Ocak ayının son keşif sayısından merhaba. Geçtiğimiz hafta görüşlerinizi aldığımız Haftanın Albümü anketinde mor ve ötesi’nin yeni albümü Sirenler çokça önerilince listenin başına almak kaçınılmaz oldu. Bana kalsa albümle birkaç hafta daha geçirmek isterdim. Şarkı sözlerinin yaşamımda sindiği yerlerde tek tek dolaşıp ardından yazmak isterdim. Belki o vakit geldiğinde yeniden kalemi elime alırım. Kim bilir belki Harun Tekin de dâhil olur.
Uzunca bir süredir Keşif sayılarımızda sevgili Emre Eminoğlu film önerileri paylaşmaya ve sinema perdesine yerleşen hikâyeleri konuşmaya devam ediyor. Bu sayıda Haftanın Filmi kanalımız için mini bir anketimiz var. Düşüncelerini ve önerilerini merak ediyoruz. Aşağıdaki butona tıklayarak ankete katılabilirsin. Meraktayız.
Daha kapsayıcı bir medya servisi için: 2021 yılının sonunda hazırladığımız anketimize katılan yüzlerce okurumuza teşekkür ederiz. Daha kapsayıcı bir medya servisi için belirli kategorilerde derinlikli görüşlerinizi ve beklentilerinizi duymaya ihtiyacımız var. Bu amaçla farklı kategorilerde bir anket serisi oluşturduk. Bu bağlantı üzerinden iki dakikadan kısa sürecek genel kültür anketimize katılarak servisimizi geliştirmemize katkı sağlayabilirsin.
Not: Keşif sayımızla 4 Şubat Cuma günü 16.00'da e-posta kutundayız.
Neler var bu sayıda?
🎬 Haftanın filmi: Titane
🎥 Odak: Mithat Alam Film Merkezi
💿 Haftanın albümü: mor ve ötesi, Sirenler
📷 Tanışalım: Bülent Gültek
🎫 Gişe: Büyük Ev Ablukada, Cimri, Lara Di Lara
Bizi takip et: Duende'yi Instagram (@duendenewsletter )'dan ve Twitter (@duende_______)'dan takip et.
Kâbusu yendiğimiz günlere,
Taner
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Film: Titane
Yönetmen: Julie Ducournau
Süre: 108 dakika
Jenerik: Dünyanın en prestijli film festivali olarak kabul görmüş Cannes Film Festivali’nde geçtiğimiz yıl ilk kez bir kadın, büyük ödül Altın Palmiye’nin tek başına sahibi oldu. (Daha önce 1993’te Jane Campion ödülü paylaşmıştı.) Söz konusu yönetmen ve filmi, Julie Docournau ve Titane, o günden beri yılın en çok konuşulanlarından oldu. Anlatması güç konusu, fiziksel şiddetten beslenen çarpıcı sahneleri ve sembolizmiyle izleyenleri ikiye bölen ülkemizde ilk kez Filmekimi’nin açılış filmi olarak gösterilen film Fransa’nın Oscar adayı seçildi.
Neden izleyelim? Docournau, kısası Junior ve ilk uzun metrajlı filmi Grave / Raw’da insan bedeni üzerinden işlediği korku temasını Titane’da da sürdürüyor. Çocukken geçirdiği bir trafik kazasının ardından beyninde titanyumdan bir parça taşımaya başlayan Alexia’nın otomobillerle kurduğu psikolojik, duygusal, hatta cinsel bağ, yaptığı işte de işlediği cinayetlerde de yaşadığı firari hayatta da ona eşlik ediyor. Filmin elini korkak alıştırmayan şiddet sahneleri gerilimi ve huzursuzluğu sürekli kılarken insan bedeni ve otomobil parçaları arasındaki cinsel gerilimiyle Titane, neon ışıkları altında Ballard’ın romanı ve Cronenberg’in filmi Crash’in izinden gidiyor. Agathe Rousselle ve Vincent Lindon’un fiziksel olarak zorlayıcı rollerdeki başarısının yanı sıra özellikle makyaj ve ses tasarımı alanındaki yetkinliği de filmi 2021 sinema yılının öne çıkanlarından biri yapıyor. Titane, keyifli bir film gecesinden çok herkesin kolayca kaldıramayacağı bir deneyim vadediyor.
Nerede izleyebilirsin? Titane, bugün MUBI kataloğundaki yerini aldı.

Sinemanın birleştirici gücüne inanan, yolunu sinemayı özel kılan değerlerle şekillenen Mithat Alam Film Merkezi'nin öyküsüne davetlisiniz.
Neler oluyor? Sinema kültürünü yaşatmak ve sürekliliğini korumak için yola çıkan Mithat Alam Film Merkezi'nde gönüllü öğrencilerin yayımladığı Sinefil Dergisi; her yıl gerçekleşen söyleşi ve paneller; Merkez'in göz bebeği, sinema çalışanlarının emeklerine ışık tutan Görsel Hafıza Projesi; 2005 yılında yola çıkan Hisar Kısa Film Seçkisi gibi birbirinden beslenen birçok proje bulunuyor. Şubat sonuna kadar etkinliklerine ara veren Merkez, şu sıralar yeni döneme hazırlanıyor.
Neden önemli? Pandeminin yarattığı kültürel boşluk, Mithat Alam Film Merkezi'ne duyulan ihtiyacı bir kez daha gözler önüne seriyor. Hâlihazırda kısıtlı sayıda öğrencinin katıldığı etkinlikler, Covid-19'a yönelik önlemler kapsamında sekteye uğruyor. Öte yandan Merkez, 20 yılı aşkın süredir ayakta. Merkez'in çocukları da öyle. Merkez, hep burada, öğrenmeye ve öğretmeye âşık. Kapısını açık tutmayı da borç biliyor.
Ne söyledi? Mithat Alam Film Merkezi'nin kuruluş hikâyesini, Merkez'li olmanın ne anlam ifade ettiğini ve gelecek sezon programını Merkez'in Genel Koordinatörü Zeynep Ünal'a sorduk.

Zeynep Ünal
Mithat Alam Film Merkezi, 1999'dan bu yana hem Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri için hem de sinemaya ilgi duyan tüm öğrenciler için açık bir kapı oldu. Merkezin serüveninden biraz bahsedebilir misiniz?
Mithat Alam Film Merkezi, Aralık 1999'da iş insanı Mithat Alam'ın özel bağışıyla Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde kuruldu. Boğaziçi Üniversitesi'nde, sinemaya ilgi duyan öğrencilere kendilerini geliştirebilecekleri bir ortam yaratmak ve fikir aşamasından üretim aşamasına kadar sinemanın farklı alanlarında öğrencilerin yürütecekleri çalışmalara destek olmayı amaçlayan ve bu doğrultuda çalışmalar yürüten bir yapımız var.
Mithat Bey'in bir tabiri vardı; Merkez Çocukları. Yolu Mithat Alam Film Merkezi'nden geçmiş, Merkez'i sahiplenmiş, öğrenciliğinin sonrasında da hayatına sinemacı ya da bir sinefil olarak devam etmiş ve Merkez'den kopmamış öğrenciler için kullandığı bir tabirdi. Yıllar içinde çok sayıda sinema ve reklam sektörünün çeşitli alanlarında çalışan yönetmenler, sinema yazarları, yapımcılar, kurgucular var. Bu isimler İstanbul, Antalya Altın Portakal, Adana Altın Koza gibi yurt içindeki önemli film festivallerinin yanı sıra; Venedik, Berlin gibi dünyanın önemli festivallerinden de ödüllerle dönerek önemli başarılara imza attılar.

Mithat Alam Film Merkezi
Mithat Alam Film Merkezi dışa dönük, sinefillerle güçlü bağları olan, kendine has yayınlarla sinema gündemini takip eden alanının öncüsü kurumlardan biri. Türkiye'de - özellikle İstanbul'da - sinema kültürünün devamlılığını sağlamak için Mithat Alam Film Merkezi nasıl bir öneme sahip?
Pek çok çalışma yürütüyoruz bu devamlılığı sağlamak için. Bu çalışmaların en önemlilerinden biri içeriğinden tasarımına kadar gönüllü öğrencilerin çıkardığı Sinefil Dergisi. Model olarak Türkiye'de alanında bir ilk oluşturan yayın, pek çok öğrenciye, sinema üzerine düşüncelerini yazıya dökerek film eleştirisi ve teorisi konusunda kendilerini geliştirme imkânı sunmanın yanı sıra; gösterimleri takip edenlerin de izledikleri filme farklı bir gözle bakabilmelerini sağlamakta. Yine aynı amaç doğrultusunda pek çok akademisyen, yönetmen, oyuncu ve teknik uzmanla birlikte sinemanın farklı alanlarında çalışmak isteyen öğrenciler için yönlendirici olacak atölye çalışmaları ücretsiz olarak düzenlenmekteyiz.
Pandemi öncesinde dönem boyunca her hafta Merkez'in sinema salonunda birbirinden değerli sinemacıları ağırladık. Yönetmen ve oyuncuların yanı sıra sinemanın çeşitli alanlarında çalışmış kısa filmci, belgeselci, sinema yazarı ve akademisyenleri davet ederek onlarla söyleşi ve paneller gerçekleştirdik. Her yıl bu söyleşileri Sinema Söyleşileri başlığıyla kitaplaştırıp yayımladık. Merkez'in en önemli projelerinden biri Türkiye Sineması Görsel Hafıza Projesi. Sinemamıza emek vermiş kişilerle yapılan bir sözlü tarih çalışması olan proje, oyuncu, yönetmen ve yapımcıyla sınırlı kalmayan; set işçisi, ışık şefi, görüntü yönetmeni, seslendirme sanatçısı gibi sinemamızın çeşitli alanlarında çalışanları da kapsamakta.
2005 yılından bu yana sürdürdüğümüz bir diğer projemiz de Hisar Kısa Film Seçkisi. Her sene, Türkiye'de çekilen yüzlerce kısa filmi tarayıp, başvuruları toplayarak, elemelerden geçirmekteyiz. Seçki oluşturulurken değerli sanatçılardan oluşturulan jüri üyeleri seçkiye girecek 10 film belirlenmekte. Bu 10 film herhangi bir sıralama ve tür gözetmeksizin seçki içinde toplanmakta ve sinema okullarına, ulusal ve uluslararası yarışmalara, yurt dışındaki film merkezlerine, festivallere gönderilmekte. Merkez olarak, yıllardır tüm okullardan öğrencilere ve amatör sinemacılara açık kısa film ve belgesel destek programı yürütmekteyiz. Destek kapsamında kamera, ışık, ses ve kurgu ekipmanları sunulmakta. Merkez, bugün Türkiye'de kısa film ve belgesel alanında film yapmak isteyen öğrenci ve amatör sinemacılara destek veren Kültür Bakanlığı dışında tek kurum.
20 yılı aşkın bir süredir ayakta duran bu kurumu oluşturan değerler ve size yüklediği sorumluluklar neler?
Mithat Alam Film Merkezi'ni bu kadar özel kılan pek çok değeri var. Belki de en güzellerinden biri her ayın ilk cumartesi günü bir araya gelip film izleyen sinefiller. Hep birlikte film seçip, izleyip, filmi puanlıyorlar. Sonra da o puanı neden verdiğini anlatıyor herkes, filmi tartışıyorlar. Herkes için özellikle de öğrenciler için çok geliştirici, çok besleyici öte yandan da çok eğlenceli bir gösterim oluyor. Aslında anlattığım projeleri gerçekleştirmenin yanı sıra birlikte film izleme, film üzerine düşünme ve tartışma kültürünü de devam ettiriyoruz.
Biz de öğrencilerden çok şey öğreniyoruz. Sanırım bizim en önemli sorumluluğumuz öğrencilerin sahip çıktığı o yapıyı devam ettirmek.
Geçtiğimiz günlerde etkinliklerin şubat ayı itibarıyla başlayacağına yönelik bir duyuru paylaştınız. Gelecek dönem için takviminizde neler var?
Maalesef pandemi en çok kültür sanat alanında faaliyet gösteren kurumları vurdu. Artan covid vakaları nedeniyle üniversitenin aldığı karar doğrultusunda biz de etkinliklerimize şubat sonuna kadar ara verdik. Yeni dönemde yarım kalan atölye çalışmalarına devam edeceğiz öncelikle. Öğrencilerin çektiği kısa ve belgesel projelerine desteğimiz hâla devam ediyor, hiç ara vermedik. Hisar Kısa Film Seçkisi için başvuruları başlattık. Bu yıl jürimizde yapımcı Armağan Lale, yazar Ayfer Tunç, yönetmen Seren Yüce ve oyuncu Tansu Biçer var. Görsel Hafıza Projesi'ne de pandemi nedeniyle ara versek de onun da yeni filmi yolda.
Nefes alan bir hafıza albümü
mor ve ötesi, bir eksikle tam olabilmeyi, hata yaparak büyüyebilmeyi, umudu koruyarak yaşamayı ve cesaretin ödül değil, sadece bir ifade olduğunu hatırlattı.

Haftanın Albümü: mor ve ötesi, Sirenler
Süre: 52 dakika
Plak Şirketi: Rakun Müzik
Kartonet: En son on yıl önce Güneşi Beklerken bırakmıştık mor ve ötesi’ni. Grup her ne kadar Canlı Senfonik - Aya İrini, Harbiye Açıkhava (Canlı Senfonik) gibi özel kayıtlarla yer yer aramızda ve sahnede olmaya devam etse de içinde dolup taşanları uzun süre kimseyle paylaşmadı. Ta ki geçtiğimiz hafta gün yüzüne çıkan sekizinci albümleri Sirenler’i yayımlayana kadar. 90’lı yılların ortasından bugüne kadar şarkılarını hem tarihin hem de jenerasyonların katmaları arasında dolaştıran mor ve ötesi, belli ki müzisyen kimliklerini ustalığa emanet edip aynı toprakların yaşayanı olarak “başa gelen”in dönüşümünü sindirmeyi ve anlamayı tercih etti. Bu da bazen parçalara ayrılmayı, bazen derinlere inmeyi, bazen durulmayı, bazen de öfkeyle defterleri kapamayı gerektirir. Geçmiş, şimdi ve geleceği taşıyan üç bölüme ve bunları temsil eden mavi, kırmızı ve mor renklerine ayrılan/kavuşan Sirenler, tam da burada kavramlara bölünüp kendince bir oyunda birleşti.
İlk iki albümlerinde yer alan ve uzun süredir yoldaşları olan Volkan Gürkan’la yirmi yıl sonra yeniden prodüksiyon masasında buluşan grup, mikste Dave Bascombe, mastering’de de Joe Laporta’yla çalıştı. Grubun enstrümantal ustalığı her ne kadar temsilcisi oldukları janr içinde sıkışsa da derin ve titiz kurgular sayesinde müzikal kimliklerini istikrarla koruduklarını söylemek mümkün. “mor ve ötesi gitgide genişleyen düşünce ve duygu çeperini müziklerine de yansıtsa nasıl olurdu?” sorusuna hâlâ bir cevabım yok. 11 şarkıdan oluşan Sirenler’de üç farklı sokak ve bu sokakları buluşturan iki farklı meydan var. Sokaklarda üçer kaydın, meydanlarda da bağ şarkılarının temsiliyeti hâkim. Albümün sadece müzikal bir kurgu taşımadığı, buna paralel olarak görsel bir hikâye anlatımını da içselleştirip sunduğunu gözlemlemek mümkün. Burada tasarım direktörü Koray Doyran’ın ve kreatif direktör Sami Basut’un imzası var. Sirenler, her ne kadar hatırlatmak için çalsa da hayatın oyunculuğundan uzaklaşmayan, nefes alan bir hafıza albümü.

mor ve ötesi, Sirenler
Neden dinleyelim? Bir mor ve ötesi albümünde paydaş bulmak kolaydır. İster duygular, ister sözler, ister adresi belli olan müzikal yönelimler olsun hep tanıdık bir yola çıkarsın. İçe kapanarak yalnızlaştıran zamanlarda olan bitene tanı koymak iyi gelir. Harun Tekin’in toplumun nabzına yerleşen sade kelime işçiliği, iki albüm arasında geçen yıllar yerine iyi ve kötüyü ayıran iki dünya arasında dolaştı belli ki. Hayatın mutlak eyleminden güç alan ve tekil gücün temsili olan şarkı sözlerinin yönü albümün başından sonuna kadar belli. Bu bir yandan her geçenin üstüne toprak atmaya çalıştığı albüm formatına da bir hatırlatma. Albümün müzikal yükünü çeken ve “rengi” belli olan şarkıları çok kıymetli. Ancak grubun dertli piyano baladlarıyla dinleyicisine el uzattığı bağ şarkıları Canavar ve Ağrılar, Sirenler’i anılar duvarına asan iki sağlam çivi gibi. mor ve ötesi, bir eksikle tam olabilmeyi, hata yaparak büyüyebilmeyi, umudu koruyarak yaşamayı ve cesaretin ödül değil, sadece bir ifade olduğunu hatırlattı. İyi ki varlar. Kâbusu yendiğimiz günlere.
Bülent Gültek
İllüstrasyon sanatçısıyım. İllüstrasyonun yanı sıra figür oyuncak, döngü animasyonlar ve NFT üretiyorum.

1. Ne dinler?
Son zamanlarda synth ve klasik müzik listelerimi daha fazla dinliyorum. Nils Frahm’ın müziği synthesizer ve piyano harmanıyla tam aradığım karışımı veriyor. Yeri değişmeyenlerde de Pink Floyd var. Yeni keşiflerle elektronik, rock ve trip-hop gruplarını dinlemeye devam ediyorum.
2. Kimi takip eder?
Sanatçıların kişisel hesapları dışında "Big Baboli Print House" gibi, sanatçılarla ortak üretimlere giren atölyeleri ve "HOOD Base" gibi kolektif projeler üreten yaratıcı alanları takipteyim. Mimari açıdan kıymetli, hikâyesi olan binaların anlatıldığı "Her Umut Ortak Arar" paylaşımlarını merakla inceliyorum. Nasıl Olunur?, Zihnimin Kıvrımları, Nereden Başlasam?, Beni Bana Anlat, Arkilog ve Keşif Sahnesi podcast serilerini takip ediyorum.
3. Ne izler?
Renklerde Wes Anderson ve Michel Gondry. Sepya ve siyahta Andrei Tarkovsky, Akira Kurosawa. Kırmızıda Quentin Tarantino. Neon ve metalikte Blade Runner, Star Wars, Alien serileri ilk aklıma gelenler.
4. Ne okur?
Bağımsız grafik romanlar ve kafayı taktığım konuya göre değişen kurgu dışı kitaplar okuyorum.
5. Neyi tekrar eder?
The Empire Strikes Back ve Akira’yı aralıklarla tekrar izliyorum.
🎹 Konser: Kamufle & Lara Di Lara
Ne zaman ve nerede? Son dakika, bu akşam 21.30'da, Babylon'da
Dinle: Hep Yeni Kal'ın cuma sürprizi Kamufle & Lara Di Lara ikilisi. Trip-hop, lo-fi ve hip-hop gecesine davetlisin. Havanın soğuğuna inat, montları giyip Babylon'ın yolunu tutmanın tam zamanı.
🎭 Tiyatro: Cimri
Ne zaman ve nerede? 31 Ocak'ta Fişekhane Ana Sahne'de
Seyret: Serkan Keskin'in hafızalarda iz bırakan performansı, Moliere'in eseri "Cimri” oyununda hayat buluyor. 5 sezon kapalı gişe oynayan Cimri'yi yakalamak için asla geç değil.
🎵 Konser: Büyük Ev Ablukada
Ne zaman ve nerede? Yarın, IF Performance Hall Beşiktaş'ta
Dinle: 2008 yılında kurulan grup, Fırtınayt'la bir kez daha sahnede. Bu sefer rotasını Beşiktaş'a çeviriyor. Hafta sonunu evde geçirmek istemeyenler için dikkat çekici bir seçenek.
Soli, Aposto!’nun gittiği yere anlam katan, yaşadığı zamanı insanlara bölen seyahat yayını. Onun geçip gitmek gerine kalıp yaşamayı tercih edenlerle kurduğu bağa en son Londra, Nunhead’den Bahar Kaplan eklendi. Mahalleyi, mahalleliden tanışmak isteyenler burada buluşuyor.






