16 Mart sabahından herkese günaydın.
Küresel piyasalar Credit Suisse kaynaklı haberlerle çalkalanıyor. Kurumun finansal sonuçlarının açıklanmasının ve Suudi Ulusal Bankası’nın bankaya destek veremeyeceğini açıklamasının ardından tarihi fiyatlamalarla karşı karşıyayız. Konu ile ilgili değerlendirmemizi bültenimizin devamında bulabilirsiniz.
Bugün bültenimizin devamında ayrıca editörümüz Emircan Yaman’ın İzmir İktisat Kongresi’ne dair izlenimlerini de sizlerle paylaşıyoruz.
Karmaşa içinde dengenizi bulmanıza yardımcı olmasını umduğumuz çalma listeniz de burada: Post-Grunge Society
Keyifli okumalar!
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
• Borsa İstanbul 100 endeksi günü %1,7 değer kaybıyla 5.121,6 puandan kapattı. 76,1 milyar TL işlem hacminin gerçekleştiği günde bankacılık endeksi %0,6 oranında değer kazandı.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı, merkezi yönetim bütçe dengesi verilerini açıkladı. Buna göre, bütçe şubat ayında 170,6 milyar TL ile rekor açık verdi. Veriyle birlikte 2 aylık bütçe açığı 202,8 milyar TL oldu ve tarihi zirveyi gördü. Kur korumalı mevduat sisteminin bütçe üzerindeki yükü ise aylık 632 milyon TL olurken toplam yük 94,7 milyar TL’ye ulaştı. Verinin ardından, seçim ekonomisinin bütçe üzerindeki etkilerinin yanında bir süredir devam eden ek bütçe tartışmaları da hız kazanacaktır.
• Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi şubat ayında aylık bazda %6,6; yıllık bazda ise %127,6 oranında arttı. Veriyle birlikte endekste düşüş trendi dördüncü ayına taşınmış durumda. Öte yandan, alt kalemlerde, 86 üründen 68’inin fiyatında artış görülüyor.
• Konut satışları şubat ayında önceki ayın aynı dönemine kıyasla %18 azalarak 80.031 adet oldu. Yılın ilk iki ayındaki satış adedi ise geçen yılın aynı dönemine göre %4,4 aşağıda bulunuyor. Ocak ayında %16,6’ya düşen kredili konut satışları ise şubat ayında %21,7’ye yükselmiş durumda. Bu, Haziran 2022’den bu yana görülen en yüksek değer olarak kayda geçti. Yabancılara yapılan satış oranı ise şubat ayı için %4,2 olarak gerçekleşti.
• Ücretli çalışan sayısı istatistiklerine göre, Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 2023 Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %7,8 oranında artarak 14,5 milyon kişi oldu. Artış oranı aylık bazda %0,5 olarak gerçekleşti. Alt kalemlerde aylık bazda en yüksek çalışan sayısı artışı %3,6 ile inşaat sektöründe görülüyor.
• Geçtiğimiz hafta gündeme gelen Afet Yeniden İmar Fonu’na ilişkin kuruluş kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edildi. Fon, afet bölgelerinde yapılacak çalışmalar için kaynak yaratılması ve kullanılması ile görevli olacak. Fonun yönetimi Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda olacak.
• Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’nun yönetmeliğinde güncelleme yapıldı. Buna göre, idari para cezasını gerektiren durumların bir takvim yılı içinde tekrarı halinde, her bir tekrar için bir önceki cezanın iki katı idari para cezası uygulanabilecek.
• ABD’de üretici fiyat endeksi (ÜFE), şubat ayında yıllık bazda %4,6 oldu. Piyasa beklentisi yıllık ÜFE’nin %5,4 olması yönündeydi. Çekirdek ÜFE ise şubat ayında %5,4’ten %4,4 geriledi. Veri, beklentiler paralelinde gelen TÜFE verisinin ardından Fed’in güvercin kanadını destekler nitelikte.
🪞 Yansıma: Moody’s Analytics baş ekonomisti Mark Zandi, Fed’in 22 Mart tarihli toplantısında faiz artırımlarına ara vermesini beklediklerini açıkladı. Bu açıklama, enflasyon verilerinin yanında bankacılık sektöründeki dalgalanmaların yarattığı etkiye dayanıyor.
• İngiltere Maliye Bakanı Jeremy Hunt, ülkede enflasyonun yıl sonunda %2,9’a gerilemesini beklediklerini ve bu süreçte teknik resesyonla karşılaşmayacaklarını söyledi. Hanehalkına verilen enerji desteğinin devam edeceğini ifade eden bakan, nisan ayından itibaren cirosu 250 bin GBP’nin üzerinde olan şirketlerin kurumlar vergisi oranının %19’dan %25’e yükseltildiğini açıkladı.
👉 Öte yandan: Hunt’ın bahar bütçesi açıklamasını takiben ülkede öğretmenler, doktorlar, memurlar, demiryolu işçileri ve hatta BBC çalışanları dahil olmak üzere çok sayıda çalışan greve gitmiş durumda.
• Silicon Valley Bank’ın iflasının ardından, Fed’in yeni likidite gereksinimleri ve stres testi uygulamalarını devreye alacağı haberleştirildi. Uygulama değişiklikleri, küçük ve orta ölçekli bankaların standartlarının büyük ölçekli bankalara yakınlaştırılmasını hedefliyor.
• Uluslararası Enerji Ajansı, yayımladığı aylık petrol piyasası raporunda, küresel petrol talebine yönelik artış tahminini günlük 100 bin varil artırdı. Artırımda temel sebep Çin’in toparlanması olarak ifade ediliyor.
• Brent petrolün varil fiyatı Aralık 2021 sonrasında ilk kez 75 USD’nin altına geriledi. Piyasada Çin’in toparlanma eğilimine karşın yaşanan son gelişmeler ekonomik kriz endişelerini tetiklemiş durumda ve bu eğilim petrol fiyatlamalarına yansıyor.
• Çin’de yılın ilk iki ayına ilişkin sanayi üretimi, perakende satışlar, işsizlik ve sabit sermaye yatırımları verileri açıklandı. Sanayi üretimi 2022’nin aynı dönemine göre %2,4 oranında artarken, perakende satışlarda yıllık artış oranı %3,5 oldu. İşsizlik oranının %5,6 olduğu ülkede sabit sermaye yatırımlarında ise yıllık artış oranı %5,5 seviyesinde gerçekleşti. Veriler, salgın önlemlerinin gevşetilmesinin etkisini yansıtıyor.
• Arjantin’de manşet enflasyon şubat ayında yıllık bazda %102,5 oldu. Ekonomik anlamda yıllardır karmaşa içinde bulunan ülkede ekonomi yönetiminin aldığı önlemler serbest düşüşü engelleyemiyor.
Credit Suisse: Yeniden
Geçmişte resmi otoritelerden aldığı cezalar ve yazdığı yüklü miktarda işlem zararları sebebiyle sicili lekelenen kurumun akıbeti yine tartışılıyor.

2022’nin son çeyreğinde yatırım bankacılığı ekibinden önemli miktarda insan kaynağını kaybetmesi ile birlikte tetiklenen sürecin ardından yıl içinde piyasa değerinin yaklaşık yarısını kaybeden kurum bugün Silicon Valley Bank’ın haber akışının da etkisiyle yeniden manşetlere taşındı.
Künye
Merkezi Zürih’te olan Credit Suisse, 1856 yılında kuruldu. Bankacılığın her alanında faaliyet gösteren kurum, küresel çapta hemen her finansal merkezde bulunuyor. Küresel finans krizi dönemindeki yüksek performansı sayesinde yatırımcıların desteğini alan kurum, son yıllarda yarıya düşmüş olsa da 575 milyar USD’lik aktif büyüklüğü ile İsviçre’nin en büyük ikinci bankası ve dünyanın en önemli finansal kurumlarından biri olmayı sürdürüyor.
Küresel finans krizinden güçlenerek çıkmasına karşın bu sürecin ardından başta ABD olmak üzere çok sayıda bölgede karıştığı skandallar ise kuruma milyarlarca USD’ye ve daha da önemlisi itibar kaybına neden oldu. 2014’teki vergi skandalı, Malezya ve Mozambik’teki kredi skandalları ve 2022’deki para aklama skandalı bu alanda akla ilk gelen olaylar olarak sıralanabilir.
Neler yaşanıyor?
ABD’de Silicon Valley Bank’ın ani batışının ardından sürecin diğer bankalara sıçrayıp sıçramayacağı ana tartışma konusu olmayı sürdürüyor. İşte Credit Suisse, tam da bu gerilimli ortamda, geçtiğimiz hafta açıklaması gereken ancak ABD’li otoritelerin denetimi sebebiyle bu haftaya sarkan finansal sonuçlarını duyurdu. 2022 yılında, 120 milyar USD mevduat kaybeden ve 8 milyar USD zarar ettiğini açıklayan kurum, 2008 sonrası zarar rekorunu kırdı.
💾 Cep bilgisi: Securities Exchange Comission, inceleme sürecini “31 Aralık 2020 ve 2019 tarihlerinde sona eren yıllara ait konsolide nakit akış tablolarında daha önce açıklanan revizyonların ve ilgili kontrollerin teknik değerlendirmesi" olarak özetlemişti.
Geçmiş skandallar ve soru işaretleri ile dolu dönemler sebebiyle olağan şüpheliler arasında yer alan kurumun hisse değeri, verinin açıklanması ile birlikte düşüşe geçti. Raporda yer alan “2021 ve 2022 finansal raporlamalarında iç kontrol mekanizmasında tespit edilen zayıflıklar”ın ilanı da adeta katalizör görevi gördü.
Bankanın yaklaşık %10’luk hissesini elinde bulunduran Suudi Ulusal Bankası’ndan gelen “yeni bir likidite çağrısı olması durumunda bankaya daha fazla mali destekte bulunmayacakları” açıklaması ise kelimenin tam anlamıyla bomba etkisi yarattı. Açıklamanın altında regülatif sebepler yatsa da piyasada oluşan algı bambaşka oldu.
💾 Cep bilgisi: Suudi Ulusal Bankası’nın Yönetim Kurulu Başkanı Ammar Al Khudairy, açıklamasında “bunu yapamayız çünkü hisse payımızı %10’un üzerine çıkartamayız. Bu düzenlemelerle ilintili bir konu” ifadesini de kullandı.
Kurumun hisse senedi gün içinde %30’a yakın değer kaybetti. Daha fazla değer kaybını önlemek adına bankanın “tahtası kapatılsa” da haftalık kayıp %50’ye ulaştı. Bankanın piyasa değeri hızla düşerken risk primi fiyatlamaları da tetiklendi ve kurumun 5 yıllık CDS primi 550’yi geçti. An itibarıyla CDS eğrisi terse dönmüş durumda. Diğer bir ifadeyle kısa vadeli “batma riski” daha yüksek ihtimal için fiyatlanıyor. Kurumun hisse senedi ise tarihte ilk kez 2 CHF’nin altında işlem görüyor.
Kurumun varlıkları üzerinde görülen aşırı kötü fiyatlamalardan, Avrupa’da faaliyet gösteren diğer kurumlar da etkilendi. Bu fiyatlamalardan kaçabilen büyük bir banka bulunmuyor. Benzer fiyatlamalar ABD menşeili bankalar için de geçerli.
Credit Suisse’in CEO’su Axel Lehmann, SVB’nin iflasının bulaşıcılık etkisini sınırlı olarak değerlendirirken bankanın devlet desteğine ihtiyaç duyup duymayacağı konusundaki soruyu ise yanıtsız bıraktı. Lehmann, bankanın likidite tabanının güçlü olduğunu da ifade etti.
Gelişmelerin ardından Fed ve Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bankalardan Credit Suisse nezdindeki risklerini raporlamasını istediği haberleştirilirken bazı banka yöneticileri Avrupa Merkez Bankası’nın faiz artırımlarını yavaşlatması çağrısında bulundu. Haber akışı, paritenin de 1,06’nın altına taşınmasına yol açtı.
Özetle
Credit Suisse kaynaklı gelişmeler, halihazırda endişeli olan bankacılık piyasasını karmaşaya sürükledi. Çok yoğun bir haber akışı devam ediyor. Bu sürecin nasıl ilerleyeceği, banka yönetiminin açıklamaları ve düzenleyici otoritelerin alacakları kararlar ile şekillenecek.
Sonuç olarak, manşetler “SVB krizi Avrupa’ya sıçradı” olsa da durumun tam olarak böyle olmadığı görülüyor. Mevcut ortamın Credit Suisse kaynaklı haber akışının etkisini güçlendirdiği ise bir gerçek. Bugün yüksek risk ortamının yarattığı, had safhaya ulaşan oynaklık ile etki alanı oldukça geniş bir fiyatlama dalgası ile karşı karşıyayız. Bu süreçte en yakın ve keskin virajlar ise ECB ve Fed’in faiz kararları olacak.
Herkesin en büyük korkusu ise bu yeni krizin büyüyerek sektör genelinde yıkıcı bir dalga yaratması.
Dijital dönüşüm partneriniz: BANDWITT
Firmaların ihtiyaçlarını belirleyerek onları en doğru teknoloji çözüm ortaklarıyla eşleştiren akıllı ve yenilikçi teknoloji eşleştirme platformu BANDWITT, iş süreçlerindeki teknoloji kullanımının artırılması ve dijital dönüşümün hayata geçirilmesi için firmaların tercih ettiği ilk adres olmayı hedefliyor.
Nedir? Sayısı her geçen gün artan çözüm ortakları havuzunda Türkiye’den ve diğer ülkelerden farklı çözümleri bulunduran BANDWITT, 250’den fazla teknoloji şirketi, yazılım evi ve teknoloji girişimini araştırıp analiz ederek bulduğu çözümleri firmalarla buluşturuyor.
BANDWITT ile çalışan firmalar;
- Teknoloji çözümlerine ulaşımında ve teknoloji satın alımındaki zorlukları geniş çözüm ortağı havuzunu kullanarak hızlıca aşabiliyor.
- Teknoloji ihtiyaçlarını hızlı ve etkin bir şekilde uygulamaya geçirerek iş süreçlerinde verimlilik ve kâr sağlıyor.
- Aylık esnek üyelik modeli sayesinde teknoloji dönüşümünü sabit ve uygun bütçelerle yönetme ve firmanın özel ihtiyaçlarına yönelik farklı hizmetlere ulaşma fırsatına sahip oluyor.
BANDWITT hakkında detaylı bilgiye ulaşmak için burayı ziyaret edebilir, size en uygun çözümlerle eşleşmek için [email protected] adresiyle iletişime geçebilirsiniz.
İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi'nden ilk gün notları
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ev sahipliğinde düzenlenen İkinci Yüzyılın İktisat Kongresinde ilk gün tamamlandı. Peki ilk gün neler konuşuldu?

1923 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde düzenlenen İzmir İktisat Kongresi’nin yüz yıl ardından yine İzmir’de düzenlenen İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi, 15 Mart Çarşamba günü İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde başladı. Pek çok akademisyen, bilim insanı, politikacı ve gazeteciye ev sahipliği yapan kongre, 15 ila 21 Mart tarihleri arasında sürecek.
Kongrenin açılış konuşmasını İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer yaptı. Konuşmasında “Asli yaşama nedenimiz çocuklarımız ve torunlarımızdır. Onlara güvenli gelecek bırakmaktır.” ifadelerini kullanan Soyer, sonsuz kaynakların ve sınırlı ihtiyaçların olduğu, klasik anlayışın dışında bir iktisadi anlayıştan söz etti.
“Kamucu anlayış”
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in ardından Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri Selin Sayek Böke söz aldı. Kamu yararını merkeze koyan, kamu harcamalarının öne çıktığı yeni bir “kamucu” anlayıştan bahseden Böke, partisinin iktisadi anlayışının temellerini dört madde ile sıraladı:
- Liyakate dayalı kurumlar ve yönetim anlayışı
- Kamu yararı gözeten yeni bir kamucu anlayış
- Hak temelli güçlü bir sosyal devlet
- Bilim ve planlamaya, hep birlikte zenginleşmeye ve kalkınmaya dayalı üretim düzeni
Planlamaya dayalı üretim
Planlamaya dayalı üretim ve Devlet Planlama Teşkilatı vurgusu yapan Böke'nin konuşmasında satırbaşları şu şekildeydi:
“17 Ağustos 1999 depreminin üzerinden daha bir ay geçmemişken, o zaman Devlet Planlama Teşkilatı raporu depremin ekonomik ve sosyal sonuçlarını sektör sektör ele almıştı. Bugün ise böyle bir raporun izi dahi yok. Liyakatli kadroların çalışacağı, strateji ve planlama teşkilatını kuracağız ve hızla gerekli çalışmaları yaptıracağız."
"Depreme dayanıklı konutların yapımı için gereken malzemenin yeni teknolojiyle deprem bölgesinde üretilmesi için, yani bölgenin ekonomisinin ayağa kaldırmak için teşvikleri kullanacağız. Gerekiyorsa burada kamu olarak üretim için yatırım yapacağız."
"Sadece inşaat yapan değil, sanayinin, hizmet sektörünün birçok alt sektörünü yerelde harekete geçirecek bu yatırımlar sayesinde deprem bölgesinde yerinde, yurdunda güvenceli ve nitelikli istihdam sağlanacak. İş gücünün üretim için ihtiyaç duyulan yetkinliklere kavuşması için, bölgede hızla, bugünden hazırlamış olduğumuz mesleki beceri eğitim seferberliği başlatacağız."
Planlamaya dayalı bir üretim düzeni kurduğumuzda tarımsal üretim üssü olan deprem bölgesinde çiftçiyi ekonomik yalnızlığa terk etmemiş olacağız. Bölgedeki hayvanlar için bir planlamanın yol göstericiliğiyle ücretsiz veterinerlik hizmeti vereceğiz. Üreticiye ivedilikle gübre, tohum, mazot, sulama, ilaç, yem desteği vereceğiz. Üreticilerin elektrik borçlarını sileceğiz.”
"Bölgeler arası gelir farkı"
İş dünyasının bir temsilcisi konumunda olan Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) Yüksek Danışma Kurulu Başkanı Şükrü Ünlütürk de kongrede konuşma yapanlar arasındaydı.
Ünlütürk, Türkiye’nin farklı bölgeleri arasındaki iktisadi farklılıklara dikkat çekti. İstanbul, İzmir, Ankara gibi büyükşehirler ile Türkiye’nin diğer bölgeleri arasındaki gayri safi yurt içi hasıla ve kişi başına düşen milli gelir makaslarının açıldığına işaret eden Ünlütürk, “İstanbul, İzmir, Kocaeli, Bursa, Manisa dahil olan yerlerde kişi başına milli gelir 9 bin ila yaklaşık 18 bin dolar arasında değişiyor. Erzurum, Kars, Van, Diyarbakır, Siirt gibi illerimizdeki kişi başına milli gelir ise 3 bin ila 5 bin 200 dolar arasında değişiyor. Eğer uçlara bakarsak, dokuz kattan fazla bir gelir farkı görüyoruz. Ortalamalara bakarsak 4 ila 5 kat arasında bir gelir farkı görüyoruz. Kıyaslama için söyleyeyim, İsveç’in en yoksul bölgesi ile en zengin bölgesi arasındaki kişi başına gelir farkı 1,8 kat ve bu da Avrupa’daki en büyük oranlardan bir tanesi” ifadelerini kullandı.
Bölgeler arasındaki gelir farkının kapatılması ile nüfusun da ülke içinde etkin bir şekilde dağılacağını ifade eden Ünlütürk, orta gelir tuzağı sorununa da değinerek şu açıklamalarda bulundu:
“TÜRKONFED olarak bundan 10 yıl önce hazırladığımız bir raporda bugünkü durumu da ifade eden bir tespiti kamuoyunun gündemine taşımıştık. Bu tespit orta gelir tuzağıdır… O günkü verilerimize göre Türkiye’de belirli bir gelir seviyesinde sıkışıp kalan, orta gelir tuzağı riskinde olan 40 şehir, yoksulluk riskinde, orta-düşük gelir grubunda olan 27 şehir, dünyanın en büyük ekonomileriyle yarışan, sanayileşmiş ve gelişmiş, orta gelir tuzağı riski olmayan 14 şehir bulunuyordu. On yıl sonra geldiğimiz noktada ne yazık ki bu tabloda olumlu bir değişim yaratmayı başaramadık.”
“Bölgeler arası gelişmişlik farklarının giderilmesinde en çok kullanılan yöntemler arasında yer alan teşvikler, kısmen bir iyileştirme sağlasa da, tek başına tuzaktan çıkışı sağlayamadı. Bu doğrultuda Türkiye’de kendi ölçeğinde birçok kalkınma modeline ihtiyaç duyuyoruz. Her ne kadar kalkınma ajansları ile bölgesel planlamalar yapılıyor olsa da, daha yetkin, merkezi müdahaleden uzak ve uzun vadeli planlara ihtiyaç duyuyoruz.”
Ünlütürk ayrıca, deprem bölgesindeki 11 ilin kişi başına düşen milli gelir ve büyüme oranları bakımından Türkiye ortalamasının gerisinde kaldığını ve gerekli adımların atılmaması durumunda bu durumun sürerek aradaki gelir ve kalkınma farkının artabileceğini ifade etti.
“Türkiye geneline göre düşük teknolojili ve daha iş gücü yoğun olan deprem bölgesinin son 5 seneki büyüme rakamları zaten Türkiye ortalamasının altında seyrediyordu. Mevcut hasar raporları, bölgenin geçmiş 15-20 yıldaki gibi Türkiye ortalama büyümesinin altında kalmasının aradaki gelir ve kalkınma farkını artırabileceğini gösteriyor. Bu doğrultuda deprem bölgesindeki illerin kalkınması için sadece altyapı ve bina yatırımları yeterli olmayacak.”
Ünlütürk bütün bunlara ek olarak bölgesel kalkınmada kilit rol oynayan KOBİ’ler arasında toplam istihdamin %35’ini tek başına karşılayan mikro işletmelerin toplam katma değerin yalnızca %6,3’ünü üretebildiğine ve KOBİ’lerimizin girişimcilik kriteri hariç pek çok kriterde Avrupa’nın gerisinde kaldığına değindi. Ünlütürk burada problemin kapsamlı, bütüncül, verimli bir politikanın olmaması olduğunu söyledi ve teşviklerin yeterince etkin dağılmadığına işaret ederek, “7-8 kişilik bir atölyenin ihtiyacıyla, 150-200 kişilik bir işletmenin ihtiyacı aynı olabilir mi?” ifadelerini kullandı.
"Ciddiyet bunu gerektirir"
Kongreye çevrimiçi bir şekilde bağlanan Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Refet Gürkaynak, konuşmasına “İkinci yüzyılda iktisat politikasını kendi başına düşünemeyeceğimizi kabul ederek başlamamız gerekiyor” sözleriyle başlayarak iktisat politikalarının ülke genelinden bağımsız olmadığını belirtti.
Birçok kurumun neye ihtiyaçlarının olduğunu iyi bildiğini fakat ihtiyaç duyulan bu işlerin her zaman aynı anda yapılabilir olmadığını belirten Gürkaynak, “O zaman birilerinin onu da yapacağız, bunu da yapacağız dememesi lazım. Birisinin gerçekten bakıp, bizim önceliklerimiz var, bunu yapacağız ve dolayısıyla bunu da yapmayacağız diyebilmesi gerekiyor. Ciddiyet bunu gerektirir.” ifadelerini kullandı. Parti programlarına neyin, nasıl ve hangi maliyetle yapılacağı hesabının yapılmadan “sürdürülebilir büyüme sağlanacaktır” yazılmasının doğru olmadığını belirten Gürkaynak, “Büyü diyince büyüme olsa bunu yapmış olurduk zaten” dedi.
Gürkaynak ayrıca bir ülkenin tasarruf açığının tanım gereği o ülkenin cari açığı olduğunu söyleyerek, faiz indirerek cari açığı kapatma politikasının “faiz indirererek insanların daha fazla tasarruf etmesini beklemeye” benzetti.
Ülkemizin iktisat politikası bakımından beşeri sermayesi zengin bir ülke olduğundan bahseden Gürkaynak, dünyanın bazı önde gelen merkez bankacılarının, maliyecilerinin ve bankacılarının bu ülkede olduğunu, bütün bunlara rağmen görülen kötü sonuçların ise bu beşeri sermayenin iktisat politikasında değerlerlendirilmiyor olması nedeniyle alındığını ifade etti. Gürkaynak bu duruma ilişkin, “Normalde bankalar birtakım sınırları zorlar, banka regülatörü buna engel olur. Türkiye’de gördüğümüz ise banka regülatörü bankaları olmadık işlere zorluyor, bankacılar ise ‘bu ileride bize sorun olur’ diyerek bu tür kuralların etrafından dolaşmaya çalışıyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin geçmiş tecrübelerinden parti ayrımı yapmadan ders alması gerektiğini söyleyen Gürkaynak, “2001 sonrası sermaye akımlarını iyi yönetemedik, öyle bir tecrübemiz yoktu. Başımıza geldiğinde ne yapacağımızı bilemedik. Bildiğimiz noktada da kolayımıza geldi, ondan sonra da ceremesini çektik. Bu sefer öyle yapmayalım, yapmamak mümkün. Böyle yapmamış olan ülkeler de varmış. Dönüp baktığımızda bir şeyler öğreniyoruz” dedi.
Politikaların birbirini tamamlayarak, uyumlu bir şekilde hareket etmesi gerektiğini de söyleyen Gürkaynak, maliye politikasının kötü işlemeye devam etmesi halinde merkez bankası bağımsızlığının sağlanmasının tek başına kötü sonuçları engellemeye yetmeyeceğinden bahsetti.
Ülkemizde değişimin genellikle teknoloji ile özdeşleştiğini fakat büyümenin sağlanması için bundan çok daha fazla yöntemin olduğunun altını çizen Gürkaynak, kadınların istihdama katılım oranının artırılması, eğitimin iyileştirilmesi gibi uygulamaların büyük faydasının görüleceğini ifade etti.





