Haftanın En Çok Okunanları
Spektrum
Haftanın Öne Çıkanları
Taze Taze
Aposto Radyo
Aposto Üyelik
Kapanış

📬Editörün Seçkisi ile tanışın

Aposto Digest'in yenilenen ismi Editörün seçkisi. Yoğun bir haftanın ardından öne çıkan yazılar, röportajlar ve podcastler.
📬Editörün Seçkisi ile tanışın

25 Şubat Pazar gününden herkese günaydın. 

Yılın ikinci ayını arkamızda bırakmak üzereyiz. Her gün yeni bir gelişmenin yaşandığı, her gelişmenin etrafında örülen kriz havasının da etkisiyle bir öncekini silip önüne geçtiği, haberlerin sürekli bir rekabetin içinde hayatımıza girdiği bir dünyada, günler çok uzun; aylar ve yıllar çok kısa sürüyor gibi hissediyoruz. 

Daha dün politika yayınımız Spektrum'da Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin üzerinden geçen 2 yılın bir muhasebesini yaptık. Bir dönüm noktasında, bir anlığına durup, her biri birbirinin üzerine eklene eklene kocaman, karman çorman bir yığına dönüşmüş gündelik olayları salim kafayla düzenleme, her birini yerli yerine yerleştirme fırsatını kendimize verdiğimizde, buna ne kadar ihtiyaç duyduğumuzu da yeniden hatırlıyoruz. Dünyanın sürekli patlak veren yeni bir son dakika krizinden ibaret olmadığını, bütün bunlardan anlamlı bir sonuca varmak için serinkanlı bir bakışa, zamana, emeğe ve uzmanlığa ihtiyacımız olduğunu fark ediyoruz. 

Aposto'yu da bu ihtiyaca çözüm olacak şekilde geliştirmeye devam ediyoruz. Bültenlerimizi tek tek yeniden düzenlerken de aklımızda yalnızca bu sorular var: "Sabah uyandığımızda ilk olarak ne duymaya ihtiyacımız oluyor?", "Dünyayı anlamak için hangi haberler kritik, hangilerini bugünden yarına geçerken omzumuza yük etmesek de olur?", "Hangi konu yalnızca iki satırda anlaşılabilir, hangisine dünden bugüne geniş bir perspektifle bakmak gerekir?" "Hangi sorular henüz sorulmadı?" ve çok daha fazlası... 

Bunları sorarken siyasetten teknolojiye, hukuktan ekonomiye, yemekten kültür-sanata pek çok alandan, her geçen gün genişleyen bir yazar kadrosunun desteğini de arkamızda hissetmek bize ilham veriyor. Umuyoruz Aposto'yu takip ederken size de aynı şekilde hissettirmeyi başarabiliyoruzdur.

Aposto'da geçen hafta neler olup bitti, toplu olarak bakıp her zaman bize görüşlerinizi bildirebilirsiniz.

Şimdiden iyi haftalar.

 

Spektrum

Bu hafta politika yayınımız Spektrum’da birtakım değişiklikler oldu. Daha önce haftada tek bir bülten olarak dünya ve Türkiye siyasetine kuşbakışı bir perspektiften bakan Spektrum artık Türkiye, Dünya ve Mercek olmak üzere üç ayrı bülten olarak yayın hayatına devam ediyor. 

Aposto üyelerine özel olarak hazırlayıp ulaştıracağımız Spektrum Mercek, bundan böyle her Pazartesi, gündemdeki bir konuyu uzmanlarıyla etraflıca tartışacak, değerlendirmeleri biraraya getirerek derinlemesine bir bakış sunacak.  

Her salı, Spektrum Dünya ile gelen kutunuzda Avrupa, ABD, Ortadoğu, Kafkasya, Afrika, Latin Amerika, Asya'dan gözünüzden kaçmış olabilecek haberlerin bir özetini alacak; dünyaya çok daha geniş bir perspektiften bakma imkanını ve ufuk açacak okumaları bulacaksınız.

Her perşembe, Spektrum Türkiye ile gelen kutunuzdan meclis gündemine, rapor ve anketlere, yasa ve mevzuatlara dair Türkiye’den öne çıkan politik gelişmelere ulaşabiliceksiniz. 

Daha dinamik, daha akıcı ve daha kapsamlı bir politika bülteni oluşturmak amacıyla çalışmayı sürdürüyoruz. Buradan ücretsiz olarak kaydolabilirsiniz.

Haftanın Öne Çıkanları

Haftanın Öne Çıkanları kanalında editörlerimizin bu haftaki seçkisini sizlerle paylaşıyoruz.

Yerel ve uluslararası politika gündemini yakalamak için başucu kaynağı bültenimiz Spektrum'da bu hafta:

Seçim kampanyaları neden bu kadar renksiz?

Son 20 yılda siyasi kültürün sertleşmesi ve ülkenin sorunlarının giderek kemikleşmesi, kampanya süreçlerini de etkiledi. Renksiz, kaba ve parlak fikirlerden uzak kampanyalarla ilerleyen bir siyasi yarış izliyoruz. Peki nasıl olabilirdi, nasıl olmalıydı?

Yazı: Utku Başar

Seçimlere çok az bir süre kalmış olmasına rağmen Türkiye genelinde kampanya süreci oldukça heyecansız geçiyor. Bunun bir nedeni adayların çok geç belirlenmiş olmasıysa diğer bir nedeni, muhalefet ve iktidarın sürekli olarak kendilerine has sorunlarla boğuşması.

Muhalefet partileri, 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde iktidarı mağlup etmeyi, ülke için bir ölüm-kalım savaşı olarak tanımlamıştı. Ancak seçimlerin sonundaki başarısızlık, seçmende partilerden kopuş olarak tezahür etti ve ciddi psikolojik etkilerle birlikte aday belirleme süreçlerinde yine kendi seçmenlerinin “beceriksizlik” olarak nitelediği bir kaosa dönüştü.


Devamını Oku


Türkiye’den ve dünyadan en önemli teknoloji, inovasyon, girişimcilik ve bilim haberlerini sunan Quando'da bu hafta:

Yazan ve yöneten Sora: Sonsuzluğun kodları

Biz insanlar, halen DALL-E ve ChatGPT'nin iç işleyişini tam olarak idrak edemiyoruz. Ancak en azından bu ürünlerin kabiliyetlerini kendimiz test edebiliyoruz. Sora ise henüz OpenAI tarafından onaylanan bir avuç seçkin kişi dışında kimsenin denemesi için açık değil.

Yazı: Çiğdem Öztabak

Zihinlerimizin sınırlarını zorlayan yapay zeka teknolojisi, her geçen gün düşüncelerimizi doğrudan harekete dökmeye bir adım daha yaklaşıyor. Ağzınızdan çıkan her kelimenin bir anda canlandığını ve sizin yarattığınız dünyalarda nefes almaya başladığını hayal edin. Yakın gelecekte kodların ekranlardan çıkıp, gözümüzün gördüğü gerçekliğe ulaşma ihtimali gerçekten çılgınca.

En değerli ve aynı zamanda da en tartışmalı yapay zeka şirketi OpenAI, geçen hafta duyurduğu Sora ile bu ihtimale bizi biraz daha yaklaştırdı. Bu video üretme makinesi, hakkındaki onca bilinmeze rağmen, ilk örnekleriyle bile “devrimci” sıfatını sonuna kadar hak etti. 


Devamını Oku


Doğadan yemeğe, edebiyattan ekonomiye okuma ve dinleme notlarını sizlerle buluşturan yayınımız Zappa Zamanlar'da bu hafta:

Super bowl, bir Amerikan klasiği ve klişesi

Ana spor dalları giderek ve geri dönülemez bir şekilde büyük paranın kaynağı ve hedefi hâline geliyor.

Yazı: Biray Kolluoğlu, Evren M. Dinçer, Zafer Yenal

11 Şubat Pazar günü Kansas City Chiefs ile San Francisco 49ers arasında oynanan Amerikan futbol sezonunun Super Bowl adı verilen final maçı, 123 milyonun üzerinde izleyici çekerek Amerikan televizyon tarihinin en çok izlenen yayını oldu. 190 ülkede ve 25 dilde naklen yayınlanan maç, çok daha geniş ve küresel bir kitleye hitap etti. Bu maçtan yola çıkarak sporun ekonomisine, kültürel anlamlarına ve küreselleşme çabalarına odaklanacağız bu yazıda. Ama önce bu devasa seyirci kitlesini toplayan maçı biraz konuşalım.

Oyun kurucusu süper star Patrick Mahomes liderliğindeki Chiefs, uzun süredir yapılamayan bir şeyi başararak üst üste ikinci, son beş yılda ise toplamda üçüncü zaferini elde etti. Çokça eleştirilen, sık sık ciddi oyuncu sakatlıklarının yaşandığı ve ortalama oyuncu kariyerinin dört yıl olduğu bir sporda bu türden bir “başarı” çok nadir. 


Devamını Oku


Taze Taze

Taze Taze kanalında Aposto’nun en yeni yazarlarından bir seçki var.

Ekoloji ve ekonomi yazarı Pelin Cengiz bu hafta politika yayınımız Spektrum'da "Mercimek mi, altın mı?" sorusu hakkında yazdı.

Serbest Kürsü: Türkiye neden mercimek yerine altını seçti?

Mercimek mi altın mı ikileminde Türkiye mercimeği tercih etseydi ne Anadolu coğrafyasının zehirlenmesine göz yumacaktı ne de mercimek üretimindeki avantajını kaybedip Kanada’dan mercimek ithal eder hâle gelecekti.

22 yıllık iktidarı süresince AK Parti'nin planlı, programlı, taraflarla istişare edilmiş, sürdürülebilir bir çevre koruma planı olmadı. Eylem planları genellikle kağıt üzerinde kaldı. Doğal alanlarda, korunan alanlarda, SİT bölgelerinde koruma/kullanma dengesinin ibresi hep kullanımdan yana çevrildi. Benimsenen kalkınmacı ve büyümeci ekonomi politikalarının sonucunda inşaat, altyapı ve enerjiden oluşan üçlü sacayağı üzerinde yükselen uygulamalar, beraberinde yoğun, sistematik bir ekokırım silsilesini getirdi.

Anayasa’nın 56. maddesi, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir" diyor. Yani bu madde, çevreyi koruma ödevi yüklediği gibi, bunu bir insan hakkı olarak da ele alıyor. Ancak, son yıllarda bu hakkın hem emekçiler hem de yaşam alanlarının korunması yönünden tekrar tekrar ihlal edildiğini görmeye devam ediyoruz. 


Devamını Oku


Nitelikli kahveyi keşfetmek, inceliklerini öğrenmek ve bildiklerimi paylaşmak için yola çıkan Caner Çapay, bu hafta kahvenin tat sorunlarını yemek yayınımız apéro'da mercek altına aldı. 

Kahvedeki tat sorunlarını anlama ve düzeltme rehberi

Önümüzde iki adım var: İlkinde çekirdek ve su, kahveyi nasıl oluşturuyor sorusunu yanıtlıyoruz. Ardından elimizdeki kahveyi nasıl iyileştirebileceğimizi madde madde inceliyoruz.

Size heyecan veren bir kahve satın alıp eve geliyorsunuz. Paketi açıyorsunuz, filtre kahve makinesinde veya manuel bir demlemeyle kahvenizi hazırlıyorsunuz. Ama o da ne? Paketin üzerinde yazan tatlardan eser yok. Ya bomboş hissettiriyor ya da acı bir su tadında. Demek ki bir yerlerde yanlışlık var ve bunu düzeltmek gerekiyor diye düşünüyorsunuz. Bugün önce çekirdek ve su, kahveyi nasıl oluşturuyor sorusunu yanıtlayacak, ardından elde ettiğimiz kahvede bizi hoşnut etmeyen tada göre nasıl bir düzeltme yapmamız gerektiği kısmını anlayacağız. 

İlk adımda elinizdeki kahveyi en leziz hâle getirme sürecinin temel taşlarından demleme sürecini anlamak önemli. Filtre kahve iki şekilde demlenir: Süzme (percolation) ve su içinde bekletme (immersion). Bu iki yöntemin birlikte kullanıldığı, basınç uygulanan (aeropress gibi) veya bir ısı kaynağı kullanılan (sifon gibi) demleme yöntemleri de var ancak bu ikisi en sık karşılaştıklarımız. Temelinde tüm yöntemlerin amacı, öğütülerek yüzey alanı artan kahveyi sıcak suyla temas ettirerek çekirdeğin potansiyelini suya geçirmek. 


Devamını Oku


Döngüsel ekonomi yazarı Tunç Karabayer, bu hafta sistemin içinde düşünme yoluyla döngüsel ekonomiye geçiş sürecini çevre ve iklim yayınımız Angst’ta inceledi.

Sistem içinde düşünme ve döngüsel ekonomiye geçiş

Döngüsel ekonomiyi, sürdürülebilirliğin talihsiz kaderinden korumak için ne yapmamız gerekiyor? Sistem düşüncesiyle döngüsel ekonominin kesişiminden yola çıkan bir yanıt bulma çabası...

İklim krizi başta olmak üzere, küresel problemlerin çözümünde, belirli zaman aralıklarıyla yeni konseptler ve bakış açılarıyla çalışmalar yürütüldüğünü fark etmiş olabilirsiniz. Sürdürülebilirlik çalışmaları adı altında başlayan süreç, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG) ile somut bir hâl aldı. Zaman ilerledikçe özellikle devletler ve özel sektör, SDG’leri tüm çalışmaların odağına aldı fakat aslında çoğu hedefin altının doldurulmadığı yeni yeni fark edilmeye başlandı. Atılan her adımı, ilgili olabilecek bir hedefle bağdaştırmaya çalışmakla başlayan süreç, özellikle şirketlerin zaman içinde yeşil aklama (green washing) süreçlerine hızlı bir geçiş yapmalarına kapı açtı.

Bugün geldiğimiz noktada, özellikle sürdürülebilirlik çalışmalarında, görece doğru adımlar atmaya çalışan şirketlerin SDG'lerden yavaş yavaş uzaklaştığını görmek mümkün. Fakat bu durumun en temel sebebi SDG'lerin yeterince kapsayıcı olmaması değil.


Devamını Oku


Yemek, kültür ve şehir yazarı Paul Benjamin Osterlund, bu hafta Diyarbakır - Mardin hattındaki şarap kültürüne dair edindiği deneyimleri yemek yayınımız  apéro'da anlattı.

Diyarbakır - Mardin hattında: Asma, su, toprak ve tarih

Güneydoğu Anadolu'nun inatçı şarap üreticileri için şarap, bir hobiden ya da geçim kaynağından çok daha fazlası; kültür, toprak, geçmiş ve gelecek.

Türkiye'nin Güneydoğu Bölgesi'ndeki Diyarbakır, verimli topraklara sahip. Dicle Nehri şehrin doğusundan kıvrılarak güneye doğru 11. yüzyıldan kalma On Kemerli Köprü'nün altından akarken şehrin tarihî kalbi kabul edilen Sur ilçesi, bazalttan yapılmış kale duvarlarıyla çevrili.

Diyarbakır, 6 Şubat'ta cumhuriyet tarihinin en ölümcül felaketi olan depremlerin vurduğu Türkiye'nin 10 ilinden biri. Hayatını kaybedenlerin sayısının 50 bini aştığı bu afette çok sayıda binanın çökmesine ve en az 407 kişinin hayatını kaybetmesine rağmen Diyarbakır'ın durumu, diğer illere kıyasla nispeten daha iyiydi. Ancak sarsıntıların ardından kent nüfusunun büyük bir kısmı artçı deprem korkusuyla kırsal bölgelere doğru göç etti.

Sur'un güney ucunda, surların hemen içinde, ilçenin işlek bir caddesindeyiz. "Yek Boçik" adıyla açılan ancak menüsünü genişletip rezervasyona dayalı bir konsepte taşınmasıyla ismini de "Ameditane" olarak değiştiren bir restoranı ziyaret ediyoruz. Sade ahşap mobilyalar, seramik tencereler ve zarif el yapımı aydınlatma armatürleriyle sade ama akıllıca dekore edilmiş dört masalı bir mekan.


Devamını Oku


Aposto Radyo

Aposto Radyo kanalında bu haftanın önce çıkan podcastlerinden derlemeler yer alıyor. 

Bir dakikadan fazlası: Davos 2024

Davos 2024 özel bölümünde bu bölümünde Aposto COO’su Sinem Uğurdağ  ve Light Eagle kurucusu Onur Eren, Davos’taki deneyimleri hakkında konuşuyorlar. Yapay zekanın Davos’u fethi ve bu süreçte güç dengelerini nasıl değiştirdiği üzerine tartışıyorlar. Davos’taki şirket evlerinin dinamikleri ve Dünya Ekonomik Forumu’nun 2024 buluşmasında konuşulanların geleceği nasıl şekillendirebileceği de inceledikleri diğer konular.


Savaşın ikinci yılında: Ukrayna savaşı nereye gidiyor? | Konuk: Kerim Has

İlkim Emirler, Ukrayna-Rusya savaşında iki yılda yaşananları Rusya Uzmanı Kerim Has ile konuşuyor; savaşın geleceğini ve dünyaya etkilerini tartışıyor.


Mercek #12: İkinci yıl dönümünde Ukrayna-Rusya Savaşı'nın etkileri

24 Şubat 2024 günü Ukrayna ve Rusya arasındaki savaş ikinci yılını doldurdu. Birçok kişi tarafından ya Rusya ya da Ukrayna lehine kısa sürede biteceği düşünülen savaş bugün sonlanmaktan çok uzak. Mercek'in bu bölümünde Aposto'nun politika editörü İlkim Emirler, Rusya-Ukrayna savaşının ikinci yılında savaşın gidişatını konuşuyor; savaşın dünyayı ekonomik ve politik olarak nasıl şekillendirdiğini incelerken önümüzdeki dönemin olası senaryolarına odaklanıyor.


Aposto Üyelik

Aposto Üyelik kanalında her hafta, Aposto üyelerine özel makalelerden bir derleme sunuyoruz.

Finans dünyasındaki en önemli gelişmeleri, yurt içi ve yurt dışı piyasaların güncel durumunu ve makroekonomik meseleleri işleyen yeni nesil ekonomi bültenimiz Exante'de bu hafta:

Çin neden durgunlaşıyor?

Sadece on yıl önce pek çok gözlemci Çin'de özel işletmelerin kısa sürede gelişebileceğini düşünüyordu. Ancak bu umut yerle yeksan oldu ve rejim, ideoloji odaklı yaklaşımını terk etmek ile uzun süreli düşük ekonomik performans dönemini kabullenmek arasında bir seçim yapmak zorunda kaldı.

Yazı: Catherine Tai ve Renee Luo

Çin'in ekonomik faaliyeti boğan sıfır-COVID önlemlerini gevşetmesinin üzerinden tam bir yıl geçti, ancak ülke henüz politika yapıcıların ve uzmanların beklediği toparlanmayı yaşayamadı. Bunun yerine, geçen yılın ekonomik göstergeleri cesaret kırıcı bir tablo çizdi.

Devasa gayrimenkul geliştiricisi Evergrande'nin 2021'deki çöküşünün etkileri henüz sona ermiş değil ve sektör, hükümetin Guangzhou ve Şangay gibi şehirlerde satın alma kısıtlamalarını gevşetmesine rağmen zorlanmaya devam ediyor. Çin'in mali sağlığı da yerel yönetim borçlarının çığ gibi büyümesi nedeniyle zarar gördü ve Moody's'in Aralık ayında ülkenin kredi notu görünümünü düşürmesine neden oldu. Çin tüketici fiyat endeksi de 2023'ün son çeyreğinde düşmeye devam ederek iç talep yetersizliğine işaret etti.


Devamını Oku


Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notlarını derleyen bültenimiz Duende'de bu hafta:

2000'lerin indie sleaze'i Z kuşağıyla geri geliyor

Önce TikTok, ardından film müzikleri ve nihayet bu yılın belli başlı festivallerinin line up’ları… 2000’ler indie sahnesinin eski moda kabul edilen isimleri, uzun süren sessizliklerini bir bir bozuyorlar. Artık resmen söyleyebiliriz ki nostaljinin giderek güçlendiği müzik sahnesinde indie sleaze, yeniden hayatımızın bir parçası.

Yazı: Eda Solmaz

2000’li yılların başında indie müzik, büyük bir patlama yaşadı ve türün en iyi örnekleri bu dönemde yayınlandı. İnternetin artık çoğu eve girebildiği bu dönemde müzik de bağımsızlığını kazanıyordu. MySpace popüler olmuş, internetten şarkı indirilmeye başlanmış ve sanatçılar popüler akımların içinde yer almadan da kendi seslerini duyurmanın bir yolunu bulmuştu. 

Indie, 90’ların grunge’ı, 80’lerin garage rock’ı ve elektronik müziğini de içinde barındırıyordu. Türkiye gece hayatı ve müzik sahnesi de o dönem bu altkültürden fazlasıyla etkilendi. Festival line up’larının başında indie müzisyenlerin yer aldığı, gece hayatı kültürünü de şekillendiren bu tür, popülerliğini 2010’ların ortalarında yavaştan kaybetmeye başladı. O dönemin önemli gruplarından bazıları ya sessizliğe gömüldü ya üretimlerine ara vermeyi tercih etti ya da ara sıra çok da popüler olmayan yeni şarkılarını yayınladı.


Devamını Oku


Kapanış

Sonlara doğru yaklaşırken sizlerle apéro'dan bir hafta sonu tarifi paylaşmak istiyoruz. Ispanaklı ve keçi peynirli börek tarifindeki gizli malzemeyi merak edenler için el açması börek tarifi. Denedikten sonra yorumlarınızı [email protected] üzerinden bizlerle paylaşmayı ihmal etmeyin.

Bu sayıyı e-posta olarak aldıysanız, Aposto'nun mobil uygulaması ve web uygulamasınıda kullanabileceğinizi hatırlatmak isteriz.

Önümüzdeki hafta görüşmek üzere.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Editörün Seçkisi

Editörün Seçkisi

Aposto'da öne çıkan çıkan yayınlar ve içerik derlemeleri.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir