GÜNDEM
DENEYİM
KEŞİF
ODAK
ORADAN ORAYA
AJANDA
ARŞİVDEN

🛶 Barge cruising, deneyim tatilleri

Avrupa'nın dingin kanallarında butik bir su yolculuğu vadeden barge cruise hareketini inceledik. Deneyim odaklı tatillerin yükselişini ve en ilgi çekici alternatifleri mercek altına aldık.

19 Temmuz Pazar gününden herkese merhaba.

Seyahat uzun zamandır "nereye gidilir?" sorusunun, "en" deneyimlerin ve önerilerin etrafında şekillense de kültürel değer üretme biçiminin dönüşümü nedeniyle seyahat kültürünün de tarihsel işlevlerinden biri olan öğrenme, kültürel katılım ve karşılaşma, dijital çağın koşullarında yeniden görünür oluyor. Elif Bayram Fransa'daki bağbozumu programlarından gezici kulüp üyeliklerine, bu alanda yaşanan dönüşümü ve seyahat yayıncılığının geleceğini inceledi.

Aşırı turizmden ve herkesin gördüğünü görmekten bunalan gezginlerin yöneldiği bir başka seyahat türü de tarihî mavnalarla küçük Avrupa kanallarında çıkılan barge cruise seyahatleri. 10 kişiyi geçmeyen bu mikro su yolculuklarında keşfedilecek rotalar ve öne çıkan deneyimler bu hafta radarımıza giren bir diğer konu.

Bugün ayrıca bültende:

♟️ Duchamp anısına satranç etkinliği
🎡 Coachella organizatörlerinden yeni festival
✈️ Delta'dan basic business seçeneği
⚓ Club de Mar Mallorca'nın dönüşü
🏞️ Portekiz'in yeni cazibe merkezi
📚 Marmara Adası Edebiyat Festivali

Yolunuz açık olsun.
Deniz

Soli

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

GÜNDEM

•  Navagio Plajı genişletiliyor: Yunanistan, Zakintos Adası'ndaki dünyaca ünlü Navagio (Shipwreck) Plajı'nı, 1980 yılında karaya oturan sembol gemi enkazını kıyı erozyonundan korumak amacıyla denize doğru 30 metre genişletmeyi planlıyor.

  • Ayrıntılar: Heyelan riski nedeniyle 2026 yaz sezonu boyunca ziyaretçilere kapalı kalan plajda, yaklaşık 45 bin metreküp çakıl kullanılarak enkaz denizden daha uzağa taşınacak. Çalışmaların ardından gemi enkazının restorasyonuna başlanması hedefleniyor.

•  Fransa'nın akciğerlerinin onda biri yandı: Emmanuel Macron, Fransa'nın akciğerleri olarak anılan Paris'in güneyindeki tarihî Fontainebleau Ormanı'nda çıkan yangınların 20 bin hektarlık alanın en az %10'unu tahrip etmesinin ardından, ormanın yeniden ağaçlandırılması için bağış kampanyası başlatıldığını duyurdu.

  • Ayrıntılar: Fontainebleau Belediyesi, Ulusal Orman Ofisi (ONF) ve Fondation du Patrimoine işbirliğiyle yürütülecek kampanya, tarihî ormanın biyolojik çeşitliliğini ve doğal mirasını yeniden kazandırmayı amaçlıyor. Şimdiye kadar bin kişinin tahliye edildiği yangının tamamen söndürülmesinin ise birkaç hafta sürebileceği belirtiliyor.

•  Türkiye en çok turist ağırlayan 4'üncü OECD ülkesi: Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Türkiye’nin 2025’te 62 milyon 34 bin uluslararası ziyaretçi ile Fransa, İspanya ve ABD’nin ardından en fazla turist çeken 4. OECD ülkesi olduğunu açıkladı.

  • Ayrıntılar: OECD verilerine göre 2025 yılında Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turist sayısı bir önceki yıla kıyasla %2, 2019 yılına kıyasla ise %21 artış gösterdi.

•  Boğa koşusunda iki yaralı: İspanya'nın Pamplona kentinde düzenlenen San Fermin Festivali'nin sekizinci ve son boğa koşusunda boynuz darbeleriyle yaralanan 18 ve 46 yaşındaki iki İspanyol katılımcı hastaneye kaldırılırdı.

  • Ayrıca: Ernest Hemingway'in festivali dünya çapında tanınır hâle getiren Güneş de Doğar romanının 100. yılına denk gelen festivalde aralarında 86 yaşındaki bir İngiliz'in de bulunduğu sekiz kişi hafif yaralanmalar nedeniyle tedavi altına alındı. Yaklaşık 875 metrelik parkuru iki buçuk dakikada tamamlayan boğalar, dar sokaklarda koşan binlerce kişi arasında her yıl çok sayıda yaralanmaya neden oluyor. Festivaldeki son ölüm vakası 2009'da kaydedilmişti.
DENEYİM

•  Portekiz'in yeni cazibe merkezi: Portekiz'in kuzeyinde, İspanya sınırındaki surlarla çevrili tarihî Valença do Minho kasabasında, yeni müze, kültür merkezi ve kamusal alan düzenlemelerini içeren 10 yıllık dönüşüm planı açıklandı.

  • Ayrıntılar: Proje dahilinde belediye pazarı çok amaçlı bir oditoryuma dönüştürülecek; kentin demiryolu geçmişini anlatacak bir demiryolu müzesi açılacak; eski gümrük binası ise Portekiz'den geçen iki güzergahı bulunan ünlü yürüyüş rotaları ağı Camino de Santiago'yu tanıtacak Kültürel Gümrük Binası adlı yeni bir kültür merkezine dönüştürülecek.
  • Ayrıca: Projeyle şehir merkezi ile nehir kıyısını birbirine bağlayan yeni yaya yolları, yeraltı otoparkı ve otel yatırımlarıyla hem yaşam kalitesinin artırılması hem de kültür turizminin güçlendirilmesi hedefleniyor.

•  Club de Mar Mallorca geri döndü: Palma'nın 1972'de kurulan tarihî marinası Club de Mar Mallorca, beş buçuk yıl süren yenileme çalışmalarının ardından Madrid merkezli tasarımcı Marta de la Rica imzasını taşıyan yeni iç mekanlarıyla yeniden kapılarını açtı.

  • Ayrıntılar: De la Rica, tasarımda kulübün denizcilik geçmişini nostaljik bir müzeye dönüştürmeden yorumlamayı hedefledi. İç mekanlarda 1970'lerin rahat lüks anlayışından ve klasik Riva sürat teknelerinin cilalı ahşap yüzeyleri ile denizcilik estetiğinden ilham alındı.

•  Prag'da konuk edebiyatçı programı: UNESCO Edebiyat Şehri Prag, yazar ve çevirmenlere yönelik iki aylık yaratıcı konuk sanatçı programı için başvuruları almaya başladı.

  • Ayrıntılar: 2027 boyunca altı farklı dönemde düzenlenecek rezidans programına seçilecek sekiz yazar ve çevirmene konaklama, ulaşım desteği ve aylık 15 bin Çek korunası (yaklaşık 600 avro) burs sağlanacak; başvurular 7 Ağustos'a kadar devam edecek.
  • Bilgi notu: Başvuru için temel düzeyde İngilizce bilgisi istenirken yazarların yayımlanmamış en az bir edebi esere, tiyatro yazarlarının en az iki radyo oyunu veya profesyonel olarak sahnelenmiş ya da yayımlanmış bir oyuna, çevirmenlerin ise en az bir Çek yazarın eserini başka bir dile çevirmiş olması gerekiyor.
KEŞİF

Barge cruise hareketi: Avrupa kentlerinin dingin kanallarında mikro yolculuklar

"Bu bir cruise değil" mottosuyla kalabalık ve kaotik cruise anlayışını tersine çeviren lüks yat seyahatlerine paralel olarak barge cruise yani mavnalarla seyahat hareketi de yaygınlaşıyor. Barge cruise seyahatine çıkanlar Avrupa kentlerinin küçük nehir ve kanallarında dingin ve butik bir deneyim yaşıyor.

Yazı: Deniz Aytekin

Aşırı turizme tepki olarak ortaya çıkan ve yaygınlaşan trendler, keşfedilmemiş rotalar ve alışılmadık deneyimlerle gezginleri aynı fotoğrafı çekmek için sıraya giren kalabalıklardan uzakta daha otantik seyahat seçeneklerine yönlendiriyor. Barge cruising yani mavnalarla birkaç günlük deniz tatiline çıkmak da bu yılın yükselen yavaş seyahat trendlerinden.

  • Mavnaların ortaya çıkışı aslen kanalların Avrupa'nın endüstriyel ulaşım sisteminin hayati bir parçası olduğu 19. ve 20. yüzyılın başlarına uzanıyor. O zamanlar bu tekneler şarap, tahıl ve kömür gibi yükleri taşımak için kullanılıyordu ancak demiryolları ve karayollarının yaygınlaşmasıyla zamanla ortadan kaybolmuşlardı. Son yıllarda ise birçok eski mavna renove edilerek yüzen butik otellere dönüştürüldü ve Avrupa kentlerinin minik kanallarında çoğunlukla 10 kişiyi geçmeyen niş turlar düzenlenmeye başladı.

Gösterişten uzak, sakin ve zarif bir deniz yolculuğu vadeden barge cruise’lara çıkanları tekne içindeki konforlu yatak odaları ve dinlenme alanları, lokal şeflerin hazırladığı, güvertede beraber yenen yemekler ile kültür, tarih ve gastronomi turları bekliyor. Özellikle kanalları ülkenin dört bir yanındaki şatolar, UNESCO korumasındaki üzüm bağları ve kırsal manzaralar arasında kıvrılan Fransa’da epey yaygın olan mavna seyahatlerinde misafirler günün büyük kısmını suda yavaşça süzülen teknede çevreyi izleyerek, yürüyüş ve bisiklet gezileri yaparak ya da teknenin hobi salonları ile kütüphanesinde takılarak geçiriyor. Fransa’nın Burgonya, Provence ve Canal du Midi bölgelerinin yanı sıra Hollanda, Belçika, İngiltere, İskoçya, İrlanda ve tabii Venedik’te barge cruise seyahatlerine çıkmak mümkün. Programlar genellikle tur şirketi tarafından oluşturulsa da misafirlerin tercihlerine göre deneyimin bazı bölümleri çeşitlendirilebiliyor.


YAZININ DEVAMI



ODAK

Seyahatin yeni değer önerisi: Yediğin içtiğin senin olsun, bana öğrendiğini anlat

Kültürel değer üretme biçimi değişiyor. Seyahat de bunun dışında kalmıyor. Seyahatin tarihsel işlevlerinden biri olan öğrenme, kültürel katılım ve karşılaşma, dijital çağın koşullarında yeniden görünür oluyor.

Yazı: Elif Bayram

Konuya bir top öneri ekonomisi, bir top deneyim ekonomisi, üzerine sosyal medya soslu bir anektodla başlayacağım. Geçen günlerde arkadaşımın evindeki bir sohbet kadehteki şaraptan Sifnos'a uzandı. Henüz hiçbirimiz gitmemiş olsak da adanın restoranlarını, manzaralarını ve rezervasyon bekleme sürelerini ezbere biliyorduk. Ardından Sri Lanka'dan Toskana'ya uzanan rotalar geldi. Farklı zamanlarda, farklı ülkelerde, neredeyse aynı seyahatleri yaptığımızı fark ettik. Şaşırmadık. Kaşlar hafifçe kalktı; şaşkınlıktan değil, iç sorgulamadan... 

  • Benzer sosyoekonomik ve sosyokültürel grupların farklı destinasyonlarda aynı rotaları izlemesi artık kimseyi şaşırtmıyor. “Gittim, gördüm, denedim" ekonomisinin ve algoritmaların bizi farklı şekillerde de olsa parmağında oynattığını zaten biliyoruz.

Sonra konu dolan kadehlerle şarap uzmanlık eğitimi olan WSET 3'e ve bu eğitimi hangi şehirlerde alabileceğimize geldi. Bu kez konuştuğumuz şey restoranlar değil; bağlar, üreticiler ve öğrenme. Sohbetin tonu değişti. Kişiselleşti. Bir arkadaşımın İtalyan mutfağını öğrenmek üzere farklı şehirlere seyahat ettiğini öğrendim. Öğrenmek derken damaktan mutfağa, sadece restorandan restorana değil. Pasta Grannies'ten ve Bologna'daki makarna dersinden konuştuk. Tam o sırada ağzımdan şu cümle çıktı: 

"Yediğin içtiğin senin olsun; bana neye katıldığını, ne öğrendiğini anlat.”

Bu sohbetten sonra fark ediyorum ki o tek kaşımı kaldırmamın sebebi, yani mesele yalnızca aynı önerileri, aynı rehberleri ve algoritmaların yönlendirdiği benzer keşifleri tekrar etmemiz değil. Dua Lipa'ların haritalarının takip edildiği, okuduğu kitapların okunduğu, izlediği filmlerin izlendiği; zevkin de en az bilgi kadar dolaşıma girdiği ve kopyalandığı bir çağda yaşıyoruz. Seyahat yayıncılığının ve destinasyon pazarlamasının da bundan payını alması kaçınılmazdı. 

Asıl soru şu: Her şeyi daha gitmeden gördüğümüz, denemiş kadar olduğumuz ve yine de aynı deneyimleri tekrar ettiğimiz bir çağda seyahatin değeri artık nerede üretilebilir? 

Seyahat uzun zamandır "nereye gidilir?" sorusunun, "en" deneyimlerin ve önerilerin etrafında şekilleniyor. Belki de yanlış soruyu soruyoruz. Çünkü tarihin uzun bir bölümünde seyahatin asıl işlevi görülmesi gereken yerleri görmek ve tüketmek değil; öğrenmek, kültürel etkileşim kurmak ve kültürel sermaye edinmekti.

Grand Tour bugün olsaydı?

Seyahatin kültürel işlevinin, pazarlamasının ve yayıncılığının nasıl değiştiğine bakmak için kısaca bir tarih dersine uğrayalım. 17. yüzyılın sonlarından itibaren İngiliz aristokratlarının yaptığı Grand Tour, bugünkü anlamda bir tatil ya da seyahat değildi. Üniversite eğitiminin devamı sayılan bu uzun yolculukların amacı bir yer görmekten çok kültürel sermaye edinmekti. İnsanlar sanatçılarla tanışıyor, koleksiyonlarını inceliyor, doğayı keşfediyor, mektuplar yazıyor, diller öğreniyor, antik kentleri geziyor ve seyahatin kendisini bir öğrenme pratiği olarak yaşıyordu. 


YAZININ DEVAMI



ORADAN ORAYA

•  Delta'dan 'basic business' seçeneği: Delta Air Lines, fiyat odaklı yolculara premium kabinlere daha uygun maliyetle erişim sağlamayı amaçlayan basic premium tarifesini hizmete açtı.

  • Ayrıntılar: Basic tarifesini seçen yolcular aynı koltuk, ikram ve uçuş içi hizmetlerden yararlanmaya devam edecek ancak önceden koltuk seçimi, ikinci ücretsiz bagaj, daha esnek bilet değişikliği ve iptal koşulları ile daha yüksek mil kazanımı gibi avantajlardan faydalanamayacak.
  • Ayrıca: Basic business bilet sahipleri, 19 Ocak 2027'den itibaren Delta One Lounge ve Delta Sky Club'a ücretsiz giriş hakkını kaybedecek.

•  Londra ulaşım ağını hackleyen ikiliye hapis: Londra'nın toplu ulaşım kurumu Transport for London'ın (TfL) bilgi işlem sistemlerine 2024'te düzenlenen siber saldırının failleri Thalha Jubair (20) ve Owen Flowers (19), 5,5'ar yıl hapis cezasına çarptırıldı; Flowers ayrıca ABD'deki iki sağlık kuruluşuna yönelik saldırılar nedeniyle de hüküm giydi.

  • Bir adım geriden: İkilinin sistemde en yüksek yönetici erişimini elde ederek ağı tamamen devre dışı bırakabilecek konuma geldiği saldırıda, milyonlarca yolcunun verileri ele geçirilirken, 27 bin TfL çalışanı şifrelerini sıfırlamak zorunda kalmış TfL, olayın kuruma yaklaşık 39 milyon sterline mal olduğunu ve ulaşım ağında "felaket boyutunda" sonuçlar doğurma potansiyeli taşıdığını açıklamıştı.

•  Avrupa'nın en yoğun havalimanları: Airports Council International (ACI) World verilerine göre, 2025'te 84,48 milyon yolcuyla Londra Heathrow Avrupa'nın en yoğun havalimanı olurken, 84,44 milyon yolcuyla İstanbul Havalimanı ikinci, 72 milyon yolcuyla Paris Charles de Gaulle üçüncü sırada yer aldı.

  • Ayrıca: Uluslararası yolcu trafiğinde de Heathrow Avrupa'nın ilk sırasında yer alırken, Amsterdam Schiphol ikinci, İstanbul Havalimanı ise 66,6 milyon uluslararası yolcuyla üçüncü sırada bulundu. 2025'te dünya genelindeki hava yolu yolcu sayısı ise 9,8 milyara ulaştı.

•  Altı meslek grubuna yeşil pasaport önerisi: TBMM'ye sunulan kanun teklifleriyle özel okul öğretmenleri, diş hekimleri, veteriner hekimler, mimarlar, mühendisler ve uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerine belirli koşullarla yeşil pasaport verilmesi önerildi.

  • Ayrıntılar: Tekliflerde, öğretmenler için uluslararası eğitim faaliyetlerinde yaşanan vize sorunları; diğer meslek grupları için ise bilimsel, teknik ve ticari faaliyetlerin vize engelleri nedeniyle aksaması gerekçe gösterildi. Düzenlemelerin yasalaşması hâlinde diş hekimleri, veteriner hekimler, mimarlar ve mühendisler için 15 yıl, uluslararası taşımacılık yapan tır şoförleri için ise 10 yıl mesleki kıdem şartı aranması öngörülüyor.
AJANDA

•  Marmara Adası Edebiyat Festivali: 2022'den bu yana adanın kültürel mirasını yaşatma amacıyla farklı kuşaklardan yazarlarla okurları biraraya getiren 5. Marmara Adası Edebiyat Festivali 6-9 Ağustos'ta "Umut Kelimelerden Doğar" temasıyla ücretsiz olarak düzenlenecek.

  • Ayrıntılar: Festival kapsamında söyleşiler, film gösterimleri, yazar-okur buluşmaları, dans performansları ve müzik etkinlikleri yapılacak; Ayşe Kulin, Hakan Günday, Murathan Mungan, Oya Baydar ve Hikmet Hükümenoğlu'nun da aralarında bulunduğu çok sayıda yazar ve sanatçı etkinliklere katılacak.

•  Coachella organizatörlerinden yeni festival: Coachella'nın organizatörü Goldenvoice, California'daki Santa Monica sahilinde 26-27 Eylül'de düzenlenecek yeni müzik festivali Ocean Way Festival'de headliner olarak The Killers ve Olivia Dean'in sahne alacağını duyurdu.

  • Ayrıntılar: Santa Monica İskelesi ile Bay Street arasındaki sahil şeridinde düzenlenecek festivalde Jack White, Khruangbin, Sublime, Durand Jones and the Indications, Alvvays, SG Lewis, Hiatus Kaiyote ve Blond:Ish gibi isimler de sahne alacak. Hot Chip'in DJ setiyle katılacağı festivalin adı, Ocean Way Recording stüdyolarının kurucusu Allen Sides'ın stüdyoyu kurduğu Ocean Way caddesinden geliyor.

•  Duchamp anısına satranç etkinliği: New York Modern Sanat Müzesi (MoMA), Marcel Duchamp'ın 139. doğum günü olan 28 Temmuz'da, sanatçının satranç tutkusuna ithafen müzenin Duchamp retrospektifinin bir parçası olarak satranç etkinliği düzenleyecek.

  • Ayrıntılar: Macar asıllı büyükusta Susan Polgar, MoMA'nın Agnes Gund Garden Lobby alanında aynı anda 50 rakibe karşı satranç oynayacak. Müze ziyaretçileri, giriş biletiyle etkinliği izleyebilecek. MoMA, etkinliğin hem Duchamp'ın satrançla kurduğu güçlü bağı hem de 1973-74 yıllarında düzenlenen Duchamp retrospektifindeki benzer organizasyonu anmak amacıyla hazırlandığını belirtti.

•  Gümüşlük'te 'Başka Bir Pencere': Evren Erol'un doğaya insanın değil, doğanın gözünden bakmayı öneren bir anlatı kuran Başka Bir Pencere başlıklı kişisel sergisi, 17-31 Temmuz tarihleri arasında Gümüşlük Akademisi'nde izleyiciyle buluşuyor.

  • Ayrıntılar: Sanatçının son yıllardaki araştırmaları ve gözlemlerinden beslenen sergide sekiz kaide heykeli ile on duvar heykeli yer alıyor. İnsan, hayvan ve bitki formlarını biraraya getiren eserler, insanın doğayla kurduğu hiyerarşik ilişkiyi sorgulayarak canlılar arasındaki karşılıklı bakış ve birlikte var olma fikrine odaklanıyor.
ARŞİVDEN

  • Cinsiyetli kentler: Kamusal alanlar kadınlar için tasarlansaydı ne olurdu? Günümüzde neredeyse tamamı erkekler tarafından planlanan kent meydanları ve sokaklar, çoğu kadın için güvensiz ve tedirgin edici alanlar. Oysa kadınların, çocukların, yaşlıların ve dezavantajlı gruplarının ihtiyaçları göz önüne alınarak planlanan kamusal alanlar, kentlerin gelişimine büyük katkılar sağlayabilir.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Soli

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

YAZARLAR

Soli

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir