini Türkiye'yi "milletten ümmete dönüştürme" projesi olarak tanımlamıştı. 

Zafer Partisi, gerçekçi dış politika anlayışının yeniden tesis edilebilmesi için Dışişleri Bakanlığı kadrolarının yeniden kurulması gerektiğini savunuyor. DEVA Partisi'nin dış programında gördüğümüz "katılımcı" anlayış Zafer Partisi programında da yer alıyor.

"Akademisyenlerin, düşünce kuruluşlarının, sivil toplum örgütlerinin dış politikaya yönelik katkılarının alınmasını sağlayacak mekanizmalar hayata geçirilecek böylece sağlam bir iç cepheyle birlikte toplum destekli bir dış politikanın oluşturulması sağlanacaktır."

Uluslararası güç dengesinin ABD öncülüğündeki Atlantik ittifakından Çin hegemonyasındaki Asya-Pasifik bölgesine kaydığı belirtilerek yeni dünya düzeninde Türkiye'nin yanında yer almasını isteyen ABD ve AB'nin Türkiye'nin jeopolitik ve millî çıkarlarına saygı göstermesi ve Türkiye'nin de dış politikasını bu dönüşüm ekseninde yeniden kurgulaması gerektiği vurgulanıyor.

Türk dış politikasının ülkeler ve bölgeler özelinde nasıl kurgulanacağının ele alındığı parti programında "Türk Dünyası" ile tarihî ve kültürel bağların da katkısıyla daha yakın ilişkiler tesis edileceği belirtilirken ABD "müttefik" olarak tanımlanıyor ve ikili ilişkilerin "egemen iki ülke ilişkileri" olarak kurgulanması gerektiği ifade ediliyor. Öte yandan, Suriye politikasında Türkiye ve ABD-AB ekseninin farklı taraflarda olduğu ve sığınmacıların Türkiye'ye karşı bir koz olarak kullanıldığı da belirtiliyor.

"ABD ve AB; Suriye'den Türkiye'ye gelen 5,3 milyon Suriyelinin Türkiye'de kalmasını istemektedir. Suriye'nin kuzeyinde PKK denetiminde bir bölgenin kurulmasını sağlamak ile Suriyeli sığınmacıların Türkiye'de kalmasını istemek, önümüzdeki on yıllarda Türkiye'de iç savaş çıkararak, Güneydoğu Anadolu'da bir sözde kürdistan kurma projesinin iki ayağını oluşturmaktadır."

AB ile ilişkilerde ise tam üyelik hedefi bir kenara bırakılarak "yeni bir ilişki" modelinin kurulması öneriliyor.

Zafer Partisi programında Orta Doğu küresel istikrarsızlığın merkezi olarak nitelendirilerek bölge ülkelerinin "güven ve huzur ortamını sağlamak üzere yakın işbirliği içinde çalışılacağı" belirtiliyor.

Öte yandan, Suriyeli sığınmacıları geri gönderilmesi için Suriye hükümeti ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması ve Şam Büyükelçiliği'nin süratle yeniden açılmasının büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.

Parti programında AK Parti'nin dış politika stratejisi ise paralel olan söylemler de mevcut. Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikasının meşru olduğu belirtilirken S-400 hava savunma sistemlerinin ise gerekli olduğu ifade ediliyor.

"Türkiye'nin Suriye'de ve Ege/Doğu Akdeniz'deki jeopolitik talepleri, S-400 savunma sistemleri konusundaki ısrarı ile PKK ve FETÖ konusundaki hassasiyetleri minimum yaşamsal çıkarlarını temsil etmektedir."

Zafer Partisi'nin dış politika programına genel olarak bakıldığında, Cumhuriyetin kurumsal yaklaşımının esas alındığı ve "realist" bir dış politika anlayışına vurgu yapıldığı göze çarpıyor. İkili ilişkiler ve NATO gibi uluslararası kurumlar ile olan bağlantıların "millî çıkarlar" etrafında şekillendirilmesi gerektiği vurgulanırken AB üyeliğinden vazgeçilmesi ve Orta Doğu politikasında "laik devlet ilkesi" temelinde bir dönüşüm önerilmesi parti programında öne çıkan konular olarak değerlendirilebilir. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

NEREDE YAYIMLANDI?

SpektrumSpektrum

BÜLTEN SAYISI

PREMIUM'A ÖZEL

Pusula: İYİ, Gelecek, DP, HDP, Zafer ve dış politika

İYİ Parti, Gelecek Partisi, Demokrat Parti, HDP ve Zafer Partisi programlarında dış politikayı nasıl ele alıyor?

22 Ara 2022

Getty Images

YAZARLAR

Abdullah Esin

Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü mezunudur. Dış politika, diplomasi ve politik ekonomi alanlarında araştırmalar yapmaktadır.

Spektrum

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR