Gazeteci Fatih Altaylı, Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin ilk turunun tamamlanmasının ardından 16 Mayıs'ta Habertürk'ten ayrıldığını açıklamıştı. Altaylı, "Bana katlanan herkese teşekkürler" başlığıyla Habertürk'te yayımlanan son yazısında ayrılığını şu ifadelerle duyurmuştu:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Sonuçta bugün Habertürk'e veda ediyorum. Türkiye'nin, Türkiye'de medyanın en zor döneminin 18 yılını birlikte yaşadık. Başka hiç kimse ile bu kadar uzun süreli bir beraberliği, hele hele bu dönemde asla beceremezdim, beceremezdik. Bazen aşk biter ya, bittiğini bilmek, anlamak, uzatmamak, sıkmamak lazım. Yarın artık yokum.</blockquote>Bugünlerde köşe yazılarına kişisel internet sitesi <a fr-original-style="" href="https://fatihaltayli.com.tr/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">fatihaltayli.com.tr</a> adresinde devam eden Fatih Altaylı; Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri ile önümüzdeki süreçte medyanın geleceği ve medya kariyerine ilişkin sorularımızı yanıtladı.14 Mayıs'taki milletvekili seçimleri ve 28 Mayıs'taki Cumhurbaşkanlığı seçiminin sonuçlarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Ortaya çıkan tablo sizin için sürpriz oldu mu?Açıkçası sürpriz olduğunu itiraf etmeliyim. Ekonomideki felaket tablonun, devlet yönetimindeki tutarsızlığın, çözüm bulma konusundaki vurdumduymazlığın, işsizliğin, partizanlığın ve son olarak da deprem karşısındaki tavrın Cumhurbaşkanı’nın oylarını azaltacağını düşünüyordum. Kaybetmesi gereken oy sadece 2,5 puandı. Ama onu bile kaybetmedi.&nbsp;Ancak bir yandan da muhalefetin aday adayları arasında kazanma ihtimali en düşük olanın Kemal Kılıçdaroğlu olduğunu ve Kılıçdaroğlu'nun kazanmakta zorluk çekeceğini tahmin ediyordum. &nbsp;İmamoğlu, Yavaş ve hatta Akşener’in güle oynaya kazanabileceği bir seçimdi bence. Daha önce ‘AKP bu seçimi kazanamaz ama CHP kaybedebilir’ demiştim. Tam da öyle oldu galiba.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“Cübbeli Ahmet seçim günü beni aradı”</h2></blockquote>Kemal Kılıçdaroğlu ve Recep Tayyip Erdoğan'ın kampanya süreçlerini karşılaştırdığınızda hangi tarafın daha başarılı olduğunu düşünüyorsunuz?Erdoğan doğru düzgün kampanya bile yapmadı aslında. Hatta bu rahatlığı şaşırtıcı idi. Sadece son iki haftada sahaya inmek zorunda hissetti kendini. Kılıçdaroğlu ise herkese göre başarılı bir kampanya yürüttü. Kendinden beklenmeyecek kadar iyiydi ama bir hata vardı. Gergin ve kamplaşmış bir topluluğa pozitif kampanya yaptı.&nbsp;Oysa yapması gereken terörün AKP döneminde hortladığını hatırlatmak, açılım sürecine vurgu yapmak, terörle AKP'yi özdeşleştirmekti. Erdoğan’ın milliyetçiliği ayaklar altına aldığı konuşmaları hatırlatmaktı. Mesela Canan Kaftancıoğlu bu tür bir kampanyanın daha doğru olduğunu genel merkeze sürekli söyledi ama genel merkez çiçek-böcük-kalp kampanyası yapmayı tercih etti.&nbsp;Erdoğan’ın kampanyası ise daha çok yapabilme kabiliyeti üzerineydi. Bir yandan muhalefeti terörle özdeşleştirdi diğer yandan muhalefetin vaatlerini iktidarın gücü ile önden gerçekleştirme adımları attı. Cübbeli Ahmet seçim günü beni aradı mesela ve “Fatih Bey, deprem bölgesinde Tayyip bey kazanacak çünkü herkes o evleri bitirip teslim edecek olanın Tayyip bey olduğuna inanıyor” dedi. Durum tam da buydu.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“Kılıçdaroğlu için hezimettir”</h2></blockquote>Seçim sonuçlarına bakıldığında sizce net bir şekilde kazanan ve kaybeden taraf olduğunu söylemek mümkün mü? Seçimleri Erdoğan için bir zafer, Kılıçdaroğlu için bir hezimet olarak görüyor musunuz?Kemal Bey’in çevresinde toplanan yüzde 48 muhalefeti çok da önemsememek lazım. Sonuçta erk Erdoğan’da kaldı. Yine bildiğini okuyacak, istediğini yapacak. Evet siyaset sosyolojisi açısından bu oranlarla iktidarın istediğini yapması çok kolay değildir. Ancak Yeniden Refah ve HÜDA PAR gibi iki ekstrem parti var iktidarın yanında. Eğer Erdogan bu partilere uyup, radikal uygulamalara yönelirse toplumsal barış büyük zarar görür. Ciddi olaylar olabilir. Yeni ve daha yaygın ‘Gezi’ler görebiliriz.&nbsp;Hezimet meselesine gelince. Evet Kılıçdaroğlu için hezimettir. Kaybettiği 12. seçim. Üstelik de kazanma ihtimalini egosuna ya da çevresinde egosunu okşayanlara yenik düşerek heba etti. Çok açık bir hezimettir. Bu seçimi bile kazanamayan bir siyasi lider hangi seçimi kazanabilir ki!Erdoğan açısından seçimin kazanılmasını sağlayan, Kılıçdaroğlu açısından da kaybedilmesine neden olan faktörler sizce nelerdi?Yükselen milliyetçilik, terör korkusu. Kimse itiraf etmese de, mezhep meselesi. Ve tabii CHP’nin önemini kavrayamadığı göçmenler meselesi. Seçim güveliği ve iktidarın seçimlerde güç kullanımı zaten yıllardır süren bir etken.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“AK Parti muhaliflerini de kendine benzetti”</h2></blockquote>28 Mayıs seçiminin Türkiye ekonomisi, toplumu ve siyaseti üzerindeki olası etkilerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yeni dönemde bizleri nasıl bir Türkiye bekliyor?Her şey iktidarın gücünü nasıl kullanacağına bağlı. Ekonomi çok kolay toparlanabilir. İki yıl içinde normale dönebilir ama ‘Nas’ diyerek düzelmez. Akılla ve bilgi ile düzelir. Mevcut ekonomistin politikası ile olmaz. Gerçek ekonomi bilimine yönelmek lazım. Bu yapılmaz ise Türkiye’yi bir felaket bekliyor.&nbsp;Keza sosyal yaklaşım da çok önemli. Yanlış adımlar Türkiye’de geri dönüşünü olmayan bir bölünme riski yaratır. Sertlik ve yüzde 48’i yok sayan, tehdit eden politikalar toplumsal gerilim ve olaylara neden olur. Yumuşak, 2002-2007 arasındaki gibi makul bir yönetim ise tam tersi Türkiye’yi çok rahatlatır. İktidarı da uzun vadeli sorunlardan korur.&nbsp;Makuliyetten uzaklaşması, Türkiye’nin varlığını ve bütünlüğünü etkileyecek hale gelir. Açıkçası bundan çok korkuyorum. Göçmenleri de denkleme ekleyince Türkiye Cumhuriyetini ilk kez bu kadar büyük risk altında görüyorum.Seçimin tamamlanmasının ardından Halk TV, Sözcü TV, TELE1 gibi muhalif medya kuruluşları hakkında RTÜK tarafından inceleme başlatıldı. Siz de 14 Mayıs'tan sonra Habertürk'ten ayrıldığınızı açıkladınız. Önümüzdeki dönemde medya ve ifade özgürlüğüne baskı artacak mı? Özellikle muhalif medyayı ve gazetecileri nasıl bir dönem bekliyor? Ana akım medyanın zayıflayacağı, sosyal medyanın ağırlığının artacağı bir döneme mi giriyoruz?Kış kışlığını, RTÜK de RTÜK’lüğünü yapacaktır. Elbette ki baskı artabilir. Ama medyanın da dönüp kendine bakması lazım. A Haber’i eleştirip onların yayıncılığının benzerini yapmak da doğru değil. İktidar yandaşlığını eleştiren gazetecilerin mesleki ve ekonomik ikballerini muhalif partilere bağlamasının, partileri iş ve iş bulma kurumu gibi görmesinin de akıl alır tarafı yok.&nbsp;AK Parti ne yazık ki, muhaliflerini de kendine benzetti. Tam bir Yin Yang durumu var. İki taraf birbirinin yansıması. İktidar değişse, muhtemelen şimdi ezilenler ezen olacaktı. Ve bu durum Türkiye’ye has değil. Avrupa hariç, dünyada da durum bu. Her yerde yükselen milliyetçilik, ırkçılık, baskıcı rejimler. Medyada müthiş bir taraf tutma hali. Aklın ve bilginin önemsizleşmesi. Lümpenizm dediğim bir yeni akım tüm siyaseti esir aldı.&nbsp;Sosyal medya da sonuçta medya ve üstelik de sorumsuzluk açısından geleneksel medyanın ötesinde bir rezalete batmış durumda. Ama yine de sorumluluk sahibi yayıncıların baskıya karşı elini bir nebze de olsa güçlendiriyor. Bağımsız ama sorumlu yayıncılara alan açıyor. Ancak bu alan bile sınırsız bir özgürlük değil.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 225, 68); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“Habertürk’ün son dönemindeki tembellik sürecimi bitirdim”</h2></blockquote>Köşe yazılarınıza fatihaltayli.com.tr adresinde devam ediyorsunuz. Önümüzdeki süreçte bu platformdaki yazılarınıza ek olarak başka mecralarda da yayın yapmayı ya da kişisel sitenizde Habertürk'teki köşe yazılarınızdan daha farklı yayınlar yapmayı düşünüyor musunuz? Sizinle özdeşleşen Teke Tek formatını –özellikle de izleyicilerin favorisi Teke Tek Bilim programını– Youtube veya başka kanallarda devam ettirmeyi planlıyor musunuz?Aynen söylediğiniz gibi, Habertürk’ten ayrılmamdan hemen sonra fatihaltayli.com.tr devreye girdi ve günlük yazılarımı orada yazıyorum. İlk günden itibaren müthiş bir izlenme sayısı yakaladık. Pek çok haber sitesinden fazla tıklanıyoruz.Televizyon tarafını ise yakın zamanda Youtube üzerinden başlatacağız. Çok kanallı bir Youtube televizyonu hazırlıyoruz. Ortak olmak isteyen, yatırımcı olmak isteyen fonlar ve sermaye grupları var ama ben bağımsızlığımdan taviz vermek istemiyorum. Tamamen bir bağımsız gazetecilik girişimi olsun istiyorum. Kendim finanse edeceğim ve onurlu, namuslu, özgür ruhlu bir grup gazeteci arkadaşımla yapmak istiyorum bunu. Temiz meslektaşlarımın ortak olacağı bir dijital platform kurmak için uğraşıyorum.&nbsp;Aslında tek başıma yarın da başlatabilirdim ama izleyicilerden çok da uzun olmayan bir süre talep ediyorum. Benzersiz bir şey yapmak istiyorum. Habertürk’ün son dönemindeki tembellik sürecimi bitirdim ve çok çalışıyorum. Herkes tatil yaparım diyordu ben ise yıllardır çalışmadığı kadar yoğunum. Yapacağımız işi Türkiye açısından çok önemli buluyorum.&nbsp;Teke Tek Bilim elbette sürecek. Ayrıldığım gün Celal Şengör aradı, “İnternette devam edelim” dedi. Ertesi gün İlber Hoca aradı, “Aynen devam. Daha da rahat konuşuruz” dedi. Teke Tek Bilim, Temmuz sonu gibi başlar herhalde. Birebir’i de Eylül gibi başlatırız.&nbsp;Ama sadece onlar değil, çok farklı kanallar da olacak. Bayağı bir televizyon kurmayı hedefliyoruz diyebilirim. Hepsi güvenilir bir grup gazeteci ile; ve şartlarımız olgunlaşınca bağımsız tüm gazetecilere kapıyı açacağız. Becerebilirsek çok sürpriz bir iş ortaya çıkaracağız.

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

5 dakikada gündeme hakim ol.

Aposto Gündem

Gazeteci Fatih Altaylı, Aposto'nun sorularını cevapladı

Altaylı: “Benzersiz bir şey yapmak istiyorum”

Ciner Grubu’na ait Habertürk’ün iktidara yakın bir iş insanına satılacağı iddiası 28 Mayıs seçiminin ardından sosyal medya ve çeşitli medya kanallarında dillendirilmeye başlandı. Gazeteci Fatih Altaylı’nın iki seçim arası dönemde kanaldan ayrılma kararı da medya grubunun satılacağı iddialarını güçlendirdi. Medyada yer alan haberlerde, aralarında Habertürk, Bloomberg HT ve Show TV’nin yer aldığı Ciner Medya Grubu’nun iktidara yakınlığıyla bilinen Mehmet Cengiz’in sahibi olduğu Cengiz Holding veya Fuat Tosyalı yönetimindeki Tosyalı Holding’e satılacağı dile getirildi. Ancak, Habertürk’ten yapılan açıklamada "Bir sosyal medya hesabından paylaşılan Ciner Yayın Holding'e ait Habertürk, Show TV, Bloomberg HT kanallarının bazı gruplarla satışı için masada olduğu şeklindeki iddia asılsızdır. Gerçek dışıdır. Kamuoyuna saygı ile duyurulur." ifadeleriyle satış iddiaları yalanlandı.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/Haberturk/status/1663197614408359945?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1663197614408359945%7Ctwgr%5Ed53cd69d36a206d1e54decde3510fc8c487b255b%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.diken.com.tr%2Fhaberturk-satis-iddiasini-yalanladi%2F" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/5/2023-06-01T13:15:44.369Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.79" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Konuya yakın kaynaklardan elde ettiğimiz bilgiye göre&nbsp;Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı’nın yakın çevresine&nbsp;“Habertürk’ü satın almak istiyoruz, görüşmeler devam ediyor. Fiyatta anlaşmayı bekliyoruz” dediği öğrenildi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tosyalı Holding ve kamu ihaleleri</h2>Dünyanın en büyük çelik üreticileri arasında yer alan Tosyalı Holding, AK Parti döneminde aldığı kamu ihaleleriyle başta demir-çelik, boru üretimi ve liman işletmeciliği olmak üzere farklı sektörlerde faaliyet gösteriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la yakın kişisel ilişkilere sahip olduğu iddia edilen şirketin yönetim kurulu başkanı Fuat Tosyalı,&nbsp;Türkiye Varlık Fonu ve TOGG’un Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yapıyor.Fuat Tosyalı, Türkiye Varlık Fonu Yönetim Kurulu Üyesi olduktan sonra fona bağlı şirketler arasında yer alan&nbsp;BOTAŞ, Türkşeker ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’ndan 860 milyon TL değerinde 14 ayrı&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www-birgun-net.cdn.ampproject.org/c/s/www.birgun.net/amp/haber/tosyali-nin-yine-yuzu-guldu-415630" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ihale almıştı</a>. Tosyalı Holding’in, Osmaniye ve İskenderun’da yapacağı yatırımlara Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlıkları tarafından gümrük vergisi muafiyeti, katma değer vergisi istisnası, sigorta primi desteği ve vergi indirimi gibi birçok teşvik sağlanmıştı.Fuat Tosyalı ayrıca, Yönetim Kurulu Üyesi olduğu Varlık Fonu’na bağlı&nbsp;BOTAŞ’a yaptığı 49 milyon 533 bin liralık boru satışıyla da gündeme gelmişti. Tosyalı Holding’in BOTAŞ’tan aldığı toplam ihalenin değerinin 1 milyar lirayı aştığı&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www-birgun-net.cdn.ampproject.org/c/s/www.birgun.net/amp/haber/hem-yonetiyor-hem-boru-satiyor-381889" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtiliyor</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Savunma sanayi, diplomasi ve belediye</h2>Tosyalı Holding, 2021 yılında da Ethem Sancak ve Talip Öztürk’ün&nbsp;BMC’deki %50,1 hissesini 480 milyon dolara satın almıştı. Tosyalı bu satın alımla, Altay Tankı’nın üreticisi BMC’nin büyük ortağı oldu. Eski AK Partili ve şimdi Vatan Partisi Genel Başkan Yardımcısı olan Ethem Sancak, 2014 yılında BMC’nin tamamını TMSF’den 751 milyon liraya&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www-cumhuriyet-com-tr.cdn.ampproject.org/c/s/www.cumhuriyet.com.tr/amp/haber/son-dakika-sancak-ve-ozturk-aileleri-bmcden-cikti-iste-yeni-sahibi-1848002" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">satın almıştı</a>.Fuat Tosyalı’nın kardeşi Fatih Tosyalı ise AK Parti’nin İskenderun Belediye Başkanı olarak görev yapıyor. Depremlerde yıkılan İskenderun Devlet Hastanesi’ni ziyarete gelen Fatih Tosyalı, depremzedelerden tepki görerek hastane bahçesinden kovulmuştu. Tosyalı Holding’in İskenderun’da yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde yatırımı bulunuyor.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/yirmiucderece/status/1625471532578353155" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/5/2023-06-01T13:16:22.843Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Fatih Tosyalı ayrıca, AFAD tarafından deprem bölgesine gönderilen yardım kolilerine kendi etiketini yapıştırarak dağıtmasıyla gündeme gelmişti.Demir-çelik sektöründe Türkiye'nin en büyük şirketlerinden olan Tosyalı Holding'in sahibi Tosyalı ailesi, fahri konsolos unvanıyla diplomatik faaliyetlerde de bulunuyor. AK Parti'nin İskenderun Belediye Başkanı Mehmet Fatih Tosyalı&nbsp;Slovenya'nın Hatay fahri konsolosuyken yeğeni Şerif Tosyalı&nbsp;ise Karadağ'ın Hatay fahri konsolosu görevinde. 28 yaşına fahri konsolos olan Şerif Tosyalı aynı zamanda DEİK/Türkiye-Moritanya İş Konseyi Başkanı unvanını da taşıyor. Tosyalı Holding, 2012 yılında Karadağ'da bulunan Zelzejara Çelik Fabrikasını satın aldı ve fabrika hâlihazırda faaliyetlerine devam ediyor.Gazeteci Ali Çağatay'ın 29 Mayıs'ta paylaştığı Habertürk'ün satılacağı iddiası, kısa süre içerisinde Habertürk tarafından yalanlansa da özellikle Fatih Altaylı'nın 14 Mayıs seçiminin ardından kanaldan istifa ettiğini açıklaması satış iddialarını güçlendiriyor.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/AliCaatay/status/1663176442438361094" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/5/2023-06-01T13:17:27.841Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.09" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Fuat Tosyalı'nın yakın çevresine Habertürk'ü satın alma isteğini dile getirmesi ve Habertürk'ün internet sitesinde 29 Mayıs'tan bu yana yeni bir köşe yazısı <a fr-original-style="" href="https://www.diken.com.tr/haberturk-uc-gundur-kose-yazisi-yayinlamiyor/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yayımlanmaması</a>, tarafların fiyat üzerinde anlaşmaya çalıştığı ihtimalini akıllara getiriyor.

Hafta içi her gün 18.30’da o gün dünyayı ve Türkiye'yi şekillendiren gelişmeler e-posta kutunda. Kısa, yalın, öz.

Aposto Günsonu

Ciner Grubu, Habertürk'ün satılacağı iddialarını yalanladı; fakat Tosyalı'nın yakın çevresine medya grubuna talip olduğunu söylediği ifade ediliyor.

Tosyalı Habertürk’e mi talip?

Ciner Grubu’na ait Habertürk’ün iktidara yakın bir iş insanına satılacağı iddiası 28 Mayıs seçiminin ardından sosyal medya ve çeşitli medya kanallarında dillendirilmeye başlandı. Gazeteci Fatih Altaylı’nın iki seçim arası dönemde kanaldan ayrılma kararı da medya grubunun satılacağı iddialarını güçlendirdi. Medyada yer alan haberlerde, aralarında Habertürk, Bloomberg HT ve Show TV’nin yer aldığı Ciner Medya Grubu’nun iktidara yakınlığıyla bilinen Mehmet Cengiz’in sahibi olduğu Cengiz Holding veya Fuat Tosyalı yönetimindeki Tosyalı Holding’e satılacağı dile getirildi. Ancak, Habertürk’ten yapılan açıklamada "Bir sosyal medya hesabından paylaşılan Ciner Yayın Holding'e ait Habertürk, Show TV, Bloomberg HT kanallarının bazı gruplarla satışı için masada olduğu şeklindeki iddia asılsızdır. Gerçek dışıdır. Kamuoyuna saygı ile duyurulur." ifadeleriyle satış iddiaları yalanlandı.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/Haberturk/status/1663197614408359945?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1663197614408359945%7Ctwgr%5Ed53cd69d36a206d1e54decde3510fc8c487b255b%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.diken.com.tr%2Fhaberturk-satis-iddiasini-yalanladi%2F" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/5/2023-06-01T11:07:17.728Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Konuya yakın kaynaklardan elde ettiğimiz bilgiye göre Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı’nın yakın çevresine “Habertürk’ü satın almak istiyoruz, görüşmeler devam ediyor. Fiyatta anlaşmayı bekliyoruz” dediği öğrenildi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tosyalı Holding ve kamu ihaleleri</h2>Dünyanın en büyük çelik üreticileri arasında yer alan Tosyalı Holding, AK Parti döneminde aldığı kamu ihaleleriyle başta demir-çelik, boru üretimi ve liman işletmeciliği olmak üzere farklı sektörlerde faaliyet gösteriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la yakın kişisel ilişkilere sahip olduğu iddia edilen şirketin yönetim kurulu başkanı Fuat Tosyalı, Türkiye Varlık Fonu ve TOGG’un Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yapıyor.Fuat Tosyalı, Türkiye Varlık Fonu Yönetim Kurulu Üyesi olduktan sonra fona bağlı şirketler arasında yer alan BOTAŞ, Türkşeker ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’ndan 860 milyon TL değerinde 14 ayrı <a fr-original-style="" href="https://www-birgun-net.cdn.ampproject.org/c/s/www.birgun.net/amp/haber/tosyali-nin-yine-yuzu-guldu-415630" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ihale almıştı</a>. Tosyalı Holding’in, Osmaniye ve İskenderun’da yapacağı yatırımlara Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlıkları tarafından gümrük vergisi muafiyeti, katma değer vergisi istisnası, sigorta primi desteği ve vergi indirimi gibi birçok teşvik sağlanmıştı.Fuat Tosyalı ayrıca, Yönetim Kurulu Üyesi olduğu Varlık Fonu’na bağlı BOTAŞ’a yaptığı 49 milyon 533 bin liralık boru satışıyla da gündeme gelmişti. Tosyalı Holding’in BOTAŞ’tan aldığı toplam ihalenin değerinin 1 milyar lirayı aştığı <a fr-original-style="" href="https://www-birgun-net.cdn.ampproject.org/c/s/www.birgun.net/amp/haber/hem-yonetiyor-hem-boru-satiyor-381889" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtiliyor</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Savunma sanayi, diplomasi ve belediye</h2>Tosyalı Holding, 2021 yılında da Ethem Sancak ve Talip Öztürk’ün BMC’deki %50,1 hissesini 480 milyon dolara satın almıştı. Tosyalı bu satın alımla, Altay Tankı’nın üreticisi BMC’nin büyük ortağı oldu. Eski AK Partili ve şimdi Vatan Partisi Genel Başkan Yardımcısı olan Ethem Sancak, 2014 yılında BMC’nin tamamını TMSF’den 751 milyon liraya <a fr-original-style="" href="https://www-cumhuriyet-com-tr.cdn.ampproject.org/c/s/www.cumhuriyet.com.tr/amp/haber/son-dakika-sancak-ve-ozturk-aileleri-bmcden-cikti-iste-yeni-sahibi-1848002" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">satın almıştı</a>.Fuat Tosyalı’nın kardeşi Fatih Tosyalı ise AK Parti’nin İskenderun Belediye Başkanı olarak görev yapıyor. Depremlerde yıkılan İskenderun Devlet Hastanesi’ni ziyarete gelen Fatih Tosyalı, depremzedelerden tepki görerek hastane bahçesinden kovulmuştu. Tosyalı Holding’in İskenderun’da yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde yatırımı bulunuyor.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/yirmiucderece/status/1625471532578353155" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://images.aposto.com/2023/5/4/1685620264929.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.92" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Fatih Tosyalı ayrıca, AFAD tarafından deprem bölgesine gönderilen yardım kolilerine kendi etiketini yapıştırarak dağıtmasıyla gündeme gelmişti.Demir-çelik sektöründe Türkiye'nin en büyük şirketlerinden olan Tosyalı Holding'in sahibi Tosyalı ailesi, fahri konsolos unvanıyla diplomatik faaliyetlerde de bulunuyor. AK Parti'nin İskenderun Belediye Başkanı Mehmet Fatih Tosyalı&nbsp;Slovenya'nın Hatay fahri konsolosuyken yeğeni Şerif Tosyalı&nbsp;ise Karadağ'ın Hatay fahri konsolosu görevinde. 28 yaşına fahri konsolos olan Şerif Tosyalı aynı zamanda DEİK/Türkiye-Moritanya İş Konseyi Başkanı unvanını da taşıyor. Tosyalı Holding, 2012 yılında Karadağ'da bulunan Zelzejara Çelik Fabrikasını satın aldı ve fabrika hâlihazırda faaliyetlerine devam ediyor.Gazeteci Ali Çağatay'ın 29 Mayıs'ta paylaştığı Habertürk'ün satılacağı iddiası, kısa süre içerisinde Habertürk tarafından yalanlansa da özellikle Fatih Altaylı'nın 14 Mayıs seçiminin ardından kanaldan istifa ettiğini açıklaması satış iddialarını güçlendiriyor.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/AliCaatay/status/1663176442438361094" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/5/2023-06-01T11:10:39.091Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.09" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Fuat Tosyalı'nın yakın çevresine Habertürk'ü satın alma isteğini dile getirmesi ve Habertürk'ün internet sitesinde 29 Mayıs'tan bu yana yeni bir köşe yazısı <a fr-original-style="" href="https://www.diken.com.tr/haberturk-uc-gundur-kose-yazisi-yayinlamiyor/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yayımlanmaması</a>, tarafların fiyat üzerinde anlaşmaya çalıştığı ihtimalini akıllara getiriyor.

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

Türkiye'yi yakala, dünyayı anla.

Spektrum

Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Babala TV’de katıldığı yayın birkaç saat içerisinde milyonlarca görüntülenme alarak büyük kitlelere ulaştı. Ana akım medyanın muhalefet liderlerine kapalı olduğu, karşı mahallenin duvarlarını aşarak derdini anlatmanın yapısal bir soruna dönüştüğü Türkiye siyasetinde, Kılıçdaroğlu’nun programda göstereceği performansın seçim sonuçlarını değiştirebilecek bir etki yaratacağı bile düşünülüyor.Programın seçim sonuçlarına olası etkisi bir yana, ‘korktuğu’ için programa katılmayacağı düşünülen Kılıçdaroğlu’nun kendisine yöneltilen sorulara verdiği cevaplar ve 7 saatten fazla süren program boyunca gösterdiği sakin ve dinamik performans&nbsp;şimdiden büyük beğeni topladı.CHP Genel Başkanlığına yükselişi ve partideki lider imajının pekişmesinde Mehmet Mir Dengir Fırat ve Melih Gökçek gibi AK Parti’nin önde gelen isimleriyle yaptığı birebir tartışmalardaki performansının büyük pay sahibi olduğu Kılıçdaroğlu, Babala TV’deki performansıyla bunu genç seçmene de kanıtlamış oldu. Programın ilk önemli kazanımının bu olduğunu düşünüyorum. 10 yıldan uzun bir süredir iktidar tarafından sistematik olarak hedef gösterilen, ‘liderlik vasfından yoksun olduğu’ toplumsal bir ön kabul haline getirilen ve adaylığı açıklandığı günden beri her türlü yalan ve kara propagandayla iktidar seçmeni nezdinde şeytanlaştırılan Kılıçdaroğlu kendisini filtresiz, sansürsüz ve doğru bir şekilde topluma anlatabilmek için önemli bir fırsat elde etti. Seçmenin oy tercihini değiştirip değiştirememek bir yana, en azından genç seçmenin gözündeki Kılıçdaroğlu imajının önemli ölçüde değişeceği kanaatindeyim.Kılıçdaroğlu’nun kendisine yöneltilen sorulara verdiği cevaplar da önemli ölçüde tatmin ediciydi. Yeri geldiğinde hatasını kabullenen yeri geldiğinde de yanlış bilinenlerin doğrusunu anlatan Kılıçdaroğlu, samimi üslubuyla izleyicileri tatmin etti. Hem CHP’nin muhafazakâr seçmenin gözündeki olumsuz imajı hem de iktidarın kara propagandası nedeniyle sırtında büyük bir bagaj taşıyan Kılıçdaroğlu, bundan tümüyle kurtulamasa da önemli bir kısmını sahnede bırakıp gidebildi. Yükü hafifledi, karşı mahallenin duvarlarını tümden yıkamasa da surda büyük gedikler açabildi.Kendisine yöneltilen sorular beklendiği üzere PKK, HDP, başörtüsü yasağına karşı tutumu, TOGG, İHA-SİHA’lara neden karşı (!) olduğu ekseninde gelişti. Bunlara ek olarak, eğitim, ekonomi, SMA hastalarına yönelik vaatleri ve mevcut sorunları nasıl çözeceğine ilişkin sorular da soruldu ancak programın ana eksenini Kılıçdaroğlu’nun Türkiye vizyonundan ziyade AK Parti propagandası nedeniyle üzerine yapışan suçlamalar ve toplumsal önyargılar oluşturdu.Kılıçdaroğlu, kendisine yöneltilen sorulara onların oylarına talip olan bir siyasetçiden bekleneceği üzere istenilen cevabı vermek yerine hem katılımcıları hem de izleyicileri demokrasi ve hukuk devleti ekseninde düşünmeye zorlayacak yanıtlar verdi. Selahattin Demirtaş’a ilişkin sorulan bir soruya verdiği cevap bunun en net örneğiydi:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Selahattin Demirtaş’ı, Osman Kavala’yı serbest bırakacak olan ben değil yargıdır. Ben neden yargılandılar diye itiraz etmedim, benim itirazım mahkeme kararlarının neden uygulanmadığınadır. Emine Şenyaşar. Kürtçe biliyor, Türkçe bilmiyor. 2 çocuğu öldürüldü. Kocasının kafasına hastanede bir tüp vurularak öldürüldü. Bu kadın gitti bir kağıdın üzerine ‘Adalet İstiyorum’ yazdı. Bu aile PKK’lı denilerek kadın linç edildi. Her türlü suçlama yapıldı. Bu kadının bir günahı yoktu. 8 savcı iddianame düzenlemedi. Avukatı bana ulaştı. Burada bir adaletsizlik var. 2 çocuğu, kocası öldürülmüş bir kadın var burada ama savcılar korkudan iddianame yazamıyor. Gittim, Adalet Sarayının önünde kadını buldum ve avukat arkadaşlarıma ‘bu kadının hakkına sahip çıkın’ dedim. Bu kadın hayatı boyunca bize hiç oy vermemiştir, belki sandığa bile gitmemiştir. En sonunda bir savcı iddianame hazırlamak zorunda kaldı. Buna hepimizin isyan etmesi lazım. Anne annedir, her anne için evladı vazgeçilmezdir. Dolayısıyla bizim yeni bir sürece evrilmemiz lazım, kutuplaşmanın önüne geçmemiz lazım. Birisi yanlış düşünebilir, ben de hata yapabilirim. Hata insana özgüdür. Eleştirel bakmamız lazım. Yanlışımız olur, hatamız olur. Hatadan dönmek bir erdemdir. Adaleti getirmek için her birimizin tek tek uğraşması lazım. Bu ahlaki bir görevdir, bir erdemdir.”</blockquote>Kılıçdaroğlu’nun Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılması gerekliliğini hukuk ve adalet ekseninde açıklaması, adaletin kendimizden olan için değil toplumun her bir ferdi için savunulması gerektiğini vurgulaması ve hatayı kabullenmenin bir erdem olduğunu belirtmesi Türkiye siyasetini ve kamusal tartışmayı yeni bir hatta çekme isteğinin dışa vurumu oldu. Kılıçdaroğlu’nun verdiği cevaplar zihin dünyamızı başka bir düzleme çekmeye çalışsa da kendisine yöneltilen sorular zihin dünyamızın, özellikle de genç seçmenin hapsolduğu&nbsp;otoriter-milliyetçi-şovenist ekseni gözler önüne serdi. Siyaseti değerler ve vaatler üzerinden değil karşıtlıklar üzerinden okuyan ve buna göre pozisyon alan bir toplumda, karşı mahallenin duvarlarını yıkmanın ne kadar zor olduğunu bir kez daha gördük. Medya ambargosu ve muhalefete yönelik sistematik baskı nedeniyle Kılıçdaroğlu’nu dinlemenin ve anlamanın neredeyse imkânsız hâle geldiği bir ortamda, böyle bir fırsat bulunmuşken onu tanımaya çalışmak yerine iktidarın kara propagandasının yarattığı yanlış algıların hesabını sormaya çalışmak muhalif figürlerin toplum nezdinde ne kadar şeytanlaştırıldığını görmemizi sağladı.Programda öne çıkan bir diğer olgu da iktidarın medya üzerindeki hegemonyası ve algı yönetimi ile ekonomik kriz ve artan yolsuzluk gibi konuların sorumluluğunu kendi üzerinden atarak toplumsal öfkeyi muhalefete yönlendirmedeki başarısıdır. “Ben neden TOGG alabilecek gelire sahip değilim, siz iktidara geldiğinizde alım gücünü nasıl artıracaksınız?” diye sormak yerine Kılıçdaroğlu’na “TOGG projesini neden desteklemiyorsunuz?” demek bunun çok net bir göstergesi oldu.Türkiye’de yaşanan bütün siyasi, sosyal ve ekonomik sorunların kaynağını 21 yıldır tek başına iktidarda olan AK Parti-Erdoğan yönetiminde aramak yerine sorunların kaynağını muhalefette görmek vatandaşlar olarak demokrasi ve hesap verilebilirlik gibi kavramları yeterince özümseyemediğimizin bir göstergesi. Vatandaş olarak yaşanan her sorunda ve yapılan her hatada iktidardan hesap sorabilme hakkımız ve gücümüz olduğunu kabullendiğimiz zaman Türkiye’de demokratik bir rejimin hayalini de kurabileceğiz.

Sırtında büyük bir bagaj taşıyan Kılıçdaroğlu, bundan tümüyle kurtulamasa da önemli bir kısmını sahnede bırakıp gidebildi. Yükü hafifledi, karşı mahallenin duvarlarını tümden yıkamasa da surda büyük gedikler açabildi.

Babala TV: Kılıçdaroğlu bagajından kurtulabildi mi?

“Bugün geldiğimiz noktada kaynak ülke Suriye, hendek ülke Türkiye, hedef ülkeler Avrupa hâline gelmiş durumda”

AB’nin tercihi: Tampon bölge

Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri, Avrupa’ya göç dalgalarının hızlandığı 2015’ten itibaren önemli ölçüde ‘Göçmen Mutabakatı’ üzerinden şekilleniyor. AB liderlerinin Erdoğan hükümetine karşı tutumu mutabakatın devam ettirilebilmesi hedefiyle pragmatist bir çizgiye yerleşirken Türkiye’deki seçimlere ilişkin Avrupa basınında yapılan haber ve analizlerde de olası bir hükümet değişikliğinde Göçmen Mutabakatının akıbetinin ne olacağı tartışılıyor.Avrupa merkezli haber kuruluşu Euronews, 30 Mart’ta “Eğer muhalefet seçimi kazanırsa AB ile Türkiye arasındaki göçmen mutabakatına ne olacak?” başlıklı bir makale yayımlamıştı. Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu da Twitter hesabından bu makaleye “Bu konu hakkında başından beri çok netim. Önce Türkiye” ifadeleriyle cevap vermişti.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/kilicdarogluk/status/1641525863630905381" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-25T12:59:42.366Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.57" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Almanya'nın eski Dışişleri Bakanı Joschka Fischer ile mart ayında yaptığımız röportajda da bu konuyu&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/ozel-roportaj-almanya-eski-disisleri-bakani-joschka-fischer-4e3" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gündeme getirmiştim</a>. Fischer,&nbsp;"Muhalefet seçimleri kazanırsa Türkiye-AB ilişkilerinde ne gibi değişimler yaşanabilir?" sorusunu&nbsp;"Türkiye seçimlerine müdahale etmek istemiyorum. Ben Türkiye’nin dostuyum ve bir demokratım. Demokratik, adil ve şeffaf seçimlere inanıyorum. Gerisi Türkiye’deki siyasi partilere kalmış bir şey" ifadeleriyle geçiştirmişti.Fischer,&nbsp;"Göçmen Mutabakatı revize edilmeli mi?" sorusuna da şu cevabı vermişti:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Eğer bu konuda bir ihtiyaç varsa, ki bence var, taraflar yeniden müzakere masasına oturmalı. Sadece Türkiye değil, AB de sığınmacılar konusunda büyük bir baskı altında. Maalesef, hem Türkiye’de hem de Avrupa’da sığınmacı konusuna ilişkin olumsuz görüşler hâkim. Şunu söylemeliyim ki Türkiye bu konuda çok fazla şey yaptı, bu yüzden minnettarız. Mevcut konjonktürde, anlaşmanın yeniden müzakere edilmesi gerekiyorsa, ki gerekiyor, taraflar arası görüşmelere tekrar başlanması gerektiğini düşünüyorum.Ayrıca, 6 Şubat depremlerinin hem Türkiye’de hem de Suriye’de yarattığı korkunç insani dram, bizleri birlikte hareket etmeye motive edebilir."</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Göçmen Mutabakatı: beklentiler ve sonuçlar</h2>Türkiye ile AB arasında 2016'da Ahmet Davutoğlu hükümeti tarafından imzalanan&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51724776" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">“Göçmen Mutabakatı”</a>&nbsp;ile Türkiye, AB’ye giden düzensiz göçün önlenmesi ve göçmenlerin geri kabulü koşullarını kabul etti. 2011'de başlayan Suriye iç savaşının etkisiyle Suriye'den Avrupa'ya doğru büyük bir göç dalgasının başlaması ve beraberinde AB ülkelerinde yükselen göçmen karşıtlığı AB liderlerini bu konuda somut adımlar atmaya zorladı. 18 Mart 2016’da imzalanan mutabakatta, AB tarafında Almanya ve Hollanda mutabakatın hazırlanmasında ve imzalanmasında temel aktörler olarak ön plana çıktılar. Bu,&nbsp;düzensiz göçün tüm sorumluluklarını neredeyse tek başına üstlenmek anlamına geliyordu. Anlaşmanın en çok tartışılan iki maddesi şu şekilde:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;" type="disc"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">20 Mart 2016'dan itibaren Türkiye'den Yunan adalarına geçen tüm yeni düzensiz göçmenler Türkiye'ye iade edilecek. Yunan adalarına ulaşan göçmenler, usulüne uygun olarak kayıt altına alınacak ve sığınma başvuruları Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ile işbirliği içinde bireysel olarak işleme konulacak. Dayanaktan yoksun ya da kabul edilemez bulunanlar Türkiye'ye iade edilecek.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye, AB'ye yönelen yeni düzensiz göç güzergahlarının oluşumunu engelleyecek, deniz ve kara güzergahlarını önlemek için her türlü tedbiri alacak ve bu doğrultuda AB'nin yanı sıra komşu devletlerle de işbirliği yapacak.</li></ul>Anlaşma gereği, AB Komisyonu tarafından Türkiye’ye ödenecek olan fonlar, döviz kaynağına ihtiyacı olan hükümet için o dönemde kısa vadeli bir kaynak girişi yaratmıştı. İlk aşamada 6 milyar avro olarak belirlenen tutara, 2024 yılında kadar ek 3 milyar avro daha eklenecek. Fonların tamamıyla ödenmediği konusunda iktidar tarafından eleştiriler yapılsa da taahhüt edilen tutar kısa vadeli bir ekonomi rahatlama yaratacağı beklentisiyle kabul edilmiş oldu. Ayrıca, Türkiye'ye vaat edilen vize serbestisi konusunda ise hiçbir somut adım atılmamakla birlikte son 2 yılda Türkiye'den yapılan vize başvurularının red oranlarında büyük artışlar yaşanıyor.Suriye'de iç savaşın başlamasıyla AB’ye yönelen göç dalgası, başta Almanya olmak üzere birlik içerisindeki ülkelerde göçmen karşıtı söylemleri ve hareketleri artırdı. Göçmen karşıtlığının yaratacağı siyasi ve toplumsal problemleri önlemek isteyen AB ülkeleri, Türkiye ile yapılan 'Göçmen Mutabakatı' ile tüm sorumluluğu Türkiye’ye bırakarak kısa vadeli bir siyasi rahatlama yaratabildi. Bunun karşılığında da&nbsp;Türkiye’deki&nbsp;insan hakları ihlalleri ve otoriterleşmeye&nbsp;yönelik tepkilerin dozu sistematik olarak azaltıldı. Erdoğan açısından bakıldığında da siyaseten kazançlı olan bu anlaşma ile birlikte göçmenlerin AB’ye karşı bir koz olarak kullanıldığı görülüyor. Yaşanan her krizde AB’yi sınır kapılarını açmakla tehdit eden Erdoğan, iç ve dış politikada kendine hareket alanı yaratabiliyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Türkiye bir hendek ülke"</h2>İYİ Parti Genel Başkanı&nbsp;Meral Akşener, 2022 yılında partisinin hazırladığı "Göç Doktrini ve Stratejik Eylem Planı" tanıtımında içişleri bakanlığı döneminde emniyet bürokrasisinin göç konusunda kendisine verdiği brifingi dile getirmişti. Akşener'in konuşmasında öne çıkanlar şunlar olmuştu:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Ben İçişleri Bakanlığı görevine atandığımda bütün birimlerin müsteşarları geldiler bir gün boyunca işleyişin brifingini verdiler. 'Sayın bakanım şimdi bir brifing daha almanız lazım' diyerek göçle ilgili benim bir brifing almam gerektiğini söyledi.Türkiye'den bir göç hareketliliği her zaman olacak ve Batılı bundan çok rahatsız. Bugünler yok daha ve sabahtan akşam bu konuyu konuştuk. 'Yurtdışından size gelecekler ve bir anlaşma, esneklik talep edecekler. Bunun anlamı bu ülkeyi hendek hâline çevirmektir' dediler. 'Avrupa Birliği için bile buna esnek davranmayın' denildi bana."</blockquote>Akşener, konuşmanın devamında Türkiye'nin "hendek ülke" hâline geldiğini şu ifadelerle anlattı:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Benden sonra da bütün İçişleri Bakanlarına bu brifing verilmiştir ama anlaşılıyor ki AK Parti iktidarı sayın Erdoğan'ın işbaşına geçişi ile birlikte bu brifingler, bilgiler ortadan kalkmış. Çünkü her şeyi bilen bir zat-ı muhterem ile karşı karşıyayız. Bugün Türkiye bir hendek ülke. Avrupa'nın çöplerinin de getirildiği bir ülke. Maalesef bugün geldiğimiz noktada kaynak ülke Suriye, hendek ülke Türkiye, hedef ülkeler Avrupa hâline gelmiş durumda."</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Türkiye mutabakattan ne kazandı?</h2>Prof. Dr. Ayhan Kaya, TÜSİAD Küresel Siyaset Forumu için kaleme aldığı “AB-Türkiye Mülteci Mutabakatı: Tampon Ülke?”&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://eu.bilgi.edu.tr/media/files/T%C3%9CS%C4%B0AD_K%C3%BCresel_Siyaset_Forumu_Makale_Dizisi_No-2.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">raporunda</a> Göçmen Mutabakatının siyasi dinamiklerini şu ifadelerle açıklıyor:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“AB-Türkiye Mülteci Mutabakatı, AB’nin Göç ve İltica Politikalarını dışsallaştırma yoluyla yönetmesi konusunda geliştirilmiş ve daha sonra başka kitlesel göç süreçlerinin, Libya-İtalya örneğinde olduğu gibi, yönetilmesinde örnek olarak kullanılmıştır. Söz konusu dışsallaştırma yaklaşımının beraberinde getirdiği bir olgu da, başta Türkiye olmak üzere benzeri ülkelerin mültecilerin bekletildiği 'mülteci ambarlarına', mültecileri misafir eden ülkelerin de 'tampon ülkeler' hâline dönüşüyor olmalarıdır.”</blockquote>Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Bugün Avrupa ülkeleri hâlâ huzur içinde yaşıyor olmalarını, Türkiye'nin 4 milyon sığınmacıyı kendi topraklarında misafir etmesine borçludur” sözleri de Göçmen Mutabakatından fayda sağlayan tarafın AB olduğunu gösteriyor.Mutabakatın en önemli maddelerinden olan “Yunan adalarından Türkiye’ye iade edilen her bir Suriyeli mülteci karşılığında Türkiye’den bir Suriyeli mültecinin AB’ye yerleştirilmesi” planı da uygulamada başarısız oldu. Göç İdaresi Başkanlığı verilerine göre 17 Mayıs 2023 itibarıyla birebir formülü kapsamında Türkiye’den çıkış yapan Suriyeli sayısı toplamda 37 bin 574. Öte yandan, 2019 yılında Türkiye’den Yunanistan’a giden mültecilerin sayısı 2019’da 59 bin 726 iken bu sayı 2020’de 9 bin 714’e <a fr-original-style="" href="https://asylumineurope.org/wp-content/uploads/2021/06/AIDA-GR_2020update.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">düşmüş.</a><img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1685019762627.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Millet İttifakının göç politikası</h2>Millet İttifakı, toplumda yükselen göçmen karşıtlığı ve Zafer Partisi’nin artan popülaritesiyle birlikte yükselen oy oranları karşısında göçmenlerin geri gönderilmesi retoriğini benimsedi ve Ortak Politikalar Mutabakat Metni’nde bu konuda somut vaatlerde bulundu. Metinde öne çıkan politikalar şunlar:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;" type="disc"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye ile AB arasındaki 2014 Geri Kabul Anlaşması ile 18 Mart 2016 Mutabakatını gözden geçireceğiz.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Düzensiz göçün kaynağı olan ülkelerle Geri Kabul Anlaşmaları yapacağız</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Herhangi bir resmî ve kamuoyuna açıklanmış anlaşma ve mutabakat olmaksızın Türkiye’ye giriş yapan göçmenlerin menşe/üçüncü ülkelere sınır dışı işlemlerini hızlandıracağız</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Suça karışan göçmen ve sığınmacıları hızlı şekilde sınır dışı edecek ve ülkemize yeniden girişini engelleyeceğiz.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin güvenli ve iç hukukumuz ile uluslararası hukuka uygun biçimde mümkün olan en kısa sürede ülkelerine geri dönmelerini sağlayacağız.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geri dönüş çalışmalarını ülkemizdeki geçici koruma altındaki Suriyeliler, Suriye yönetimi ve uluslararası kurumlarla yakın işbirliği içinde yürüteceğiz.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye’de bulunan Suriyeli sığınmacılar ve düzensiz göçmenlerin geri dönüşlerinde diğer ülkelerle külfet ve sorumluluk paylaşımına gideceğiz.</li></ul>Burada yer alan göçmen mutabakatının gözden geçirilmesi, sığınmacıların ülkelerine gönderilmesi ve külfetin diğer ülkelerle paylaşılması gibi maddeler AB’nin göç politikasını temelden değiştirmesine neden olabilir. Erdoğan ve AK Parti hükümeti ile belirli bir finansal destek ve siyasi tavizler karşılığında göçmenlerin Türkiye’de tutulması konusunda anlaşan AB’nin, anlaşmayı aynı koşullarla Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu ile sürdüremeyeceği aşikâr.

“Bugün geldiğimiz noktada kaynak ülke Suriye, hendek ülke Türkiye, hedef ülkeler Avrupa haline gelmiş durumda”

Fatih Erbakan liderliğindeki Yeniden Refah Partisi, genel seçimlerde 1,5 milyonun üzerinde oy alarak %2,79 oy oranına ulaştı ve 5 milletvekili çıkardı. Yeniden Refah, Cumhur İttifakı çatısı altında kendi listesiyle girdiği seçimde İstanbul’dan 3, Konya ve Kocaeli’nden 1'er milletvekili çıkardı. Partinin %2,79’luk sürpriz oy oranının temelinde, Saadet Partisi ve AK Parti’den uzaklaşan muhafazakâr seçmenlerin ve özellikle Kocaeli gibi sanayinin güçlü olduğu bölgelerde yaşayan işçi sınıfının desteğinin olduğu düşünülüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/3/1684930734597.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Yeniden Refah Partisi Oy Oranları" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yeniden Refah’ın işçi nüfusunun yoğun olarak yaşadığı yerlerde elde ettiği kayda değer oy oranlarının nedenlerini Bağımsız Maden-İş Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu ile konuştum.Başaran Aksu, 12 Mart 2022’de Twitter’dan yaptığı paylaşımda Yeniden Refah Partisi’nin yükselişine dikkat çekmişti:<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/Basaranaksu_/status/1502682019754561536?s=20" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-24T12:18:16.853Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.60" width="550" alt="yrp" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>2022 yılında attığınız bir tweette Yeniden Refah Partisi'nin genç işçiler arasında ciddi bir örgütlenme faaliyeti yürüttüğünü söylemiştiniz. Partinin 14 Mayıs seçimlerinde aldığı %2,79 oy oranının genç işçi kesimlerinden mi geldiğini düşünüyorsunuz?<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Genç işçi kesimleri ve kır emekçilerinden ağırlıkla oy aldığını düşünüyorum.</blockquote>Yeniden Refah Partisi, özelliklere kadın haklarına yönelik kısıtlayıcı söylemleriyle bilinen radikal bir İslamcı sağ parti olarak görülüyor. Bu partinin işçiler arasındaki yaygın örgütlenme ve popülaritesini neye bağlıyorsunuz? İdeolojik bir yakınlıktan söz edebilir miyiz?<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Bu kesimlerin oy verme motivasyonunda, partinin kullandığı etkin sosyal adaletçi söylem büyük öneme sahip. İşçi direnişlerini ziyaret etmeleri ve dayanışmaktan uzak durmamaları işçiler arasında kazandıkları popülaritenin önemli nedenlerinden.</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Geleneksel aile yapısını da darmadağın eden kapitalist gelişmeye duyulacak olağan öfkeyi İslamcı sosyal adalete vurgu yapan bir hamasetle başarılı bir şekilde kendilerine yönlendirmeyi başarabiliyorlar. Özellikle çalışmak için gurbette olan, çocuklarıyla ilgili gelecek hayali kurmaya çalışan genç işçi ailelerin temsilcileri kentin korkutuculuğu, yoksulluğun sınırlayıcılıkları ve mali güçsüzleşme karşısında somut bir cemaat korunağı ararlar. Burada bu dayanışmayı bulup bulamayacağı meçhul ama tanıdıklarla geliştirilen somut ilişkiler önem taşıyor. Siyasi cemaatler de bu somut ilişkileri kurma konusunda başarılı olabiliyorlar.</blockquote>Yeniden Refah Partisi'nin örgütlenme faaliyetleri yürüttüğü yerlerde sosyalist/sol partilerin de aynı oranda bir örgütlenme faaliyeti var mı? Yoksa, sol partilerin boşluğu Yeniden Refah Partisi tarafından mı dolduruluyor?<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Sosyalist partiler bir toplumsal örüntüyü örgütlemeye dönüştürmeye çalışmazlar, o civarda yaşayan birilerini kendilerine, kendi örgütlerine devşirme çabasına örgütlenme derler. Genelde devşirdikleri kişileri daha önce bulundukları sosyal ortamlardan, hemşehri ilişkilerinden kopartıp partinin birbirini seven, birbiriyle vakit geçirmeyi daha önemseyen steril yalıtılmış ortamına katarlar ve kişi hızla içinden geldiği eski kültürel ilişkilere yabancılaşır, üstten yaklaşır, bir tür hakikatin sırrına kendi ermiş ama geri kalanlar aptal olduğu için bu güzide hakikati kavramıyor gibi davranırlar.</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Bu tipler hangi siyaseti temsil ederlerse etsinler profil olarak emekçinin seveceği, yakınlık hissedeceği tipler olamazlar hiçbir zaman. Solda bunun dışında bir arayışı temsil etme derdinde olan oldukça sınırlı, küçük çabalar var. Değişim ihtimali de sadece bu küçük çabalara bağlı.</blockquote>Özellikle fabrikalarda ve organize sanayi bölgelerinde sendikal örgütlenmelerin veya sol partilerin faaliyetlerinin kamu gücüyle kısıtlandığını düşünüyor musunuz? Bu anlamda, kolluk kuvvetleri ve devlet kurumlarının Yeniden Refah gibi iktidara ideolojik olarak yakın parti ve sendikal örgütlenmelere alan açtığını söylemek mümkün mü?<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Ülkede oldukça hiyerarşik ve vahşi bir çalışma rejimi var. Devletin bu alandaki davranışını büyük sermaye grupları ile sendikalar arasındaki ilişkiler belirler. Bu hiyerarşik düzenin bir alt basamağında patron örgütleri ve Türk-İş ile Hak-İş yönetimleri vardır. Bu iki örgütün, kendisi de bir işveren olan devletin kontrolünde olduğunu da belirtmekte fayda var.</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">DİSK, son on yılda doğrudan ya da dolaylı ilişkilerle bu eksene çekildi. Sendika merkezlerine çöreklenmiş astronomik ücretler alan, aidatlar üzerinden servet biriktiren, %90’ı AKP-MHP bağlantılı yönetici şebekelerinin oluru olmadan işçiler kendi sendikalarında yönetici seçilemezler. Seçim yoktur atama vardır ya da atanmış delegelerle “seçimler” vardır. Örneğin Yeniden Refah Partisi bu yapının karşısındaymış gibi davrandı ve işçilerin oylarını almak için bu bile yeterli oldu. Solun neredeyse tamamı bu olağanüstü boyunduruk ilişkisine dair bir cümle kurmaz. Sendika bürokrasilerinde hâlâ azımsanmayacak derecede solcu uzman istihdam edilir. Oralarda ilişkili uzmanların ve az sayıda yöneticinin varlığı solun geniş kesimlerini, yukarıda anlattığım bu hiyerarşik ilişkinin sorgulanması konusunda susturur.</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Bazı örneklerde bu yapılarla işbirliği yapıldığı bile görülür. Devlet ve işverenler; her alanda bunun dışındaki sendikal ve sınıfsal arayışları ivedilikle bastırır. Devlet kurumlarının Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) ana hassasiyeti; işçilerin yanlış fikirlere kapılarak giriştikleri örgütlenmeleri bastırmaktır. Bunu da patronlar, bu şirketlere taşeron iş yapan cemaatler ve yerel mafya grupları ile; muhalefette olanlar da dahil olmak üzere partilerin il ve ilçe temsilcileri ve sarı sendikalarla ilişki halinde yaparlar. Vatan hainliği ve teröristlikle damgalamak, göçmen düşmanlığıyla hedef şaşırtmak önceliğiyle hareket ederler. Haliyle bu korkunç ilişki ağlarını kıramayan işçiler o dünya içindeki sosyal adaletçi ve gerçek düşmanı somut hedef olarak yanlış yerde gösteren akımlara yönelirler.</blockquote>

5 milletvekili ile TBMM'ye giren Yeniden Refah Partisi'nin işçi sınıfının yoğun olduğu bölgelerde aldığı yüksek oy oranlarının nedenini örgütlenme uzmanı Başaran Aksu ile konuştuk.

Yeniden Refah, işçi sınıfının desteğini nasıl kazandı?

Erdoğan'ın açık kapı politikasının siyasi-ekonomik temellerini ve değişen söylemlerini iktidar-toplum-sermaye ilişkileri üzerinden inceledim.

Erdoğan'ın sığınmacı politikası: Suriyeli muhacirler nasıl ucuz işgücü oldu?

14 Mayıs’ta düzenlenen cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimlerinin sonuçları, birçok anket firmasının seçim öncesinde kamuoyuyla paylaştığı seçim tahminlerinin büyük oranda yanıldığını gösterdi.Seçimden önceki perşembe günü KONDA tarafından açıklanan anket Kemal Kılıçdaroğlu’nun açık ara farkla seçimi ilk turda önde bitireceğini, hatta ilk turda kazanma ihtimalinin de büyük olduğunu göstermişti. Bu anket hem kamuoyunda hem de piyasalarda önemli bir karşılık bulmuş ve beklentileri yükseltmişti.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/3/1684332349793.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="KONDA anketi" ratio="1.71" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Anket sonuçlarına bakıldığında; Kılıçdaroğlu için öngörülen %49,3 oy oranına aslında Recep Tayyip Erdoğan’ın ulaştığı, Sinan Oğan’ın beklenenden yüksek oy aldığı ve Kılıçdaroğlu’nun öngörülenden 4 puan daha az oy aldığı görülüyor.ORC Araştırma’nın seçimden önceki son anketine bakıldığında ise meclis seçimleri için öngörülen sonuçlarda büyük kaymalar olduğu göze çarpıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/4/3/1684332388680.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="ORC Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">AK Parti için öngörülen oy oranları seçim sonuçlarıyla büyük ölçüde uyuşsa da CHP, İYİ Parti, Yeşil Sol Parti ve MHP’nin oy oranlarında büyük sapmalar olduğu görülüyor. CHP için %28,4 oy oranı öngörülürken seçim sonuçlarında CHP %25,42 oy aldı. İYİ Parti, anketteki %13,7'ün oldukça altında kalarak %9,88 oy oranına ulaştı.MHP ve Yeşil Sol Parti seçimlerdeki en sürpriz sonuçları elde ettiler. MHP, birçok ankette %7’nin altında veya biraz üstünde görülmesine rağmen %9,96 oy oranına ulaştı. Beklentilerin üzerinde gelen oy oranında AK Parti’den yaşanan kaymaların büyük etkisi olduğu düşünülüyor. Yeşil Sol Parti ise %8,78 oy alarak beklenilenden yaklaşık 2-3 puan kayıp yaşadı. YSP yetkilileri, beklentilerin altında kalan oy oranlarına ilişkin özeleştiri yapacaklarını açıkladı.Anket firmalarının hem cumhurbaşkanlığı hem de meclis sonuçlarına ilişkin yaptıkları anketlerde yaşanan büyük sapmaların nedenlerini Bilgi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Emre Erdoğan ile konuştuk.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/3/1684332485406.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" alt="erdoğan" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Emre Erdoğan, anket şirketlerindeki büyük yanılmaların sebeplerini şu şekilde açıklıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Kamunun erişebildiği anketlerin yöntemleri önemli bir sorun. Bunların önemli bir kısmı telefonla görüşme yöntemiyle yapılan anketlerdi. Bu yöntemin yanılması muhtemel. Bu anketlerin örneklemleri de sorunlu. Türkiye’de tüm nüfusu temsil edecek bir telefon örneklemi çekmemize izin verecek bir yapı yok. Sabit telefonların hangi bölgede kullanıldığı bilgisine ulaşabiliyorsunuz ancak bu cep telefonları için pek de mümkün değil. Cep telefonları için bir coğrafi bilgiye sahip değilsiniz. Sabit telefon kullanım oranı da %30 düzeylerinde. O yüzden, telefonla görüşme yöntemiyle yapılan anketlerin örneklemi belli değil. Ayrıca, veri tabanının nereden alındığı da belli değil.</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">İkinci önemli sorun da insanların telefon anketlerinde hassas bilgileri paylaşmak istememesi. Dolayısıyla telefonla yapılan anketlere katılanlar radikal olarak değerlendirebileceğimiz partilere oy vereceklerini genelde söylemiyor. Bu nedenle, telefonla yapılan anketlerde hassas sorular sormak yerine gündeme ilişkin sorular sormak daha makul bir seçenek. Telefon anketi ABD’de de büyük bir sorun. Mesela siyahlar genelde bu anketlere katılmıyor.</blockquote>Dolayısıyla, özellikle MHP ve Yeniden Refah Partisi’nin oylarındaki beklenmeyen artışın anket sonuçlarına yansımamasını bu şekilde açıklayabiliriz.Prof. Dr. Emre Erdoğan, anketlerin daha doğru sonuçlara ulaşabilmesi için neler yapılması gerektiğine sorusuna şu cevabı veriyor:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Anketler yüz yüze görüşme yöntemiyle hanelerde, evlere gidilerek yapılır ve aynı haneye birden fazla kez ziyaret yapılır. O yüzden 2 günde anket sonucu açıklanmaz.Türkiye’de çok deneyimli bir kamuoyu ve pazar araştırmaları sektörü var. Piyasada anket yapanlar sadece seçim döneminde anket yapıyorlar sonra bir araştırma yapmıyorlar. Bu çok ciddi bir sorun, bunlar gri alanda olan ve merdiven altı iş yapan anket firmaları. Bu firmalara ilişkin etkin bir kalite kontrolü yapılmaması da ayrı bir yapısal sorun olarak önümüzde duruyor.Anket metodunun amacı tahmin yapmak değil trendleri açıklamaktır. Ben kimin Sinan Oğan’a oy verdiğini anlayabilirsem oy oranını doğru tahmin etmenin önemi yoktur. Bir önceki seçimde doğru tahmin etmenin de bir anlamı yoktur. Hasbelkader tutturmuşsunuzdur.</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Bu iş sosis yapmak gibidir"</h2><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Bu iş sosis yapmak gibidir. Sosisin nasıl yapıldığını bilirseniz yemezsiniz. Medyanın anket okuryazarlığı da düşük olduğu için 'anketi yapan iyidir o yüzden sonucu da iyidir' algısına kapılıyoruz. Bu da sahte bilimdir.</blockquote>Emre Erdoğan, anketlerin radikal partilerin yükselişini anlayamamasının temel nedenlerinden biri olarak bu partilere oy veren kişilerin tercihlerini anketörlerden saklaması olduğunu söylüyor.<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Sosyal boyutu var bu işin. Biz yeni tanıştığımız insanlara aykırı bir tip olarak gözükmek istemeyiz. Hoşa gitmek isteriz. O yüzden anket soru formunda sorduğunuz sorular çok önemlidir. Geçmişte ne yaptınız sorusuna doğru cevap vermek zordur.</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Radikal hareketlerin yükselişini anketlerle ölçmek çok zor. Dip milliyetçi dalga da bu yüzden ölçülemedi. Türkiye’de aşırı sağ veya milliyetçiliğin yükselişi konusunda seçim sonuçlarından ziyade bizim yapmamız gereken şey insanların dünyaya bakışında milliyetçilik yükseldi mi yükselmedi mi sorusuna cevap vermektir.</blockquote>Emre Erdoğan, “Hangi anketlere güvenmeliyiz?” sorusuna da şu cevabı veriyor:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Parasını vermediğiniz hiçbir ankete inanmayın. Kimin finanse ettiğini bilmediğiniz ankete de inanmayın. Medeni ülkelerde medya ya da üniversiteler bu işi yapar. ABD’de de mesela The New York Times ve CNN gibi büyük medya kuruluşları bu işi yapıyor. Yöntem de çok önemli. Telefon anketleri ölüdür. Öte yandan, seçime on gün kala anket sonucu yayınlamak yasak, bu yasağı delen anketlere inanmayın. Bir insan neden yüzbinlerce lira harcayarak yaptığı anketin sonuçlarını bedava kamuoyuyla paylaşıyor? Bu paylaşım yasağı manipülasyon olmasın diye getirilmişti. Peki neden yayınlıyorsunuz? Manipülasyon yapıyorlar. Cumartesi günü yayınlanan anketler manipülasyon yaptılar. Türkiye’de muteber olarak bilinen kişiler alenen yasayı çiğniyorlar. Araştırma şirketinin kamuoyunu bilgilendirme görevi yoktur. Medya, üniversite kamuoyunu bilgilendirmekle görevlidir.</blockquote>Peki, 28 Mayıs’ta yapılacak ikinci tur seçimine kadar yayınlanacak anketlere güvenmeli miyiz?<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Seçime kadarki yayınlanacak anketleri silin. Oy oranı anketini okumayın ama mesela Sinan Oğan’a oy verenlerin neden oy verdiğini açıklayan bir anketi okuyun, ben bunu merak ediyorum. Trend analizi yapan anketleri okurum. Seçim tahmini yapılan her anketten uzak durulması gerekiyor. Bunun vebali var.</blockquote>

Seçimden önce yapılan kamuoyu anketlerinin neden yanıldığını, anket sonuçlarını okurken nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve önümüzdeki süreçte yapılan anketlere güvenilip güvenilemeyeceğini Bilgi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Emre Erdoğan ile konuştuk.

Anketler neden yanıldı?

Türkiye, bundan tam 73 yıl önce, 14 Mayıs 1950’de tarihinin ilk demokratik seçimine girdi. “Gizli oy, açık tasnif” yönteminin ilk kez uygulandığı seçimlerde Demokrat Parti oyların %55,2’sini alarak iktidara geldi. İsmet İnönü liderliğindeki Cumhuriyet Halk Partisi’nin 27 yıllık iktidarı son buldu. Başta TSK olmak üzere devletin tüm kurumları üzerinde tam kontrole sahip, Cumhuriyetin kurucu partisi olan, devlet ile partinin tamamen iç içe geçtiği bu dönemde seçimleri kaybeden Millî Mücadele’nin öncü isimlerinden İnönü seçimlerden önce şu açıklamayı yapmıştı:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">&nbsp;"Seçimlerin neticesi ne olursa olsun kadere boyun eğmek lazım gelecek"</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2023/4/6/1683981613052.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="İnönü gazete küpürü" ratio="0.81" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;kaynak: Edgar Şar</h4>14 Mayıs’ta seçimleri kaybeden İsmet İnönü, verdiği sözde durdu, demokrasiye inancını tüm dünyaya gösterdi ve hükümeti barışçıl bir şekilde seçimlerin galibi Demokrat Parti’ye bıraktı. Bu tarihten itibaren, askerî darbeler, muhtıralar ve darbe girişimleriyle neredeyse her 10 yılda bir kesintiye uğrayacak olan Türkiye’nin demokrasi serüveni başlamış oldu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tarihimizin en önemli seçimi</h2>73 yıl sonra bugün, 14 Mayıs 2023’te Türkiye yine tarihî bir seçime gidiyor. 1946’dan bugüne dek düzenlenen 20 genel seçimden farklı olarak Türkiye bu kez tarihinin en önemli seçimine gidiyor. Birçok kişi bu yorumu abartılı bulup eleştirse de ben dahil milyonlarca insan bu seçimin bir dönüm noktası olduğunun bilinciyle oyunu verecek. 21 yıllık AK Parti-Erdoğan iktidarının Türkiye’ye maliyeti artık geri dönülemez seviyelere ulaştı. Türkiye, hemen hemen tüm demokrasi endeksleri tarafından “demokratik olmayan ülkeler” kategorisinde gösteriliyor. İfade özgürlüğü, basın özgürlüğü, protesto ve gösteri hakkı neredeyse fiilen sona erdirilmiş durumda. Kadın hakları, LGBTİ+ hakları veya herhangi bir azınlık grubun yaşam ve ifade özgürlüğü hemen hemen her gün saldırıya uğruyor. Kamu kurumları, Cumhur İttifakı tarafından kendilerine yakın isimlerin getirileceği bir kadro ve maaş kaynağı olarak görülüyor, kurumların içi boşaltılıyor. Bağımsız kurumlar, üniversiteler, basın kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarına sistematik baskı uygulanarak kurumların finansal kaynakları ve kurumsal özerklikleri yok ediliyor. Türkiye Ekonomi Modeli denilen ekonomi politikasıyla milyonlarca insan her geçen gün daha da fakirleşiyor, insanlar yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkum ediliyor. Başta Selahattin Demirtaş ve Ekrem İmamoğlu olmak üzere muhalif siyasetçiler mesnetsiz suçlamalarla hapse atılıyor veya siyaset yasağı getirilmeye çalışılıyor. Türkiye, her koldan baskı altına alınmış, kaynakları sömürülmüş, kurumları çökertilmiş bir şekilde yeniden rahat bir nefes almak, geleceğe bir adım atmak ve barışçıl yeni bir toplumsal mutabakat yaratmak için büyük bir kararlılık ve hevesle değişim talebini sandığa yansıtmak için yarını bekliyor. Toplumun her kesimi bir değişim istiyor ve değişime hiç olmadığımız kadar yakın olduğumuzu biliyor.Toplumdaki değişim isteği ve muhalefetin önlenemez yükselişi Cumhur İttifakı ve Erdoğan açısından seçimlerin kaybedileceğini net bir şekilde gösteriyor. Muhalefetin ve cumhurbaşkanı adayı Kılıçdaroğlu’nun anketlerde birinci turda %50’yi geçen oy oranı ve daha önce iktidarın kalesi olarak görülen Kayseri, Konya, Rize ve Trabzon gibi şehirlerde yapılan kalabalık ve coşkulu mitingler gelmekte olan dip dalgaya dair çok net mesajlar veriyor. Seçim yarışı başladığı günden beri tamamen muhalefeti hedef alarak negatif bir kampanya yürüten, tüm olumsuzlukları perdelemeye çalışan ve daha önceki yılların aksine vaat siyaseti yürütmeyen Erdoğan-Cumhur İttifakı, bunların yerine muhalif seçmene hakaret eden, LGBTİ+’ları şeytanlaştıran, montaj videolarla dezenformasyon yapan ve soğanın, patatesin fiyatından yakınan seçmeni küçümseyen bir kampanya yürüttü. Kampanya süreci başlamadan önce bile oy oranı %40-45 aralığına sıkışmış olan Erdoğan, kendi oy oranını artıramadığı gibi kararsız seçmeni de büyük oranda Kılıçdaroğlu’na yönlendirdi.Öte yandan Kılıçdaroğlu ve Millet İttifakı, siyaset bilimi literatürüne girecek ve otoriter rejimlerle mücadele eden tüm muhalif partilere yol gösterecek bir seçim kampanyası yürüttü. Deniz Baykal döneminde Ege kıyılarına sıkışıp kalan muhalefet, 2019’dan itibaren yeni bir kimliğe büründü. Toplumun her kesiminin oyuna talip olan, geçmiş başarıları değil bugünkü sorunları konuşan, geçmişteki hatalarıyla hesaplaşıp helallik isteyen ve 85 milyon için yeni bir Türkiye vizyonu ortaya koyan Kılıçdaroğlu, HDP’nin de desteğini alarak yeni bir toplumsal mutabakata kararlı adımlarla yürüyor. Seçmene umut veren, değişim talebini gören ve bunu sandığa taşıyan kampanya süreci bugün itibariyle başarıya ulaşmış görünüyor. Son 1 hafta içerisinde yapılan kamuoyu anketleri de büyük oranda toplumdaki değişim talebinin sandığa yansıyarak seçimlerin ilk turda biteceğini öngörüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Anketler ne söylüyor?</h2>2018 seçimlerine dair en doğru tahminde bulunan araştırma şirketlerinden biri olan KONDA’nın 6-7 Mayıs tarihlerin 3480 kişiyle yüz yüze gerçekleştirdikleri anketin sonuçları şu şekilde:<img src="https://images.aposto.com/2023/4/6/1683981938927.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="KONDA anketi" ratio="1.71" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Son 2 haftada oy oranını yaklaşık 4 puan artıran Kılıçdaroğlu %49,3’e ulaşırken, Erdoğan’ın oy oranı %43,7 olarak hesaplanmış. Bu anketin, Muharrem İnce’nin cumhurbaşkanlığı adaylığından çekilmeden önce yapıldığını hatırlatmakta fayda var.YÖNEYLEM Araştırma da 9-10 Mayıs tarihlerinde 27 ilde yaptıkları anketin sonuçlarını açıkladı. İnce’nin adaylığını çekmesinden önce yapılan anketin sonuçları şu şekilde:<img src="https://images.aposto.com/2023/4/6/1683982055850.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kemal Kılıçdaroğlu ilk turda %49,5 oy oranına ulaşırken Recep Tayyip Erdoğan’ın oyları %44,4’te kalıyor. Adaylıktan çekilen Muharrem İnce %1,4, ATA İttifakı cumhurbaşkanı adayı Sinan Oğan ise %4,7 oy oranına sahip.İnce’nin adaylıktan çekilmesinin ardından anket sonuçlarını güncelleyen Türkiye Raporu, Kılıçdaroğlu’nun seçimleri ilk turda kazanacağını öngörüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/6/1683982096547.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Türkiye Raporu Anketi" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">ORC Araştırma’nın 10-11 Mayıs tarihlerinde 28 ilde 3920 katılımcı ile yüz yüze görüşme yöntemiyle yaptığı ankette Kılıçdaroğlu’nun ilk turda büyük bir farkla seçimi kazanacağı öngörülüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/6/1683982133359.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Son 1 hafta içerisinde yapılan kamuoyu anketleri, Kılıçdaroğlu’nun ilk turda seçimi kazanmasının yüksek bir ihtimal olduğunu öngörüyor. İnce’nin adaylıktan çekilmesinin ardından seçmen kitlesinin blok hâlinde Kılıçdaroğlu’na oy vermeyeceği kesin ancak önemli bir bölümünün seçimleri ilk turda bitirmek amacıyla oy kullanacağını söyleyebiliriz. Özellikle Erzurum’da İmamoğlu ve muhalif seçmene yapılan taşlı saldırı, montaj video ve yalan haberlerle Kılıçdaroğlu’na yönelik yürütülen negatif kampanya ve iktidar kanadından gelen sert açıklamalar seçimlerin ilk turda bitirilmesinin hem iktidar hem de muhalefet seçmeni için büyük önem taşıdığını gösteriyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Millî iradeyi tanımamak mümkün mü?</h2>Kamuoyu araştırmalarında Kılıçdaroğlu’nun seçimi ilk turda kazanma olasılığının öne çıkmasının ardından İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından seçimi kaybetseler dahi iktidardan çekilmeyecekleri algısı yaratan açıklamalar yapıldı. Soylu’nun paralel bir seçim takip sistemi kurma planının YSK tarafından reddedilmesine rağmen çalışmalara devam etmesi, 14 Mayıs gecesi için TSK’dan zırhlı araç ve personelin hazır bulundurulmasını talep etmesi ve Erdoğan’ın "Milletin iradesine ve demokrasimize gölge düşürmeyiz, gerektiğinde 15 Temmuz gecesi olduğu gibi hayatımız pahasına istiklâl ve istikbalimize sahip çıkarız" açıklaması bu iddiaları güçlendirse de temelde tek bir amaca hizmet ediyor: muhalif seçmenin sandığa gitmesini engelleyerek seçimleri ikinci tura bırakmak.Yazının başında 1950 seçimlerini ve İnönü’nün açıklamasını böyle bir ihtimalin mümkün olmadığını hatırlatmak için ele aldım. Cumhuriyetin kurucu partisi olan, Millî Mücadele kahramanı olarak TSK tarafından tartışmasız lider olarak görülen ve devletle tamamen iç içe geçmiş parti yapılanmasına rağmen İsmet İnönü sandıktan çıkan sonucu kabul ederek iktidarı barışçıl bir şekilde yeni sahibine bırakmıştı. Bu olay, Türkiye’deki demokrasi kültürü üzerinde büyük etkiye sahip. Her 10 yılda bir darbelerle kesintiye uğramasına, ifade ve fikir özgürlüğünün hiçbir zaman tam olarak güvence altına alınamamasına ve özellikle son 10 yılda protesto ve gösteri hakkı fiilen elinden alınmış olmasına rağmen Türkiye halkı sandığın tartışmasız gücüne inanıyor, millî iradesini her şeyin üzerinde görüyor. AK Parti ve Erdoğan’ı 21 yıldır iktidarda tutan da millî iradenin tartışılmaz gücü olmuştu. 14 Mayıs akşamında millî irade bir kez daha tecelli edecek, büyük ihtimalle de mevcut iktidarı gönderip yeni bir iktidarı yönetime getirecek. Değişime olan sarılmaz inancımız ve yeni bir Türkiye idealine olan umudumuzla yarın sandığa gidip oyumuzu kullanacağız. Her bir oya sonuna kadar sahip çıkarak 15 Mayıs sabahında millî iradenin her gücün üzerinde olduğunu ve hiçbir engel tanımadığını tüm dünyaya bir kez daha göstereceğiz.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peki 15 Mayıs'ta ne mi olacak?</h2>Artık kendinden olmayan yaşam hakkı tanımayan bir iktidar değil, kendine muhalif olanı da kucaklayan bir iktidar olacak.85 milyonun alın teri iktidara yakın bir avuç insana değil, bu ülkenin insanına, çocuklarına harcanacak.Adalet, güçlü olan için değil herkes için eşit olacak.Fikir özgürlüğü, iktidarı savunan için değil eleştiren için de geçerli olacak.Hatasını başkalarının üzerine atan değil, kabullenip telafi etmeye çalışan bir yönetim olacak.85 milyonun kaderi bir tek kişinin keyfine göre değil, ortak akıl ve istişareye dayanarak belirlenecek.Herkesin birbirinden nefret ettiği değil, kendinden olmayan saygı duyduğu bir ülke olacak.En önemlisi de geleceğe dair umudunu kaybetmiş bir halk değil, yarınlara umutla, heyecanla bakan bir toplum olacak.Değişim bizim elimizde, kaderimiz bizim ellerimizde. Yeni bir Türkiye'yi yaratacak olan yarın kullanacağımız ve sonrasında sahip çıkacağımız tek bir oyumuzdur. Artık kaybedecek tek bir günümüz bile yok. Başkalarının ikbali için kaybedeceğimiz bir geleceğimiz yok. "Birleşe birleşe kazanacağız."

Türkiye, her koldan baskı altına alınmış, kaynakları sömürülmüş, kurumları çökertilmiş bir şekilde yeniden rahat bir nefes almak, geleceğe bir adım atmak ve barışçıl yeni bir toplumsal mutabakat yaratmak için büyük bir kararlılık ve hevesle değişim talebini sandığa yansıtmak için yarını bekliyor.

73 yıl sonra, 14 Mayıs'ta millî irade yeniden tecelli edecek

CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, İçişleri Bakanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili adayı Süleyman Soylu’nun GAMER üzerinden Türk Silahlı Kuvvetleri'nden (TSK) 14 Mayıs günü için zırhlı araç ve personel talebini içeren belgeyi de kamuoyu ile paylaştı ve Soylu hakkında suç duyurusunda bulunduklarını açıkladı.“Arkadaşlar savaşa mı gidiyoruz, seçime mi gidiyoruz? Seçim için TSK’ya neden ihtiyaç duyuyorsunuz? TSK’nın zırhlı araçları neden hazır bulundurulacak?” ifadelerini kullanan Murat Bakan, açıklamasının devamında şunları söyledi: <blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">GAMER üzerinden yapılan yeni bir operasyondan bahsediyorum. Bu gördüğünüz belge, İzmir Valiliği İl Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi'nin (GAMER) yazısıdır. İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nü bir yazısın il valilikleri ordu komutanlıklarına gönderiyor.Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ne istiyor GAMER arkadaşlar söyleyelim: 'Oy verme günü öncesinde alınacak tedbirler kapsamında kolluk birimlerimize ait zırhlı ve hava araçlarının göreve hazır vaziyette bulundurulması ile seçimin güvenli şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla Valilerimizce gerek görülmesi halinde Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait personel, zırhlı araç ve diğer araçlardan istifa edilebileceği bildirilmiş olup, kolluk birimlerine ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait personel ile zırhlı araç ve diğer araçların göreve hazır vaziyette bulunulması hususuna ve gereğine arz ve rica ederim.'</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2023/4/5/1683902231851.png" width="550" height="456" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" alt="belge" ratio="1.21" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Murat Bakan, konuşmasının devamında Valiler ve TSK’ya seslendi:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Buradan valilere sesleniyorum: Suça ortak olmayın. Türk Silahlı Kuvvetlerimize sesleniyorum: Bu normal rutin bir seçimdir, Türkiye'de seçimler her 5 yılda bir olur. Bu seçim de öyle bir seçimdir. Herkes oyunu kullanacak. Kanun dışı emirlere riayet etmemelerini, onların İçişleri Bakanlığı'na ya da herhangi birisine bağlılıklarının olmadığını, asıl bağlılıklarının Türkiye Cumhuriyeti'nin Anayasası, kanunu ve milletine olduğunu hatırlatmak istiyorum."</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2021’deki yasal düzenleme</h2>Soylu'nun, 14 Mayıs gecesi için TSK'dan zırhlı araçların ve personelin hazırlanması talebi 6 Ocak 2021’de yapılan bir yasal düzenlemeye dayanıyor. 6 Ocak 2021 tarihli Resmî Gazete'de bu konuya ilişkin bir yönetmelik değişikliği yapıldı.<img alt="yönetmelik" src="https://images.aposto.com/2023/4/5/1683902090888.png" width="550" height="557" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.99" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu yönetmelik değişikliğiyle TSK’ya ait silah ve taşıtların “terör, toplumsal olaylar ve şiddet hareketleri” gerekçesiyle MSB’nin onayıyla Emniyet ve MİT’e devredilebilmesinin önü açıldı.<img alt="belge" src="https://images.aposto.com/2023/4/5/1683902092277.png" width="550" height="820" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

Süleyman Soylu’nun GAMER üzerinden TSK'dan 14 Mayıs günü için zırhlı araç ve personel istediği iddia edildi.

Soylu, 14 Mayıs için TSK’yı göreve mi çağırıyor?

İstanbul 2. bölgede hangi parti kimi aday gösterdi, 2018'de hangi parti ne kadar oy aldı?

İstanbul ikinci bölge: 2018 sonuçları, öne çıkan adaylar

<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hapis cezası ve kahraman kültü</h2>Recep Tayyip Erdoğan, 6 Aralık 1997’de Siirt’te düzenlenen mitingde okuduğu şiirden dolayı "halkı sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik ettiği" gerekçesiyle 10 ay hapis cezasına çarptırıldı. O dönem Belediye başkanlığı görevinden ayrılan Erdoğan, 26 Mart 1999’da girdiği cezaevinden 24 Temmuz 1999’da tahliye edildi. Bu siyasi tutsaklık, Erdoğan’ın yükselişinde önemli bir dönüm noktası oldu.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">1999 depremi</h2>17 Ağustos 1999’da Türkiye, tarihinin en büyük depremlerinden biri ile yüzleşti ve çok büyük bir yıkıma maruz kaldı. Gölcük merkezli ve 7,6 büyüklüğündeki deprem çok büyük mal ve can kaybına sebep olmuştu. Dönemin DSP-MHP-ANAP &nbsp;koalisyon hükümeti, deprem sonrasındaki arama-kurtarma, yardım ve lojistik süreçlerinin kötü yönetilmesi nedeniyle büyük eleştirilere maruz kalmıştı. Hükümetin deprem sürecindeki kötü yönetimi ve çöken devlet kapasitesi, AK Parti’nin yükselişine zemin hazırladı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2001 krizi</h2>2001 ekonomik krizinin ardından %70’e çıkan enflasyon oranı, %7500’e çıkan gecelik faiz oranı, Türk lirasındaki aşırı devalüasyon ve yoksullaşan kitleler, Türkiye’de toplum, siyaset ve ekonomi üzerinde büyük hasarlar bıraktı. ANASOL-M hükümetinin kötü kriz yönetimi performansı, AK Parti tarafından uzun yıllar tek parti hükümetinin istikrar yarattığı algısının topluma yerleştirilmesine zemin hazırladı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Toplumda yeni bir siyaset arayışı</h2>2000’lerin başında sosyal, siyasi ve ekonomik kriz sürerken toplum yeni bir siyaset arayışı içindeydi. Mevcut siyasi partiler ve aktörler yaşanan krizden çıkışa dair topluma güven vermiyordu. 14 Ağustos 2001’de Milli Görüş hareketinin ‘revizyonist’ kanadı tarafından kurulan Ak Parti, topluma yeni bir seçenek sunuyordu.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Özgürlük arayışı</h2>1982 Anayasası’nın otoriter yönetim anlayışı, 28 Şubat sürecinin muhafazakar kesim üzerindeki baskıcı politikaları ve Kürt halkının eşitlik ve temsiliyet arayışı toplumda yoğun bir demokrasi ve özgürlük talebi yaratmıştı. Bu konjonktürde, AK Parti’nin AB’ye tam üyelik ve demokratik reformlar yapma vaatleri toplumun farklı kesimlerinin özgürlük taleplerine cevap vererek önemli bir karşılık buldu.

1999 depremi, 2001 krizi, hapis cezası, yeni bir siyaset arayışı ve özgürlük talebi...

AK Parti'yi iktidara taşıyan koşullar

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Millet İttifakı Cumhurbaşkanı Yardımcısı adayı Ekrem İmamoğlu, dün Erzurum’da düzenlenen mitingde MHP ve HÜDA-PAR bayrakları taşıyan bir grup tarafından taşlı saldırıya uğradı. Mitinge katılan, aralarında yaşlı ve çocukların da olduğu vatandaşların da yaralandığı saldırıya polis müdahale etmedi. Taşlı saldırıda 17 kişinin yaralandığı açıklandı.İmamoğlu ve mitinge katılan vatandaşlara saldıran grup, mitingin ardından da sokaklarda dolaşmaya devam ederek bazı binalara saldırdı, İYİ Parti’nin bayraklarını indirdi.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/Haber/status/1655236219507228675" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-08T09:39:50.355Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.60" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Mitinge düzenlenen organize saldırıya polisin müdahale etmemesi, Erzurum Valisi ve Emniyet Müdürü'nün saldırıyı engellemeye yönelik bir müdahalede bulunmaması başta Ekrem İmamoğlu olmak üzere kamuoyunun tepkisini topladı. Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu ve Millet İttifakı liderleri kamuoyunu sükunete davet eden açıklamalarda bulunurken iktidar kanadından İmamoğlu'nu provokatörlükle suçlayan ve saldırıyı destekleyen açıklamalar geldi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Saldırıyı kimler engellemedi?</h2>Mitinge düzenlenen taşlı saldırıya kolluk güçleri tarafından herhangi bir engelleme girişiminde bulunulmaması kamuoyunda büyük tepki topladı. Ekrem İmamoğlu da saldırıdan Erzurum Valisi ve Emniyet Müdürü'nü sorumlu tuttu. Saldırının ardından "Bugün Havuzbaşı Kent Meydanı, resmi olarak ilan edilmiş miting alanı değildi. Eğer resmi alan olarak ilan edilen bir miting alanı olmuş olsaydı, birçok daha fazla güvenlik tedbiri alıp bunu sağlayabilirdik." açıklamasında bulunan Erzurum Valisi Okay Memiş, Eski Başbakan Binali Yıldırım'ın oğlu Erkam Yıldırım'la birlikte yer aldığı fotoğraf karesiyle biliniyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683540464764.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Erkam Yıldırım ve Erzurum Valisi" ratio="1.81" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğrafta Erkam Yıldırım'ın yanında Erzurum Valisi Okay Memiş ile İl Jandarma Komutanı da yer alıyor. Kamu görevlilerinin Yıldırım'la aynı fotoğrafta yer almasının kamuoyunda tepki toplaması üzerine Vali Memiş "Ortada göründüğü gibi bir durum söz konusu değil. Bize karşı lakayt bir tavır olursa ben bunu fark ederim" açıklamasında bulunmuştu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Saldırıyı kimler destekledi?</h2>Ülkü Ocakları Genel Başkan Yardımcısı Burak Kılıç, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda “Çakallara haddini bildiren tüm vatandaşlarımıza bin selam!” ifadelerini kullandı.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/burakkilictc/status/1655244189683138560" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-08T09:41:21.596Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.29" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Erzurum Ülkü Ocakları binasına da miting öncesinde asılan afişte İmamoğlu', “YANLIŞ YERDESİN EKREM!” ifadeleri yer aldı.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683538929025.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Ülkü Ocakları Binası" ratio="0.82" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yeni Şafak yazarı Ömer Lekesiz, Twitter paylaşımında “Erzurum’da şeytan taşlamışlar…” ifadelerini kullandı.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/OmerLekesiz/status/1655281455734423554" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-08T09:43:10.043Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.08" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>AK Parti Erzurum teşkilatından da mitinge düzenlenen saldırıya destek mesajları verildi. Milletvekili adayları paylaşımlarını gelen tepkiler üzerine silmek zorunda kaldı.AK Parti Erzurum Milletvekili Adayı Selami Altınok saldırının ardından “Teşekkürler Erzurum” paylaşımını yaptı, ardından da tweeti sildi. Selami Altınok, Aksaray Valisi, İstanbul Emniyet Müdürlüğü ve İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığı görevlerinde bulunduktan sonra AK Parti’den milletvekili adayı oldu. Altınok’un, organize suç örgütü lideri Sedat Peker’e devlet tarafından verilen koruma kararında imzası olduğu <a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/akp-erzurum-milletvekili-selami-altinoktan-aanin-haberine-tepki-1840031" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ortaya çıkmıştı</a>.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683539047691.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Selami Altınok" ratio="0.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">AK Parti MKYK Üyesi ve Tanıtım ve Medya Başkan Yardımcısı Emre Cemil Ayvalı da saldırının ardından yaptığı paylaşımda “Demokrasilerde, terör yandaşları vatandaşlarla eşit muamele görmezler” diyerek İmamoğlu’nun mitingine katılan vatandaşları “terör yandaşları” olarak itham etti. Ayvalı da bu paylaşımını sonradan sildi.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683539095217.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Emre Cemil Ayvalı" ratio="1.25" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Cemil Ayvalı, AK Parti'nin FETÖ ile yaptığı siyasi ittifakı kabul eden açıklamalarıyla biliniyor. Ayvalı, CNN Türk'te katıldığı bir programda “İktidara geldiğimde sanki kendi kadrolarım vardı da çok muktedirdim de böyle bir fanteziye mi girdim? Hayır. Bir tarafta darbeci Kemalist gelenek vardı, bir tarafta FETÖ vardı ve bunları birbirine kırdırmak suretiyle yol almak mecburiyetinde kaldık.”&nbsp;demiş ve&nbsp;“FETÖ ile AK Parti bürokraside geçmişte kol kola girdiyse, bunu da farklı darbecileri tasfiye etmek için yaptı”&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/feto-itirafinin-ardindan-istifa-eden-akpli-ayvalinin-sir-mesajlari-ortaya-cikti-1745240" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ifadelerini kullanmıştı.</a>Bu açıklamalarından ardından gelen tepkiler üzerine Ayvalı görevinden istifa etmişti.AK Parti Ankara Milletvekili Emrullah İşler de saldırıya destek verenler arasında. Diğer AK Partili isimlerin yaptığı gibi İşler de paylaşımını gelen tepkiler üzerine sildi.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683539551493.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Emrullah İşler" ratio="1.20" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Emrullah İşler’in geçmişine bakıldığında ise terör örgütü lideri Fethullah Gülen’i öven paylaşımlarda bulunduğu görülüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683539562287.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.44" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683539569309.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.44" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Taşlı saldırının ardından Erdoğan’ın videosunu paylaşarak “Sen her övgüye layıksın” diyen AK Parti Erzurum Milletvekili Adayı Mehmet Emin Öz hakkında geçmişte çeşitli yolsuzluk suçlamaları yapıldığı görülüyor. AK Parti Erzurum İl Başkanlığı döneminde partiye yapılan bağışlarla toplam değeri 1 milyon lirayı bulan 3 makam aracı satın alan Öz, bu araçları özel şoförlerinin üzerine kaydettirmiş. Bu yolsuzluk ortaya çıkınca da Öz hakkında parti genel merkezine suç duyurusunda bulunulmuş.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/1/1683539692482.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Mehmet Emin Öz" ratio="0.71" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Mehmet Emin Öz'ün çocuklarının kamu kurumlarındaki hızlı yükselişi ve işe alım süreçleri de dikkat çekiyor. Öz'ün tıp fakültesinden mezun olan oğlu M.Ç. Öz, mezuniyetinin hemen ardından Erzurum'daki bir hasteneye pratisyen hekim olarak atandı, iki yıl içinde de hastanenin başhekim yardımcısı oldu. Emin Öz'ün diğer oğlu C. Öz de hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra Erzurum Atatürk Üniversitesi &nbsp;Hukuk Fakültesi'ne araştırma görevlisi olarak atandı. ALES puanı diğer adaylardan daha düşük olan C. Öz'ün aynı pozisyona başvuran 10 kişi arasından seçildiği <a fr-original-style="" href="https://samimihaber.com/skandallarla-anilan-ak-parti-erzurum-il-baskani-mehmet-emin-oz-milletvekili-aday-adayi-olmak-icin-istifa-etti/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ortaya çıktı.</a>

Erzurum mitinginde İmamoğlu ve vatandaşlara yapılan taşlı saldırıyı sosyal medya hesaplarından destekleyen kişilerin AK Parti’de görev aldıkları ve geçmişlerinde FETÖ bağlantısı ve yolsuzluklar olduğu ortaya çıktı.

Erzurum’daki saldırıyı kimler destekledi?

Erzurum mitinginde İmamoğlu'na düzenlenen ve birçok kişinin yaralandığı saldırıyı sosyal medya hesaplarından destekleyen kişilerin AK Parti’de görev aldıkları ve geçmişlerinde FETÖ bağlantısı ile yolsuzluklar olduğu ortaya çıktı.

Yöneylem Araştırma’nın 27-30 Nisan tarihleri arasında 27 ilde 2594 kişiyle yaptığı anketin sonuçları açıklandı. Araştırmaya göre partilerin oy oranları şu şekilde:<img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1683204445554.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Yöneylem Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kararsızlar ve oy kullanmayacaklar partilere oransal olarak dağıtıldıktan sonra ortaya çıkan tabloda AK Parti %35 bandına ulaşırken CHP (CHP listesinde seçime giren DEVA, Gelecek, Saadet ve Demokrat Parti’nin de katkılarıyla) %30’un üzerine çıkıyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1683204513495.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Yöneylem Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sonuçlara ittifak bazında bakıldığında Cumhur İttifakı oyların %43,1’ini, Millet İttifakı %40,5’ini, Emek ve Özgürlük İttifakı ise %12,9’unu alıyor. Memleket Partisi ve Zafer Partisi ise %7 barajını geçemiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde son durum ne?</h2><img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1683204560646.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Yöneylem Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yöneylem Araştırma anketinde, cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda kararsızların oranı %4,5, oy kullanmayacağını belirtenlerin oranı ise %1,3. Bu iki seçmen grubu adaylara oransal olarak dağıtıldığında ise Kemal Kılıçdaroğlu %48,6, Recep Tayyip Erdoğan ise %42,5 oy alıyor. Sinan Oğan %5,2 ile üçüncü aday olurken Muharrem İnce’nin oyları %3,7’ye gerilemiş durumda.İnce’nin depremlerin ilk döneminde yakaladığı yükseliş ivmesi, Millet İttifakı ve Kılıçdaroğlu’nun etkili kampanya stratejisi ve İnce’nin somut vaatler ve seçmene güven veren bir kadrodan yoksun seçim stratejisi nedeniyle bir süredir tersine dönmüş durumda. İnce’den uzaklaşan seçmenin büyük bir bölümü Kılıçdaroğlu’na kayarken önemli bir kısmı da Sinan Oğan’a gidiyor.Recep Tayyip Erdoğan ve Kemal Kılıçdaroğlu’nun kaldığı ikinci turda kararsız seçmenin oy oranı %4, oy kullanmayacağını belirtenlerin oranı ise %3,1. Bu tabloda, Kılıçdaroğlu %50,1 ile ikinci turu kazanırken Erdoğan’ın oy oranı %42,8’de kalıyor.Kararsızlar ve oy kullanmayacaklarını belirtenler oransal olarak dağıtıldığındaysa Kılıçdaroğlu’nun ikinci turdaki oy oranı %53,9’a ulaşıyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1683204707363.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Yöneylem Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">ORC Araştırma’nın 29 Nisan – 1 Mayıs tarihleri arasında 41 ilde 3950 katılımcı ile yüz yüze yaptığı anket sonuçlarına göre AK Parti %33,2, CHP %28 oy oranına sahip. İttifakların toplam oy oranına bakıldığında Cumhur İttifakı %41,8, Millet İttifakı %43,5, Emek ve Özgürlük İttifakıysa %11,6 oy oranına sahip.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1683204808700.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="ORC Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise Kemal Kılıçdaroğlu %48 oy oranına ulaşırken Recep Tayyip Erdoğan’ın oyları %44,6’da kalıyor. Muharrem İnce ve Sinan Oğan’ın toplam oyu ise %7,4. Bu ankette de Muharrem İnce’den ayrılan seçmenin bir bölümünün Kılıçdaroğlu’na, kalan kısmının ise Oğan’a gittiği görülüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/4/1683204868061.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="ORC Araştırma Anketi" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kılıçdaroğlu ilk turu zorluyor, Erdoğan ikinci tura tutunmanın peşinde</h2>Kemal Kılıçdaroğlu, Millet İttifakı içerisindeki bütünlüğü sağlayıp ortak sesle kampanya yapmaya başladıktan sonra kararsız seçmeni ikna etmeye odaklandı. Ekonomi, adalet, eğitim, özgürlük ve sosyal politikalar alanlarında somut vaatlerini kamuoyuna açıklayarak “Ülkeyi yönetebiliriz” algısını hem kendi seçmenine hem de kararsızlara yerleştirmeye çalışıyor.İzmir mitinginde net bir şekilde görülen Millet İttifakı’nın birliktelik vurgusu ve ortak mesajları muhalif seçmendeki “kazanıyoruz” algısını güçlendirirken, somut vaatler ve ülkeyi yönetebilecek ehil kadrolardan yoksun bir şekilde negatif kampanya yürüten Muharrem İnce seçmenlerini de Kılıçdaroğlu’na yönlendiriyor. Muharrem İnce’nin bir televizyon programında Kılıçdaroğlu’na yaptığı “DEVA ve Gelecek Partisi’ni kenara çekin, kayıtsız şartsız destek vereyim" çağrısı İnce’nin eriyen oy oranı nedeniyle seçimden önce onurlu bir çıkış arama kaygısının ilanı niteliğindeydi.Seçime 10 gün kala kararsız seçmenlerin stratejik veya duygusal oy verme davranışlarının dürtülendiği de hesaba katıldığında Kılıçdaroğlu’nun birleştirici söylemleri, kendisine yönelik provokasyonlara cevap vermeden somut vaat siyasetine odaklanması ve yönetim kadrosunu aşama aşama kamuoyuyla paylaşması ilk turda seçimleri kazanmasını sağlayabilir. Kararsız seçmenin öfke ve muhalefetten umutsuzluk gibi duygusal nedenlerle İnce’ye duyduğu sempati, son düzlükte rasyonel bir kimliğe bürünerek gönülsüz de olsa Kılıçdaroğlu’na yönelmeye neden olabilir. İstanbul’da cumartesi günü düzenlenecek mitingde Kılıçdaroğlu’nun hem yönetim kadrosunu açıklayacağı hem de seçmene yeni vaatlerde bulunacağı medyada dile getirilirken mitingde toplanacak kalabalığın ve Millet İttifakı’nın birliktelik pozunun Kılıçdaroğlu’nun arkasındaki rüzgarı güçlendirmesi beklenebilir.Recep Tayyip Erdoğan ise savunma sanayi, milli beka ve muhalefetin şeytanlaştırılması üzerine kurduğu seçim stratejisiyle %45 bandına sıkışıp kalmış durumda. Devlet aygıtının sonuna kadar kullanılan imkanları, medyadaki iktidar kontrolü, orantısız reklam kapasitesi ve muhalefete yönelik her türlü negatif kampanyaya rağmen ne ilk turda ne de ikinci turda %50 barajına yaklaşamayan Erdoğan, artık seçim kampanyasını seçmenle kurduğu duygusal bağ üzerinden yürütüyor. Giresun mitinginde söylediği “Ben biliyorum, sizler ne soğana ne patatese, liderinizi kurban etmezsiniz" sözleri, uzun süredir inkar ettiği ekonomik krizi ve anketlerde Kılıçdaroğlu’nun gerisinde kalan oy oranını kabullenen Erdoğan’ın seçime kadarki 10 günlük sürede bir yandan muhalefete yönelik negatif kampanyanın dozunu artıracağı diğer yandan da seçmenle arasındaki duygusal bağa odaklanacağını gösteriyor.Bu seçimlerde birbirinden tamamen farklı iki kampanya yürüten Kılıçdaroğlu ve Erdoğan’ın oy oranlarına bakıldığında muhalefeti düşmanlaştıran ve hamasi söylemlerle somut problemleri gölgelemeye çalışan siyaset anlayışının iktidarın oy oranını artıramadığını ancak muhalefete yönelik oy akışını kısıtlı da olsa durdurabildiğini gösteriyor. Öte yandan, Kılıçdaroğlu’nun seçmene sunduğu yeni bir Türkiye ideali, vatandaşın problemlerine değinerek bunlara elle tutulur çözümler üretebilmesi, hem ittifak içerisinde hem de diğer siyasi partilerle kurduğu ortaklık ve seçmene verilen birliktelik duygusu ve iktidarın negatif kampanyasına cevap verilmeden kararsız seçmene ulaşma çabası şimdiye dek başarılı olmuş görünüyor.Kılıçdaroğlu’nun birleştirici söylemi ve seçim kampanyasının seçmende bulduğu karşılığın en bariz örneği Van’da düzenlenen mitingde vatandaşların Kılıçdaroğlu’na desteği oldu. HDP’nin seçmeni üzerindeki etkisinin, Kürt seçmenin politik bilincinin ve örgütlenme kapasitesinin ve Kılıçdaroğlu’nun 2019’dan beri yürüttüğü “helalleşme ve birleşme” politikasının bir sonucu olan Van mitingi, yeni bir toplumsal mutabakatın da ayak sesleri niteliğindeydi. Baykal döneminde Ege kıyılarına sıkışıp kalan muhalefetin, toplumun farklı kesimlerine açılarak, geçmişiyle objektif bir şekilde hesaplaşarak ve tüm kara propagandaya karşın HDP ile uzlaşarak kurduğu yeni muhalefet bloğu son 10 günlük sürede kararsızları da kendi saflarına katarak emin adımlarla iktidara yürüyor.

ORC ve Yöneylem Araştırma tarafından yapılan kamuoyu anketlerinin sonuçlarını, seçimlerin ilk turda bitme ihtimalini ve adayların seçim kampanyalarını değerlendirdim.

Seçimler ilk turda biter mi?

Kılıçdaroğlu'nun 3 ayaklı kampanya stratejisi, Erdoğan'ın tekno-milliyetçiliğe ve toplumsal fay hatlarını kırmaya odaklanan kampanyasını geride bırakıyor.

Toplumsal fay hatları ve tekno-milliyetçilik

İktidara geldiği 2002’den bu yana bir şirketler ve cemaatler koalisyonuna dönüşen AK Parti'nin, ilk defa meclis çoğunluğunu kaybettiği 7 Haziran 2015 seçimlerinden sonra organize suç örgütleriyle doğrudan ya da dolaylı yoldan ilişkileri kamuoyunda görünür hale geldi. Sedat Peker'in Cumhur İttifakı için düzenlediği mitingler veya MHP lideri Devlet Bahçeli’nin isteğiyle cezaevinden çıkarılan organize suç örgütü liderleri Alaattin Çakıcı ve Kürşat Yılmaz gibi isimler bu yeni koalisyon yapılanmasının en bariz örnekleriydi.&nbsp;Kemal Kılıçdaroğlu'nun paramiliter SADAT yapılanmasına yönelik kamuoyu bilgilendirmeleri ve SADAT'ın iktidarla yakın ilişkilerine yönelik kurumun önünde yaptığı açıklamalar, 2022 yılından bu yana seçim güvenliğini veya olası bir paramiliter müdahaleyi kamuoyunun gündemine getirmişti.7 Haziran–1 Kasım döneminde Türkiye’de yaşanan terör saldırıları, cemaatler ve mafya yapılanmaları ile oluşturulan gayrimeşru ittifaklar, yandaş şirketler ve iktidar içindeki çeşitli kademelere dağıtılan kamu kaynakları, yolsuzluklar, insan hakları ve anayasa ihlalleri başta AK Parti olmak üzere Cumhur İttifakı için iktidarı barışçıl yöntemlerle devretme eşiğini çoktan geride bıraktı. Bunca suç ve yolsuzluğun üzerine 2018’den beri iktidarın istikrarlı bir şekilde eriyen seçmen tabanı ve Erdoğan’ın azalan popülaritesi seçime 2 hafta kala çok bariz şekilde görülüyor. Seçimi kazanmak için tüm umudunu ikinci tura bırakan Erdoğan, Millet İttifakı’nın cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun hızla artan popülaritesi ve ilk turda %50’yi geçme ihtimaliyle birlikte hukuki ve meşru yollarla seçimi kazanma umudunu tamamen yitirdi.Muhalefetin birleştirici, umut verici, güven aşılayıcı ve sorunlara somut çözümler vadeden seçim stratejisinin karşısına hem kendi seçmenine hem muhalif seçmene korku ve umutsuzluk aşılayan bir kampanyayla karşı koymaya çalışan Cumhur İttifakı, %40-45 bandına sıkışan oy oranıyla bu stratejisinin çöktüğünü fark etti. Bu andan itibaren iktidarın her iki turda da seçimi kazanma umudu tamamen kayboldu ve yeni bir stratejiye geçildi.Bir yandan muhalefete destek veren tüm toplumsal kesimler etnik kökenleri, dinleri, mezhepleri ve cinsel tercihleri nedeniyle hedef gösterilip şeytanlaştırılırken diğer yandan muhalefet millî bağımsızlığa bir tehdit olarak gösterilmeye başlandı. Bu kampanya etrafında yapılan 3 çarpıcı konuşma şunlar oldu:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Cumhurbaşkanı Erdoğan: "Kandil'in desteğiyle bu ülkede cumhurbaşkanı olacak. Benim milletim Kandil'den aldığı destekle cumhurbaşkanı olana bu ülkeyi teslim etmez."</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">MHP lideri Devlet Bahçeli: "Biz bir yere gitmiyoruz, gitmeyi aklımızdan geçirmiyoruz, hala geleceğiniz varsa göreceğiniz de var."</blockquote><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;"><div data-testid="tweetPhoto" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İçişleri Bakanı Süleyman Soylu: "15 Temmuz, fiili darbe girişimiydi. 14 Mayıs 2023, Türkiye'yi tasfiye etmeye yönelik hazırlıkların her birini bir araya getirerek oluşturabilecek siyasi darbe girişimidir."</div></blockquote><a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/suleymansoylu/status/1651710812363411456" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-02T08:46:41.567Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Cumhurbaşkanı Erdoğan, MHP lideri Bahçeli ve İçişleri Bakanı Soylu artarda açıklamalar yaparak “iktidardan gitmeyeceklerini” ve “seçim sonuçlarını tanımayacaklarını” beyan etti. Bu söylemler iki ayaklı bir stratejiye hizmet ediyor: birincisi muhalif seçmenin gözünü korkutarak sandığa gitmesini engellemek, ikincisi asker-polis-jandarma gibi kolluk kuvvetleri ve kamu görevlilerine gözdağı vermek. Büyük ihtimalle ilk turda, kesin olarak ikinci turda seçimi kaybedeceğinin bilincinde olan Erdoğan “iktidarı bırakmayacakları” mesajıyla bir yandan dağılan koalisyonunu bir arada tutmaya çalışırken diğer yandan toplumda bir korku atmosferi&nbsp;yaratmak istiyor. Seçim sonuçlarını tanımama söylemini de millî bağımsızlık ve terör argümanları üzerinden meşrulaştırmaya çalışıyor.Seçim kampanyasının temel unsuru hâline gelen savunma sanayi projeleri, millî bağımsızlığın yegane anahtarı olarak gösterilerek muhalefetin bu projeleri engelleyeceği iddiasıyla olası bir <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/yetki-gaspi-bir-nabiz-yoklamasi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">autogolpe</a> girişimine zemin hazırlanabilir.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bilgi notu: Anayasa hukuku profesörü Şule Özsoy Boyunsuz, autogolpe terimini şu şekilde açıklıyor:&nbsp;</li></ul><blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Böyle bir yetkisi olmadan, o yönde bir karar almaya yeltenirlerse; bu darbe anlamına gelir. Türkiye’de anayasal olmayan bir yetkiyi kullanarak hukuken yok niteliğinde bir kararla, kamu gücüne güvenerek –yani askerine, polisine güvenerek– ben burada oturuyorum demektir bunun siyaset bilimi literatüründeki adı autogolpe’tür. Yürütmenin darbe yaparak koltuğundan kalkmaması anlamına gelir. Böyle bir şeyi yapar demiyorum; ama bu siyaset bilimi literatüründe olan bir durumdur. Yapılırsa da anlamı darbedir. Her türlü darbeye de direnmek gerekir.”</blockquote>Dün gece Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın güncellenen Twitter profili de bu stratejiyle uyumlu bir gelişmeydi. Gülümseyen bir Erdoğan fotoğrafının yerine sinirli ve askerî bir kombinle yeni bir Erdoğan tasviri topluma benimsetilmeye çalışılıyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/4/2/1683020132179.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.27" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İktidarı barışçıl biçimde bırakma eşiğini çoktan aştığını düşünen Cumhur İttifakı'nın, Türkiye’de demokrasinin ayakta kalan son emaresi olan seçimleri de tanımayarak tam anlamıyla militarist-otoriter bir rejime geçmenin taşlarını döşediği tartışılabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kılıçdaroğlu’ndan İletişim Başkanlığı’na gözdağı</h2>Kemal Kılıçdaroğlu, dün gece Twitter hesabından yaptığı paylaşımla İletişim Başkanı Fahrettin Altun ve ekibini seçimleri manipüle etmeye çalışmakla suçladı.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/kilicdarogluk/status/1653142263340359691" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/4/2023-05-02T08:50:16.610Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.60" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Kılıçdaroğlu’nun bahsettiği Cambridge Analytica,&nbsp;sosyal medya kullanıcılarının verilerini hukuksuz bir şekilde kullanarak seçimleri manipüle etmesiyle biliniyor. Cambridge Analytica’nın, 2016 ABD seçimlerinde Donald Trump’ın seçimi kazanmasında ve Brexit referandumunda sonuçları etkilediği iddia edilmişti.ABD Federal Ticaret Komisyonu da Cambridge Analytica şirketinin 87 milyon Facebook kullanıcısının kişisel verilerini uygunsuz bir şekilde edindiğine ilişkin iddialarını araştırmasının ardından Facebook’a 5 milyar dolar ceza vermişti.Peki, Cambridge Analytica veya troll orduları aracılığıyla seçim sonuçlarını etkilemek mümkün mü?<a fr-original-style="" href="https://www.indyturk.com/node/619106/ya%C5%9Fam/trollerle-se%C3%A7im-kazan%C4%B1l%C4%B1r-m%C4%B1-%C3%BClke-ve-d%C3%BCnya-siyasetine-trollerle-nas%C4%B1l-y%C3%B6n" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Konunun uzmanları</a>, sosyal medya manipülasyonları yoluyla seçim sonuçlarını direkt olarak etkilemenin mümkün olmadığını; ancak seçmenin sandığa gidip gitmeme kararının değiştirilebileceğini söylüyorlar.Özellikle Facebook ve Twitter’daki troll hesaplar aracılığıyla siyasi gündemin veya liderlerin açıklamalarının manipüle edildiği uzun süredir tartışılıyor. Bu konuda geçmişte iki önemli ifşa yapılmıştı. Bunlardan ilki 2013’te Gezi Olayları sırasında iktidar tarafından yönetilen bir troll grubunun sosyal medyada manipülasyon yaptığının ortaya çıkmasıydı. “AK troller” olarak adlandırılan bu grubun Eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından yönlendirildiği iddia edilmişti. Redhack grubu tarafından ABD'de faaliyet gösteren Turkish Heritage Vakfı'nın eski başkanı Halil Danışmaz'ın Albayrak'a "profesyonel grafik tasarımcılar, yazılımcılar ve psikolojik savaş eğitimi almış eski ordu mensuplarından oluşan bir ekip kurmasını önerdiği" <a fr-original-style="" href="https://www.dailydot.com/debug/redhack-turkey-albayrak-censorship/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ortaya çıkmıştı</a>.İkinci önemli ifşa ise CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel tarafından yapıldı. Özel, 12 Ocak 2023’te TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, İçişleri Bakanlığında müşavir olarak görev yapan Emin Şen tarafından yönetilen bir trol ordusunun Süleyman Soylu lehine manipülasyon yaptığı açıklanmıştı. Trol ordusunun ardı ise Twitter’da da aktif olarak manipülatif paylaşımlarda bulunan "Ebabil Hareketi".<img src="https://images.aposto.com/2023/4/2/1683017642028.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.81" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rusya’dan destek mi?</h2>Trump’ın seçim kampanyasında Rusya destekli hacker gruplarının seçmeni manipüle ederek seçim sonuçlarına müdahale ettiği sıkça tartışılan bir konuydu. ABD istihbaratı tarafından konuya ilişkin hazırlanan raporda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Rusya merkezli hackerlar tarafından seçim kampanyasını eski Başkan Donald Trump lehine manipüle etme çalışmalarından haberdar olduğu ve muhtemelen bu çalışmaları yönettiği <a fr-original-style="" href="https://tr.euronews.com/2021/03/17/abd-baskanl-k-secimlerine-mudahale-putin-ve-turk-hackerlara-suclama" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">iddia edilmişti.</a> Türkiye’deki seçimlere bu şekilde müdahale edildiğine ilişkin henüz net bir bilgi yok; ancak Erdoğan ve Putin arasındaki yakın ilişki ve Akkuyu töreninde Putin’in Erdoğan’ı açıkça desteklemesi Rusya merkezli hacker gruplarının seçimleri manipüle etmesine ilişkin iddaları canlandırıyor. Ayrıca, Kılıçdaroğlu’nun “yabancı istihbarat servisleri” vurgusu da seçimlere Rusya müdahalesi ihtimalini güçlendiriyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Seçim sonuçları değiştirilebilir mi?</h2>%45 oy oranına sıkışan Cumhur İttifakı, iktidarda kalabilmek için umudunu seçim sonuçlarını tanımama söylemine ve sosyal medya manipülasyonuna bağlamış durumda. Her iki strateji de kendi oy oranlarını artırmaya değil, muhalif seçmeni sandığa gitmekten vazgeçirerek Kılıçdaroğlu’nun oy oranını düşürmeyi hedefliyor. Çok partili hayata geçilen 1946’dan beri oy kullanmayı temel vatandaşlık görevi olarak benimsemiş ve dünyada en yüksek seçimlere katılım oranına sahip ülkelerden biri olan Türkiye’de sandığın ve toplumun gücüne inanan seçmen kullanacağı bir oyla her şeyi değiştirebileceği bilincine sahip.

İktidar kanadından artarda seçim sonuçlarını tanımayacakları ima eden açıklamalar gelirken dün gece Kılıçdaroğlu, İletişim Başkanlığı'nı seçimleri manipüle etmeye çalışmakla itham etti.

‘Siyasi darbe’ ve ‘manipülasyon’ iddiaları

Ortak Politikalar Mutabakat Metninde 11 alt başlıkta açıklanan ekonomi politikalarının 6 alt başlığını özetledik.

Millet İttifakı'nın ekonomi politikaları II

Türkiye tarihinin en önemli seçimlerinden birine sadece 17 gün kaldı. Ramazan nedeniyle düşük yoğunlukta seyreden kampanya süreci de bayramla birlikte hız kazandı ve son düzlükte yoğun bir seçim atmosferine girildi. Cumhurbaşkanı adayları Erdoğan ve Kılıçdaroğlu’nun son dönemde yapılan anketlerde çıkan oy oranları arasındaki fark tarafların seçim stratejileri ve söylemlerini de belirliyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/3/1682497711873.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.79" width="550" alt="Seçim anketi" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">ORC Araştırma’nın 19-22 Nisan tarihlerinde yüz yüze görüşme yöntemiyle yaptığı anket sonuçlarına bakıldığında AK Parti %32,8, CHP %28,6 oy alıyor. Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise Millet İttifakı’nın adayı Kemal Kılıçdaroğlu %49,3, Cumhur İttifakı’nın adayı Recep Tayyip Erdoğan %42,4 oy oranına sahip. Bu sonuçlarla seçim ikinci tura kalıyor. Anketlerde açıkça görülen Cumhur İttifakı ve Erdoğan’ın eriyen oy oranı seçim kampanyasını da önemli ölçüde şekillendiriyor. Kılıçdaroğlu seçime kadarki süreçte Muharrem İnce ve Sinan Oğan’a verilen oyların bir kısmını kazanabilirse seçimi ilk turda bitirebilir ancak Erdoğan’ın böyle bir şansı yok. Kendisine oy verebilecek tüm parti ve seçmenleri konsolide etmesine rağmen oy oranı %45’i bulamıyor. Zaman da matematik de Kılıçdaroğlu’ndan yana.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/3/1682497799435.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.78" width="550" alt="Cumhurbaşkanlığı seçim anketi" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Geçtiğimiz 1-2 aylık süreçte Muharrem İnce’nin yakaladığı rüzgar kesilmiş durumda. Türkiye’ye elle tutulur bir vaadi ve kamuoyuna sunacağı yönetim kadrosu olmayan İnce’yi anketlerde yükselişe geçiren Millet İttifakı’nın yaşadığı durgunluk haliydi. Adaylık ve liste tartışmalarıyla geçen süreçte İnce kararsız muhalif seçmenin bir kısmını kendisine çekmeyi başardı ancak seçim yaklaştıkça bu seçmen kitlesinin önemli bir bölümü Kılıçdaroğlu’na meylediyor. Bu seçimin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nden kurtulmak için son şans olduğunu ve iktidarın yeniden kazanması durumunda ülkenin içine gireceği ekonomik krizin farkında olan muhalif seçmenin önemli bir kısmı Millet İttifakı’ndan çeşitli nedenlerle memnun olmasalar bile cumhurbaşkanlığında oylarını Kılıçdaroğlu’na verecekler. Bu durumu yakın çevremde de gözlemliyorum. Bayram ziyaretinde sohbet ettiğim kuzenim siyaseten Muharrem İnce’yi desteklese de oyunu Kılıçdaroğlu’na vereceğini söyledi. Kararına gerekçe olarak da “Zaten ikinci turda vermeyecek miyiz? O zaman ilk turda da veriyim de bitsin bu iş” dedi. Seçimleri ilk turda Kılıçdaroğlu lehine bitirecek anlayış da bu olacak. 14 Mayıs’a yaklaştıkça küçük ideolojik farklılıklar anlamını kaybediyor, saflar sıkılaşıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dış güçler bitti, sıra içeridekilerde</h2>Yeniden Refah ve HÜDA PAR’ın da ittifaka katılmasıyla büyük bir sağ partiler konfederasyonuna dönüşen Cumhur İttifakı ve lideri Erdoğan %42-45 bandına sıkışmış oy oranını artıramayacağının farkında. Mevcut konjonktürde kendisine oy verme potansiyeline sahip herkesi saflarına katmış durumda. Kalan %55’ten oy kazanma şansı yok ve seçim stratejisi de bunun üzerine kurulu. HDP’nin Kemal Kılıçdaroğlu’na verdiği desteğin ona seçimi kazandıracağını bilen Erdoğan, buradan bir terör argümanı üreterek muhalif seçmeni İnce’ye yönlendirmeye çalışıyor. Diğer yandan da ekonomik kriz, yolsuzluklar, adaletsizlik ve depremlerde yaşanan ihmaller nedeniyle Erdoğan ve AK Parti’yle gönül bağını yitirmiş seçmeni savunma sanayi, TOGG ve doğalgaz müjdeleriyle yanında tutmaya çalışıyor.Kampanya sürecini ve iktidarın söylemlerini takip edenlerin de göreceği üzere bu seçimin düşmanı dış güçler değil, iç güçler. İktidara geldiği 2002’den beri her seçim döneminde dış güçler argümanı üzerinden oy oranını artırma stratejisini sürdüren Erdoğan ve AK Parti, bu seçim döneminde dış güçleri geri planda bırakarak “içerideki düşmanlara” odaklanmış durumda. Bu söylem değişikliği bile Erdoğan’ın tek amacının seçimleri ikinci tura bırakmak olduğunu gösteriyor. Kılıçdaroğlu’na HDP, seçime girilecek ismiyle Yeşil Sol Parti, tarafından verilen destek her mitingde Erdoğan tarafından "teröre örgütüyle ittifak" olarak tanımlanıyor ve bu sayede muhalif seçmenin Muharrem İnce ve Sinan Oğan’a yönlendirilmesi hedefleniyor. Bu stratejinin temelinde de Kılıçdaroğlu’nun uzun süredir milliyetçi kesime yönelik açılım politikası ve bu sayede milliyetçi tabandan kazandığı oyların yarattığı rahatsızlık yer alıyor. Birçok ankette %7’nin altında kalan MHP’nin eriyen tabanı terör söylemi üzerinden Kılıçdaroğlu’ndan uzak tutulmaya çalışılıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Miting alanına dönüşen camiler</h2>Muhalif seçmeni bölme stratejisinin diğer ayağı da Kılıçdaroğlu’nun alevi kimliği ve bunun üzerinden yürütülen İslamcı siyaset. 2019 yerel seçimlerinden bu yana kimlik siyasetini aşarak yeni bir toplumsal mutabakat yaratmaya çalışan Kılıçdaroğlu, Twitter hesabından paylaştığı “Alevi.” ve “Kürtler.” başlıklı videolarıyla milyonlarca görüntülenme ve yüzbinlerce beğeniye ulaştı. 21 yıllık AK Parti iktidarında yürütülen kimlik siyasetinden bunalmış yeni bir siyasi söylem arayan seçmen grubunda heyecan uyandıran bu videoların aynı zamanda muhalif seçmeni de büyük oranda konsolide etme potansiyeli var. Kılıçdaroğlu’nun birleştirici söylemi kendi oy oranını artırdığı gibi iktidarın oy oranını da azaltma gücüne sahip. Cumhurbaşkanı adayı Kılıçdaroğlu ve yardımcıları Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş'ın seçmene somut vaatleri ve etkileyici miting performansları iktidarın gündem yaratma kabiliyetini büyük ölçüde sınırladı. Vaat siyasetinden beklediği karşılığı alamayan Erdoğan'ın elindeki tek koz ise kimlik siyaseti üzerinden muhalif seçmenin bir bölümünü Kılıçdaroğlu'ndan uzaklaştırmak.&nbsp;Kılıçdaroğlu, kimlik siyasetini aşıp birleştirici bir dil ve somut vaatlerle siyaset yürütmeye çalışırken Erdoğan cami avlusunda miting yapıp muhalefeti yuhlatıyor. "Muhalefet ne diyor, gelince Diyanet'i kaldıracaklarmış. Yerine inanç bilmem ne başkanlığı kuracaklarmış. 'Yuh' yetmez, 14 Mayıs'a kadar gece gündüz çalışacağız ve onları siyasi mevta haline getireceğiz. 14 Mayıs bunların sonu olmalı" sözleriyle iç düşman argümanını güçlendiren Erdoğan’ın 14 Mayıs’a kadar terör ve din üzerinden kampanyasını sürdüreceği aşikar çünkü bu söylemin tabanda da önemli bir karşılığı var. Özellikle kimlik siyaseti ve İslamcı siyasetin sınırlarına hapsedilmiş Anadolu şehirlerinde iktidar kontrolündeki anaakım televizyon kanallarından gündemi takip eden seçmenin Kılıçdaroğlu’na yönelik algısı yıllar boyunca kendisinin Alevi kimliği üzerinden şekillendirildi ve bu algı bugün de değişmeden devam ediyor.Kılıçdaroğlu’na Adıyaman’da düzenlenen organize saldırıları da Erdoğan’ın seçim kampanyasının doğal bir sonucu olarak görebiliriz. Karasız muhalif seçmeni kazanma umudunu tamamen yitiren Erdoğan seçime kadar somut politikalarla ve geleceğe dair umut yaratarak oy oranını artıramayacağını kabullenmiş durumda. Seçimi kazanmanın tek yolunun ikinci tura kalmak olduğunu düşünüyor ve bunun için de muhalif seçmeni İnce ve Oğan’a yönlendirmenin yollarını arıyor. Ancak anketler gösteriyor ki seçim yaklaştıkça kararsız muhalif seçmen ikinci tur riskini göze almak istemiyor ve Kılıçdaroğlu, İnce’ye giden oyların önemli bir bölümünü geri kazanıyor. Yazının başında da söylediğim gibi zaman da matematik de Kılıçdaroğlu lehine çalışıyor.

Seçimi kazanmanın tek yolunun ikinci tura kalmak olduğunu düşünen Erdoğan, kararsız muhalif seçmeni İnce ve Oğan’a yönlendirmenin yollarını arıyor.

Zaman da matematik de Kılıçdaroğlu'ndan yana

Bu hafta dış basında 14 Mayıs seçimlerine ilişkin 3 önemli makale yayımlandı.Avrupa merkezli bir düşünce kuruluşu olan Carnegie Europe’ta “Kılıçdaroğlu’nun Erdoğan’a karşı zaferinin stratejik sonuçları” başlığıyla yayımlanan <a fr-original-style="" href="https://carnegieeurope.eu/strategiceurope/89534" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">makalede</a> Kemal Kılıçdaroğlu’nun seçimleri kazanması durumunda Türkiye’nin Avrupa Birliği ve ABD ile ilişkilerinde ne gibi değişimler yaşanabileceği analiz ediliyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/2/1681830757734.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.96" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Carnegie Europe</h4>“20 yıldır ilk defa Türkiye’de bir liderlik değişimi ihtimali var.” denilen makalede AB’nin Türkiye’de yaşanacak bir iktidar değişiminin yaratacağı dış politikadaki dönüşüme hazır olması gerektiği belirtiliyor.Makalede “Muhalefeti adayı kazanırsa, Ankara hızlı bir şekilde NATO ile ilişkilerini normalleştirecektir.” deniliyor ancak Türkiye’nin Kıbrıs ve Suriye politikasında hızlı ve keskin bir dönüşüm yaşanmayacağı öngörülüyor. Kılıçdaroğlu’nun seçimi kazanması durumunda Türkiye’de hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edileceği belirtilerek bunun AB ile ilişkilere pozitif bir katkı yapacağı ifade ediliyor.Söz konusu makalede, "Erdoğan seçimleri yine kazanırsa Türkiye’nin kaderi çoktan yazılmış durumda.” deniliyor.İktidar değişiminde en önemli dış politika dönüşümünün&nbsp;güvenlik ve savunma alanında olacağı kaydediliyor. Olası 5 senaryo şu şekilde özetleniyor:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye, Rusya’nın Batı yaptırımlarını delmesini engellemek için çalışabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ankara, İsveç’in NATO üyeliğine yönelik ambargosunu hızlıca kaldırabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye, NATO’nun Doğu kanadına büyük bir askeri mevcudiyet bulundurarak katkıda bulunabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">S-400 hava savunma sistemlerinin Türkiye topraklarındaki varlığının sona erdirilmesi değerlendirebilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye, NATO’ya uyumlu bir hava savunma sisteminin geliştirilmesi ve edinilmesi konusunda müzakerelere başlayabilir.</li></ul>Makalede, bu adımların Avrupa güvenliğine yapacağı katkıya ek olarak Türkiye’nin Batı’daki imajının değişmesi için de faydalı olacağı belirtiliyor.Ek olarak, yeni yönetimin Suriye politikasında iki önceliği olacağı belirtiliyor: Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile ilişkilerin normalleştirilmesi ve Suriyeli sığınmacıların geri gönderilmesi. Ancak, böylesi bir politikanın uluslararası hukuka uygun olmadığı belirtilerek AB ile Türkiye arasındaki “Geri Kabul Anlaşması” üzerinde de önemli sonuçları olacağı ifade ediliyor.Millet İttifakı’nın seçimleri kazanması durumunda yapılacak ekonomik ve hukuki reformların Batılı yatırımcıların Türkiye’ye güvenini artıracağı ve bu sayede yatırımların artacağı söylenerek AB ile Türkiye arasında yeni bir diyalog sürecinin de başlayabileceği öngörülüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">The New York Times'tan Kılıçdaroğlu analizi</h2>The New York Times’ta “Erdoğan’a kafa tutan muhalefet lideri, herkesi kucaklamaya çalışıyor” başlığıyla yayımlanan <a fr-original-style="" href="https://www.nytimes.com/2023/04/16/world/middleeast/turkey-elections-erdogan-kilicdaroglu.html?smid=tw-nytimes&smtyp=cur" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">makalede</a> Kemal Kılıçdaroğlu’nun karakteri, kariyeri ve seçim süreci ele alınıyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/2/1681831080765.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.08" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; The New York Times</h4>“Kemal Kılıçdaroğlu, enflasyonu kontrol altına almaya ve demokrasiyi güçlendirmeye odaklanarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bıraktığı mirası düzeltmeye çalışıyor.” denilen makalede, "Kılıçdaroğlu’nun dikkat çeken mali disiplini, onu Beyaz Saray, Kremlin ve Buckingham Sarayı’ndan daha büyük bir saray inşa etmek için yüzmilyonlarca dolar harcayan Erdoğan’dan net bir şekilde ayırıyor." ifadeleri kullanıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2023'ün en önemli seçimi</h2>ABD merkezli Politico dergisi de “2023’ün en önemli seçimi: Türkiye” başlıklı <a fr-original-style="" href="https://www.politico.eu/article/turkey-2023-election-erdogan-kilicdaroglu/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">makalesinde</a> muhalefetin seçimleri kazanmasının dış politikaya etkisini analiz ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/2/1681831244973.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Politico</h4>Söz konusu makalede “14 Mayıs seçimleri, Avrupa ve Orta Doğu’nun güvenliği için hayati öneme sahip” deniliyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Kim seçilirse seçilsin Türkiye’nin NATO’daki rolünü, Rusya, AB ve ABD ile ilişkilerini, göç politikasını, Ukrayna savaşındaki konumunu ve Doğu Akdeniz’deki gerilimin nasıl ele alınacağını yeniden tanımlayacak."</blockquote>

Bu hafta dış basında 14 Mayıs seçimlerine ilişkin yazılan makalelerde seçim sonuçlarının dış politikaya olası etkileri ele alınıyor.

"2023'ün en önemli seçimi: Türkiye"

2021'de Melih Bulu’nun Boğaziçi Üniversitesi’ne rektör olarak atanmasıyla başlayan Boğaziçi’ni “ele geçirme ve tasfiye etme” süreci devamında Naci İnci’nin rektör atanmasıyla hız kesmeden devam etti. 2 yıldan uzun bir süredir, Boğaziçi Üniversitesi’nde uzun yıllardır görev yapan birçok değerli akademisyen çeşitli suçlamalarla görevden uzaklaştırılıyor, mezunların üniversiteye girişleri yasaklanıyor, idari pozisyonlarda kadrolaşma çalışmaları yapılıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İktisadi ve İdari Bilimler'de tartışmalı kadrolaşma</h2>Kayyım rektör Naci İnci döneminde Boğaziçi Üniversitesi’ne yapılan tepeden atamalarda dikkat çeken isimlerin başında Murat Önder geliyor. Diken’den <a fr-original-style="" href="https://www.diken.com.tr/kendi-actigi-kadroya-atanan-kayyim-dekan-bogazicini-ayaga-kaldirdi/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Mehmet Baran Kılıç</a>, uzun bir süredir Önder’in adım adım nasıl İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ni (İİBF) ele geçirmeye çalıştığını detaylı bir şekilde anlatıyor.Aslen Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde kadrosu bulunan Murat Önder önce İİBF’ye dekan olarak atandı, ardından da kurumun onlarca yıllık teamüllerini hiçe sayarak ve hukuken tartışmalı bir biçimde fakülte bünyesindeki İşletme, Ekonomi ve Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümlerine kendisini sırayla başkan vekili olarak atadı. Halen Siyaset Bilimi Uluslararası İlişkiler bölüm başkanlığını yine usulsüz bir şekilde, bölüm kurulu tarafından seçilmemiş olmasına rağmen vekaleten yürütüyor. Tüm bu görevlere ek olarak, kendisine adrese teslim bir kadro ilanı açtırarak Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümüne kendini öğretim üyesi olarak atattı. Tepeden atandığı Boğaziçi Üniversitesi’nde 1 yıl içinde tam 9 ayrı idari göreve atanan Murat&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.diken.com.tr/bogazicinde-kayyim-dekan-bir-yilda-dokuz-koltuga-oturdu/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Önder</a>, Mehmet Baran Kılıç’ın kendisiyle ilgili haberlerine de erişim <a fr-original-style="" href="https://twitter.com/engelliweb/status/1591100393567977473?s=20" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">engeli getirtti</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Lojman, şoför, makam aracı</h2>Ancak, Murat Önder’in üniversitedeki kadrolaşma çalışmaları ve skandalları gün geçtikçe artıyor. Yıllardır bütçe sıkıntısı yaşayan, her yıl öğrencilere verilen burs bütçesinin azaldığı ve zaman zaman bir dosya kağıdını bulmakta bile zorlanan üniversiteye gayrimeşru şekilde atanan Önder’in ilk işi, kendisine lojman, makam aracı ve şoför ayarlamak oldu. Oysa, mevcut mevzuat ve tasarruf tedbirleri çerçevesinde değil kendine makam aracı tahsis etmek, sabah ve akşam saatlerinde gidiş-geliş için bile kurumun aracını kullanabilecek kişiler arasında dekanlar yer almıyor.Zaten üniversite içerisinden görüştüğüm kaynaklar, yıllardır hiçbir dekanın bu imkanlara sahip olmadığını ifade ediyor. Son döneme kadar kadrosu Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde bulunan Önder’in bu harcamaları hangi üniversitesinin bütçesinden, nasıl karşıladığı bilinmiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Adrese teslim ilan</h2>Kayyım dekanın son icraatı ise Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümüne öğretim üyesi alımı için adrese teslim bir kadro ilanı açması ve bölümün tüm itirazlarına rağmen seçtiği kişiyi öğretim üyesi olarak ataması oldu.31 Aralık 2022'de yayımlanan <a fr-original-style="" href="https://www.boun.edu.tr/Assets/Documents/News/2796/T39321.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kadro ilanında</a> Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümüne alınacak olan öğretim üyesi için aranan özelliklere ilişkin şu ifadeler yer alıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Doktorasını Siyaset Bilimi veya alt dallarında ve 2022 yılı QS, THE veya US News dünya üniversiteler sıralamalarında Siyaset Bilimi veya Uluslararası İlişkiler alanında ilk 50’de yer alan üniversitelerden almış olmak. Siyasi Tarih alanında farklı ülkelerde arşiv çalışması deneyimi olmak. Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Atanma ve Yükseltilme Esaslarının başlıca eser tanımına uyan son beş yılda en az 2 yayın yapmış olmak.</blockquote>İlanda yer alan “Siyasi tarih alanında farklı ülkelerde arşiv çalışmayı yapma deneyimi olmak” kısmı ilanın kişiye özel açıldığının en net kanıtı. Boğaziçi Üniversitesi’nde siyasi tarih alanında ders açılmıyor. Dolayısıyla, bu alanda çalışan bir akademisyene bölümün ihtiyacı yok. Öte yandan, “farklı ülkelerde arşiv çalışması yapma deneyimi olmak” ifadesi Murat Önder’in bölüme almak istediği akademisyenin doktora tez konusunu kapsıyor. Peki liyakatsiz bir şekilde bölüme tepeden atanan bu akademisyen kim?<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Giresun Üniversitesi’nden Boğaziçi’ne</h2>Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyelerinin tüm itirazlarına rağmen kayyım dekan Murat Önder’in önce adrese teslim kadro ilanı açtığı ardından da atamasını yaptığı kişi Giresun Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Selçuk Aydın.Aydın, doktorasını King’s College’ta yapmış ve doktora tezini kadro ilanında belirtildiği üzere “siyasi tarih alanında farklı ülkelerde arşiv çalışması yaparak” tamamlamış. Selçuk Aydın doktorasının ardından TRT World’de çalışmaya başlamış.%100 İngilizce eğitim veren Boğaziçi Üniversitesi’nde Türkçe eğitim veren Giresun Üniversitesi’nden atama yapmak öğretim üyesinin İngilizce ders verebilme kapasitesinin de sorgulanmasına neden oluyor. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü, yeni bir öğretim üyesi alınacağı zaman çeşitli aşamaları başarıyla geçen adayları bir de araştırmalarını İngilizce sunmak üzere kampüse davet ediyor. Bölümden yine böyle bir talep gelmesine rağmen Murat Önder buna itiraz etmiş ve bölüm teamüllerini hiçe sayarak İngilizce sunum sistemini de kaldırmış.Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyelerinin oy birliğiyle yaptığı itirazlara rağmen kayyım dekan Murat Önder adrese teslim kadro ilanına başvuran Selçuk Aydın’ı bölüme öğretim üyesi olarak atadı.Boğaziçi Üniversitesi akademisyenleri ise bundan önce defalarca kez yapıldığı gibi yine hem Murat Önder’in hukuksuz faaliyetlerine hem de adrese teslim kadro ilanıyla yapılan öğretim üyesi atamasına dava açmaya devam edeceklerini söylüyor.

Göreve gelir gelmez kendisine lojman, makam aracı ve şoför tahsis eden Murat Önder, adrese teslim kadro ilanıyla Giresun Üniversitesi'nden bir akademisyenin Boğaziçi'ne atamasını yaptı.

Kayyım dekan Murat Önder'den Boğaziçi'ne tepeden atama

Ortak Politikalar Mutabakat Metninde 11 alt başlıkta açıklanan ekonomi politikalarının 5 alt başlığını özetledik.

Millet İttifakı'nın ekonomi politikaları

AK Parti, 2011'de "Hedef 2023" sloganıyla açıkladığı vaatlerin hiçbirini gerçekleştiremedi. 

Vaatler ve gerçekler

Erbakan, İstanbul Sözleşmesi ve 6284'ün kadın cinayetlerini artırdığını iddia ediyor.

Bir Fatih Erbakan portresi, Yeniden Refah, "ahlâk ve maneviyat"

Millet İttifakı, 6 Mart’ta Kemal Kılıçdaroğlu’nun Cumhurbaşkanlığı adaylığının, Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş’ın da Cumhurbaşkanı Yardımcılığı adaylığının açıklanmasının ardından yakaladığı 'Seçimi Kazanacağız!' rüzgarını maalesef aynı güçte devam ettiremedi.İYİ Parti lideri Meral Akşener’in, Kılıçdaroğlu’nun adaylığını kabul etmeyip masadan kalkmasının ve sonrasında İmamoğlu-Yavaş’ın oyuna dahil edilme fikrini kabul ettirerek masaya dönmesinin ardından kamuoyunda 'seçimi kazanmanın formulü bulundu' algısı yaratılmıştı. Kılıçdaroğlu’na ek olarak 5 genel başkan ve iki belediye başkanından oluşan Millet İttifakı kadrosunun aynı anda 8 farklı yerde miting yapabileceği, farklı seçmen gruplarına ulaşabileceği ve seçime kadar gündemi belirleyebileceği tahmin ediliyordu. Ancak beklenen olmadı.Aradan geçen yaklaşık bir aylık sürede, Millet İttifakı’nı İmamoğlu neredeyse tek başına sırtlarken masanın bir kısmı Muharrem İnce’nin adaylığını tartışıyor, diğer kısmı da ortak liste hesaplarıyla kendi siyasi ikballerinin peşinde koşuyor. Unutulan nokta şu ki Millet İttifakı’nın bileşenleri ayrı ayrı hareket ettiklerinde seçim sonuçlarını değiştirecek bir etki gücüne sahip değiller.Zaten masanın kurulma amacı da altı benzemezin bir araya gelerek %50’yi aşacak yeni bir toplumsal mutabakat yaratmasıydı. Seçimin en kritik dönemeçlerinden birine girilmişken AK Parti tabanından oy kopararak seçimleri kazandırabileceğine inanılan ve bu inançla hem Cumhurbaşkanı Yardımcılığı hem de bakanlık vadedilen masadaki dört parti, ittifak için çalışmak yerine ortak liste pazarlıklarıyla muhalefetin kampanya gücünü zayıflatıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kampanya stratejisi başarılı mı?</h2>Kılıçdaroğlu’nun seçim stratejisinin 2018’de olduğu gibi büyük mitingler yapmak yerine odak grupları hedefleyen küçük toplantılar olacağı adaylığının açıklanmasının ardından belli olmuştu. Aradan geçen bir ayda Kılıçdaroğlu’nun bu stratejiyi başarıyla uyguladığını söylemek mümkün. Twitter hesabından farklı sosyal kesimlere hitaben paylaştığı videoların da etki gücü yüksek ancak eksik kalan nokta gündemi belirleme gücü.Kılıçdaroğlu, Erdoğan’la birebir diyaloğa geçen ve karşılıklı atışmalara dayanan bir siyasal iletişim stratejisinin kendisine oy kazandırmayacağının farkında. Ancak, bunu yapmadan da 21 yıllık AK Parti iktidarının yarattığı siyasi, ekonomik ve sosyal tahribatı sürekli gündemde tutmanın ve bunu toplumun her kesimine anlatabilmenin bir yolunu bulması gerekiyor. Twitter’da birçok grafik tasarımcı veya muhalefetin seçim kampanyasına katkıda bulunmaya çalışan hesaplar, etkili posterler tasarlıyor ve AK Parti iktidarının Türkiye’yi getirdiği noktayı vurucu bir şekilde insanlara anlatabiliyor.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/mahirgra/status/1642166966822600704" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/3/2023-04-03T10:25:53.240Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.61" width="550" alt="kıyma fiyatı" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Kılıçdaroğlu’nun danışmanları ve kampanyacılarının kendi yankı odalarından çıkarak bu tür sivil inisiyatiflerle iletişime geçmesi, seçmeni de kampanyanın bir parçası haline getirmesi muhalefete yeni bir rüzgâr yaratabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İmamoğlu'nun kampanya performansı</h2>Kemal Kılıçdaroğlu’nun sakin ve uzlaşmacı seçim stratejisini, İmamoğlu’nun sert ve heyecan verici mitingleri ve konuşmaları tamamlıyor. İmamoğlu, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı pozisyonunun da verdiği heyecanla Millet İttifakı’nın amiral gemisi haline geldi. Her gün en az 2-3 farklı noktada miting yapıyor ve insanlarla bir araya geliyor. Muhalefete genç ve dinamik bir hava katarak direkt olarak Erdoğan’ı hedef alıp “Bu seçimizi biz kazanacağız” algısını topluma yerleştirmeye çalışıyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"31 Mart'ın ertesi günü, 1 Nisan'da 'kazananlar kulübü' devreye girdi. Artık yeni 'kazananlar kulübü', bir avuç insan değil. Artık milletimiz kazanmaya başladı. Ne demişti? 'İstanbul'u kaybeden, Türkiye'yi kaybeder' demişti. Seni gidi seni. O günden anladı. Bizim aklımıza hiç gelmemişti. Ama biz, İstanbul'u da millet için kazandık, bu seçimi de millet için kazanacağız."</blockquote>İmamoğlu'nun bu sözleri muhalefetin artık kazanan tarafta olduğu mesajını iktidara ve seçmene çok güçlü bir şekilde veriyor.Erdoğan da İmamoğlu'nun kampanya ve oy kazanmadaki başarısının farkında. Muhalefeti yıpratma stratejisini de Kılıçdaroğlu, Akşener ve İmamoğlu üzerine kurmuş durumda. İmamoğlu'na hitaben söylediği "İstanbul'a hizmet vermek varken turist Ömer misali sağda solda dolaşıyorlar" sözleri Erdoğan'ın İmamoğlu'nun miting performansından rahatsız olduğunu net bir şekilde gösteriyor. Kampanya sürecine neredeyse hiç katkıları olmayan Karamollaoğlu, Babacan, Davutoğlu ve Uysal Erdoğan'ın radarına hiç girmiyor. Bu bile, muhalefeti kimin sırtladığını ve asıl aktörlerin kimler olduğunu anlamaya yetiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İmamoğlu'ndan başkaları da rahatsız</h2>İmamoğlu’nun muhalefeti sırtlanmasından ve kampanyanın en çok öne çıkan ismi olmasından Millet İttifakı içerisindeki bazı kişilerin rahatsızlık duyduğunu söylemek mümkün. Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu’nun katıldığı bir televizyon programında “Aslolan 5 Cumhurbaşkanı Yardımcısı. Seçimden sonra şartlara göre İmamoğlu ve Yavaş'ın yardımcı olması kesin değil. Cumhurbaşkanı iki belediye başkanını isterse bu sisteme dahil edebilir” demesi bu rahatsızlığın alenen dışa vurulması olarak görülebilir. Bu tutumun sebebinin de CHP ve İYİ Parti dışındaki ittifak bileşenlerinin şimdiye dek etkisiz kalması ve olası bir zaferin kredisini İmamoğlu’na kazandırmak istememeleri olabilir.DEVA Partisi, Gelecek Partisi, Saadet Partisi ve Demokrat Parti şimdiye dek kampanya sürecine elle tutulur bir katkıda bulunamadı. Gelecek Partisi ve Saadet Partisi’nin Kılıçdaroğlu ve İmamoğlu’nun da katıldığı iftar programları düzenlemek dışında medyaya yansıyan bir mitingi veya toplantısı da olmadı.&nbsp;DEVA Partisi ise bu seçimlere Millet İttifakı çatısı altında girmek ve Kılıçdaroğlu’nu Cumhurbaşkanı yapmaktan ziyade ortak liste ile en fazla sayıda milletvekili çıkarmaya odaklanmış görünüyor. Genel Başkan Ali Babacan’ın demeçlerine bakıldığında da Kılıçdaroğlu-Millet İttifakı vurgusundan ziyade “En az 41 ilde kendi logomuzla seçime gireceğiz” ve “Ekonomiyi biz düzeltiriz” söyleminin ön plana çıktığını görüyoruz. Bu haliyle DEVA, ittifaka katkı yapmaktan ziyade hayalini kurduğu pozisyonlar üzerinden ittifakın gölgesinde kendine Türkiye siyasetinde yer edinmeye çalışıyor.Bu dört parti, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ve en az bir bakanlık sözünü aldıktan sonra kazanımlarını garantiye alıp kendi kampanyalarını yürütmeye odaklanmış görüntüsü veriyorlar. Bir diğer ihtimal de, Kılıçdaroğlu veya ittifak ile yakın hareket etmektense ayrı kampanyalar yürüterek AK Partili veya kararsız seçmenleri kazanmaya odaklanmış olmaları. Her iki durumda da Kılıçdaroğlu’nun cumhurbaşkanlığını kazanamadığı bir senaryoda bu dört partinin de siyasi bir geleceği olmayacağı aşikar.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gündemi muhalefet belirlemeli</h2>Muhalefetin bir ay önce yarattığı rüzgarı daha da güçlü bir şekilde yeniden canlandırması gerekiyor. İttifakın ortak bir kampanya yürüterek her gün görünür olması, insanlarla temas etmesi ve farklı toplumsal kesimlere dokunması seçimleri kazanmanın anahtarı olacak. Bir diğer önemli nokta da muhalefetin gündemi belirme ve söylem üretme gücünü yaratması.Seccade olayında bir kez daha görüldüğü üzere söylem gücü iktidara geçtiğinde son raddeye kadar sömürülerek siyaset değerler ve din eksenine sıkıştırılıyor. Ekonomik kriz, deprem, yolsuzluklar ve göç gibi toplumun her kesimini derinden etkileyen konuların sürekli olarak gündemde tutulması ve bunların 21 yıllık AK Parti iktidarının sorumluluğu olduğunun kamuoyuna ısrarla anlatılması siyasetin sınırlarını genişleterek iktidarın gündem belirleme gücünü elinden alacaktır.&nbsp;Siyasetin asıl gündeminin dini değerler veya hamasi söylemler değil, yüksek enflasyon ve depremlerde ihmaller nedeniyle hayatını kaybeden 50 binden fazla insan olduğunu Millet İttifakı kamuoyuna anlatabilmeli.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/mahirgra/status/1642559919483236353" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/3/2023-04-03T10:40:47.993Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.90" width="550" alt="erdoğan" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>14 Mayıs’ın anahtarı Kılıçdaroğlu’nun birleştiriciliğini ve siyaset ahlakını, İmamoğlu’nun dinamizmini ve iletişim gücünü, Akşener’in samimiyetini ve Millet İttifakı’nın somut politika önerilerini birleştirip insanlara aktarabilmek. Bunun için tüm sosyal medya platformlarında, sokakta ve deprem bölgesinde etkili ve istikrarlı bir iletişim stratejisinin hayata geçirilmesi gerekiyor.

İmamoğlu, miting ve halk buluşmalarıyla muhalefeti sırtlarken Babacan, Davutoğlu, Karamollaoğlu ve Uysal ortak liste üzerinden kendi siyasi ikballerinin peşine düşmüş durumda.

Muhalefet neden etkili bir kampanya yürütemiyor?

AK Parti’nin 3 Kasım 2002 seçimlerinde %34 oy alarak kazandığı tek başına hükümet kurma gücü, 7 Haziran 2015 seçimlerinde %40’ın üzerinde oy almasına rağmen kaybedildi. Tek başına hükümet kuracak çoğunluğa sahip olamayan Ahmet Davutoğlu liderliğindeki AK Parti, yapılan koalisyon görüşmelerinde de başarılı olamayınca seçimler yenilendi.1 Kasım 2015’te düzenlenen seçimlerde AK Parti %49,5 oy alarak yeniden hükümeti kurabilecek çoğunluğa ulaştı. İktidar partisi, iki seçim arasında oylarını artırmasına rağmen ülkeyi tek başına yönetecek demokratik meşruiyetini fiilen kaybetmişti. Bu tarihten sonra, Türkiye’de hem siyaset hem de rejim kökten bir değişim geçirdi. Bir diğer deyişle, Türkiye 2015’ten beri ülkeyi tek başına yönetme yetkisi olmayan bir hükümet tarafından yönetiliyor. Bu hükümet, veya Recep Tayyip Erdoğan’ın şahsında kişiselleşmiş olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (CBHS), ülkeyi yönetecek sayısal çoğunluğu ve bürokratik gücü devam ettirebilmek için sürekli olarak yeni oyuncuları sisteme dahil ederek yeni koalisyonlar yaratıyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/2/4/1680208650922.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Erdoğan, Bahçeli ve Destici" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">CBHS doğası gereği hem iktidarı hem de muhalefeti ittifak halinde hareket etmeye zorlayarak Türkiye siyasetini ve toplumunu sınırları keskin hatlarla belirlenmiş iki kutba ayırdı. Bugün gelinen noktada, 14 Mayıs’ta düzenlenecek olan seçimlerde biri demokratik-eşitlikçi-özgürlükçü bir Türkiye vadeden Millet İttifakı, bir diğeri de&nbsp;otoriter-baskıcı-militarist bir Türkiye’yi devam ettirmeyi savunan Cumhur İttifakı yarışacak.ATA İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayı Sinan Oğan ve Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce de her iki ittifaktan oy alarak seçimleri ikinci tura bırakmayı amaçlayan iki sistem dışı aday olarak siyasi arenada kendilerine yer edinmeye çalışıyorlar.Seçimlerin iki ana unsuru olan Millet İttifakı ile Cumhur İttifakı’nın karşılaştırmalı bir yapısal analizini yapmak, 14 Mayıs’ta aslında neyi seçeceğimizi anlamak açısından büyük önem taşıyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir varoluş mücadelesi olarak Cumhur İttifakı</h2>AK Parti, 7 Haziran seçimlerinde kaybettiği meclis çoğunluğunun ardından iktidarını devam ettirebilmek için siyasetin sınırlarını daraltmaya ve kendisini iktidarda tutacak her türlü güç odağıyla ittifaka girmeye dayanan yeni bir siyasi stratejiyi benimsedi. 13 yıllık iktidarları döneminde işlenen tüm suçlar, kurulan gayrimeşru ittifaklar (FETÖ gibi) ve yapılan yolsuzluklar, AK Parti için iktidarı demokratik yollarla devretme eşiğini çoktan geride bırakmıştı. Dolayısıyla, iktidarın ne pahasına olursa olsun devam ettirilmesi ilçe örgütünden MYK’ya kadar tüm AK Parti kadroları için bir varoluş mücadelesi haline geldi.Bu iktidarda kalma mecburiyeti, bir yandan yeni koalisyon ortakları karşısında AK Parti’yi güçsüz konuma getirirken diğer yandan da siyasetin radikalleşmesi ve sınırlarının daraltılması anlamına geliyordu. Bunun ilk kurbanlarından biri de HDP ve Selahattin Demirtaş oldu. Çözüm sürecinin iktidarla birlikte iki ana unsurundan biri olan HDP, 2015’ten sonra sistematik bir şekilde baskılandı ve meşru siyasetin sınırlarının dışına itildi.Bir yandan HDP’nin Türkiyelileşmesini savunan kadrolar, başta Selahattin Demirtaş olmak üzere, cezaevine gönderilirken diğer yandan HDP ile temasa geçen her siyasi parti terör destekçisi olarak yaftalanarak kriminalize edilmeye başlandı. HDP içerisinde, terör örgütü PKK lideri Öcalan’a ve PKK’ya yakın isimlerin aktif siyasete devam etmesine izin verilerek hem HDP’nin gayrimeşru bir aktör olarak sürekli baskılanmasına gerekçe yaratıldı hem de muhalefetin HDP ile birleşerek iktidarı yenme ihtimali ortadan kaldırıldı.AK Parti’nin varoluş mücadelesinin bir diğer ayağı ise yeni ortakların iktidar koalisyonuna dahil edilmesi oldu. Sonradan Cumhur İttifakı adı altında kurumsallaşan bu koalisyonun ana ortağı MHP, küçük ortağı ise BBP oldu. Başta Menzil olmak üzere birçok tarikat, mafya yapılanması ve sermaye sahibi de resmî olarak olmasa da açıktan Cumhur İttifakı’na destek vermeye başladı.Bu yeni koalisyon, Türkiye siyasetini tümüyle değiştirdi. AK Parti’nin muhafazakâr/İslamcı siyasetine güçlü bir milliyetçi damar eklemlendi, iktidara yakın şirketlere aktarılan kamu kaynakları artırıldı, sokaklar MHP’yle iltisaklı mafya yapılanmalarının şiddet sarmalına terk edildi ve cemaatlerin radikal talepleri ardı sıra hayata geçirilmeye başlandı. Organize suç örgütü lideri Sedat Peker’in Youtube videolarında da itiraf ettiği üzere Cumhur İttifakı, illegal mafya yapılanmaları üzerinden kontrollü bir şiddet ortamı yaratarak kararsız seçmenlerin iktidar etrafında toplanmasını amaçlıyordu. Güvenlik kaygısının sürekli olarak artırılması, ekonomik krizi ve giderek artan otoriter uygulamaları kamuoyunun gündeminde geri plana atarak iktidarın bir süre daha toplumsal desteğini devam ettirebilmesine olanak sağladı.<img src="https://images.aposto.com/2023/2/4/1680208760007.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Sedat Peker" ratio="1.70" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">AK Parti’nin iktidarda kalabilmek için farklı partilerle, cemaatlerle ve örgütlerle koalisyon oluşturmaya bağımlı olması, bu grupların taleplerinin ve itirazlarının daha güçlü bir şekilde duyulmasını da beraberinde getirdi. Pandemi döneminde yaşanan ekonomik sıkıntılar ve hükümetin maske-test-tedavi gibi temel ihtiyaçları karşılamada yetersiz kalması kamuoyu desteğini önemli ölçüde azaltmıştı.İktidarın siyasi gücünün azalması, koalisyon ortaklarına karşı pazarlık gücünü de zayıflatıyordu. Bu dönemde, cemaatlerin ve radikal İslamcı kesimlerin Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesi ve İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılması talepleri iktidar tarafından gündeme alınarak hayata geçirildi. Bu hamleler, hem kamuoyunun dikkatini ekonomik kriz ve pandemi sürecinin kötü yönetilmesinden uzaklaştırıyor hem de koalisyon ortakları memnun edilerek iktidarın devam ettirilmesi sağlanabiliyordu. Aynı şekilde, birçok festival ve konserin radikal kesimlerin tepki göstermesinin ardından iptal edilmesi seçmen desteği zayıflayan iktidarın ne kadar radikal kararlar alabileceğinin önemli bir göstergesi oldu.Seçimlere iki ay kala, birçok ankete göre AK Parti’nin oyu %35-40, MHP’nin oyu %6-8 aralığında değişiyor. Cumhur İttifakı’nın diğer ortağı BBP’nin kayda değer bir oyu olmadığı için mevcut tabloda Cumhur İttifakı’nın seçimleri kazanması için yeni koalisyon ortaklarına ihtiyacı vardı.HÜDA PAR ve Yeniden Refah Partisi’nin ittifaka dahil edilmesi de bu ihtiyacın bir sonucu oldu. Radikal İslamcı ve Kürt milliyetçisi HÜDA PAR'ın bir önceki seçimde yaklaşık 150 bin oy almasına rağmen AK Parti listelerinden seçime gireceği açıklandı ve Türk milliyetçisi MHP ile aynı ittifakın bir parçası haline getirildi. Öte yandan, pandemi döneminde aşı karşıtlığı sonrasında ise kadın haklarını koruma altına alan 6284 sayılı kanunun değiştirilmesi talebi ile gündem gelen Yeniden Refah, AK Parti’ye 30 maddeden oluşan bir talepler listesi ileterek Cumhur İttifakı’na katılmak için müzakerelere başladı.İttifakın ana ortağı olan MHP’nin bile somut bir talep belgesinin olmadığı ve alenen AK Parti’den bir talepte bulunmadığı Cumhur İttifakında, Yeniden Refah’ın somut taleplerle müzakerelere başlaması hem koalisyon içerisinde hem de kamuoyunda büyük tartışma yarattı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık ve AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin’in, Yeniden Refah’ın 6284’ün değiştirilmesine yönelik talebini eleştirmesi, bu isimlerin kendi partileri ve seçmenleri tarafından hedef gösterilmesine neden oldu. AK Parti’nin seçimleri kazanmak için radikal sağ partilerin desteğine ihtiyaç duyması, kendi içerisindeki bazı muhalif sesleri bile bastırmasına ve daha önce MHP’ye dahi tanınmayan ayrıcalıkların yeni koalisyon ortaklarına tanınmasına neden oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/2/4/1680208890934.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="HÜDA PAR" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Cumhur İttifakı’nın yeni dinamikleri, seçimleri kazanmaları halinde Türkiye’de siyasetin nasıl dönüşeceğine dair önemli ipuçları veriyor. Geçtiğimiz dönemde koalisyonunu bir arada tutmak için İstanbul Sözleşmesi’ni iptal eden, festival ve konserleri yasaklayan, kadına ve sağlık çalışanlarına karşı şiddete göz yuman Cumhur İttifakı, önümüzdeki dönemde daha da parçalı ve radikal hale gelen koalisyonunu devam ettirebilmek için daha otoriter, baskıcı, radikal ve İslamcı-milliyetçi bir siyaset tarzı yürütecektir. Böylesi bir Türkiye’de, iktidara destek vermeyen veya onların benimsediği yaşam tarzının dışında kalan hiç kimseye yaşam ve nefes alma hakkı tanınmayacak ve ikinci sınıf vatandaş olarak muamele edilecektir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir uzlaşı ve demokrasi koalisyonu: Millet İttifakı</h2>CBHS, iktidarı olduğu kadar muhalefeti de ittifak halinde hareket etmeye zorluyor. 2018 seçimlerinde CHP’nin çabalarına rağmen ortak cumhurbaşkanı adayı çıkaramayan muhalefet, Erdoğan’ın ilk turda seçilmesinin ardından yeni sistemde ittifak kurmanın bir zorunluluk olduğunun farkına vardı. Parlamenter sistemde dahi CHP’nin tek başına iktidar olamayacağını bilen Kemal Kılıçdaroğlu, 2018’den sonra oyunu iktidarın kurallarıyla oynamayı kabul etti ve muhalefeti birleştirme görevini üstlendi.2019 yerel seçimlerinde ortak adaylarla kazanılan başarı, muhalefetin ittifak halinde hareket etmesi halinde kazanma şansının yüksek olduğunu hem iktidara hem de muhalefete kanıtladı. 2019’da CHP, İYİ Parti, Saadet Partisi ve Demokrat Parti arasında kurulan Millet İttifakı süreç içerisinde genişleyerek DEVA Partisi ve Gelecek Partisi’ni de masaya dahil etti. Altı siyasi partiden oluşan Millet İttifakı, muhalefeti değiştirdiği gibi siyasetin sınırlarını da yeniden çizdi. Cumhur İttifakı’nda kapalı kapılar ardında yapılan pazarlıkların, ittifakın radikal unsurlarına verilen tavizlerin ve topluma yeni vaatler sunmak yerine muhalefeti parçalamayı amaçlayan seçim stratejisinin karşısına ortak akıl ve uzlaşıya dayanan bir ittifak modeli, iktidara saldırmak yerine seçmene somut politikalar vadeden bir siyaset anlayışı ve tarafların kamuoyu önünde taviz verip pazarlık yaptığı bir iletişim stratejisi konuldu. Bu anlamda Millet İttifakı hem ittifak dinamiği hem de siyaset tarzıyla Cumhur İttifakı’ndan keskin çizgilerle ayrışıyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/2/4/1680208988337.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İttifaklarının seçim stratejileri de birbirinden tamamen farklı. Millet İttifakı’nın cumhurbaşkanı adayı Kılıçdaroğlu’nun HDP’yi ziyaretinin ardından, HDP’nin aday çıkarmama kararı alması Kılıçdaroğlu’nun adaylığına de facto destek verecekleri anlamına geliyor. Kılıçdaroğlu’nun “Halil İbrahim sofrasını genişletmek” olarak tanımladığı siyasetin tüm paydaşlarıyla görüşme ve müzakere etme yoluyla muhalefetin genişleme stratejisi, Cumhur İttifakı’nın seçim propagandasının temelini oluşturuyor.&nbsp;2015’ten beri siyasetini HDP’yi kriminalize edip muhalefeti parçalamak üzerine kurgulayan iktidar, Millet İttifakı’nın somut vaatleri ve yeni Türkiye vizyonunun karşısında kamuoyuna yeni bir şey vadedemiyor. Medya üzerindeki kontrolünü kullanarak bir yandan ittifakının radikal unsurlarını kamuoyu nezdinde meşru hale getirmeye çalışan Cumhur İttifakı, diğer yandan da HDP ile ilişkisi üzerinden Millet İttifakı’nı itibarsızlaştırmaya çalışıyor. Muhalefetin ortak akıl ve uzlaşmaya dayanan ve 5+2 olarak formüle edilen cumhurbaşkanı yardımcılığı sistemini istikrarsızlık getireceği söylemiyle eleştiren iktidarın, Türkiye’ye yeni bir vizyon vadetmek yerine siyasetin sınırlarını daha da daraltmaya ve ülkedeki tüm radikal sağ unsurları bir araya getirerek yeni bir toplumsal mutabakat yaratmaya çalıştığını görüyoruz. 2015 yılından beri AK Parti tarafından sistematik olarak daraltılan siyasetin sınırları, Kılıçdaroğlu öncülüğünde Millet İttifakı tarafından genişletilmeye çalışılıyor. Türkiye’ye yeni bir siyaset, krizden çıkış reçetesi ve yeni bir vizyon vadeden muhalefet aynı zamanda ortak akıl ve uzlaşıya dayanan bir yönetim sistemini temsil ediyor.AK Parti’nin seçimler yapılana dek sürekli olarak muhalefeti HDP üzerinden yıpratmaya çalışacağı aşikâr. Muharrem İnce’nin adaylık ısrarı da Erdoğan’ın muhalefeti parçalama stratejisi için eşsiz bir fırsat sunuyor. Büyük bir toplumsal desteği arkasına alarak seçimlerin favorisi haline gelen Millet İttifakı’nın seçimleri kazanması için yapması gereken tek şey Cumhur İttifakı’nın radikal unsurlarını gündeme getirip, seçimi kazanmaları durumunda Türkiye’nin ve kadınların neleri kaybedeceğini sürekli gündemde tutmak. Cumhur İttifakı’nın Türkiye’ye vadettiği radikal İslamcı iktidarın karşısında Millet İttifakı’nın demokratik-özgürlükçü-eşitlikçi yönetim modelini kamuoyuna doğru anlatmak seçimlerin muhalefet tarafından kazanılması için yeterli olacaktır.

7 Haziran seçimlerinde meclis çoğunluğunu ilk defa kaybeden AK Parti, bu tarihten sonra iktidarda kalabilmek için bir radikal sağ koalisyonuna dönüştü.

AK Parti'nin varoluş mücadelesi

Avrupa merkezli haber kuruluşu Euronews, 30 Mart'ta “Eğer muhalefet seçimi kazanırsa AB ile Türkiye arasındaki göçmen mutabakatına ne olacak?” başlıklı bir <a fr-original-style="" href="https://www.euronews.com/2023/03/30/what-will-happen-to-turkeys-eu-migrant-deal-if-the-opposition-wins-the-election?utm_term=Autofeed&utm_medium=Social&utm_source=Twitter#Echobox=1680156020" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">makale yayımladı</a>. Millet İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu da Twitter hesabından bu makaleye “Bu konu hakkında başından beri çok netim. Önce Türkiye” ifadeleriyle cevap verdi.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/kilicdarogluk/status/1641525863630905381" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/2/2023-03-30T21:54:26.124Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.57" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Avrupa Birliği, 14 Mayıs’ta düzenlenecek seçimlere ilişkin henüz net bir tavır sergilemedi. AB kurumları tarafından hazırlanan birçok raporda Türkiye’de insan hakları, demokrasi ve ifade özgürlüğünün mevcut durumundan memnun olunmadığı ifade edilse de hiçbir AB ülkesi veya kurumu muhalefete açıktan veya gizli desteğini açıklamadı. AB’nin tutumundaki bu muğlaklığın temel nedenlerinden biri de muhalefetin Göçmen Mutabakatına ilişkin olumsuz görüşleri.Geçtiğimiz günlerde Almanya'nın eski Dışişleri Bakanı Joschka Fischer ile yaptığımız röportajda da bu konuyu <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/ozel-roportaj-almanya-eski-disisleri-bakani-joschka-fischer-4e3" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gündeme getirmiştim</a>. Fischer, "Muhalefet seçimleri kazanırsa Türkiye-AB ilişkilerinde ne gibi değişimler yaşanabilir?" sorusunu "Türkiye seçimlerine müdahale etmek istemiyorum. Ben Türkiye’nin dostuyum ve bir demokratım. Demokratik, adil ve şeffaf seçimlere inanıyorum. Gerisi Türkiye’deki siyasi partilere kalmış bir şey." ifadeleriyle geçiştirdi.Fischer, "Göçmen Mutabakatı revize edilmeli mi?" sorusuna da şu cevabı verdi:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">Eğer bu konuda bir ihtiyaç varsa, ki bence var, taraflar yeniden müzakere masasına oturmalı. Sadece Türkiye değil, AB de sığınmacılar konusunda büyük bir baskı altında. Maalesef, hem Türkiye’de hem de Avrupa’da sığınmacı konusuna ilişkin olumsuz görüşler hâkim. Şunu söylemeliyim ki Türkiye bu konuda çok fazla şey yaptı, bu yüzden minnettarız. Mevcut konjonktürde, anlaşmanın yeniden müzakere edilmesi gerekiyorsa, ki gerekiyor, taraflar arası görüşmelere tekrar başlanması gerektiğini düşünüyorum.Ayrıca, 6 Şubat depremlerinin hem Türkiye’de hem de Suriye’de yarattığı korkunç insani dram, bizleri birlikte hareket etmeye motive edebilir.</blockquote>Joschka Fischer'in açıklamaları, AB'nin Türkiye'ye ilişkin tutumunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Bir yandan milyonlarca sığınmacıya ev sahipliği yaptığı için Türkiye'ye minnettarlığını ifade ederken diğer yandan da AB'nin daha fazla sığınmacıyı kabul edemeyeceği mesajını veriyor. Buna gerekçe olarak da toplumsal tepkiyi öne sürüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Göçmen Mutabakatı nedir?</h2>Türkiye ile AB arasında 2016'da Ahmet Davutoğlu hükümeti tarafından imzalanan&nbsp;“Göçmen Mutabakatı”&nbsp;ile Türkiye, AB’ye giden düzensiz göçün önlenmesi ve göçmenlerin geri kabulü koşullarını <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51724776" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kabul etti</a>. Bu, düzensiz göçün tüm sorumluluklarını neredeyse tek başına üstlenmek anlamına geliyordu. Anlaşmanın en çok tartışılan iki maddesi şu şekilde:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;" type="disc"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">20 Mart 2016'dan itibaren Türkiye'den Yunan adalarına geçen tüm yeni düzensiz göçmenler Türkiye'ye iade edilecek. Yunan adalarına ulaşan göçmenler, usulüne uygun olarak kayıt altına alınacak ve sığınma başvuruları Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ile işbirliği içinde bireysel olarak işleme konulacak. Dayanaktan yoksun ya da kabul edilemez bulunanlar Türkiye'ye iade edilecek.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye, AB'ye yönelen yeni düzensiz göç güzergahlarının oluşumunu engelleyecek, deniz ve kara güzergahlarını önlemek için her türlü tedbiri alacak ve bu doğrultuda AB'nin yanı sıra komşu devletlerle de işbirliği yapacak.</li></ul>Söz konusu anlaşma, siyasi ve toplumsal açıdan Türkiye’nin aleyhine olmasına rağmen AK Parti hükümeti açısından büyük önem taşıyor. Anlaşma gereği, AB Komisyonu tarafından Türkiye’ye ödenecek olan fonlar, döviz kaynağına ihtiyacı olan hükümet için kısa vadeli bir kaynak girişi yaratmıştı. İlk aşamada 6 milyar avro olarak belirlenen tutara, 2024 yılında kadar ek 3 milyar avro daha <a fr-original-style="" href="https://multeciler.org.tr/avrupa-birliginin-suriyeliler-icin-turkiyeye-odedigi-para/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">eklenecek.</a> Fonların tamamen ödenmediği konusunda iktidar tarafından eleştiriler yapılsa da taahhüt edilen tutar kısa vadeli bir ekonomi rahatlama yaratacağı beklentisiyle <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51796675" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kabul edilmiş oldu.</a>Türkiye, AB’den beklenen finansal desteği hiçbir zaman tam olarak alamadı ancak göçmenlere sınır kapılarını açma tehdidini kriz durumlarında bir koz olarak kullandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, açık kapı politikasıyla bir yandan AB’den Türkiye’ye yönelik eleştirilerin dozunu düşürürken diğer yandan Almanya ve Yunanistan gibi ülkelerle yaşanılan krizlerde göçmenleri bir silah olarak kullanmaya başladı. AB de göçmenlerin Türkiye’de tutulması karşılığında AK Parti hükümetine yönelik eleştirilerini azalttı ve finansal desteği artırma taahhüdünü yineledi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Millet İttifakı'nın göçmen politikası</h2>Türkiye’de yükselen göçmen karşıtlığı ve muhalefetin bu konuyu siyasetin gündemine taşıması iktidarı göçmenler konusunda adım atmaya zorladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2011’den beri ilk defa sığınmacıların geri gönderilmesi konusunu dile getirerek toplumsal öfkeyi kısa vadede dindirmeye çalıştı ve Suriye’de Beşar Esad yönetimiyle temasa geçti.Millet İttifakı ise toplumda yükselen göçmen karşıtlığı ve Zafer Partisi’nin artan popülaritesi karşısında göçmenlerin geri gönderilmesi retoriğini benimsedi ve Ortak Politikalar Mutabakat Metni’nde bu konuda somut vaatlerde bulundu. Metinde öne çıkan politikalar şunlar:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye ile AB arasındaki 2014 Geri Kabul Anlaşması ile 18 Mart 2016 Mutabakatını gözden geçireceğiz.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Düzensiz göçün kaynağı olan ülkelerle Geri Kabul Anlaşmaları yapacağız</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Herhangi bir resmi ve kamuoyuna açıklanmış anlaşma ve mutabakat olmaksızın Türkiye’ye giriş yapan göçmenlerin menşe/üçüncü ülkelere sınır dışı işlemlerini hızlandıracağız</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Suça karışan göçmen ve sığınmacıları hızlı şekilde sınır dışı edecek ve ülkemize yeniden girişini engelleyeceğiz.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin güvenli ve iç hukukumuz ile uluslararası hukuka uygun biçimde mümkün olan en kısa sürede ülkelerine geri dönmelerini sağlayacağız.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geri dönüş çalışmalarını ülkemizdeki geçici koruma altındaki Suriyeliler, Suriye yönetimi ve uluslararası kurumlarla yakın işbirliği içinde yürüteceğiz.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Türkiye’de bulunan Suriyeli sığınmacılar ve düzensiz göçmenlerin geri dönüşlerinde diğer ülkelerle külfet ve sorumluluk paylaşımına gideceğiz.</li></ul>Burada yer alan göçmen mutabakatının gözden geçirilmesi, sığınmacıların ülkelerine gönderilmesi ve külfetin diğer ülkelerle paylaşılması gibi maddeler AB’nin göç politikasını temelden değiştirmesine neden olabilir. Erdoğan ve AK Parti hükümeti ile belirli bir finansal destek ve siyasi tavizler karşılığında göçmenlerin Türkiye’de tutulması konusunda anlaşan AB’nin, anlaşmayı aynı koşullarla Millet İttifakı ile sürdüremeyeceği aşikar. Mutabakatın revize edilmesi durumunda Türkiye’nin hem göçün maddi külfetini paylaşmak hem de sınırları açmak konusunda diretmesi ise oldukça güçlü bir senaryo olarak AB liderlerinin önünde duruyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Depremlerin yarattığı yeni tehlikeler</h2>Kahramanmaraş merkezli depremlerin sığınmacıların yoğun olarak yaşadığı bir bölgede gerçekleşmesi de göç sorununa yeni bir boyut kattı. Depremlerden etkilenen illerde yaşayan sığınmacıların bir bölümü başka illere göç ederken bir kısmı da Avrupa’ya geçmeye çalışıyor.Bunun yeni bir göç dalgası yaratacağından endişe eden AB ülkeleri de deprem bölgesinin yeniden imarı için Türkiye’ye maddi destekte bulunmayı taahhüt ediyor. Euronews’ta yer alan haberde, AB’nin Türkiye’ye belirli ticari imtiyazlar sağlayarak ve iş insanlarını bölgede yatırım yapmaya teşvik ederek hem yerli halk hem de göçmenler için istihdam yaratarak AB’ye olası bir göçü engellemeyi amaçladığı ifade ediliyor.Türkiye’de hem ekonomik kriz hem de siyasetin radikalleşmesiyle birlikte sığınmacılara karşı toplumsal öfke artıyor. Depremin ilk günlerinde yayılan yağma haberlerinin ardından bölgede şiddet ve saldırıların artması toplumda biriken öfkenin tehlikeli boyutlara ulaştığının önemli bir göstergesi oldu. Mevcut iktidarın göç sorununu objektif bir şekilde ele alarak sistematik çözümler üretemeyeceği aşikar. Muhalefetin seçimleri kazanması durumunda da sığınmacıların bir kısmının geri gönderilmesi ve AB ile Göçmen Mutabakatı’nın yeniden müzakereye açılması öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacaktır.Bu konjonktürde, AB’nin çeşitli tavizler karşılığında Türkiye’yi AB’nin sınır kapısı haline getiren mevcut iktidarı, göçmen sorununda daha adil ve eşit bir çözüm üretilmesini talep eden muhalefete tercih edeceği ise aşikar.

Abdullah Esin

Altaylı: “Benzersiz bir şey yapmak istiyorum”