Günaydın! Ağaçlar yapraklarını döktü, sonbaharın sesi var desek yalan olmaz. Sararan yaprakların hışırtısına eşlik eden yalancı güneşin hafif sıcaklığını da hissedebiliyorsan, bu pazar tadından yenmez. E bir de Geleceğe Dönüş faktörü var.
Yaşadığımız gezegenin sunduklarına bu kadar aşıkken, onu kurtarmak için kaç yılımızın kaldığını merak ediyoruz. Ve tüm bu düşünceler nabzımızı yükseltiyor. Eyvah, iklim krizi bizi öldürecek mi?
Bültenimizin içeriğinden karma bir kesit sunarken, hem seni hem de kendimizi iyi olduğumuza ikna etmek isteriz. O zaman çalsın bir Feeling Good, fakat Muse enerjisiyle.
Bilginin kümülatif olduğu ve bugüne gelene kadar deneyimler ile şekil değiştirdiği bir gerçek. Bizden önce gelenlerin yaşadıklarından ilham alarak kendi hikayemizi yazıyoruz. Söz konusu bilgi ve deneyim paylaşımı -ki Gelecek Burada’nın mottosudur- her zaman bize iyi gelen bir olgu mu? Yoksa bazen birbirini takip eden koyunlar misali toplu bir histeriye sürüklenebiliyor muyuz?
Kendi deneyimlerimden yola çıkmam gerekirse geçtiğimiz 3 hafta içerisinde 3 defa panik atak geçirdim. Her ne kadar hastalığımın uzun bir temeli olsa da, beni son tetikleyen sürekli belirtilerimi internet üzerinden araştırmam oldu. Başım ağrıyor ve kollarım uyuşuyor. Acaba beyin kanaması mı geçiriyorum? Kalbim çarpıyor ve göğsümde yanma hissediyorum. Belirtilere baktım, kesin kalp krizi.
Ekşi Sözlük’te insanların deneyimlerini ve sayısız hastane sayfasından elde ettiğim belirtileri bir algoritma edasıyla analiz ederek son dönemde 3-4 kez öldüğüme kanaat getirdim. Ancak gördüğün üzere, henüz ölmedim ve buradayım. Beni mecazen öldüren ve bana ataklar geçiren vücudumdaki değişimler değil, benim bilinçsizce sağdan soldan okuduklarımı yanlış yorumlamamdı.
"Galiba deliriyorum”
Elbette beni hasta eden yalnızca internet kullanımım değildi. Yaptığım iş gereği interneti nasıl kullanmam gerektiğini ve doğru bilgiyi nasıl elde edebileceğimi az çok biliyorum. Ancak son dönemde hastalık deneyimi paylaşımının TikTok gibi platformlarda yayılması, gençlerin kendi kendine teşhis koymasına yol açıyor. Kendini yanlış etiketlemelerle toplumdan izole eden gençler hem yalnızlık hem de profesyonel yardımdan uzak kalmanın zorluğuyla yüzleşiyor.
Pandemi birinci yılını doldururken, bir lise öğrencisi olan Kianna sosyal izolasyonu giderek daha fazla hissediyordu. Yatak odasında tek başına oturarak geçirdiği saatler düşünmek için oldukça elverişli zamanlardı. Bu anları bazen bir inziva gibi değerlendirirken, zaman geçtikçe kendi görünüşünü eleştirmeye başladığını fark etti.
“Gün içinde saatlerce TikTok'ta olduğumu hatırlıyorum. İşte tam da o zaman özgüvenim azalmaya başladı."
Uzaktan eğitim nedeniyle 10. sınıf dersleri sanal ortamda gerçekleştiriliyordu. Bu nedenle arkadaşlarıyla konuşma alışkanlığı yerini mesajlaşmaya bırakmıştı. Sosyal izolasyonun yarattığı kaygı; baş ağrılarını, kötü uyku düzenini ve vücudunun dışında yaşamanın getirdiği tuhaf hissi besledi. Ardından TikTok'ta, insanların bedenleri ve düşüncelerinden koparak neredeyse bir rüyadaymış gibi kendilerini kopuk hissetmelerine neden olabilecek bir tür dissosiyatif durum olan duyarsızlaşma bozukluğu hakkında videolar izlemeye başladı.
Anında teşhisi koydu: "Bende bu var." Ancak ‘keşfettiği’ akıl hastalığı, arkadaşları veya ailesiyle tartışacağı türden bir şey değildi. Kendi keşfinden kimseye bahsetmedi. Kafasında öyle bir şey vardı ki kendinde bir sorun olduğundan kesinlikle emindi.
TikTok’un kolay sindirilebilir içerikler sunması, her alandan insanın formatı kendi sınırlarında değerlendirmeye başlamasına neden oldu. Zihinsel sağlık ile ilgili tartışmaların artışı da tam bu zamana denk geliyor diyebiliriz. Çeşitli testler, yönlendirici tanılar ve öz değerlendirme videoları denk gelen herkesi kendini tartmaya zorluyor. Bakalım 10 üzerinden kaç kaygılısın? Bipolar bozukluğa yatkınlığın nedir? Öfkeni dizginleyemiyorsan, belki de sinir hastasısındır. Sanırım doktorların okuduğu yılların ve uzmanlık için çürüttüğü dirseklerin herhangi bir hükmü kalmadı.
Filtreden geçmeyen kaynakların bolluğu belki de temelde akıl hastalıklarıyla ilgili damgalanmayı azaltmayı hedefliyordu. Bazı durumlarda, bu bilgiler ihtiyacı olan herkesi yardım almaya yönlendirebilir. Ancak aynı zamanda insanların kendilerini yanlış etiketlemelerine, profesyonel bir değerlendirmeden kaçınmalarına veya bilinçsizce etkisiz veya uygun olmayan tedavileri benimsemelerine de neden olabilir. Görünen o ki oklar amaçlananın tersine döndü ve insanlar (özellikle de gençler) kendilerini etiketlemek için büyük bir yarışa girdiler.
İlk panik atağım sonrası normalden uzun süren bir artık his dönemi yaşadım. Şikayetlerim yukarıda Kianna’nın söylediklerine çok benziyordu ve aynı şekilde ben de duyarsızlaşma bozukluğu yaşadığıma ikna oldum. İnternette bu sorunu yaşayanların deneyimlerini okudum, hangi tedavilere yönelmem gerektiğine karar verdim ve belki de hayatım boyunca bununla yaşamam gerektiğini bile kabullendim. Ancak profesyonel bir destek almaya karar verdiğimde aslında bununla hiç ilgisi olmadığını hatta bunu düşünerek panik atağımın bir sonraki aşamasını beslediğimi öğrendim. Artık belirtilerim bir haftanın sonunda geçmişti ve doktora gitmeseydim çok daha ağır ataklar geçirebilir ve her gecemi acilde sonlandırabilirdim.
“Yanlış teşhis koymak inanılmaz derecede kolay”
Bu başlığı Amerikan Psikoloji Derneği'nin baş yetkilisi Mitch Prinstein’in açıklamalarından seçtim.
"Yanlış teşhis koymak inanılmaz derecede kolay. Bir yetişkinin depresyonuna benzeyen semptomlarınız olabilir, ancak bir çocuk veya ergenseniz belirtiler tamamen farklı bir anlama gelebilir. Belirli semptomların farkında olmak da hastalar için zor olabilir. Bu nedenle tüm belirtiler aynı anda ve gerçekten objektif bir tarafça gözlemlenmeli.”
Yaklaşık dört yıldır TikTok kullanıcısı olan 16 yaşındaki Ronan Cosgrove, bazı yaşıtları arasında bir akıl sağlığı bozukluğu ile özdeşleşmenin moda haline geldiğini söylüyor. Ronan’a göre bazı mental bozukluklar, arkadaşlarının iyileştirmek istediği bir şeyden ziyade bir kişilik özelliği olarak kabul ettiği konumda yer alıyordu.
Dr. Prinstein’a göre bunun en büyük sebebi günümüz çocuklarının dahil olacakları bir topluluğa daha şiddetle ihtiyaç duyması. Yeni nesil benzer düşünen insanları bulmanın bir yolu olarak zihinsel sağlık semptomlarıyla mevcut mücadelelerini kullanıyor. Bu durum bazen bir destek grubuna dönüşebilirken, bazen de semptomların bir gurur rozeti veya kişiliğini ifade etmek için kısa bir kaçış olarak kullanıldığı durumlara yol açabiliyor. Herkes DEHB’li, herkes OKB’li ve hepimiz aynı topluluğun benzer üyeleriyiz.
Sanırım giderek cehalet mutluluktur dedikleri noktaya doğru ilerliyoruz. Başımın neden ağrıdığını, ensemin neden yandığını bilmek istemiyorum. Sadece insan olduğumu, insan olduğum için hasta olabileceğimi ve profesyonel destek almanın en doğru yol olduğunu biliyorum. Kendimi internetten ve sosyal medyadan izole edeceğim yeni bir gelecek ideali, çarpıntımı artırır mı acaba?
🌿 Onlarca yıldır iklim felaketinin olası etkileri üzerine konuşuyoruz. Peki bulunduğumuz noktada elimizde kaç on yıl kaldı?
BM'nin yıllık iklim değişikliği zirvelerinin en sonuncusu olan COP27 konferansına hazırlanırken yazılan bir makale, insan uygarlığını adım adım gittiği korkunç yıkıma karşı uyarıyor.
Geçen sene Glasgow görüşmelerinden önce uzmanlar, bu yüzyılda küresel ısınmayı 1.5℃ ile sınırlamak için dünyanın son şansı olduğu konusunda uyarmıştı. Aradan geçen bir senenin ardından, geçtiğimiz hafta yayınlanan bir BM raporu hiç de iç açıcı olmayan sonuçlar ortaya koydu. Rapora göre tüm uluslar önümüzdeki on yılda iklim hedeflerine ulaşsa bile, gezegen yine de 2,5 derecelik bir felaketle ısınacak.
Peki fosil yakıt endüstrisinin siyasi ayağı hamle yapmakta neden bu kadar gecikiyor? Jimmy Carter'dan Trump'a sürdürülebilir bir dünya hayalinin iki yüzlülüğünü buradan okuyabilirsin.
🤖 Biz yapay zekâya yapamazsın demedik, kendisi yapamadı...
E öyle insanlığın binlerce yıllık deneyimini çat diye uygulamaya koymak basit değil. Bir New York Times mutfak yazarı ve lezzet testçilerinden oluşan bir ekip yapay zekâ tarafından oluşturulan bir Şükran Günü menüsünü değerlendirdi.
Yazarın girdiği verilere göre GPT-3 ile oluşturulan tarifler, DALL-E aracılığıyla tahmini olarak görselleştirildi. Sonuç? Kağıtta mantıklı görünse de, henüz damak tadımızla uyuşmuyor. Sanırız ki değerlendiren ekibin ortak cümlesi her şeyi açıklıyor: "Yemeklerin arkasında ruh yok."
Yapay zekânın menüsünün detaylı halini ve mutfak maceralarını merak ediyorsan tıkla!
🤯 E Adnan Abi öldün sen silahı ver ben devam edeyim. Adnan Abi?
Aradığınız Adnan Abi'ye şu anda ulaşılamıyor. Palmer Luckey, cinayetten kaç sene yargılanır acaba?
Tüm iddialar Oculus'un kurucusu Luckey'in paylaştığı bir blog yazısına dayanıyor. NerveGear ismi verilen başlık yüzde 50 oranında tamamlandı. Kullanıcı avatarının oyunda ölmesi durumunda “patlayıcı şarj modülleri” devreye giriyor. Ekran belirli bir frekansta kırmızı renkte yanıp söndüğünde, oyun tasarımcılarının oyuna uygulamak zorunda kalacağı patlayıcılar kullanıcıyı öldürmek için tetiklenecek. Yani anlayacağın, VR oyunda ölenler gerçek hayatta da ölecek.
Gerçek hayatın tüm dinamiklerini sanal dünyaya taşımak istediğimizden tam olarak emin değiliz. Başka bir evrende en güzel halimizle olmayı tercih ederiz sanırım, ansızın ölmeyi değil...
🎼 Ben bir zeytin ağacıyım, Geleceğe Dönüş'ün yeni sayısında...
Seven sevdiğine belgeli onaylı bir yıldız alamasa da, NFT zeytin ağacı alsın. Kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir...
2018 yılında bir kadın girişimci Çerağ Bilgin Üzden ile eşi Özgür Üzden tarafından kurulan şirket, esasında bir zeytinyağı üreticisi. Ancak yenilikleri kesinlikle pas geçmiyorlar ve yeni vizyonları doğrultusunda üretim komplekslerinin bahçesinde yer alacak 50 adet ağacı NFT olarak piyasaya sundular. NFT teknolojisinin gerçek hayatta kullanımı açısından çok değerli bir örnek teşkil ettiğini söyleyebiliriz.
Orfion NFTree isimli koleksiyondaki, 1000 dolar değerindeki herhangi bir NFT’yi satın alan kullanıcılar, Ayvalık’taki zeytinyağı ağacının sahibi oluyor ve birçok ayrıcalıktan faydalanıyor:
- NFT’nin temsil ettiği ağaçtan toplanacak zeytin ve zeytinyağı ürünlerinin tamamı ücretsiz olarak gönderilecek
- İşletmede yapılacak tadım atölyesi, hasat şenliği gibi özel etkinliklere davetiye verilecek
- İşletmeden yapılacak diğer alışverişlerde ise indirim uygulanacak
Zeytini dalından ye, zeytin ağacının NFT'sinden faydalan... Özgür Üzden ile yaptığımız eğlenceli söyleşi, yıkıcı teknolojilerin zeytinliklere nasıl indiğine ışık tutuyor.
Bir haftayı daha devirdik! Hem hafta tatilini hem de Geleceğe Dönüş'ü iple çektiğin bir sonraki pazar günü görüşmek üzere.
⚡️ Bu hafta Bruce Wills izlediğimiz bir hafta oldu. Hemen keyfimizi seninle paylaşmaya geldik. M. Night Shyamalan'ın üçlemesinin ilk filmi olan Unbreakable, ağzıyla tır çekse şaşırmayacağımız bir adamın, bir çizgi roman koleksiyoneri ile karşılaşmasını anlatıyor. Daha sonra serinin diğer filmleri olan Split ve Glass'ı izlemeni de şiddetle öneririz, serinin şiddet seviyesi de epey yüksek... Çiçek gibi bülten finali oldu, bir taşla üç film!
