İçimden
Dünya'dan
Nedir?
Gündemimdeki En Sonlar

KENDİMİZİ BİLMEK

Sen seni bil, sen seni...
pixabay.com

pixabay.com

"İlim ilim bilmektir

İlim kendin bilmektir

Sen kendini bilmezsen

Ya nice okumaktır…"

Yunus Emre’nin Şahsiyet isimli şiirinin bu dizelerini bilmeyeniniz yoktur zannediyorum ki. İçimdeki Dünya’nın bu sayısında, bizi yine, yeniden kendi içimize bakmaya, dışarıdan maruz kaldıklarımız ve sürekli kafamızın içine sokmaya çalıştığımız bilgilerdense, kendimizi ne kadar bildiğimize bir göz gezdirmeye davet ediyorum. Hazır güzel, uzun bir bayram tatilinin içindeyiz, bir fırsat verin kendinize, bakalım neler var derinliklerde…

Bu arada yazanlarınız oldu, özlemişler iki haftada bir buluşmaları, çok çok teşekkürler. Bu vesileyle bir hatırlatma yapmış olayım, İçimdeki Dünya dergisi -evet mini bir dergi olarak adlandırıyoruz artık- sizinle her ayın ikinci pazar gününde buluşuyor. Arada geçen zamanda bana istediğiniz zaman yazabilir, önerilerinizi ve dergide yer alan yazılarla ilgili görüşlerinizi iletebilirsiniz. Sizlerle karşılıklı olarak görüş paylaşımı yaptığımda çok çok mutlu oluyorum.

Zihnin için taze bir başlangıç: İçimdeki Dünya'nın de aralarında yer aldığı yayınları Aposto mobil uygulamasından da takip edebilirsin. Medya deneyimini e-posta yayınlarının ötesine taşıyan Aposto’nun iOS uygulamasını buradan indirebilirsin. Bu hatırlatmayı da yaptıktan sonra, hadi hoş geldiniz! 

Bu sayıda neler var? 

  • İçimden: Daha Daha, En En, En Daha
  • Dünya’dan: Tiktok dünyasında medyumluk
  • Nedir? Fawn travma tepkisi nedir?
  • En Son: Gündemimdeki "en son"lar

İyi okumalar,

Meriç

İçimden

Daha daha, en en, en daha

En birinci ve daha birinciler burada mı?

Daha daha, en en, en daha

İnsanın kendiyle uğraşı bitmez. Zaten bitmesin de, çünkü düşünebilen varlıklar olarak yaratıldığımız için bana sorarsanız kendimizle uğraşımız biterse, hayatın anlam ve önemi de sekteye uğramış olur. Anlam herkese göre değişir tabii, önemli olan değerler de... Ancak biliyoruz ki temelde derdimiz hep kendimizle. 

Yetişkinlik hayatımız başladığında her şey ilgi çekici, heyecan verici, coşkulu giderken bir nokta geliyor ve diyoruz ki, "Ne yapıyoruz bu gezegende?" Bazılarımız için bu soru sadece gelip geçici bir etki yaratıyor ve yaşam içinde sürüklenmeye devam ediyor, bazılarımız da bu sorunun cevabını bulmak için yollara dökülüyor. Döküldüğümüz yollardan kastım sadece fiziki uzaklaşmalar değil, zihnimizi soktuğumuz yollar.

Genel olarak bu yollara kişisel gelişim dendiği de oluyor, ama aslında kapsamını bundan daha büyük görüyorum. Kişisel gelişim dendiğinde artık pek çok kişi kaçacak delik arıyor çünkü her yerden bir kişisel olarak gelişme zorunluluğu bombardımanına maruz kalıyor gibiyiz. Her gün yeni bir kişisel gelişim kitabı çıkıyor, her an yeni bir bilgi sosyal medyada bizi yakalıyor. Bir yerden sonra bu bilgileri hiç görmek istemiyor ya da biriktirdiğimiz bu kadar bilgiyle ne yapacağımızı bilmiyoruz. Daha fazla bilgilendikçe, daha fazla gelişmiş olacağız diye düşünüyoruz belki de. En bilgili olmak için en fazla kitabı okuyan ya da en fazla eğitimi almış olan kişi olma dürtüsü bir türlü peşimizi bırakmıyor. 

Bana sorarsanız "Bu gezegende ne yapıyorum?" "Hayatın benim için anlamı ne?" gibi soruların karşılığı sadece bugün kişisel gelişim adı altında önümüze sunulan seçeneklerin tüketilmesi, tabiri caizse bedenimize ve ruhumuza yüklenmesinden ibaret olamaz. Böyle olduğuna dair inanışların ve yönlendirmelerin, sıklıkla bir şeylerde “en” olunması ya da bir hâlin “daha” olmasına yönlendirme yaptığını görüyor ve gerçeklik algısından gittikçe uzaklaşıldığına tanıklık ediyorum.

“Kendimin en iyi hali”, “Daha iyi bir ben”, “En güzel versiyonumuz”, “Bundan daha iyisi” benzeri kavramlar, ya tanımlayıcısı belirli olmayan bir “en” haline, ya da sürekli belirsiz bir tatminsizliğe sürükleyen bir “daha” durumuna göre yönlendiriyor olabilir mi zihinlerimizi?

İnsanın kendiyle çalışması mutlaka şu veya bir şekilde olacak diye bir şey söylemek mümkün değil. Hepimizin hayat tecrübesi biricik ve bu biricikliğe has olarak da ihtiyaç duyduğumuz bambaşka şeyler var. Kimi zaman terapiler, kimi zaman bedensel çalışmalar, kimi zamansa zihnimizle yaptığımız çalışmalar önceliğimiz olabilir.

Her neyi önceliğimiz yaparsak yapalım, birincisi bu önceliğin mutlak bir “iyi olma” hâli barındırmaması, ikincisi de mutlaka bir nihai hedefe ulaşma arzusunu içermemesi gerektiğini düşünenlerdenim. Bir şeyin "en"i olmanın mümkün olmadığını, bu "en"in herkese göre değiştiğinin hepimiz farkındayızdır. O zaman neden bu “en iyi hâlime ulaşayım" çabası? Daha sağlıklı bir yaşam sürmeyi istemek, daha mutlu olmayı arzulamak çok doğal bir istek olmakla birlikte, zihnimizde bu “daha” kavramını tutunacak hale getirirsek, bunun son durağı neresi olacak?

Aslında söylemek istediğim, tüm bu tabirlerin ve yolculuğun sonunu belirlemeye dair çabaların nafile ve yıpratıcı olduğu. Her ne şekilde kendimizle çalışıyor olursak olalım, bunu öncelikle şu anımız için yapalım - geleceğimizi önceliklendirmeden. O zaman göreceğiz ki, zaten geleceğimizi şekillendiren tam da bu "an"ımız. Böylece gelecek geldiğinde, kim en birinci olmuş, kim daha spiritüel olmuş zerre umurumuzda olmaz. Çünkü biz zaten en değerli olan şimdilerimizin tadını çıkarmışızdır.

Spiritüel betimlemelerde sıkça karşımıza çıkan lotus çiçeğini düşünün…Çamurlu toprakta yetişse de, parlak ve tertemiz açar. Ama bulunduğu alan yine bir bataklık, yine bir çamurdur. Bunu bilir, her seferinde kapanıp açarken kendi gerçekliğine çiçeklenir.

Yani dostlar, varılacak bir yer, bir tepe, bir "en" yok diyebilir miyiz? Kendimizi tanıyalım, bilelim öğrenelim. Toprağımızı tanıyalım. Ve ne şekilde çiçeklenmek bizim için mümkünse, o hâl için niyetimizi ve çabamızı besleyelim. "Ol dediler oldu" diye değil…

Hikâyeyi paylaşmak için:
Dünya'dan

TikTok dünyasında medyumluk

Taa içine kadar görüyorum...

TikTok dünyasında medyumluk

Aktif olarak kullanmasam da ara ara TikTok’ta nasıl trendler var diye bakmadan edemiyorum. Ne de olsa dünya ve teknoloji sürekli değişip gelişmeye devam ediyor ve gelecek nesilleri yakalamak için çok da geride durup, sürekli “ne olacak bu gençliğin hali” diye kafamızı sağa sola sallamak bize bir şey kazandırmıyor.

Yine de TikTok güzellemesi yapamayacağım tabii ki. Hatta bazen paylaşılan içeriklerin kapsamına, mesajına (tabii bir mesajı varsa,) hayretle bakıyorum. İşte bunlardan bir tanesi de, dünyada bir yerde yaşayan tatlı bir kızımızın “psişik bir medyum olduğunuzu nasıl anlarsınız?” konulu paylaşımıydı. Özetle diyordu ki, “hepimiz birer psişik medyum olabiliriz.”

Peki bunu nasıl anlamalıymışız? 

  • Bazı durumlar gerçekleşmeden bunlara ilişki rüyalar görüyorsak,
  • Başka insanların enerjilerini hissediyorsak,
  • Tanımadığımız insanlar hakkında hâlihazırda bilgi sahibiysek,
  • Doğa ve hayvanlarla iyi bir şekilde bağlantı kurabiliyorsak,
  • Gerçeküstü konulara ilgi duyuyorsak ama bu aynı zamanda bazen korkutucu olabiliyorsa.

Gülüp geçmeli mi, yoksa üzerine mi düşmeli bilemedim. Spiritüel konular zaten sosyal medyanın en fazla suistimal edilen konularından.

Burada bir kamu spotu yapıp, "ne kadar zararlı içerikler var, kendimiz ve çocuklarımız için dikkatli olalım" diye akıl hocalığı yapmak istemem. Ama fark ediyorum ki bu ve bunun gibi içerikler, özellikle bir şekilde “böyle olduğuna” dair inancı olan kişiler için destekleyici birer argüman haline dönüşebiliyor. Nitekim yapılan yorumlarda çoğu kişinin, kendisinin zaten bir medyum olduğuna inandığı ve buna dair işaretleri güçlendirme yönünde sorular sorduğuna da şahitlik ettim. İşte bu gibi durumlar, ilk bölümde bahsetmeye çalıştığım kişisel gelişim algımızı bozmaya birebir durumlar. Yani daha spiritüel olmak adına, kendimizi gerçeküstü bazı kalıplara sokmak da kişisel olarak gelişmemizi bırakın, mevcut ruh hâlimizi dahi bozmaya doğru etkiler yaratabilir.

Diyebilirsiniz ki, "boş ver, ciddiye alınacak platformlar değil." Ama zaman zaman alıyoruz, değil mi? O yüzden hep söylediğim gibi, kendimizi hangi içeriklere maruz bıraktığımıza çok dikkat etmekte fayda var. Yoksa nur topu gibi boş bilgilerimizin ve olmadığımız hâllerin sanrıları içinde kaybolup gitme potansiyelimiz yükselebilir.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Nedir?

“Fawn” travma tepkisi nedir?

Kendimize zarar verene kadar uyumlanmak

“Fawn” travma tepkisi nedir?

Bu kanalda psikoloji, sosyoloji gibi alanlardan çeşitli konulara ilişkin "Nedir?" sorusunu soruyoruz. Bu sayıda “Fawn” Travma Tepkisi Nedir? sorusuna cevap arayacağız.

Bu kavramın Türkçesi için psikolog bir arkadaşıma danıştım, ancak gelin görün ki Türkçe literatürde tam olarak tatmin edici bir sonuca ulaşamadık. Önerilerden “uyumlanma” kavramı benim hoşuma gitti. Yine de bu yazımda ben “fawn” tepkisi olarak kullanmaya devam edeceğim. Ne olduğunu anlarsak kafamızda biraz daha oturacağını sanıyorum.

Fawn travma tepkisi, terapist Pete Walker tarafından icat edilmiş bir terim ve kendinizi daha fazla zarardan korumak için tehdit olarak algılanan durumlarda karşıdakini memnun etmeyi ve yatıştırmayı amaçlayan (genellikle bilinçsiz) davranışı tanımlıyor.

Fawn tepkisine devam etmeden önce bütünlük oluşturması adına belki kısaca, travma tepkisinin dört “F”sini tanımlamamız da iyi olabilir. Travma tepkisinin dört F'sinin her biri, canlıların tehdit edici veya istismar edici durumlarla karşı karşıya kaldığında sahip olabileceği bir dizi tepkiyi tanımlıyor. Bu 4 F, tepkilerin İngilizce isimlerinin baş harflerini karşılıyor: Fight, Flight, Freeze ve Fawn. İlk üç tepkiye genelde aşinayız, bunlar bizim literatürde, “Savaş” “Kaç” ve “Don” olarak bildiğimiz tepkiler.

Bu çeşitli travma tepkileri, çocuklukta, istismarcı ilişkilerde veya şiddetli travmada hayatta kalmanın bir yolu olarak öğrenilmiş olabilir. Tepki türü, daha sonra, kişi bir tehdit olarak algıladığı herhangi bir şeyle karşı karşıya kaldığında, varsayılan olarak yaşamın ilerleyen dönemlerinde yeniden ortaya çıkıyor.

Şimdi bunlardan en az bilinen fawn travma tepkisine geri dönersek, Psychology Today'e göre, bu travma tepkisi, bazı insanların çatışmadan kaçınmak için kullandığı bir tür başa çıkma mekanizması. İstismarcı bir ortamda büyürken, bazı insanlar saldırganlaşır, diğerleri kaçar ve bazıları da karar veremez,  yani donma tepkisi gösterir. Uyumlanma yani fawn tepkisine sahip olanlar ise, çatışmayı önlemek için istismarcıyı memnun etmek adına acele eder ve sorunun önüne geçmeye çalışırlar. Bunun için, söylenen her şeye katılabilir, onaylanacağını bildikleri şeyleri yapar ve istismardan kaçınmak için, kişisel duygularını bir kenara koyabilirler. Sonunda bu, yetişkinliğe taşınan normal bir davranış kalıbı haline gelebilir. Örneğin toksik insanların etrafında çok fazla zaman harcayan bireyler, bazen toksik kişiyi mutlu etmek için daha fazlasını yapmayı öğrenirler, böylece tehdidi etkisiz hâle getirirler.

Fawn travma tepkisine sahip kişilerin aşağıdaki davranışları sergileyebileceği belirtiliyor:

  • Bir istekten rahatsız olduğunda dahi hayır diyememek,
  • Kendisi için bir şeyler yapmakta zorlanmak,
  • Çevresindeki herkesi mutlu etmek adına kendi ihtiyaçlarını bastırmak,
  • Diğer insanların tepkilerinden sorumlu hissetmek,
  • Kendi kimliği yokmuş gibi hissetmek,
  • Bir ilişkide veya bir durumda nasıl hissetmeniz gerektiğini görmek için sürekli olarak başkalarına bakmak,
  • Geçmeyen bir suçluluk duygusu yaşamak,
  • Karşılıklı bağımlı ilişkiler kurmak,
  • Şiddet içeren bir ilişkinin içinde kalmak.

Hatta daha da hayatın içinden şöyle özellikli örnekler verilmiş:

  • Anne babanızı memnun etmek için belirli bir kariyer peşinde koşmak,
  • Akşam yemeği için nereye gideceğinizi seçerken restoran tercihleriniz hakkında konuşmamak,
  • Aşırı özür dilemek,
  • Kronik ağrı veya hastalık yaşamak,
  • Duygusal güvenlik duygusunu sürdürmek için başkalarının seçimlerini kontrol etmeye çalışmak,
  • Kendi rahatsızlığınızı, şikâyetlerinizi, acılarınızı, ihtiyaçlarınızı ve isteklerinizi reddetmek,
  • Başkalarına uyum sağlamak için tercihlerinizi değiştirmek.

Aslında, tüm bu yukarda bahsettiğimiz travma tepkileri, sağlıklı sınırlar içerisinde kullanıldığında çok işe yarayabilir ve bazı durumları kolaylaştırabilir. Sağlıklı bir fawn tepkisinin de başkaları için şefkat duymayı, anlaşabilmeyi, aktif dinlemeyi, adalet duygusunu destekleyeceği belirtiliyor. Ancak belirtilen o ki, toksik ilişkiler içinde olan insanlar sağlıksız fawn tepkileri geliştirmekten öteye geçemiyorlar. 

2020 yılında yapılan bir araştırma, travmanın uyumluluk, duygusallık ve nevrotiklik gibi kişilik özelliklerini - başkalarıyla nasıl ilişki kurduğumuzu ve ilişkilerimizi etkileyen tüm nitelikleri - etkileyebileceğini ortaya koymuştur. Ayrıca yine bu araştırmalarda travma sonrası stres bozukluğu ile bir kişinin stresi nasıl ele aldığı arasında da bir ilişki olduğu belirtilmiş. Bir eş veya ebeveynle muhtemelen işlevsiz bir bağ bağlamında, stresi yönetme girişimi temel düzeyde, kişiliğinizi, genellikle kendiniz pahasına, sevdiğiniz kişiye hitap edecek şekilde uyarlamakla yani uyumlanmakla sonuçlanabilir.

Şunu unutmamız gerektiğini düşünüyorum: Her birimiz insanız ve İçimden bölümünde de belirttiğim gibi, kendi yolculuğumuz ve süreçlerimiz var. Bu süreçlerde bazı uçlarda gidip gelebileceğimiz gibi, kendimizde her şeyin mükemmel olmasını beklemek, “en” birinci ve “en” iyi olmak gibi amaçlarımızın olması bize zarar vermekten başka işe yaramıyor. Araştırmaların da söylediği gibi, travma tepkilerinin her biri, ölçülü ve yerinde kullanıldığında, hayatta kalmamızı ve ruh hâlimizin iyiliğini destekliyor.

Hayatımızı sürdürürken verdiğimiz tepkilerimizi tanırsak, bunların bize zarar mı verdiği yoksa bizi destekliyor mu olduğu konusunda daha net bir iç görü sahibi olabiliriz. En önemlisi de, bize zarar verdiğini düşündüğümüz noktada yetkin kişilerden destek alma ve tedavi arayışına geçebiliriz. Bu bölümde fawn travma tepkisinin ne olduğunu genel hatlarıyla açıklamaya çalıştım. Dilerim sizlerin de ilgisini çekmiştir ve dilerim ki bu konuda zorluk yaşayanlar varsa, doğru çözüm arayışlarına yönelmeleri mümkün olur.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Gündemimdeki En Sonlar

En son...

  • Ne İzledim? Dünyanın En Kötü İnsanı filmini (Şu an sanırım sadece MUBI platformunda var.)
  • Ne Okudum? Latife Tekin’in Zamansız isimli romanını.
  • Nereye Gittim? Teşvikiye’deki The Bono’ya. 
  • Ne Dinledim? Teoman’ın Koyu Antoloji albümünü (Konserine gittikten sonra tekrar bir canım çekmişti.)

Sizin “En Son” listeniz nasıl? Bana yazın ([email protected]) ve hatta listenizden beğendiğiniz film, kitap, mekan ve müziklere ilişkin yorumlarınızı da yazar ve paylaşmama izin verirseniz, bir sonraki bültende sizin de önerilerinize yer vermeye başlayacağım.

Biraz yaz moduna girelim, iletişimimizi arttıralım değil mi? Hepinize harika bir tatil dönemi, işi gücü başından aşkınlara da kuvvet diliyorum.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

İçimdeki Dünya

İçimdeki Dünya

İçimizdeki dünyaya yakınlaşabilir miyiz? Onu merakla keşfedebilir miyiz? Pratikler, ilhamlar, motivasyonlar ve şifa dünyasından haberler iki haftada bir posta kutunda!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir