Ayaküstü İstanbul
Esnafla hoşbeş, kaldırımda keşmekeş: İstanbul'da ayaküstü keşifler
6 Hikâye
Galata Apartmanları
Ayşe Derin Öncel'in Galata'da yeni bir konut tipi: Apartman kitabının başında anlattığı gibi: "Beyoğlu'nun kozmopolit nüfusunun 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren artmasıyla ortaya çıkan konut ihtiyacını karşılamak amacıyla, Osmanlı veya yabancı usta ve mimarlar, yeni bir konut tipinin gelişmesini sağlayacaklardır. 19. yüzyılın başından itibaren İstanbul'da diğer mahallelerde de yaygınlaşmaya başlayan bu konutlar, apartmanlardır." Bu konut tipinin ilk örnekleri olarak kabul edilebilecek Galata apartmanları yüksek tavaları, asansörlerin olmadığı binalarda yedi sekiz kat çıkılan terasları; trabzanlı, dar merdivenleri, taş ve tuğla duvarları, koridordan şöyle bir yürüyüp, soldaki pencerenin önünde durunca deniz, kule, martı manzaralarıyla misafirleri şaşırtır. Kamondo Apartmanı , 1858-1895 yılları arasında yapılmış, Felek Sokak, 22 Dikeos Apartmanı , 1895-1905 yılları arasında yapılmış, Serdar-ı Ekrem, 73 Barnathan Apartmanı , 1895-1905 yılları arasında yapılmış, Tımarcı, 26 Braunstein Apartmanı , 1874-1895 yılları arasında yapılmış, Serdar-ı Ekrem, 28 Freidmann Apartmanı , 1895-1905 yılları arasında yapılmış, Galip Dede, 149 Casaretto Apartmanı , 1874-1895 yılları arasında yapılmış, Tatarbeyi Sokak, 2 Mimicopoulo Apartmanı, 1895-1905 yılları arasında yapılmış, Lüleci Hendek, 124 Apergi Apartmanı , 1874-1895 yılları arasında yapılmış, İlk Belediye Caddesi, 8 Yanissopoulo Apartmanı , 1895-1905 yılları arasında yapılmış, Otçu Sokak, 5 Chrissostomos Apartmanı , 1895-1905 yılları arasında yapılmış, İlk Belediye Caddesi, 45 Bu yazı 11 Temmuz 2021 tarihinde Soli' de yayımlanmıştır. Daha fazla Galata için buradan ve şuradan buyurun.

Temmuz 11, 2021
·
Makale
Kasım 16, 2026
·
Hikaye
Kasım 16, 2026
·
Hikaye
Jungleous
Jungleous , 2020'nin ilk aylarından beri Bostancı-Suadiye hattının en egzotik mahalleli si. Mahallenin en yeşil mekânı için bir "çiçekçi" deyip geçmek olmaz. Jungleous, bol ışık alan dükkânını bir bitki labovatuvarı, bitki dayanışması kurulu ve gönül açma üssü olarak mahalleliye açıyor. Ölmek üzere olan kaktüsünü hayata döndürmek için soluğu burada alan mı dersin, Bitkilere Giriş 101 dersini tamamlayan mı? H epsi Jungleous'da, bir arada. Dertleri hep toprakla. İç hava durumları hep güneşli, bir yeşil uğruna. Niyet hep kök salmaya. "Happiness grows." Işık'ın (Marangoz) gözleri ışık ışık. Bitkilerden bahsederken de gözlerinin içi parlıyor. Bu kadar bitki sever bir mahalle ahalisi başka yerde görmemiş. Peki senin hikâyesini anlatmayı en sevdiğin hangisi bu ahaliden? Bu defa ahaliden kastımız, yeşiller. "En düşünceli olduğunu düşündüğüm bitki devetabanı," diyor. Düşünceli? Bitkiler nasıl düşünür Işık? Devetabanı mesela? Başlıyor anlatmaya. "Yıllar yılı severim devetabanını. Sonra emek verdiğim bir işe dönüştü bu sevda. 'Devetabanı sevgisi nereden?' dersen, biraz anlatayım. Devetabanı, tropik bir bitki. Öyle çok emek istemez. Kendi kendine yetmeye çalışır. İstilacı bir türdür. Dallanır da dallanır; budaklanır da budaklanır. Devetabanı sevgim güzelliğinden değil, düşünceliliğindendir. İkliminden. Yaprakların üzerindeki delikler var ya, bitki büyüdükçe ortaya çıkar. O büyüdükçe alt yaprakları güneş ışığını alamaz; devetabanı da bu işe dayanamaz, deler yapraklarını. Böylece tüm yapraklar, hep birlikte alır güneş ışığını. Yaş almış devetabanlarında görürüz bu delikleri. Yaş aldıkça, daha düşünceli olur onlar." Işık Marangoz Kolektif yaşam, yeşillerde mühim mesele. Bizim tür, doğasını unutmuş gitmiş çoktan. Ondandır belki yeşil bilgelerle aynı dili konuşamaz oluşumuz. Ondandır bitkiye kulak veren insan, evreni anlamaya bir adım daha yaklaşandır. Ondandır mahallenin en güzeli, yeşile bakmayı en iyi bilendir.

Temmuz 18, 2021
·
Makale
Sanat, şehir ve İstanbul gözüyle: Şehir parkları
“Biliyorsunuz parkların / Sizi çağıran tarafları / İnsanın gizli, karanlık köşeleriyle oranlı / Orada saklanıyor onlar / Çünkü her türlü saklanıyorlar orada…” Sanat gözüyle park: Şehrin içinde doğanın bir parçası olarak yer alan parklar, kimi zaman şiir kişisinin karmaşadan kaçışının bir yansıması olarak kullanılır. Edip Cansever’in bu dizesi, gizlilikler ve karanlık taraflar ne kadar fazla ise insanın parka gitme isteğinin de bu oranda artacağını gösterir. İnsanların açığa çıkarmadığı duygularıyla parkta yüzleşmesi, onları baskı altında tutacak duvar veya tavan olmadığından daha kolaydır. Kendilerini açıkta ve özgür hissettiklerinde, duygularıyla doğa içinde daha rahat yüzleşirler. Bir başka bakış açısını da filmlerde görebiliriz. Örneğin; Richard Linklater’ın romantik üçlemesinin ilk iki filmi Before Sunrise (1995) ve Before Sunse t (2004); Avrupa’nın iki güzel şehrinde, sırasıyla Viyana ve Paris’te geçer. Jesse ve Céline’in hayat ve ilişkiler üzerine derin ve anlamlı diyalogları, iki şehrin de en güzel parklarında su gibi akıp gider ve parklar karakterlere yeniden duvarsız, tavansız ve sınırsız bir alan sağlar. Şehrin aynası: Bir şehrin havasını solumanın ve şehir insanlarını yakından tanımanın en keyifli yollarından biri de o şehirdeki parklarda vakit geçirmektir. Parklar, şehrin aynası gibidir ve bulunduğu şehir hakkında birçok bilgi verir. Şehirdeki bir parkta oturup bir süre gözlem yaptığımızda o şehre dair birçok ipucu bulabiliriz. Parklar neden önemli? Şehirleşmenin başlangıcından beri büyük şehir parklarının her zaman önemli bir rolü vardı. İlk başlarda kamuya açık olmanın yanında bu alanlar, kutsal olarak kabul edilen bahçeler, aristokrasi için dinlenme alanları ve aynı zamanda av sahalarıydı. Bugünse parklar, şehrin içinde yer almasına rağmen gürültüden, karmaşadan ve düzensizlikten bir kaçış yolu olarak görülüyor. Fiziksel ve zihinsel rahatlamaya olanak sağlayan; koşmak, bisiklete binmek, yeşilliklere uzanmak, kitap okumak gibi aktivitelere alan sunduğu için de parklar, toplum sağlığı için önemli bir yere sahip. Diğer yandan, günümüzde şehirlerin büyümesiyle yeşil alanların azalması, şehirlerin üzerinde ısı adalarının oluşmasını ve hava kirliliğinin artmasını beraberinde getiriyor. Bu anlamda şehir parklarının, iklim değişikliklerinin ve doğal afetlerin de olumsuz etkilerini azaltmaya yardımcı olabileceği düşünülüyor. Amsterdam Fotoğraf: Elif Bayram İsim, şehir, park: Dünyanın en popüler şehir parklarından bazılarını New York’taki Central Park , Londra’daki Hyde Park , Amsterdam’daki Vondelpark ve Tokyo’daki Ueno Park olarak sıralarken, İstanbul’daki en meşhur parklardan bazılarını da; İstanbul’un en çok ziyaretçi çeken parklarından biri olan Gülhane Parkı , Yıldız Sarayı’nın alt tarafındaki Yıldız Parkı Korusu ve Üsküdar sırtlarında yaklaşık 260 metrelik bir tepede bulunan Çamlıca Tepesi olarak sıralayabiliriz. %2,2’lik nefes alanı: Dünya’daki bazı şehirlerin yeşil alan oranları şu şekilde: Oslo %68, Singapur %47, Viyana %45, Zürih %41, Londra %33. İstanbul ise %2,2. “Peki İstanbul’un yeşil alan oranı bu kadar düşük iken mevcut yeşil alanları kullanma durumu nasıl?” diye sorduğumuzda 2017’de yapılan bir araştırma ilgimizi çekiyor: Araştırmaya göre, İstanbul’da yaşayanların %59'u son bir yılda şehir parklarını kullanmadıklarını bildirmişler. Ayrıca şehir parkına yakın oturmanın kullanımı arttırdığı görülmüş. En fazla tercih edilen şehir parkları ise; Gülhane Parkı (%16), Çamlıca Tepesi (%15), Yıldız Parkı (%12), Emirgân Parkı (%10), Fethi Paşa Korusu (%8), Haliç Parkları (%10), Fenerbahçe Parkı (%8), Diğer Sahil Parkları (%18), Diğer Şehir Parkları (%2) şeklinde sıralanmış. Anlaşılan o ki hayatın hızla aktığı, yaklaşık 15 milyon kişiyi barındıran bu büyük metropolde, şehrin içinde doğanın bir parçası olarak yer alan parklar, kimi zaman şiir kişisinin ya da filmdeki bir karakterin karmaşadan kaçışının bir yansıması olarak kendine bir yer bulsa da gerçek hayatımızda henüz istediğimiz imkâna ve kullanıma ulaşabilmiş değil. Açıkçası ben, Edip Cansever'in şiirine referansla, karanlık taraflarımız az olduğu için parklara az gittiğimizi düşünmüyorum. Siz ne dersiniz?

Mart 11, 2021
·
Makale
Cup of Joy
• Neresi? Şair Nigar Sokak'ta tekstil atölyeleri arasında yürürken pek de karşınıza çıkabileceğini düşünmediğiniz bir yer. Haziran ayında açılış haberini ilk duyduğumda adresle ilgili tereddüte düştüm; fakat sonra eskiden otopark olan bu adrese yaklaşınca karmaşanın içinde bir vahayla karşılaştım. Cup of Joy 'un Nişantaşı şubesiyle. Nişantaşı'nda açıldığını duyduğumda ve fotoğraflarına baktığımda "Bu kadar ferah ve yeşil alanı nereden bulmuşlar?" diye düşünmeden edememiştim. Meğer bahçelerini de seraya benzeyen iç mekânı da hiç yoktan ortaya çıkarmışlar ve bütün kardeşlerinden daha güzel bir Cup of Joy olmuş. Muhtemelen Bebek ya da Zorlu Center'daki şubesinden aşina olduğunuz, kırmızı renklerinden ve ışıklarından tanıyacağınız Cup of Joy, 2013'te Bebek'teki küçük dükkânında nitelikli kahve, kaliteli ve sağlıklı içeriklerle hazırlanmış tatlı ve fırın ürünleriyle yola çıkmıştı. Cup of Joy Nişantaşı • Nesi meşhur? Bana sorarsanız rafine şekersiz, vejetaryen, raw, glütensiz ve tadı damağımda kalan tatlıları. Kaju raw ve beni çocukluğuma götüren Hindistan cevizli Bounty bar 'ı. Tabii bir de Güney Amerika'ya götüren; Brezilya, El Salvador ve Kolombiya harmanı House Blend'i; narenciye, çikolata ve fındık notalarının yoğunluklu olarak hissedildiği. • Ne zaman ve neden uğradık? Dün sabah rafine şekersiz barlarından ve House Blend almaya uğramıştım. • 5-10-15-20 dakika: Gün içinde şehirde, sessiz sakin, dip dibe masaları olmayan ferah bir mekânda oturup iyi ve güler yüzlü hizmet alabileceğimiz mekânların sayısı giderek azaldığı için mahalleli ve namını duyan herkes Cup of Joy'da. Bu sebeple mekânı boş bulmuşken 15-20 dakika bahçede oturup kahvaltı etmeye karar verdim. Bu sırada bana yumurtalı dil peynirli, beyaz peynirli ve lor peynirli ekşi mayalı ekmekle americano , erkenci kediler ve kahve kokusu eşlik etti. • Komşu: Mekân, II. Abdülhamid tarafından yaptırılan ve Kimseye Etmem Şikayet adlı nihavent eserin sözlerini yazan İhsan Raif Hanım'ın evi olarak bilinen ve geçtiğimiz mart ayında kültür merkezi/galeri olarak kapılarını açan Kalyon Kültür 'le aynı bahçeyi paylaşıyor. Gelmişken bu eski köşkü ve fotoğrafçı Ahmet Polat 'ın Kökler adlı sergisini görebilirsiniz. Sergi, Hollanda'da doğup büyüyen ve "memleketini" anlamaya çalışan Polat'ın Gaziantep'te çektiği fotoğrafları bir araya getiriyor. Anahtar kelimeler: Bahçe, nitelikli kahve, tatlı, kahvaltı, vejetaryen, şekersiz, glütensiz Adres: Şair Nigar Sokak No:11-33 34365 Şişli

Mart 11, 2021
·
Makale



