YURT İÇİ PİYASALAR
YURT DIŞI PİYASALAR
GÜNÜN HİKAYESİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
APOSTO PREMİUM

💰 Bütçede açık 700 milyarı aştı

Hazine ve Maliye Bakanlığı merkezi yönetim bütçe dengesi verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre yılın ilk altıncı ayında bütçe açığı 740 milyar TL seviyesini aştı.
11 Temmuz - Angst - Exante
Angst ile birlikte

Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisi

Aposto'nun çevre, iklim ve sürdürülebilirlik yayını Angst , Yapı Kredi’nin Sürdürülebilir Tercih Programı Step işbirliğiyle hazırladığı Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisine imza atıyor. Nedir? Alara Demirel’in hazırlayıp sunduğu…

Daha fazlasını öğren →

AA

AA

17 Temmuz Çarşamba sabahından herkese günaydın.

Dün veriden ziyade açıklamalardan beslenen bir haber akışı mevcuttu. Özellikle AK Parti Grup Başkanı Güler'in Vergi Paketi'nin ayrıntılarını açıklaması ve Enerji Bakanı Bayraktar'ın Bloomberg'e verdiği demeçler oldukça dikkat çekti. Bu sırada altı aylık bütçe açığı da 740 milyar TL seviyesini çoktan aştı. 

Yurt dışında ise Avro Bölgesi'den gelen veriler ve Fed tarafından yapılan açıklamalar dikkatle takip ediliyor. 

Günün Hikayesi'nde Türkiye'ye gelen doğrudan yatırımların nereye dağıldığına dair makalemizi bulabilirsiniz.

  • O sırada Aposto’da: Yeni bültenler, uzman kalemlerden makaleler ve podcast serileriyle zenginleştirmeye devam ettiğimiz Aposto Premium’u ilk ay sadece 6 TL’ye denemek isteyenler için özel kod, bültenin sonunda.

Günlük ruh gıdası dozunuz ise burada: Russia's most beutiful tunes

İyi okumalar.

-Emircan

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YURT İÇİ PİYASALAR

Küresel piyasalarda son durum ve günlük değişimler.
Değerler piyasa kapanışının ardından Investing üzerinden sağlanmıştır.

•   BIST 100 endeksi günü 101,2 milyar TL hacim ve %0,67 kazançla 11.139 puan seviyesinden tamamladı. Güne hızlı bir açılışla başlayan ve sabah saatlerinde 11.185 puan seviyesine kadar yükselen endeks, öğle saatlerinde bir miktar sakinlemiş olsa da kapanışa doğru gelen güçlü alımlarla tekrardan yukarıya doğru harekete geçti. Böylece endeks, tüm zamanların en yüksek günlük kapanışı rekorunu da kırmış oldu. 

  • Endekste haftalık kazanç %3,17 seviyesinde olmakla birlikte, aylık kazanç %6,38, yılbaşından bu yana kazanç ise %49,12 seviyesinde.
  • BIST 100'e dahil olan şirket payları arasından günün en çok kazananları sırasıyla %6,60 kazanç yaşayan Bosch Fren Sistemleri (BFREN), %5,10 kazanç yaşayan Tukaş Gıda (TUKAS) ve %4,91 kazanç yaşayan Coca Cola İçecek (CCOLA) payları oldu. 
  • Gün içinde en çok öne çıkan sektörel endeksi %3,37 artış gösteren BIST Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Endeksi (XYORT) oldu. BIST Sanayi Endeksi’nin (XUSIN) %0,60 kazanç yaşadığı günde, BIST Bankacılık Endeksi (XBANK) ise %2,09 kazanç yaşadı.

•  AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, uzun zamandır TBMM’ye gelmesi beklenen Vergi Paketi’nin ayrıntılarını açıkladı. Paket TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

  • 📖 Ayrıntılar: Pakette en düşük emekli aylığının 12 bin 500 TL’ye yükseltilmesi, yurt dışı çıkış harcının 500 TL’ye çıkarılması, %30 oranında Kurumlar Vergisi alınması ve gelir vergisi mükelleflerinin beyanlarıyla ilgili uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda izaha davet edilmesi gibi maddeler yer alıyor. Ayrıntılara buradan ulaşabilirsiniz.

•  Hazine ve Maliye Bakanlığı, Merkezi Yönetim Bütçe Dengesinin Haziran ayında 275,3 milyar TL açık verdiğini açıkladı. Söz konusu dönemde hazine gelirleri %120,4 artışla 591,2 milyar TL’ye yükselirken, giderleri %77,6 artışla 866,5 milyar TL’ye çıktı. Bu dönemde faiz harcamaları ise %165,6 artışla 99,3 milyar TL’ye yükseldi.

  • 📖 Ayrıntılar: Böylece bütçe dengesi 2024 yılının ilk 6 ayında toplam 747,2 milyar TL açık verdi. Bu dönemde faiz dışı açığın 176,0 milyar TL seviyesinde gerçekleşmesi ise dikkat çekti.

•  Bloomberg’e konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin Rusya’dan indirimli doğalgaz alıp almadığına ilişkin soru üzerine “Biz Gazprom ile yaklaşık 40 yıla yakındır çalışıyoruz. Elbette ki çok daha özel bir ilişkimiz var. Bu anlamda biz geçtiğimiz yıl biz yaz ve kış aylarında fiyat formülünden bağımsız, bazı özel fiyatlar alıyoruz. Bunlar zaman zaman olur” ifadelerini kullandı. Bu indirimin gelecek kış aylarında da devam edebileceğini vurgulayan Bayraktar, ayrıca BOTAŞ'ın Rusya’ya geçmişten kalan hiçbir borcu olmadığını da ifade etti.

  • 👉🏻 Öte yandan: Nükleer santral projelerine değinen Bakan Bayraktar, Rosatom’un Akkuyu projesini bitirerek Sinop projesine geçmeye çok istekli olduğunu, önümüzdeki 2-3 yıl içinde konuyla ilgili lisanslama çalışmalarının bitirileceğini aktardı. Bayraktar, Trakya’da kurulması planlanan üçüncü nükleer santrale ilişkin olarak ise şöyle konuştu:

“Çin’le zaten çok geçmişten gelen bir görüşme sürecimiz var. Çin Devlet Başkanıyla Astana’da görüşmemizde gündem maddelerinden bir tanesi buydu. Onlarla da Trakya’da bugüne kadar sürdürdüğümüz bir müzakere süreci var.”

•   9. Yargı Paketi'nde yer alan düzenlemeyle, terörün finansmanıyla ilişkili olarak şirketlere kayyım atama yetkisi TMSF’ye verilecek. Ekonomim'den Canan Sakarya'nın haberine göre Mali Eylem Görev Gücü ise Adalet Bakanlığı ya da Hazine ve Maliye Bakanlığı içinde bir kayyımlık kurumu kurulması yönünde tavsiye kararı sunmuştu.

•   TÜİK, hizmet üretim endeksinin Mayıs ayında aylık bazda %1,3; yıllık bazda ise %0,8 oranında artış gösterdiğini açıkladı. Söz konusu dönemde hizmet üretimi en çok artan alt sektör grubu aylık bazda %6,5 ile gayrimenkul sektörü olurken, yıllık bazda %5,9 ile konaklama ve yiyecek sektörü olarak kaydedildi.

•  TÜİK tarım üretici fiyat endeksinin (Tarım-ÜFE) Haziran ayında aylık bazda %1,95, yıllık bazda ise %54,58 oranında artış gösterdiğini açıkladı. Söz konusu dönemde endeksi oluşturan alt gruplar arasından aylık bazda en çok fiyat artışı yaşayan %17,52 ile sebze ve kavun-karpuz grubu olurken, yıllık bazda en çok fiyat artışı yaşayan ise %156,24 ile yağlı meyveler grubu oldu.

👉🏻 Öte yandan: Haziran ayında yumuşak ve sert çekirdekli meyveler grubu %22,70, tropikal ve subtropikal meyveler grubu ise %14,44 aylık bazda düşüş yaşadı.

YURT DIŞI PİYASALAR

•  ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, bir etkinlikte yaptığı konuşmada istihdam piyasasının iyi bir dengeye oturduğunu söyleyerek, “İkinci çeyrekteki son üç enflasyon verisi, enflasyonun hedefe ilerlediğine dair güven aşıladı” açıklamasında bulundu. Powell aynı etkinlikte enflasyonun orta vadeli %2 hedefine indiğine dair daha fazla güvene sahip olmaları gerektiğini de vurguladı. 

  • 💾 Cep bilgisi: Fed yetkililerinden son zamanlarda gelen "güven" ve "enflasyon dışı riskler"e dair açıklamalar, Fed’in adım adım faiz indirimlerine doğru ilerlemekte olduğuna işaret ediyor.

•  ABD’de perakende satışlar, Haziran ayında aylık bazda değişim göstermemesine rağmen yıllık bazda %2,3 artış gösterdi. Piyasa beklentileri satışların aylık bazda %0,3 oranında azalması yönündeydi.

  • 📖 Ayrıntılar: Söz konusu dönemde benzin satışları %3,0 oranında azalırken, otomotiv satışları ise %2,3 düştü. Aynı dönemde inşaat malzemeleri satışları %1,4 artarken, giyim ve mobilya satışları %0,6, beyaz eşya satışları ise %0,4 artış gösterdi.

•  Almanya Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW) tarafından yayımlanan ve ülkedeki yatırımcı güvenini ölçen ZEW ekonomik güven endeksi Temmuz ayında 5,7 puan birden düşerek 41,8 seviyesine geriledi. Böylece endeks, son bir yıllık dönemde ilk kez düşüş kaydetmiş oldu.

  • 🗣️ Açıklama: Konuyla ilgili açıklama yapan ZEW Başkanı Achim Wambach, "Ekonomik görünüm kötüleşiyor. Almanya ihracatının Mayıs ayında beklenenden fazla azalması, Fransa'daki siyasi belirsizlik ve AMB'nin geleceğe yönelik para politikasına ilişkin netlik eksikliği bu gelişmeye sebep oldu” ifadelerini kullandı.
  • 💾 Cep bilgisi: Almanya için alarm zilleri çalıyor denilebilir. Ülkede sanayi üretimi, fabrika siparişleri, iş dünyası güveni ve dış ticaret verilerinin ardından şimdi yatırımcı güveni verisi de önemli ölçüde düşüşe işaret etti.

•  Uluslararası Para Fonu (IMF) Dünya Ekonomik Görünüm raporunun Temmuz ayı güncellemesini yayımladı. Yayımlanan raporda dünya ekonomisine ilişkin 2024 yılı ekonomik büyüme tahmini %3,2’de sabit bırakılırken; ABD ekonomisine ilişkin beklenti %2,6, Avro Bölgesi’ne ilişkin beklenti %0,9, Çin ekonomisine ilişkin beklenti ise %5,0 seviyesinde belirlendi.

  • 👉🏻 Öte yandan: Raporda Türkiye’ye ilişkin tahminler de açıklandı. Raporda yer alan tahminlere göre IMF, 2024 yılında Türkiye ekonomisinin %3,6 oranında büyüme kaydetmesini bekliyor.
GÜNÜN HİKAYESİ

İlk beş ayda gelen doğrudan yatırımlar nereye gitti?

TCMB tarafından açıklanan son verilere göre 2024 yılının ilk beş ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımların tutarı 4 milyar USD seviyesine yaklaştı. Peki gelen bu doğrudan yatırımlar en çok nereye gitti?

İlk beş ayda gelen doğrudan yatırımlar nereye gitti?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan son verilere göre 2024 yılının ilk beş ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımların tutarı 4 milyar USD seviyesine yaklaştı. Peki gelen bu doğrudan yatırımlar en çok nereye gitti?

Yatırımların %34’ü gayrimenkul alımlarından oluştu

TCMB verilerine göre 2024 yılının Ocak-Mayıs döneminde yurt dışından 3 milyar 833 milyon USD’lik doğrudan yatırım girişi kaydedilirken, yurt içinden yurt dışına 2 milyar 329 milyon USD’lik doğrudan yatırım gerçekleştirildi. Dolayısıyla söz konusu dönemde net doğrudan yatırım girişleri 1 milyar 504 milyon USD seviyesinde kaydedildi. 

  • 2023 yılının aynı döneminde net yükümlülük oluşumu (doğrudan yatırım girişi) 4 milyar 507 milyon USD seviyesindeyken, net varlık edinimi (yurt dışına doğrudan yatırım) ise 2 milyar 389 milyon USD düzeyindeydi. Bu dönemde net doğrudan yatırım girişi ise 2 milyar 118 milyon USD seviyesinde kaydedilmişti.

Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) tarafından paylaşılan verilere göre yılın ilk beş ayında gelen toplam doğrudan yatırım girişlerinin 2 milyar 285 milyon USD’lik kısmı yatırım sermayesi girişi olarak kaydedilirken, 1 milyar 437 milyon USD’lik kısmı yabancıların gayrimenkul alımı, 547 milyon USD’lik kısmı borçlanma araçlarından oluştu. Bu dönemde 436 milyon USD’lik yatırım ise tasfiye edildi.

Geçen yılın aynı döneminde yatırım sermayesi girişi 2 milyar 294 milyon USD, gayrimenkul alımları 1 milyar 958 milyon USD seviyesindeydi. 2022 yılının yine aynı döneminde ise yatırım sermayesi girişleri 3 milyar 370 milyon, gayrimenkul alımları ise 2 milyar 277 milyon USD düzeyindeydi.

En çok yatırım alan sektör toptan ve perakende ticaret oldu

TCMB verilerine göre 2024’ün ilk beş ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımın 2,3 milyar USD’lik kısmı yatırım sermayesi olarak geldi. Bu yatırımların 1 milyar 413 milyon USD’lik kısmı hizmet sektörüne yapılırken, 796 milyon USD’lik kısmı sanayi sektörüne, 75 milyon USD’lik kısmı ise tarım, ormancılık, balıkçılık sektörüne yapıldı.


Alt sektör gruplarına ilişkin yayımlanan verilere bakıldığında Ocak-Mayıs döneminde en çok yatırımın 486 milyon USD ile toptan ve perakende ticaret sektörüne yapıldığı görüldü. Toptan ve perakende ticaret sektörü, bir önceki yılın aynı döneminde de en çok yatırım yapılan alt sektör olarak kayıtlara geçmişti. 

Ticaret sektörünü 314 milyon USD’lik yatırımla finans ve sigorta sektörü takip etti. Onu da 311 milyon USD’lik yatırımla ulaştırma ve depolama, 171 milyon USD’lik yatırımla madencilik ve taşocakçılığı, 169 milyon USD’lik yatırımla bilgisayar ve elektronik ürünlerin imalatı ve 142 milyon USD’lik yatırımla bilgi ve iletişim sektörleri izledi. 

En fazla yatırım 452 milyon dolarla Hollanda’dan geldi

TCMB verilerine göre Ocak-Mayıs döneminde yatırım sermayesi olarak gelen doğrudan yatırımın 1 milyar 633 milyon USD’lik kısmı Avrupa’dan gelirken, 378 milyon USD’lik kısmı Amerika’dan, 273 milyon USD’lik kısmı ise Asya’dan geldi. Bu dönemde Afrika’dan gelen doğrudan yatırım ise yalnızca 1 milyon USD tutarında gerçekleşti. 

  • Bir önceki yılın aynı döneminde Avrupa’dan gelen yatırım sermayesi 1 milyar 658 milyon USD tutarında gerçekleşirken, Amerika’dan gelen sermaye 75 milyon USD, Asya’dan gelen yatırım ise 558 milyon USD tutarındaydı.

Ülke dağılımına bakıldığında ise 2024 yılında da en çok doğrudan yatırımı sağlayan ülkenin 452 milyon USD ile Hollanda olduğu görüldü. Hollanda geçen yılın aynı döneminde de en çok doğrudan yatırım yapan ülke olmuştu.

Hollanda’yı 371 milyon USD’lik doğrudan yatırımla ABD, 231 milyon USD’lik yatırımla Norveç, 223 milyon USD’lik yatırımla İngiltere ve 215 milyon USD’lik yatırımla Almanya takip etti. Bu dönemde Rusya’nın gerçekleştirdiği doğrudan yatırımın 12 milyon USD’ye gerilemesi ise dikkat çekti. Rus yatırımcılar 2023’ün ilk beş aylık döneminde Türkiye'ye 259 milyon USD’lik sermaye yatırımı gerçekleştirmişti.

Türk yatırımcılar en çok nereye yatırım yaptı?

Yurt dışından gelen yatırımın hangi alanlara aktığını inceledik. Peki yurt içi yerleşik yatırımcılar yurt dışında en çok hangi ülkeleri ve hangi sektörleri tercih ediyor?

TCMB tarafından yayımlanan verilere göre yurt içi yerleşik yatırımcıların yılın ilk 5 ayında 1 milyar 665 milyon USD ile en çok Avrupa’ya yatırım yapmayı tercih etti. Avrupa’yı 520 milyon USD ile Amerika ve 298 milyon USD ile Asya takip etti. Bu dönemde Afrika’ya yapılan yatırımlar ise sadece 38 milyon USD düzeyinde gerçekleşti.

Söz konusu dönemde en çok yatırım yapılan ülke 506 milyon USD ile ABD olurken, ABD’yi 427 milyon USD ile Hollanda, 318 milyon USD ile İngiltere, 206 milyon USD ile Almanya ve 170 milyon USD ile Birleşik Arap Emirlikleri takip etti. 

İlk 5 ayda yurt içi yatırımcıların yurt dışında en çok yatırım gerçekleştirdiği sektör ise 1 milyar 861 milyon USD ile hizmet sektörü oldu. Bu dönemde sanayi sektörüne 662 milyon USD’lik yatırım yapılırken, tarım sektörüne ise yalnızca 2 milyon USD yatırım yapıldı.

Alt sektör gruplarına bakıldığında, ilk 5 ayda en çok yatırım yapılan kalem, 1 milyar 62 milyon USD’lik yatırımla Türk vatandaşlarının yurt dışındaki gayrimenkul alımlarını da kapsayan gayrimenkul faaliyetleri kalemi oldu.

Bu kalemin hariç tutulması hâlinde Türk yatırımcıların ilk beş ayda en çok yatırım yaptığı sektör 374 milyon USD'lik doğrudan yatırım ile madencilik ve taşocakçılığı sektörü oldu. Bu sektörü 249 milyon USD’lik yatırımla inşaat sektörü, 140 milyon USD’lik yatırımla finans ve sigorta sektörü, 112 milyon USD’lik yatırımla toptan ve perakende ticaret sektörü ve 84 milyon USD’lik yatırımla elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi sektörü takip etti.

Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisi


Aposto'nun çevre, iklim ve sürdürülebilirlik yayını Angst, Yapı Kredi’nin Sürdürülebilir Tercih Programı Step işbirliğiyle hazırladığı Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisine imza atıyor.

Nedir? Alara Demirel’in hazırlayıp sunduğu Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisi bireysel ve toplumsal sürdürülebilir tercihlere odaklanıyor, her bölümde hayatın farklı alanlarındaki tercihlerin nasıl geleceği de düşünerek dönüştürülebileceğini tartışıyor ve her ay başka bir temayı mercek altına alıyor.

İlk bölüm: Serinin ilk bölümünün konusu nitelikli eğitim. Eğitim araçlarının sürdürülebilirliğe etkilerinin incelendiği ve dijital eğitim araçlarının çevresel etkilerinin tartışıldığı bölümü buradan dinleyebilirsiniz. 

İkinci bölüm: Bu bölümde döngüsel ekonomiye kulak vermemiz için Hollanda Başkonsolosluğu'nda sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi alanlarında kıdemli ticaret uzmanı olarak görev yapan Tunç Karabayer konuk oluyor. Tunç ve Alara döngüsel ekonomi modellerinin tercihlerimizi değiştirmemize nasıl yardımcı olabileceği ve geleceğimizi şekillendirmekte bize nasıl faydalar sağlayabileceği üzerine sohbet ettiği bölüme buradan ulaşabilirsiniz. 

Yapı Kredi’nin Sürdürülebilir Tercih Programı Step işbirliğiyle sizlere ulaşan Sürdürülebilir Geleceğe Adım podcast serisini şuradan takip edebilirsiniz. Sürdürülebilirliğe bir öğrenim alanı olarak yaklaşan Step ile ilgili detaylı bilgi almak içinse bu adresi ziyaret edebilirsiniz.  

APOSTO PREMİUM

Aposto Premium'da neler var?

  • Mobilite, yapay zeka, fintech, sürdürülebilirlik, finans gibi yükselen endüstrilerden gelişmeleri ve içgörüleri aktaran premium bültenler.
  • Dünyanın ve Türkiye’nin gündeminden gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
  • Yemekten seyahate, edebiyattan kültür-sanata entelektüel dünyanı besleyecek üyelere özel makaleler.
  • Aposto Radyo için hazırladığımız 30’un üzerinde orijinal podcast ve sesli belgesel.
  • Aposto etkinlik ve buluşmalarına katılma fırsatı.
  • Aposto’nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.

Aposto Premium’u Siesta2024 koduyla ilk aya özel %90 indirimle başlatabilirsin.

ŞİMDİ ÜYE OL


Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir