15 Nisan Pazartesi akşamından herkese merhaba.
Baharla birlikte şehirde konser sezonu da açıldı. Yaz festivalleri birer birer programlarını açıklamaya başladı. 3 Temmuz akşamı geleneksel olarak Avusturya Kültür Ofisi’nde Viyana merkezli Saint Privat performansı ile açılacak ve 18 Temmuz’da son bulacak 31. İstanbul Caz Festivali'nin heyecanla beklediğimiz isimlerinden Arlo Parks, 9 Temmuz'daki İstanbul konseri öncesi bugün Duende'nin konuğu. Parks'la ilham, sükunet ve çiçekler üzerine konuştuk.
Ayrıca Vampire Weekend'in 5 yıl aradan sonra çıkardığı 5. stüdyo albümü Only God Was Above You ile müthiş bir dönüş yapmasını kutluyoruz. Şimdiden söyleyelim 2025’teki Grammy’nin birçok listesinde onların adını göreceğiz.
İyi okumalar.
Duende ekibi
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Arlo Parks'la ilham, sükunet ve çiçekler üzerine
Arlo Parks, 31. İstanbul Caz Festivali kapsamında 9 Temmuz akşamı Sultan Park-Swissôtel The Bosphorus’ta seyirci karşısına çıkacak. Arlo Parks ile konser öncesi sakin hayatını ve ilham kaynaklarını konuştuk…

Geçen yıl Arlo Parks’ın kariyerinin en üretken dönemiydi. Mercury Prize kazandığı ilk albümü Collapsed in Sunbeams’in ardından ikinci uzunçaları My Soft Machine’i yayınladı ve The Magic Border adlı ilk şiir kitabını da okuyucu ile buluşturdu. Özellikle kitabını çıkarmış olmak onun için çok önemliydi çünkü şarkılarının ilhamı, yazdığı şiirlerden geliyordu. Sanatçı, şarkılarında ve şiirlerindeki ruh hâlini hep şu sözlerle dile getiriyordu: “Beni kızdıran, sersemleten, moralimi bozan ya da hayatta olduğum için inanılmayacak kadar mutlu eden her şeyin birbirine karışmış bir yığını.”
Arlo Parks’ın caz, soul ve indie pop arasında geçiş yaptığı şarkılarının çıkışı depresyonda olduğu dönemler gibi dursa da aslında bir köşesinde hep umut var. Belki bu yüzden canlı performanslarında sahnesini adeta çiçek bahçesine çeviriyor, izleyicisine neşe veriyor. 2 yıl önce konserini izlemiş ve kayıtlardakinden daha da berrak ve kadife sesine hayran olmuştum. Parks, seyircisinin bazı şarkılarda kendisine eşlik etmesini izleyip ardından onlara büyük bir coşkuyla karşılık veriyordu. Hatta konserde şiir defterinden bazı dizeleri de okuyarak sadece bize özel anlar bile yaratmıştı.
Londra müzik sahnesinin pandemi döneminde bize armağan ettiği bu dikkat çekici ses, 31. İstanbul Caz Festivali kapsamında 9 Temmuz akşamı Sultan Park-Swissôtel The Bosphorus’ta seyirci karşısına çıkacak. Bir yaz rüzgarını andıran sesi ve sıradan anları güzelleştiren şarkılarını canlı dinlemeden önce Arlo Parks ile sohbet etmek üzere buluştuk.
'Daha cesur ve yaratıcı olmak istedim'
İlk albümün sadece İngiltere değil dünyada da büyük bir kitle ile tanışmanı sağladı. Albümden Too Good, Caroline, Eugene gibi şarkılar popüler oldu hatta Mercury'yi de kazandın. Bu başarılar ikinci albümü kaydetme sürecinde zorlayıcı oldu mu, üzerinde baskı hissettin mi?
Her zamankinden daha cesur ve yaratıcı olmaya odaklanmam gerekti, bu anlamda evet. Ama bu yalnızca derinden gurur duyduğum bir albüm yapmak için kendime uyguladığım baskıydı. Uzun süre yatak odamda, bodrum katlarında ve arkadaşlarımın oturma odalarında müzik yaptım. Bu mekanların verdiği atölyeye benzer samimi histen dolayı kimse izlemiyormuş gibi müzik yaptığım o ruh hâline girmek kolay oluyor. Yani aslında dinleyici kitlemin genişlemesi benim çalışma sürecimi değiştirmedi.
Arlo Parks, bu aralar en çok dinlediği müzisyenleri şöyle sıralıyor: “Şu sıralar Detroitli tekno DJ’i Blake Baxter’ın yanı sıra Sky Ferreira, Nine Inch Nails, Bar Italia ve Sade’yi çok dinliyorum.”
İkinci albümün My Soft Machine’in yayınlanmasının üzerinden neredeyse bir yıl geçti. Bu albüm müzikal anlamda nasıl bir tavırdaydı? Bu arada albümdeki favorim Impurities.
Albümün müzikal tavrı çok geniş kapsamlı. Hayal edebileceğim bütün sesler ceplerimden çıkıyor gibiydi. Albümün ilhamları arasında Smashing Pumpkins, Autechre, Joan Armatrading, Paul Chain, Björk, Jeff Buckley gibi isimler vardı.
İnsanların Impurities'i bu kadar sevmesi bende mutlu bir şaşkınlık yarattı. Bu şarkıyı en sevdiğim çalışma arkadaşlarımdan Romil ile tanıştığım ilk gün yazdım. (Romil Hemnani, albümdeki bazı şarkıların prodüktörlüğünü üstlendi. Hemnani bir dönem BROCKHAMPTON adlı grupta da yer aldı.)
Yazım sürecinde hangi duyguyu daha derinden hissediyordun?
Sanırım mutlu olduğumda yazı yazmak ve üretmek benim için çok daha zor oluyor. Çoğu zaman oturup yazmayı düşünemeyecek kadar bu mutluluk duygusuna kapılabiliyorum. Bu yüzden yazım sürecinde melankoli duygusunun daha yaygın olduğunu düşünüyorum.
'Çiçekler etrafıma taze bir duygu katıyor'
Şarkı sözlerinde sık sık çiçeklere dair göndermeler var. Sahne dekorunda da çiçekleri kullanıyorsun. Evinde de çiçekler var mı. Bunlar sana neyi hatırlatıyor?
Evimin etrafında çiçekler bulundurmayı seviyorum. Bence bu bir yaşam tarzı. Etrafıma taze bir duygu katıyor. Mücevherlerimin çoğunu yapan yakın arkadaşım Bleue, doğum günümde kurutulmuş çiçeklerden baskılar yapmam için bana küçük bir kır çiçekleri baskısı aleti verdi. Çayır çiçeklerini seviyorum. Ayrıca aster, nergis, ayçiçeği ve papatyaları da... Bana yazı ve romantizmi hatırlatıyorlar.
Yaz demişken Londra’dan Los Angeles’a taşındığını okumuştum. Londra’nın karanlık ve yağmurlu havasının tam aksi güneşli Los Angeles üretim sürecini nasıl etkiledi?
Evet, Los Angeles’ta yaşıyorum. California’ya her geçen gün daha çok âşık oluyorum. Galiba havanın güzelliği doğada daha fazla zaman geçirmemi sağlıyor. Sekoya Ulusal Parkı’na gidiyorum, yüzüyorum, sörf yapıyorum, tırmanıyorum... Yazılarımı çoğunlukla açık havada yazıyorum. Bu süreç, ürettiklerime de daha ferah ve organik bir his katıyor.

'İstanbul’da ailemle meyve yediğim anlar'
Sahnede seni izlemek çok güzel. Müzik yaptığın arkadaşların ve seyircinle arandaki enerjin inanılmaz. Performans sergilerken kendini nasıl hissediyorsun?
Vahşi, serbest, enerjik... Sahnede çok fazla hissi serbest bırakıp seyirciye veriyorum ve umarım seyirciler de bunu hissedebiliyordur. Sahne benim için gerçekten saf ve çok güzel bir deneyim.
Bir film yazmak istediğini okudum. Bu konuda herhangi bir gelişme var mı?
Çok istiyorum. Şimdilik toparlama aşamasındayım ve karanlıkta yolumu bulmaya çalışıyorum. Bu fazlasıyla özel bir uğraş.
Yakında İstanbul’da sahne alacaksın. İstanbul sana ne hatırlatıyor?
Aklıma hemen şehirdeki canlılık geliyor... Ailemle birlikte sokaklarda dolaşıp taze meyve yediğimiz anları hatırlıyorum. Hamamları da... İstanbul için çok heyecanlı olduğum gerçeğini de düşünüyorum.
Dünya Vertigo Farkındalık Haftası’nda “Vertigoya Yön Ver”

Uluslararası Vestibüler Derneği, Dünya Vertigo Farkındalık Haftası’nda “Vertigoya Yön Ver” diyerek hastalığa dikkat çekiyor.
- Neden önemli? Denge sorunu ve baş dönmesi şikayetiyle ortaya çıkan vertigo, kişinin yaşam kalitesini %80 oranında düşürüyor. Uluslararası Vestibüler Derneği, “Vertigoya Yön Ver” diyerek baş dönmesi yapan hastalıkların önceliklerinin nasıl değiştiğine değiniyor. Her geçen gün hayata daha çok dahil olan yeni yaşam ve çalışma koşulları, yıkıcı hızıyla sağlığı da tehdit ediyor. Yoğun yaşam koşulları, vertigoyu tetikliyor. İlerleyen yaşta riskin yükseldiği vertigo, bu noktada çalışan verimini düşürüyor, hatta işlerinden ayrılmalarına sebep olabiliyor.
- Doğru tanı ile tedavi mümkün: Uluslararası Vestibüler Derneği yaşam kalitesini önemli şekilde düşüren vertigo bulgusunun doğru tanı ile tedavi edilebildiğinin altını çiziyor. Bu nedenle “Vertigoya Yön Ver” çağrısında bulunduğu farkındalık kampanyasıyla toplumu bilgilendirmeyi amaçlıyor.
- Uluslararası Vestibüler Derneği: Dernek, Türkiye’de baş dönmesi ve iç kulak yapılardaki anomali ve hastalıkları incelemenin yanı sıra bu hastalıkların medikal ve cerrahi tedavisi, rehabilitasyonu ve önlenmesiyle ilgili araştırmalar yapmak ve tıp pratiğini yönlendirmek amacıyla 2017’de kuruldu.
Albüm incelemesi: Vampire Weekend - Only God Was Above You
Vampire Weekend, 5 yıl aradan sonra 5. stüdyo albümü Only God Was Above You ile müthiş bir dönüş yaptı. Şimdiden söyleyelim 2025’teki Grammy’nin birçok listesinde onların adını göreceğiz.

Albüm: Only God Was Above You
Süre: 47 dakika
Plak şirketi: Columbia
Yayın tarihi: 5 Nisan 2024
Vampire Weekend’in 2008’de çıkan ilk albümünde yer alan A-Punk, iPod’larımızın listelerinde ve gittiğimiz her indie partisinde en çok eğlendiğimiz şarkılardandı. Indie popun 2000’lerdeki altın döneminin temsilcilerinden olan grup, her albümünde müzikal anlamda başka bir kapıyı araladı. Şarkılarının içine her zaman biraz mutluluk, biraz ciddiyet, biraz da karanlık kattılar. Vokal Ezra Koening’in kolejli New Yorklu imajının arkasında Y kuşağının yaşadığı arada kalmışlık hissi çok net hissedildi.
Ve Vampire Weekend, 5 yıl aradan sonra 5. stüdyo albümü Only God Was Above You ile müthiş bir dönüş yaptı. Şimdiden söyleyelim 2025’teki Grammy’nin birçok listesinde onların adını göreceğiz. Bu beşinci albümde Ezra, hem düzenleme hem de melodi açısından daha karmaşık bir kayıt sunmanın yanı sıra müzikal anlamda çok yüksek bir noktada kendine yer edindiğini kanıtlamış.
Albümün basın bülteni şöyle diyor: “20. yüzyıl New York’undan ilham alan bir albüm. Manhattan’dan Los Angeles’a, Londra’dan Tokyo’ya birçok stüdyoda kaydedildi. Fakat albümde Big Apple atmosferi net bir şekilde hissediliyor.” Gerçekten de şu an Vampire Weekend kadar New York’u temsil eden bir grup yoktur. Ezra artık Los Angeles’ta yaşıyor olsa da...
Büyümenin acısını anlatan sözler
Only God Was Above You, “Fuck the world, you said it quiet” gibi kuvvetli bir cümle ile açılıyor. Ice Cream Piano, sakin ilerlerken aniden davul solosu ile birleşen kuvvetli bir orkestral düzenlemeyle enerjiyi yükseltiyor. Albümün başlangıcını yapmak için çok doğru bir eser seçmişler hem söz hem müzikal olarak… Ayrıca şarkı, diğer parçaya da hoş bir şekilde bağlanıyor.
Classical’da yaylıların yaydığı neşeye üflemeler ve piyanolar dahil oluyor. Bu sayede de çok sesli bir şarkı hâline geliyor. Bu parça, güneşli bir günde fon müziğiniz olursa her şey yolunda gidecek sanki! Ezra’nın vokalleri çok derinden. Nakaratındaki “I know that walls fall, shacks shake schack shack” kısmının canlı performanslardaki hâlini çok merak ediyorum. Nakaratı dinlerken gözlerinizi kapatın ve tüm dinleyicinin aynı anda alkışlayarak ritim tuttuğunu hayal edin...
Capricorn, tam bir büyüme şarkısı. Büyük şehirlerde yaşarken hayatın tüm kaygılarını üzerimizde hissetmeye dair. Grup, içsel bir sıkıntıdayken ferah zamanlarını arıyor. Ezra’nın kimi zaman mono olan vokallerine aksak bir davul ritmi ve yankılanan vokaller eşlik ediyor. Cam açıkken dışarıdan gelen kaosun sesi müzikle anlatılıyor sanki. Ayrıca çoğu forum sitesi bu şarkının adından dolayı 25 Aralık doğumlu Hz. İsa'ya gönderme olabileceğini de söylüyor. Kısacası şarkıda, yetişkinlerin de çocuklar kadar güçsüz hissettiklerini keşfetmenin acı veren, kaçınılmaz melankolisini neşeli bir melodi ile anlatıyorlar.
Çok sesli orkestral düzenlemeler
Connect, muhteşem bir piyano melodisiyle açılıyor. Şarkının ortalarında ise ritim, ortama giren davullarla yükseliyor. Ezra’nın çokça değişen sesini bu şarkıda da işitiyoruz. Synth'ler arada başrole geçiyor. Ama şarkıyı piyanonun domine ettiği kesin. Büyümeye dair bu parça, sizi içine çekip kendinizi müziğe kaptırmanızı sağlıyor.
Prep-School Gangsters, herhangi bir Vampire Weekend albümüne koysanız asla sırıtmayacak imza şarkılarından. Parçadaki yaylılar, dinleyiciye ham bir ses sunuyor.
The Surfer, uzun bir girişe ve rap sample’larına sahip. Ritim arada düşüyor, yükseliyor ve şarkı sakince son buluyor.
Gen-X Cops, kaygan bir gitar riff’iyle açılıyor ve neşeli bir Vampire Weekend şarkısına dönüşüyor. Grup, sözlerde nesillerin birbirlerini küçümsemesinin saçmalığını vurguluyor. İlerlemeyi engelleyen boomer’lara ya da büyümeyi reddeden Y kuşağına dair göndermelere sahip. Jenerasyon farklılığına dair en iyi cümlesiyse: “Each generation makes its own apology.” Şarkının klibi de New York metrosunda geçiyor. Milenyum öncesi New York’u gösteriyor.
Mary Boone’un geçmişine göndermeler
Albümün arka plan hikayesi en enteresan şarkısı Mary Boone. İlk nakaratından itibaren zamansız bir klasiğe dönüşüyor eser. Parça yine New York göndermeleriyle dolu. Arka planda çocuk korosunun sesini işitiyoruz ve aralarda trip hop’a dair elektronik altyapılar yer alıyor. Şarkı, vergi kaçakçılığı suçundan hapis yatan ünlü sanat simsarı Mary Boone’u konu alıyor.
Boone’un karıştığı skandala atıfta bulunurken, ismiyle kafiyeli sözlere de yer veriyor. 1977’de kendi adını taşıyan bir sanat galerisi açan ve SoHo’nun sanat sahnesinde öne çıkan bir isim olan Boone, 2019’da vergi kaçakçılığından mahkum edildi. Boone, Barbara Kruger’den Ai Weiwei’ye kadar birçok sanatçıyı öne çıkardı. Bu yüzden de bu şarkı New York’un şatafatlı geçmişine bir ağıt niteliğinde. Eserin sözlerinde Boone’un mali durumunu değiştiren skandala soyut bir atıf var.
'Belki gerçek olgunluğa ulaşmışızdır'
Pravda, Caribbean müziği etkisinde bir girişle başlıyor ve surf rock’a evriliyor. Şarkı, mültecilere dair ince göndermelere sahip. Başka bir yerde yaşamak, evini terk etmekle ilgili sözleri var. Rusya’nın başlattığı savaş öncesine dönüyorlar ve şunu diyorlar: “Your consciousness is not my problem/‘Cause when I come home, it won’t be home to you.”
Albüm Hope ile kapanıyor. Sözler oldukça karamsar olsa da müzik açısından “Bir umuttu yaşatan insanı” der gibiler. Şarkı, umudun dış dünyadaki bir talepten ziyade kişisel bir duygu olduğunu söylüyor.

Albümün kapağında ise grafitilerle kaplı bir New York metro vagonunun ters çevrilmiş görüntüsünü gösteren, 1988 tarihli bir Steven Siegel fotoğrafı var.
Ezra Koenig bir röportajda albümü şöyle anlatıyor: “Her albümde aynı anda iki yöne gitmemiz gerekiyor. Bazen bu daha çılgın ve tuhaf olmamız gerektiği anlamına geliyor. Belki bu albümle dünya görüşü ve tavır olarak gerçek olgunluğa ulaşmışızdır. Aynı zamanda da gençlikteki amatörlüğümüzü de kaybetmemişizdir.”
Bence kendinize bir iyilik yapın, kuşak değişimlerine çokça gönderme yapan ve iyi müziğin tüm kodlarına sahip bu albümü açıp dinleyin. Asla pişman olmayacağınız garanti.





