Bu haftaki konumuz Küresel İklim Grevi. 19 Mart'ta düzenlenecek Küresel İklim Grevi ve "Artık Boş Vaatler İstemiyoruz" mesajı ile genç iklim aktivistlerinin taleplerini beraber inceleyeceğiz.
Kısa Kısa haberlerden sonra ise, Derin Bakış'ta Aktif Vatandaşlığı ele alıp, Türkiye'deki bireylerin demokratikleşmeye bakışını inceleyeceğiz.
Keyifli okumalar dileği ile, kendinize ve çevrenize iyi bakın.
19 Mart Küresel İklim Grevi: #BoşVaatlerİstemiyoruz
Gelecek için Cumalar yedinci küresel eylemini gerçekleştiriyor.
19 Mart Cuma günü, iklim aktivistlerinin çağrısı ile Küresel İklim Grevi düzenlenecek. Yedinci Küresel İklim Grevi’nin bu yılki mesajı ise “Artık Boş Vaatler İstemiyoruz!”
Aslında her şey İsveç’in Stockholm kentinde, genç bir kızın her Cuma “okul grevi” adı altında düzenlediği eylemler ile başladı.
15 yaşındaki Greta elinde “İklim için Okul Grevi” yazılı pankartı ile İsveç Parlamentosu’nun önünde, hükümetinin karbon salımını azaltması ve geleceğini güvence alması için yetkililere çağrı yapıyordu.
İlk başlarda kimsenin katılmadığı bu protestolar, giderek büyüdü ve Gelecek için Cumalar (Fridays For Future) hareketini doğurdu. 2018 yılının Kasım ayında ise Greta’nın iklim için okul grevleri 270 şehirde düzenlenerek küresel seviyeye ulaştı.
Bu dönemden sonra Küresel İklim Grevleri başlığı ile yedi eylem düzenlendi ve milyonlarca insan bu eylemlerde sesini daha yaşanabilir bir geçecek hakkı için duyurdu.
Küresel İklim Grevleri her ne kadar yereli merkezine koyan bir organizasyonu önerse de, bazı grevlerde uluslararası mesajlar da verilmekte.
Okullarda iklim eğitimi verilmesinden, iklim adaletine kadar geniş çaplı konular ele alınsa da, aslında her grevin ortak mesajı bilimin dinlenmesi.
Küresel iklim grevleri, özellikle şu anda fosil yakıt sektörü ve küresel hükümetlerde sorumlu bulunan yetişkinlerin harekete geçmediğinin altını çiziyor.
Genç iklim aktivistleri bu yetişkinlerin harekete geçip, özellikle fosil yakıtların durdurulmasına yönelik biliminsanlarının önerilerini takip etmesini talep ediyor.
Biliminsanları da aynı şekilde gençlerin çağrılarına kulak verilmesini öneriyor. Gelecek için Biliminsanları adlı bir grup da dahil olmak üzere, bir çok organizasyon gençlere destek vermiş durumda.
Peki 19 Mart Küresel İklim Grevi, “Artık Boş Vaatler İstemiyoruz“ diyerek neler talep ediyor?
Küresel İklim Grevi, her yıl daha da artan sıcaklıklar dikkate alarak, iklim ve ekolojik krizin bir kriz gibi ele alınmasını talep ediyor. Bu da dünya liderlerinin acil harekete geçmesi ve artık boş vaatler vermemesi anlamına geliyor.
Küresel İklim Grevi, özellikle bazı konu başlıklarını öne çıkarmış.
Bunlardan ilki fosil yakıt aranması ve çıkarımı için yapılan yatırımların durdurulması.
Bunu gerçekleştirmek için hükümetlerin, finansal kurumların ve şirketlerin fosil yakıtlara verilen desteği kesmeleri ve yatırımlarını tamamen fosil yakıtlardan çekmeleri talep ediliyor. Buna ek olarak tüm yeni fosil yakıt projeleri için moratoryum ilan edilmesi de önerilmekte.
Küresel İklim Grevi aynı zamanda şu andaki en iyi bilimsel veriler ve küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutan IPCC önerisini de hedef alan yıllık ve bağlayıcı karbon bütçelerinin oluşturulmasını talep etmekte.
Bu bütçelerin dağıtımında ise ülkelerin ortak ama farklı sorumlulukları dikkate alınması ve gelecekteki karbon azaltım teknolojileri ile değişime uğramaması önemle belirtilmiş.
İklim krizi ele alınırken, ekonomik, ırksal ve cinsel adaleti göz önünde tutan politikalar oluşturulması Küresel İklim Grevi’nin bir diğer talebi. Buna ek olarak bu politikaların oluşturulmasında yani iklime yönelik karar alma sistemlerine de dikkat çekilmiş.
Özellikle, yasaların değişmesine olanak sağlayan ortamlar oluşturarak, demokrasiyi korumak da küresel iklim grevinin talepleri arasında.
Yerel halkların, çiftçilerin, iklim aktivistlerinin dinlenmeli ve ilk sıraua alınmalı, hükümetler eleştirilere açık olmalı.
Son olarak ise ekolojik tahribatın ya da eko-kırımın uluslararası bir suç sayılıp Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde ele alınması da Küresel İklim Grevi’nin bir talebi.
Gezegene ve insanlığa aynı zamanda ekolojik sisteme büyük zararlar veren aşırı kaynak çıkarımına yol açanların sorumlu tutulması talep edilmekte.
İşte bu talepleri merkezine alan ve Artık Boş Vaatler İstemiyoruz mesajı ile harekete geçecek Küresel İklim Grevi, Türkiye’de dahil olmak üzere her ülkede eyleme geçecek.
Gelecek için Cumalar Türkiye hareketi, farklı şehirlerde fiziksel eylem yapacaklarını duyursalar da, pandemi nedeni ile bu eylemleri katılıma kapalı gerçekleştirecekler.
Bunun yerine, 18 Mart Perşembe akşamı düzenlenecek bir dijital etkinlik ile aktivistler, iklim krizi ve taleplerini bir söyleşi ile duyuracak .
Buna ek olarak 19 Mart günü de canlı yayınlar eşliğinde eylemlerini gerçekleştirecekler. Bu etkinliklerden haberdar olmak için buraya tıklayabilirsiniz.
Aynı zamanda Gelecek için Cumalar hareketine destek için siz de #BoşVaatlerİstemiyoruz etiketine kullanarak bir gönderi paylaşabilir ve iklim krizine dikkat çekebilirsiniz.
Dev bir kum fırtınası, yüksek seviyedeki hava kirliliği ile birleşince, Çin’in başkenti Pekin’de gökyüzü korkutucu bir turuncu renge dönüştü.
- Kum fırtınasından gelen kum parçacıkları, hava kirliliğine yol açan partiküller ile birleşince, partiküllerin havadaki miktarı 600 mikrogram olarak ölçülmüş. Dünya Sağlık Örgütü bu değerin 25 civarında olmasını önermekte.
- Kum fırtınaları aslında Çin’in kuzeyinde bulunan Gobi çölünden gelmekte ve bu mevsimde “normal” olarak karşılanıyor. Bununla beraber, yüksek derecede ağaç kesimi ile ormansızlaşmanın artması ve iklim krizi yüzünden çölün giderek büyümesi bu fırtınaların gücünü artırmakta.
- Pekin her ne kadar fırtınaların gücünü azaltmak için “Yeşil Çin Seddi” adını verdikleri devasa bir orman projesi başlatsa da, değiştirilen ekolojinin gücü bu duvarı sürekli yıkıyor.
ABD ve Avrupa Birliği iklim krizi konusunda işbirliği kararı aldı: Hedefler yükseltilecek.
- ABD’nin İklim Özel Temsilcisi John Kerry, geçtiğimiz günlerde iklim krizi konusunda Avrupa Birliği ile işbirliği için Brüksel’i ziyaret etti.
- İşbirliği, özellikle sekiz ay sonra Glasgow’da düzenlenecek COP26 Zirvesi’nde Paris İklim Anlaşmasını daha yapıcı hale getirmeyi hedefliyor.
- Kerry ziyaretinde özellikle sivil toplum kuruluşlarının, özel sektör ve ülkelerin de daha çok işbirliği yapması gerektiğini belirtti.
- Kerry’i karşılayan AB Komisyonu Kıdemli Başkan Yardımcısı Frans Timmermans da, ABD’nin Paris Anlaşması’na katılmasından ve iklim konusunu gündeminde üst sıraya almasından mutluluk duyduğunu ve Glasgow’un başarılı olması için birlikte çalışacaklarını vurguladı.
İki kampanya desteğinizi bekliyor: Kazdağları ve Temiz Hava Hakkı
- Kazdağları Kirazlı‘da altın madenciliğinin durdurulmasının ardından, bölgenin tekrar ağaçlandırılması ve altyapısı tamamlanmadığı halde geçici izinle çalışan termik santrallerin kapatılması çağrıları desteklerinizi bekliyor.
- KirazlıyıRehabiliteEt kampanyası, çevre dostlarının mücadelesi sonucu Kazdağları Kirazlı‘da yapılmak istenen siyanürlü altın madenciliğinin durdurulmasının ardından, bölgenin tekrar ağaçlandırılması için çağrı yapıyor.
- Temiz Hava Hakkı Platformu, baca gazı arıtımı ve kül depolama sahalarının mevzuata uygun hale getirilmesi için gerekli altyapı yatırımlarını tamamlamayan kömürlü termik santrallerin çalışmasına izin verilmemesi çağrısını #izinvermeyin etiketi ile duyurdu.
- Bu iki kampanya hakkında yapabileceklerinizi görmek ve destek vermek için buraya tıklayabilirsiniz.
İklim krizi ve çevre dostu yaşama yönelik haberlere güncel bir şekilde ulaşmak için Çevreci Geek'i Instagram, Twitter ve LinkedIn üzerinden takip etmeyi unutmayın.
Aktif Vatandaşlık Nedir?
Topluluk ile toplumlaşmak
Bu haftanın haberine konu olan Küresel İklim Grevi ve genç iklim hareketi aslında son zamanlarda iyice büyüyen bir felsefenin bir parçası diyebiliriz.
Aktif Vatandaşlık, bireylerin içinde yaşadıkları toplumun sorunlarını belirleme, analizleme ve çözümleme süreçlerine karşı duyarlı olması ve etkin davranması anlamına geliyor.
Bir başka deyişle, bireylerin yaşamlarını kendileri kontrol etmesi ve haklarını kullanmaları veya bu haklara kavuşmak için çalışmaları anlamına geliyor.
Aktif vatandaşlık aslında toplumsal birlik ve beraberliğin oluşmasına katkı sağlayarak, toplumda ötekileştirmenin önüne geçiyor.
Çünkü, bireyler sorumluluk alarak, örgütlere yardımcı olarak, gönüllülük gerektiren konulara katılarak, istedikleri topluluğun da bir parçası oluyor.
Bu topluluklar, çeşitli sebeplerle devletin ulaşamadığı, yetemediği, geciktiği durumlarda tamamlayıcı ve hatta bazı durumlarda değiştirici bir yapıya sahip.
Bunu yasal çerçeveler içerisinde yapıp, yasal eksiklikler varsa bunları tamamlamakta aktif vatandaşlık sürecinin bir parçası.
Zira, bu toplulukların sayısı ve etkisi ne kadar artarsa, vatandaşlar da kendi gelecekleri konusunda daha etkili ve daha aktif bireyler olmaları konusunda ilerlemiş olur.
Denge ve Denetleme Ağı (DDA), KONDA araştırma şirketinin 10 yıllık bir araştırması, her beş kişiden ikisinin kendisini “ikinci sınıf vatandaş” gibi hissettiğini ve kah kültürel kimlik kah kamu hizmetlerinden yararlanma kah başka sebeplerle ayrımcılığa uğradığını öne sürüyor.
Bu durum daha demokratik ülkelere beyin göçünü de tetiklemekte. Çalışma Türkiye’de demokratikleşme süreçlerimizde katılımcı demokrasiden çok, temsili demokrasiyi deneyimlediğimizi ve demokrasi algımızı temsiliyet üzerine kurduğumuzu belirtiyor.
Ama giderek kentleşen bir Türkiye, daha aktif vatandaşlık ve vatandaşlık tercihleri ile bireysel tercihler arasında bir denge istiyor. Daha fazla iletişimde olan bir dünya ise bu dengeyi daha iyi anlıyor diyebiliriz.
Yapıcı bir gözle bakıldığında, örnek olarak, genç iklim aktivistleri; yerelden küresele, gençler için, gençlik tarafından kontrol ediliyor, gençler birbirinden sorunlarını öğreniyor.
O yüzden bu hareketi Greta etkisi diyerek geçiştirmek çok büyük bir hata. Zira bu hareket aktif bir şekilde toplumu nasıl değiştireceklerini keşfetmeye başladılar.
Aktif vatandaşlık çerçevesinde, daha katılımcı bir yapıda adımlar atılmasını kolaylaştırıp, sorunların kökenindeki ekonomik ve sosyal etkileri yumuşatmak toplumun ve her bireyin ilerlemesi gereken bir nokta.
Belki artık elimizdeki sistemin bir şekilde değişmesi gerektiğini de kabullenmemiz lazım. Çünkü artık ihtiyaçlara cevap veremeyen bir sistemin sürdürülebilirliğini konuşmak da farazi kaçıyor.
Dinlenesi:
- Billie Eilish - all the good girls go to hell: Genç iklim aktivistlerinden konuşmuşken müziği ile iklim krizine dikkat çeken bir genç sanatçıya da burada yer verelim.
- Kendine özgü tarzı ile bizi büyüleyen Billie Eilish, bu şarkısını paylaşırken, “Şu an milyonlarca insan liderlerin dikkatlerini çekmeye çalışıyor. Dünyamız hızlı bir şekilde ısınıyor, kutuplardaki buzullar eriyor, okyanus seviyesi yükseliyor, yaban hayatı zehirleniyor ve ormanlarımız yanıyor” diyerek 20-27 Eylül’de düzenlenen 2019’daki Küresel İklim Grevi’ne çağrı yapmıştı.
- “Standing there, killing time, can’t commit to anything but a crime” sözleri ise liderleri hedef alıyor sanki :)
İzlenesi:
- Doğal Muhabbet: 19 Mart Küresel İklim Grevi öncesi, 1.5derece ile bir araya gelip, genç iklim aktivistlerinin beklentilerini kendilerinden dinledim.
- Doğal Muhabbet serisi ile konunun uzmanları ile yaptığım söyleşilerde, bu sefer Duru Barbak ve Alara Civelek bize küresel iklim grevinin başlığı olan "Artık Boş Vaatler İstemiyoruz"'un arkasındaki fikirleri açıkladılar. İzlemek için buraya tıklayabilirsiniz.
