Selam, Yıldızlı Bir Hikâye’ye hoş geldin! Nasılsın? Sonbahar rüzgarları son günlerde iyiden iyiye hissettirir oldu kendini. Ülkede gündem olan üzücü olayların aksine, sen muhitindeki hayvan dostlarına eminim iyi bakıyorsundur. Yaşanan kötülüklere karşı inadına bugün daha fazla gözetmeliyiz onları.
Bugün çok özel bir ressamın, çok özel çalışmasını inceleyeceğiz birlikte. Jan Van Eyck’in fırçasından Arnolfini’nin Evliliği..
O kadar ki, karşısına geçip saatlerce üzerine yorumlanabilecek detay mevcut bu resimde. Hazırsan hadi başlayalım..
Başlamadan önce, Instagram üzerinden Yıldızlı Bir Hikâye’yi takip etmeyi unutma lütfen: @yildizlibirhikaye
Hazırsan başlayalım..
Jan van Eyck ve Kuzey Rönesansı
Jan van Eyck Erken Kuzey Rönesansı’nın en iyi ressamlarından biriydi.

Onun müthiş eserini izlemeden önce Kuzey Rönesansı’nın, İtalyan Rönesansı’ndan nasıl ayrıldığına bir bakalım.
Ortaçağ Sanatı, Rönesans Dönemi’nden önce aşağı yukarı böyle çalışmalar içeriyordu. İncil ve Hıristiyan mitinin hikayelerini görsel biçimde anlatmakla ilgiliydi.

Gerçekçilik bu sanatçılar için önemli değildi; onlar için verilen mesaj önemliydi. Perspektif, derinlik falan aramamak lazım böyle resimlerde. Azizlerin tanınması önemliydi, gerçekçi bir şekilde çizilmeleri değil.
Ve zaman geçtikçe sadece İncil'den sahneler çizmediler. Ayrıca Orta Çağ'daki yaşamı da tasvir ettiler: ziyafetler, avlar ve şövalye turnuvalarını da çizdiler.

Ancak İtalya'da -ilk olarak 1300'lerin başında Giotto aracılığıyla, ardından bir asır sonra Masaccio aracılığıyla- perspektif sanata dahil edildi.
Resimler artık üç boyutluydu. İnsanların ağırlığı vardı. İşler daha gerçekçi hale geldi.

Farklı dönemlerde yapılmış İsa’nın doğumunu önceden Meryem’e bildirilmesi konusunu ele alan şu iki tabloya bir bakalım.


Fakat "İdeal güzelliğe" olan bu Klasik ilgi Kuzey Avrupa'ya yayılmadı, sadece perspektifin keşfi yayıldı.
Geleneksel Ortaçağ sanatının aynı gösteriş ve savurganlığı ve karmaşık kompozisyonlar büyük ölçüde korundular. Görelim.

Desenlere olan bu ilgi, detaylara - zırh, taş, kumaş ve işleme detaylarına - hayranlık duymaya dönüşmüştü.
Bu da Kuzey Avrupa ile İtalya arasında gerçek bir tarz farkı yarattı.
Dönemin büyük İtalyan sanatçıları, ideal güzellik, gerçekçi formlar ve temiz, uyumlu kompozisyonlara odaklanarak İncil ve Klasik mitolojiden sahneler çiziyorlardı..

Kuzey Avrupalı ressamlar; bu yeni sanatsal becerileri, İncil’in mesajlarına, sıradan hayatlara ve ayrıntılı desenlere olan ilgileri artırmak için kullanıyorlardı.
15. yüzyılın başlarında büyük Limbourg Kardeşlerin çalışmalarında olduğu gibi:

Ve nihayet 1390'da Hollanda'da doğan ve Gotik akımı uç noktalarına taşıyacak olan Jan van Eyck sahneyi devraldı.
En büyük başarısı, resme neredeyse inanılmaz bir detay ve doku gerçekçiliği getirmekti.

Şu detay işçiliğine, gerçekliğe hayran olmamak elde değil..
Resmin düzgün, mine gibi işlenmiş yüzeyi, beziryağı ile karıştırılmış pigmentsırın sayısız kere uygulanmasıyla elde edilmiş; daha sonra cilalanmıştır. BU tekniği kullanan Jan van Eyck ve kardeşi Hubert yağlıboya resmi icat etmiş sayılmaktadır.

Şurada tasvir edilen Meryem Ana’ya, mücevherlere kumaşa bir bak.. Gerçeğe benzerliği dehşet verici!
Ki Jan van Eyck bunları yaparken Da Vinci daha doğmamıştı bile.
Arnolfini’nin Evliliği
Jan van Eyck, resimlerini ayrıntılarla zenginleştirmek için dışbükey aynalar ve mercekler gibi optik teknolojiyi geniş ölçüde kullanan ilk Rönesans sanatçılarından biridir.

Öncelikle resmin fonunda görülen aynaya dikkat edelim. Dışbükey ayna üzerinde mekânın yansımasını görüyoruz. Yansımada üçüncü bir kişi var görebildin mi? O kişi Jan van Eyck’in ta kendisi.

Bu yansıma sayesinde resme kendisini de dahil etmiş ve bir anlamda düğünün şahidi olmuş.
Aynanın solunda duran tespih dindarlığı simgelemekte. Bu ayna olayı Jan van Eyck’ten sonra birçok ressam kullanmıştır.
Çiftin ayağının dibinde bir köpek var ve neredeyse köpeğin tüm tüylerini çizmiş. Tam bir hastalık işi.
O dönemde evde köpek beslemek zenginlik belirtisiydi ama burada zenginlikten ziyade sadakati temsil ediyor.

Çiftin tam arkasında, tavana asılı duran avize metalinin dokusu ve parlamasına diyecek söz yok. Avizede sadece tek bir mumun yanması dikkatini çeksin çünkü onun da bir anlamı var: Bu evliliğin Tanrı’nın huzurunda yapıldığına işaret eder. Ve elbette ki zenginliğe de işaret ediyor.

Figürlerin kıyafetleri son derece özenilmiş ve kadının yeşil kıyafeti umudu, beyaz başlığı kadının saflığını temsil ediyor. Bu renklere yüklenen anlamlar yüzyıllardan beri aynı. Kadının kıyafetinin biraz kabarık olması, yaşadığı dönemde evlenmeden önce hamile mi kaldı dedikodularına da yol açmıştı.

Arkadaki duvarda yazan cümle: Van Eyk Buradaydı
Aşağıda göreceğin takunyalar saygıyı, divanın önünde duran kırmızı terlikler evliliğin kutsallığını temsil eder. Resimdeki hiçbir şey tesadüfen orada değil.


Arnolfini’nin solunda, pencereden gözüken kirazlar ise sevgiyi temsil eder ve henüz filizlendiklerini düşünürsek evlilik merasiminin yaz mevsiminde yapıldığını da bize söyler.


Bu da ressamın portresi..
Görmesini ve yorumlamasını bilene birçok şey anlatan ve ince işçiliğine hayran hayran baktıran bu eserde daha birçok hikâye saklı. Yorumlamak, tıpkı bir kas gibi. Ne kadar üstüne düşersen o kadar gelişiyor. Keşfettiğin, dikkatini çeken herhangi bir detay olursa lütfen bana da yaz. Beraber yorumlayalım.
Zihnin için taze bir başlangıç: Medya deneyimini e-posta yayınlarının ötesine taşıyan Aposto, yeni mobil uygulamasını duyurdu. Güvenilir, doyurucu ve kullanışlı bir dijital medya servisi deneyimi sunan Aposto’nun iOS uygulamasını buradan indirebilirsin. Yıldızlı Bir Hikâye'nin de aralarında yer aldığı yepyeni dijital gazete ve dergiler seni bekliyor.



