İklim Sözlüğü
Yeşil Köşe
İklim Masası
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Köşe Bucak Dünya
Yuvayı Kurtarma Sanatı
Gelecek Bizim Elimizde
Yuvam Dünyalılar N'apıyor?

57: Hatırlatma: Gelecek Bizim Elimizde

Hızlı Moda, Sıfır Atık Yaşam, Su Ayak İzi
Mart - BMW - Dünyahali
BMW ile birlikte

Dünyahali, Yuvam Dünya ve Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Araştırma Merkezi iş birliğinde, BMWi’nin desteğiyle yayınlanmaktadır. BMWi sürdürülebilir mobilite için kapsamlı çözümler sunar .

Daha fazlasını öğren →

Allen Gomes

Allen Gomes

meltemacaryücesoy

Dünyahali

meltemacaryücesoy

Dünyahali'nden herkese merhaba.

Keyifli okumalar!

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

İklim Sözlüğü

Su Ayak İzi

Doğrudan ve dolaylı yoldan tülettiğimiz toplam tatlı su kullanımımızın göstergesidir. Su ayak izi; mavi, yeşil ve gri su ayak izi olarak üç farklı şekilde hesaplanıp değerlendirilir. Kullandığımız, giydiğimiz ve yediğimiz her ürünün üretimi su gerektirir.

Yeşil Köşe

Hızlı Moda

Aşırı tüketim, materyalizm üzerine kurulu bir kültürün sonucudur.

Hızlı Moda

Moda sektörü  bireylerin tercihlerinden belki de en hızlı şekilde etkilenen sektör. Hızlı moda ise tasarımdan mağazaya, ürünlerin hızlı üretim sürecine dayalı ve piyasanın ihtiyaçlarına anında cevap veren bir iş modelini ifade ediyor. Bu ürünlerin her biri hammaddesinden tedarik süreçlerine, üretiminden tasarımına sera gazı emisyonlarına neden olarak iklim krizine katkıda bulunuyor.

Tabii sorun sadece sera gazı emisyonları değil: Her ürünün olduğu gibi tekstil ürünlerinin de çok ciddi bir su ayak izi bulunuyor. Özellikle, tekstilin en temel hammaddelerinden biri olan pamuk, en çok su tüketen bitkilerden biri. Giyim endüstrisinin doğa üzerindeki etkileri sadece üretimle de sınırlı değil ne yazık ki: Ömrü hızla tükenen, zaten bu doğrultuda üretilen hızlı moda ürünlerinin önemli bir de atık sorunu yarattığını unutmamamız gerekiyor. Bu ürünlerin büyük bir kısmı, atık alanlarını, denizleri ve bazen de doğal yaşam alanlarını dolduruyor. Örneğin geçen ay haberini çokça gördüğümüz Şili’deki Atacama çölünü dolduran giysi atıkları, tüm dünyada büyük yankı uyandırdı. Hızlı moda sektörünün yarattığı karbon emisyonu, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa’nın toplam karbon emisyonuna eşit.

Kaynak: World Resources Institute

Küresel sıcaklık artışının birincil nedeni olan sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 10’unun moda sektörünün sorumluluğunda olduğu tahmin ediliyor. Hızlı moda akımının etkisini daha iyi anlamak için birkaç veriden bahsedersek:

  • Her hafta yeni ürünlerin sunulduğu ve yıl içinde ortalama 20 farklı koleksiyonun yapıldığı hazır giyim üretimi, ucuz stilleri halka sunmak için trend replikasyonunu ve düşük kalite malzemeleri kullanıyor.
  • Hızlı moda; çevreye verdiği zarar ile ekolojik bütünlüğü, adil olmayan ücret politikaları ve çalışma şartları ile de sosyal adaleti tehdit ediyor.
  • Hızlı moda aynı zamanda bir kadın hakları sorunu. Sektör orantısız şekilde kadınları güçsüzleştiriyor. Üretimi gerçekleştirenlerin yüzde 80’nin 18-24 yaşlar arası kadınlar olduğunu; bu kadınların ise çok uzun saatler boyunca uygunsuz ve tehlikeli koşullarda çalıştığını görüyoruz. Bangladeş, Hindistan, Pakistan gibi birçok ülkede üretimde sağlık koşullarının iyi olmadığını, kadınların toksik kimyasallara maruz kalarak solunum yolu hastalıkları, deri-eklem hastalıkları, kısırlık gibi sağlık sorunları yaşadığı gözleniyor. Birçok kadın çok düşük maaşlarla çalıştırılıyor. 2013’te Bangladeş’te Rana Plaza’da yaşananları unutmayalım.
  • Dünyada her yıl yaklaşık 80 milyar parça kıyafet üretiliyor ve yalnızca ABD yılda 10 milyon kilogram kıyafeti çöpe atıyor. 
  • McKinsey'nin "Fashion on Climate" adlı raporuna göre, moda sektörünün neden olduğu küresel emisyonlar, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık'ın yıllık emisyon toplamına denk. 
  • Bu emisyonların yüzde 70'i materyallerin üretimi için gereken kaynaklar, bu kaynakların elde edilme süreçleri ve işlenmelerine aitken yüzde 30'u pazara çıkış ve son kullanıma hazırlanma işlemlerinden geliyor. 
  • Araştırmalara göre, hızlı moda küresel su tüketiminin yüzde 20'sinden sorumlu.
  • 1 kilogram pamuk üretimi için 10.000 litre su harcanıyor. 
  • Her bir pamuklu tişört, 2700 litre su ve 2.1 kilogram karbon emisyonu anlamına geliyor.
  • Klasik bir jean, ortalama 69 km'lik bir otomobil sürüşü ile eş karbon ayak izine sahip.
  • Bir başka tekstil hammaddesi olan polyester üretimi için yılda ortalama 70 milyon varil petrol kullanıyor.

Bu kadar yoğun ve hızlı tükettiğimiz bu parçaların, ABD’de yapılan bir araştırmaya göre ne yazık ki yalnızca yüzde 14 civarı geri dönüştürülüyor. Ve durmaksızın bu emisyonlar tekrarlanıyor ve yine durmaksızın yeni atıklar üretiyoruz.

Hızlı moda tüketimi bir taraftan da feminist bir konu. Dünya’nın bir tarafında kadınlar çok ağır bedeller ödeyerek bu sektörde çalışır iken bir tarafta da tüketimin çoğunluğunu destekleyen yine kadınlar. ABD'de sürekli değişen trendleri takip eden ve hızlı moda tüketiminden yüzde 85 kadınlar sorumlu. Kendimizi belli kalıplardan, toplumsal baskıdan kurtarmanın, önyargıları yıkmanın zamanı. Bir ürün alırken etiketin üzerindeki rakamlardan fazlasını görme zamanı. 

Artan karbon emisyonu, su – hava kirliliği, oluşan çöp dağları,eşitsizlikler, olumsuz çalışma şartları. Hızlı modanın durumu ve insanlığa faturası bu…

Peki bunun alternatifi ne? Bu büyük etkiden kaçınmamız imkansız mı? Hızlı moda alternatifsiz mi?

Elbette değil, genel olarak sürdürülebilirlik ve özel olarak da sürdürülebilir moda, farklı yolların olduğunu gösteriyor. Ancak sürdürülebilir moda; görece çok daha pahalı sürdürülebilir markalara çok para harcamak, hiçbir şey satın almamak veya yalnızca sürdürülebilir koleksiyonlardan alışveriş yapmak olarak kabul ediliyor. Bu durumda da çoğu zaman sadece hali vakti yerinde olanların erişebileceği bir durum gibi algılanıyor. 

Ancak yapabileceklerimiz bundan çok daha fazlası ve basit. Peki neler yapabiliriz? 

Giyebileceğimiz en sürdürülebilir parça gardırobumuzda;

  • Zaten sahip olduğumuz kıyafetleri değerlendirmek yapabileceğimiz en temel ve önemli seçim.
  • İhtiyacımıza göre tercihler yapmak çok önemli. Herhangi bir ihtiyacımız olduğunda tercihlerimizi yaparken ikinci el paylaşım ağlarını, sürdürülebilir- etik üretim yapan markaları araştırmamız; ihtiyacımız kısa süreli ise kıyafet kiralamamız veya ödünç almamız sürdürülebilir seçenekler arasında. 
  • Sahip olduğumuz bir giysiye iyi bakmak da gayet anlamlı bir çözüm. Giysinin ömrünü ve kullanımını uzatmak iklim dostu bir bakış açısı olarak kabul edilebilir. Yıkama ve kullanım talimatlarına uymak, herhangi bir hasar durumunda dönüştürmek ve tamir etmek, kullanım tarafında benimseyebileceğimiz sürdürülebilir bakış açıları arasında.

Bundan sonra ikinci el ürün satan, paylaşım ekosistemini destekleyen, ileri dönüşüm yapan markalar ve çabalar; giysilerin yeniden kullanımının artıracak. 21. yüzyılda, “daha çok, daha çok” yerine “daha anlamlı”nın öne çıkacak; nesnelerle, eşyalarla kurduğumuz ilişki değişecek. Kimse, durmadan yeni şeyler alarak, tüketerek mutlu olamıyor aslında. Mutluluk ve huzur, anlamlarda, yaşanmışlıklarda. 

Hikâyeyi paylaşmak için:
İklim Masası

Haberler

Neler oluyor?

Haberler

Amazon yağmur ormanlarının dörtte üçünün direnci azaldı

Dünyanın en büyük ormanı olan Amazon ormanları, dev bir karbon deposu olmanın yanında dünyanın biyolojik çeşitliliğinin en az yüzde 10'unu barındırıyor. Bilim insanları uzun bir süredir hem iklim krizi hem de ormansızlaşmanın etkisiyle Amazon yağmur ormanlarının bir devrilme noktasına doğru gittiği konusunda uyarıyorlar.

Nature Climate Change dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, iklim krizinin Amazon ormanları üzerindeki etkileri incelendi. Çalışmaya göre,

  • Amazon yağmur ormanlarının dörtte üçünden fazlası son yirmi yılda direncini önemli ölçüde kaybetti. Az dirençli olmaları bu ormanların kuraklık gibi aşırı olaylara karşı daha savunmasız hale geldikleri anlamına geliyor.
  • Amazon'un daha kuru bölgeleri, yollar ve tarım arazileri gibi insanların etkisinin görüldüğü bölgelere yakın kısımlar en az seviyede dirence sahipler.

Dünya, Covid-19 krizinden sürdürülebilir şekilde kurtulma çağrısına kulak vermedi

Kaynak: Uluslararası Enerji Ajansı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından “Küresel Enerji İncelemesi: 2021'de Karbondioksit Salımları” başlıklı yeni bir rapor yayımlandı. Rapora göre,

  • Dünya, Covid-19 krizinden sürdürülebilir şekilde kurtulma çağrısına kulak vermedi.
  • Küresel karbondioksit salımlarında görülen Covid-19 kaynaklı düşüşün ardından, 2021’de salımlar yüzde 6 arttı ve  36,3 milyar ton ile tarihin en yüksek seviyesine çıktı.
  • Doğal gaz fiyatlarındaki ani artış, doğalgazdan kömüre geçiş ile sonuçlandı.
  • 2021’de gerçekleşen toplam artışın yüzde 40’ından fazlasınının kaynağını kömür oluşturdu.
  • Kömür kaynaklı salımlar, tarihin en yüksek seviyesi olan 15,3 milyar tona ulaştı. 
  • Doğal gazdan kaynaklanan salımlar ise, 7,5 milyar tona 2019 seviyelerinin üzerine çıktı.

Ortadoğu'da sınır ötesi su sorunları iklim değişikliği ile şiddetlenecek

Dünyanın iklim krizine karşı en savunmasız bölgelerinden biri olan Orta Doğu, son yıllarda giderek daha fazla aşırı hava olaylarına maruz kalıyor. Bu durum bölgede hem sosyo-çevresel etkiler yaratıyor hem de su çatışmalarına yol açarak bölgesel ve küresel güvenlik üzerinde tehdit oluşturuyor.

Earth Future dergisinde yayımlanan bir çalışmada, iklim değişikliğinin bu bölgelerdeki sorunları nasıl etkileyebileceği incelendi. Çalışmaya göre, 

  • Dicle-Fırat havzasına kıyısı olan ülkelerde sorunlar daha da kötüleşecek. 
  • Güneydoğu Anadolu Projesi'nin bulunduğu Dicle-Fırat Nehri çevresinde etkili olan eş zamanlı aşırı sıcak ve kurak koşullar ile değişen yağış rejimleri, bu durumu etkileyen önemli faktörler arasında. 
  • Bölgedeki çevre, tarım, su çatışmaları ve halk sağlığı sorunlarının iklim değişikliği ile şiddetlenebileceği tahmin ediliyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Dünyahali, Yuvam Dünya ve Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Araştırma Merkezi iş birliğinde, BMWi’nin desteğiyle yayınlanmaktadır.

BMWi sürdürülebilir mobilite için kapsamlı çözümler sunar.

Köşe Bucak Dünya

Harekete Geçmek İçin Daha Fazla Beklememeliyiz

İklim krizi her geçen anda şiddetini artırıyor.

Harekete Geçmek İçin Daha Fazla Beklememeliyiz

Sayın Cumhurbaşkanımız Glasgow İklim Zirvesi sırasında Türkiye’nin Paris Anlaşması çerçevesindeki yeni iklim hedefini açıkladı. Buna göre ülkemiz 2053 yılında net sıfır karbon salan bir ülke haline gelecek. Benzer şekilde Avrupa Birliği de 2050’de net sıfır karbon salan bir bölge olacak. Çin ve Hindistan’ın belirlediği taahhütler ise biraz daha ileri zamanları işaret ediyor. Sera gazı salımları yüksek sayılabilecek ülkelerin çoğu net sıfır karbon salacakları tarihleri açıklıyorlar. Bu konu bağlamında iki ana unsura değinmeye çalışacağım.

İlkin bu net sıfır karbon kavramının bizim için ne anlama geldiğini anlamak gerekiyor. Bugün için ülkemizin sera gazı salımı yaklaşık 500 milyon ton civarında. Bildiğiniz gibi, tek tehlikeli sera gazı karbondioksit değil, o nedenle de diğer sera gazlarının etkileri üzerinden bir toplam yaparak bu rakama ulaşıyoruz. O nedenle de buna 500 milyon ton karbondioksit eşdeğeri demek daha doğru. Ormanlarımız tarafından emilen karbondioksit miktarı da yaklaşık 80 milyon ton. Bu iki rakam da bizim resmen Birleşmiş Milletler’e bildirdiğimiz oranlar, yani ülkemizin resmi beyanı.

Bugünkü koşullarda basit anlatımıyla net sıfır karbon salmak tüm enerji, sanayi, evsel ve tarım sektörlerinden salınan sera gazının 80 milyon tonu aşmaması anlamına geliyor. Bunu sağlayabilmenin iki temel yolu var: Ya sera gazı salımlarımızı azaltırız, ya da ormanlarımızı artırırız. Aslında daha da doğrusu, bu ikisinin birlikte yapılması. Ancak, orman alanlarını artırmak uzun süreli bir çözüm çünkü her ne kadar ağaçlara çok değer versek de, bir ağaç o kadar da fazla karbondioksit emmiyor. Yetişkin bir ağaç, bir senede ancak 20 kiloya yakın karbondioksit emebiliyor ve yetişkin hale gelebilmesi de uzun seneler alıyor. Dolayısıyla, ağaçlarımıza çok iyi bakmak ve orman alanlarımızı geliştirmek elbette en önemli görevlerimizden biri, ama ağaç sayısını artırmak bugünkü iklim krizi probleminin başta gelen çözümü değil.

İklim krizinin önüne geçebilmek için 500 milyon ton sera gazı salımımızı 80 milyon tona düşürmemiz gerekiyor. Bunu gerçekleştirmek için de yaklaşık 30 senelik bir zamanımız var. Basit ve doğrusal bir hesap yaparsak senede 14 milyon ton sera gazı salımını azaltmak gibi bir hedefimiz olmak zorunda. Eğer önümüzdeki 10 yıl bu konuda harekete geçmeyip, sonra çaba göstermeye başlarsak bu azaltım miktarı senede 21 milyon ton olacak. Dolayısıyla, ne kadar çabuk harekete geçersek yükümüz o derece hafifliyor. Avrupa Birliği 2050 yılında net sıfır olma sözü verdi ama onlar azaltıma 1992’de başladılar. Yani bu konuda oturmuş bir sistemleri ve bir planları var. Bizim ise ne bir sistemimiz ne de bir planımız var ve ne yazık ki bu konuda herkes birbirine bakıyor.

Bu bağlamda, yola nasıl çıkarız? İlk önce yapılması gereken şey bir yol haritası belirlemektir.

Önümüzdeki 30 sene içerisinde 420 milyon to azaltım yapacaksak, önce bu azaltım planının senelere bölünmüş şekilde ortaya konulması gerekir. Elbette küresel dalgalanmalar bu planının zaman içerisinde değişikliklere uğramasına neden olacaktır. Bugün olduğu gibi, bölgemizin savaş ortamında olduğu günlerde, havanın aşırı sıcak veya aşırı soğuk olduğu zamanlarda plandan sapmalar olması doğaldır. Ama özellikle enerji üretimi ve sanayinin bu tür bir uzun vadeli planlamaya ihtiyacı vardır. Önümüzdeki 10, 20 veya 30 yıl içerisinde devlet planlamasının nasıl hareket edeceği güvenilir bir biçimde ortaya konmadan şirketlerin de bu konuda kalıcı adımlar atmaları beklenemez.

Ne yazık ki bu konudaki planlama devlet içerisinde bir yakan top oyununa dönüşmüş durumda. Herkes en önemli sorumluluğu almak istemiyor ve bir noktada da haklılar çünkü içinde yaşamakta olduğumuz başkanlık sistemi içerisinde kararlar başkanlık tarafından alınıyor ve diğer bakanlıklar tarafından da uygulanıyor. Ayrıca burada alınacak kararlar çoğu bakanlığın görev alanlarını çapraz kestiği için hiçbir bakanlık da kendi başına hareket edebilme özgürlüğüne sahip değil. Durum böyle olduğunda da konu yukarıdan gelecek olan kararda tıkanıyor. Başkanlık ve ofisleri ise daha çok ekonomi ve dış politika ile yoğun biçimde meşgul olduklarından iklim krizi konusuna yönelmelerini beklemek bugünkü ortamda çok da gerçekçi görünmüyor.

İklim krizi her geçen anda şiddetini artırıyor ve yakın zamanda ülkemiz de bu sorunlardan şu anda olanın çok ötesinde nasibini almaya başlayacak. Ekonomi ve dış politika sorunlarından kafamızı kaldırıp iklim krizine yönelme vaktini bulduğumuzda almamız gereken önlemler çok daha sertleşmiş olacak. Bundan dolayı özellikle sanayimiz, bugün kendiliklerinden harekete geçmeyecek olurlarsa 10 sene sonra çok daha ağır fatura ödeyebileceklerinin bilincinde olarak pozisyon almaya başlamalıdır. Bildiğimiz gibi yaşamaya devam edecek olursak gelecekte alacağımız önlemler bize çok daha fazla sorun çıkartacak, o nedenle hemen harekete geçmeye başlamak en doğrusu, bence.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Yuvayı Kurtarma Sanatı

Kintsugi

Kusurları kucaklamak

Kintsugi

Çoğunlukla seramik objelerin kırıldıkları takdirde toz altın, gümüş veya platin ile kırıldıkları yerlerinden yapıştırılarak tekrar birleştirilmesine dayanan Japon  sanatına Kintsugi deniyor. Kırılan yerler gizlenmiyor aksine daha da ortaya çıkarılıyor. Bu sanat, kusurları kucaklamak olarak bilinen Japon felsefesi “Wabi-Sabi”ye dayanıyor. 

Kintsugi ile yenisini almak yerine, onarmak ve yeniden kullanmak bir sanat haline getirilir ve yaşama da bu sanat ile değer katılır. 15. yüzyılda Japonya’da ihtiyaçtan doğan Kintsugi, kırılan eşyalara yeni bir varoluş şansı veriyor; kaybettikleri fonksiyonları geri kazandırmanın ötesinde yaşanmışlıkların izlerini sergiliyor; eşyaları kusurları ile güzelleştiriyor. 

Kintsugi aynı zamanda yaşamımıza da rehberlik ediyor. Kırıkları insan yaşamındaki  deneyimler olarak görüyor ve eşyaya altın tozları ile sabır ile değer katarken, insana da tecrübelerin bilgelik kazandırdığını ve insanın deneyimleri ile ışıldadığını vurguluyor. Hayatımız acı tatlı deneyimler ile zenginleşmiyor mu? Neden saklamak yerine paylaşmayı, birlikte öğrenmeyi ve üretmeyi denemiyoruz? Hoşgörü ve sabır ile kusurları kucaklamak mümkün. 

Kintsugi sanatına ilgi duyarsanız, Lokalmakers ve Aklı Fikri Proje işbirliğinde eğitimler de veriliyor. Sürdürülebilir bir dünya ve sağlıklı zihinler için sanat rehberliğine daima devam ediyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Gelecek Bizim Elimizde

Sıfır Atık No: 1

Sürdürülebilir yaşam için 5 adım: Reddet, Azalt, Yeniden Kullan, Geri Dönüştür, Kompost Yap!

Sıfır Atık No: 1

Ayşe Erenel Margossian

IPCC'nin 6. Değerlendirme Raporu'nun ikinci bölümü ile ilgili çokça yorum yazıldı geçtiğimiz günlerde. Raporla ilgili bilgilendirici detaylar için Prof. Dr. Levent Kurnaz’ın Dünyahali’ın 55. Sayısında yer alan ‘Uyum ve Riskler’ yazısına göz atabilirsiniz. Rapor bir kere daha bize, artık kaybedecek hiç vaktimizin olmadığını gösterdi. Bir an önce alışkanlıklarımızı değiştirip geleceğimizi kurtarmalıyız. Yapabileceğimiz çok şey var; belki nereden nasıl başlayacağımızı bilmiyoruz belki de ilhama ihtiyacımız var. 

İngiltere’nin güneyinde yaşadığım köye yakın kentlerden birinde, genç bir kadın girişimci tarafından 2020 yılında hayata geçirilmiş küçük bir ‘Sıfır Atık’ dükkanı bana alışkanlıklarımı nasıl değiştireceğim konusunda ilham oldu. Bahsedeceğim bu değişimlerin size de aynı etkiyi vermesini dilerim.

Sıfır atık faktörleri, İngilizce’de kısaca 5R kuralı olarak bilinir. Yani sürdürülebilirliğin 5R’si. Bu 5 adımın aşağıdaki şemadaki gibi soldan sağa hiyerarşik sıralaması sürdürülebilir yaşam için büyük önem taşımaktadır ve en etkili sıralamadır.

A screenshot of a video game

Description automatically generated with medium confidence

  • Refuse (Reddet), 
  • Reduce (Azalt), 
  • Reuse (Yeniden Kullan), 
  • Recycle (Geri Dönüştür) 
  • Rot (Kompost Yap). 

Bu yazımda özellikle ilk 3 adımdan bahsedeceğim. ‘Sürdürülebilirlik’ hakkında dinlediğim bir podcastte, program sunucusu evinde, ailesiyle neredeyse sıfır atığa yakın yaşadığını iddia ediyor ve tüm atıklarını geri dönüşüme attıklarını ekliyordu. Üstteki şemaya baktığımızda aslında bunun sıfır atık yaşama çok uymadığını, geri dönüşümün son çare olduğunu görüyoruz. 

İlk adım ihtiyacımız olan dışında tüketimi reddetmek olacaktır. Paketlenmemiş ürünleri ya da doğada kolayca çözülebilen paketlere sahip ürünleri tercih etmek de bu reddedişe dahil olmalı. Alışveriş yaptığım bu dükkânda tüm gıda ürünleri paketsiz, büyük kapalı kaplarda saklanmakta ve çevredeki yerel üreticilerden tedarik edilmekte; 

  • Makarna, pirinç, bakliyat, kuru meyve gibi gıda ürünlerden ihtiyacım olduğu kadarını yanımda götürdüğüm kaplara doldurarak satın alıyorum. 
  • Sıvı yağ, yulaf sütü gibi ürünleri de yine tekrar değerlendirdiğim cam şişelere dolduruyorum. 
  • Poşet çay kullanmaktansa, Sıfır Atık dükkânından aldığım çay yapraklarını bez poşetlere koyarak sallama çay olarak tüketiyorum. Böylece bu bezleri defalarca kullanabiliyorum. 

Jasmin Sessler

Hem yereli desteklemek hem de aldığım ürünlerin tedarikçisini bilmek istediğim için burayı tercih ediyorum. Tüketicilerden gelen yoğun talep üzerine yakın geçmişte her bütçeye uygun ASDA gibi büyük market zincirlerinde de bu tip yeniden doldurma uygulamaları başladı. Dünya çapında bilinen Whole Foods marketler zinciri ise çok uzun zamandır paketsiz, güvenilir gıda ürünleri satıyor.

Ülkemizde de Sıfır Atık dükkanları yavaş yavaş çoğalmakta. Biz zaten çarşı, pazarlarımızda aktarlara ve yerel gıda üreticilerinin satış noktalarına kolaylıkla ulaşabilmekteyiz. Değiştirmemiz gereken alışkanlık ise, alışverişe giderken paketleme için kendi bez çantalarımızı,  kabımızı veya şişemizi götürerek tekrar tekrar kullanmak olacaktır.

Aynı dükkânda, diş macunundan deodoranta, deterjandan bulaşık fırçasına kadar birçok kozmetik, mutfak ve evsel ürün de sürdürülebilir, toksin içermeyen, etik üretim yapan tedarikçilerden seçilmiş. Paketlenmesinde plastik kullanılmamış ve gereksiz israftan kaçınılmış. Sıvı sabun, şampuan gibi kişisel bakım ve ev temizlik ürünleri için ambalajları tekrar doldurma seçeneği var;

  • Şampuan ve saç kremi tercihimi ambalajsız katı, kalıp şekilde üretilmiş olanlardan yapıyorum. 
  • Deodorant için de ya suda ıslatıp kullanabileceğim mineral tuzu kristalini ya da karton ambalajda yağlardan, esanslardan üretilmiş olanları seçiyorum. 
  • Diş macunu için plastik yerine cam kavanozlardaki macunları tercih ediyorum. 
  • Menstural kaplar ise sanıldığının aksine gayet kullanışlı ve bakımı kolay.  

Türkiye’de de bu konuda çok duyarlı üreticiler var. Yine de istediğiniz ürünü bulamıyorsanız çevre marketlere, dükkânlara taleplerinizi iletin. Unutmayın, belki birçok ürün sizin talepleriniz sayesinde raflarda yerini alacak. Bazı ürünleri evde yapmak bile mümkün. Yakın bir arkadaşım zaman zaman eski cam mum kavanozlarının içinde kendi yaptığı krem ve deodorantları getiriyor. Tarifleri internetten bulduğunu ve biraz da kendi deneyimlerini kattığını, ama asla zor olmadığını söylüyor. 

Bu dükkânla ilgili benim için en önemli özellik ise ürünlerin hepsinin İngiltere’de üretilmiş yani yerli malı olması. Peki, bu size de  bizim çok uzun yıllardır zaten milletçe bu zihniyete sahip olduğumuzu hatırlatmıyor mu? I. Dünya Savaşı sonrası oluşan ekonomik darboğazın ardından toplumsal tutum bilincinin oluşması amacıyla 1923 yılında Atatürk başkanlığında İzmir İktisat Kongresi toplanmış ve yerli malların üretilmesi ve kullanılması kararlaştırılmıştı. 1946 yılından itibaren ise “Yerli Malı Haftası” kutlanmaya başladı. 80’lerde ilkokula gitmiş biri olarak, o dönemde okulların bu haftaya nasıl önem verdiğini ve sürdürülebilir bir bilincin oluşumu için tohumların daha küçük yaşlarda ekildiğini çok net hatırlıyorum. Sürdürülebilirlik yolunda en önemli adım, ürünün nihai alıcıya ulaşana kadar tedarik zincirindeki her adımın yerel tedarikçilerden oluşması olacaktır. 

Hikâyeyi paylaşmak için:
Yuvam Dünyalılar N'apıyor?

İzliyoruz!

Down to Earth

İzliyoruz!

Çevre ve iklim konularıyla ilgili seyahat günlüğü serisi olan "Down to Earth",  sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzlarını araştıran bilgilendirici ve keyifli bir belgesel. 

Down to Earth, Fransa, Porto Riko, Londra, İzlanda, Kosta Rika, Peru, Sardunya ve Iquita gibi dünyanın farklı köşelerinde  seyahat, yaşam deneyimi, doğa, yeşil enerji, sağlıklı gıda, sürdürülebilir yaşam uygulamaları temalarına odaklanıyor. 

Bu sene 2.sezon bölümlerinin gelmesi beklenen Down to Earth belgeselinin 2020’de gösterime giren ilk sezon 8 bölümü Netflix’de izlenebilir. 

Keyifli seyirler!

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

YAZARLAR

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir