3 Şubat Cuma gününden herkese merhaba.
Bu satırları, en son 7 ay önce bir Pareto Analiz sayısı için yazmıştım. O gün ilk günlerinden beri bir parçası olduğum Pareto'ya veda ediyordum. Bugün, yine bir vedanın habercisi olarak bu satırları yazarken bir yandan da sizlere seslenmeyi ne kadar özlediğimi fark ediyorum. Pareto'ya yaklaşık 9 aydır büyük katkıları bulunan Beste aramızdan ayrılırken bu satırlar, birkaç haftalığına vekil editör olarak yine bana emanet.
Şubat ayı boyunca ana temamız, farklı sektörlerdeki büyük ölçekli işten çıkarmaların ve "sessiz istifa", "sessiz işten çıkarma", "sessiz işe alım" gibi çalışanların iş hayatına dair yeni terim ve yaklaşımların yaygınlaştığı bir dönemde "yetenek yönetimi" olacak. Bugün ilk yazımızda, ABD'deki işten çıkarma dalgasını ve CEO ücretlendirme politikalarını; ikinci yazımızda ise haftada 5 gün çalışmanın tarihini ve son dönemde birçok ülkede farklı şirketler tarafından test edilen "dört günlük iş haftası" modelini inceleyeceğiz.
- Anket: “Yetenek yönetimi” temasını ele alacağımız bültenlerimiz kapsamında çalışanların şirketlerden beklentilerini analiz etmek için hazırladığımız ankete buradan katılabilirsiniz.
- Aposto Premium | Bilgiye ulaşma biçimimizde daha fazlasının mümkün olduğunu görebilmek için, sizi kısıtlı sayıda yayını takip etmenin ötesine taşıyacak abonelik modelimiz Aposto Premium’a davet ediyoruz. 150'den fazla yayın ve podcasti, Aposto editörlerinin kalemlerinden özel dosyaları, sektör yayınlarını, köklü dergileri, önde gelen gazetecilerin köşe yazıları ve uluslararası yayınlarla genişleyen derinlikli içerik kataloğu ile bilgi alma tecrübesini yeniden inşa eden özelliklerimizi Aposto Premium’da keşfedebilirsiniz: Şimdi abone olun!
💌 Her türlü görüş ve önerinizi bizimle [email protected] adresinden paylaşabilirsiniz.
📱 Twitter, Instagram ve LinkedIn hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın!
Keyifli okumalar,
Nurefşan Kutlu
Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.
ABD’de işten çıkarma dalgası ve CEO’ların yeri
Hangi şirketler, ne büyüklükte işten çıkarma kararları alıyor?
ABD’de Fed’in sıkı para politikasına geçiş yapmasının ardından manşetleri, teknoloji şirketlerinin işten çıkarma haberleri kapladı. İşlerin kötüye gidebileceği beklentisiyle birçok büyük şirket, maliyet kısmak için %5 ila %15 arasında çalışanını işten çıkaracağını duyurdu. Çalışanlar, enflasyonist dönemde maaş artışı beklerken işten çıkarılma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Yüksek maaş alan CEO'lar ise genellikle pozisyonlarını korumaya devam etti.
CEO’lar nasıl kazanç sağlar?
CEO'lar, şirketteki en üst düzey çalışanlar oldukları için ortalamanın oldukça üzerinde kazanca sahip olurlar. Maaşlarının yüksekliği ise zaman zaman çeşitli mecralarda tartışılır. Peki, CEO'ların maaşları nasıl belirlenir ve neden yüksektir?
Tıpkı atletler ve aktörler gibi, CEO'lar da istenen ürünü - bu örnekte güçlü performans gösteren bir şirket - üretmek için çalışır. CEO’nun işinin gerektirdiği beceri ve sorumlulukların aşırı olduğu ve bu rolleri doldurabilecek kişi sayısının sınırlı olduğu kabul edilir. Bu nedenle piyasa, bu becerilere sahip kişilerin şirketleri için çok değerli olduğunu düşünür ve bu çerçevede bir ücretlendirme politikası izler.
Genelde bir CEO'nun gelirinin yaklaşık %20'si baz maaştır, geri kalanı şirketin performansına dayalı teşviklerden oluşur. Eğer şirket iyi performans gösteriyorsa ve hissedarlar para kazanıyorsa CEO’nun bu başarıyı paylaşması gerektiği düşünülür. Örneğin bir CEO’nun maliyetleri azaltmak için günümüzde olduğu gibi belirli oranda çalışanı işten çıkarma kararı alması, şirketin kârını artırmaya yönelik bir harekettir. Günün sonunda CEO, bu karardan maddi bir fayda bile sağlayabilir.
Amazon, Microsoft, Meta, Google ve Goldman Sachs gibi dünyanın en büyük ve en kârlı şirketlerinden bazılarının açıkladığı işten çıkarmaların da ortaya koyduğu üzere, bir durgunluk beklentisiyle beyaz yakalılar işten çıkarılırken CEO'lara şimdiye kadar dokunulmadı. Üst düzey yöneticilerin büyüme döneminde agresif şekilde işe alım gerçekleştirmesine rağmen ardından hızla artan enflasyona karşı hazırlık yapmamaları, şirketin yönetiminde söz hakkına sahip olmayan beyaz yakalıların istihdamını ise doğrudan etkiledi.
Diğer yandan son zamanlarda şirket hissedarlarının tepkisi ya da yönetim kurulu kararı ile bazı üst düzey yöneticilerin maaşında kesinti haberleri gündeme geldi. Hâlihazırda Sundar Pichai (Alphabet), Pat Gelsinger (Intel), David Solomon (Goldman Sachs) ve James Gorman (Morgan Stanley) gibi ünlü CEO’ların maaşında kesinti uygulanacağı konuşuluyor. Gelin yazının kalanında, son dönemdeki işten çıkarma kararlarına ve CEO'ların gelirlerinin bu kararlardan nasıl etkilendiğine yakından bakalım. […]
📲 Yazının devamını okumak için lütfen buraya tıklayın. Aposto Premium abonesi değilseniz üyelik seçeneklerimizi buradan inceleyin.
Haftada 4 gün, günde 8 saat
Daha fazla çalışmak daha çok üretmenin önünde engel mi teşkil ediyor?
4 günlük çalışma haftası fikri dünya genelinde daha fazla ilgi çekmeye ve taraftar toplamaya devam ediyor. Hatta ülkemizde de haftada 4 gün çalışmayı deneyen bazı şirketlerin adını duymaya başladık. Ancak 5 günlük çalışma haftası fikri bile görece yeni sayılır. Bu yazıda, çalışma günlerinin nasıl kısalmaya başladığı ve bunun üretkenliğe nasıl katkı sunabileceğini ele alacağız.
Günlerin kökeni
İşçiler 1 Mayıs 1867’de günlük mesailerinin insani saatlere düşürülmesi talebiyle Şikago’da büyük bir greve gidiyor ve 1 Mayıs İşçi Bayramı’nın temellerini atıyorlar. 1886 yılında 1 Mayıs’ta ülke geneline yayılan protestolarda yaşanan çatışmalarda Şikago’daki işçilerden yaşamını yitirenler oluyor. 1890 yılına gelindiğinde ABD’de hükümet çalışanların mesai saatlerini kayıt altına almaya karar veriyor ve işçilerin haftada ortalama 100 saat çalıştığı ortaya çıkıyor.
Henry Ford’un haftada 5 gün, günde 8 saatlik mesai prensibini benimsemesinin ardından 40 saatlik çalışma haftası, ABD’de önce popülarite kazanıyor, ardından da Büyük Buhran dönemi boyunca istihdam eksikliğine çare olarak görülüyor ve nihayet 1940’ta yasalaşıyor.
Günümüz Türkiyesindeyse yasal çalışma sınırı 45 saat olarak belirlenmiş durumda. OECD verilerine göre Türk çalışanların %60’ı 45 saatten fazla çalıştıklarını belirtseler de yılda 1.572 saatle 1.566 saat olan Avrupa Birliği ortalamasından fazla çalışan Türk işçilerin, OECD ortalaması olan 1.716 ve ABD ortalaması olan 1.791 saatten daha fazla çalıştığını söylemek mümkün değil. […]
📲 Yazının devamını okumak için lütfen buraya tıklayın. Aposto Premium abonesi değilseniz üyelik seçeneklerimizi buradan inceleyin.
Başka bir şirket mümkün: Mey | Diageo
Sanata desteğini yıllar boyu sürdüren, her canlının hakkını savunan ve doğaya net pozitif katkı sağlayan bir şirket olma hedefiyle faaliyet gösteren Mey | Diageo; ekosistem dayanışması, sürdürülebilirlik, kapsayıcılık ve çeşitlilik odaklı çalışmalarına Cumhuriyetin 100’üncü yılında da tüm gücüyle devam ediyor.
Sorumlu tüketim, kapsayıcılık ve çeşitlilik kültürü, su kıtlığı, geri dönüşüm, karbon salımı gibi konularda bilinç yaymayı ve fark yaratmayı amaçlayan şirket, “başka bir şirket mümkün” vizyonuyla daha dürüst ve adil bir dünya için çalışıyor.
2022’de neler oldu?
- Tohumdan kadehe kadar sürdürülebilirliğe öncülük etme anlayışıyla geliştirdiği projelere son hız devam eden Mey | Diageo, merkez ofis dâhil olmak üzere tüm tesislerinde sıfır atık derecesine erişerek 2030 yılı için belirlediği atık yönetimi hedefine 2022 yılında ulaştı.
- “Sanatı destekleyen, tüm canlıların haklarını savunan, çevreye pozitif etki yapan bir şirket mümkün” diyen Mey | Diageo, 17. İstanbul Bienali’ne katkı sağlayan kuruluşlar arasında da yer alarak birleştirici ve iyileştirici gücüne inandığı kültür-sanatın sürdürülebilirliğine gururla destek verdi.
- Sektöründe fark yaratan Mey | Diageo, başarılarını Kadın Dostu Markalar Platformu Farkındalık Ödülü ve Sektöründe Türkiye’nin En Beğenilen Şirketi Ödülü gibi ödüllerle taçlandırdı.
Mey | Diageo’nun farklı alanlarda sürdürdüğü sosyal fayda çalışmalarını buradan takip edebilirsiniz.
🔮 Pareto Analiz'de gelecek cuma, ilk yazımızda "Sessiz işten çıkarma, sessiz işe alım, sessiz istifa gibi çeşitli kavramların konuşulduğu bir ortamda sizin çalıştığınız şirketten beklentileriniz nelerdir?" sorusuna cevap aradığımız okur anketimizin sonuçlarını paylaşacak; ikinci yazımızda ise Türkiye'nin enerji politikasına odaklanacağız.
🎧 Pareto Spot'un 3'üncü sezonu çok yakında sizlerle! Sektör temsilcileri ve akademisyenler ile evrim geçiren iş modellerini, yıkıcı inovasyonları ve iş dünyasının güncel dertlerini konuştuğumuz podcast serimizin ilk 2 sezonunu Apple ve Google uygulama mağazalarından Aposto mobil uygulamasını indirerek ya da Aposto Radyo üzerinden dinleyebilirsiniz.
İyi hafta sonları,
Nurefşan
