Yeni Teknolojiler
Vaka Çalışması
Teknoloji ve Sanat
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Kullanışlı Uygulamalar
Quando Kariyer

🦿 Makinelerin hatıraları var mı?

Amazon'un yeni ev robotu Astro, Facebook kesintisi ve Refik Anadol
Troy - 7 Ekim - Quando
TROY ile birlikte

Daha yeşil bir dünya bir tık uzağınızda: Troy

Türkiye’nin en yaygın Apple Premium Reseller’ı Troy, küresel ısınmanın farkında ve üyeleriyle beraber daha yeşil bir geleceğe adım atıyor. Gelecek kuşaklara daha yeşil bir dünya ve daha çok ağaç bırakma fikriyle yola çıkıp, temsil ettiği…

Daha fazlasını öğren →

Chantal Anderson

Chantal Anderson

"Piyano, müziği beğenmedi diye piyanisti öldürmez."

Herkese merhaba, sizi ileri teknolojinin işlendiği Westworld dizisinde geçen parkın yaratıcısı Robert Ford'un The Well-Tempered Clavier bölümünde kullandığı bir replikle karşılıyoruz. Aslında bu söz, Ford'un robotlar hakkında kendisiyle girdiği bir iddiayı işaret ediyor. Geçtiğimiz gün, Facebook kesintisiyle teknolojinin hayatlarımızda ne kadar yer edindiği görmüş olduk. Hayatımızın oldukça içinde olan uygulamalarda yapay zekâlar her yıl bir adım daha ileriye gitse de Robert Ford'un dünyasındaki seviyede tabii ki değiller. Yapay zekâlar bir gün bilinç kazanabilir mi? Bunu şimdilik bilmiyoruz. Umarım gelecekte Arthur C. Clarke'ın yarattığı HAL 9000 gibi bir bilgisayar karşımıza çıkmaz. Ama her gün gelişiyorlar. Hayatlarımızda yarattıkları katma değer de gittikçe artıyor. Bizi değiştiriyorlar mı? Hayır, bu başka bir sayının konusu 😊

Quando'nun bugünkü sayısında; Amazon'un yeni ev robotu Astro'nun yarattığı etik tartışmalar, Facebook'un DNS sunucularının neden olduğu herkesi etkileyen erişim kesintisi ve Refik Anadol'un Makine Hatıraları isimli sergisi var.

Bugünün bülteni 1647 kelime, tahmini okuma süresi 5 dakika.

Bu bültende görmek istediğiniz farklı bölümler ya da eklemek istediğiniz görüşler varsa bize yazabilirsiniz. 

Keyifli okumalar!

Hakan

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Yeni Teknolojiler

Astro'ya ne kadar güvenelim?

Amazon'un yeni ev robotu Astro, bir hayli sevimli gözükse de beraberinde bazı etik tartışmaları getirdi.

Astro'ya ne kadar güvenelim?

Amazon, Alexa akıllı ev teknolojisi ile uyumlu ev robotu Astro'yu tanıttı. Ev sahibi tarafından uzaktan kumanda ile hareket ettirebilecek olan robot aynı zamanda, evi otomatik bir şekilde gezerek olağandışı durumlara karşı ev sahibini uyarabiliyor. Yapay zekasıyla öne çıkan Astro'nun özellikleri arasında ayrıca, sahibini takip edebilme, video konferanslar yapabilme ve hatta dans edebilmek bile var. Bir periskop kamera, iki tekerlek ve gözler için iki küre içeren dikdörtgen şeklindeki ekrana sahip olan 999 dolarlık robot, her ne kadar sempatik bir görünüme sahip olsa da beraberinde bazı etik tartışmaları da getirdi.

Astro için Amazon'un pazara sunduğu deneysel bir ürün denilse de robot teknolojileri, insanların günlük yaşamlarına entegrasyonu konusunda uzun bir geçmişe sahip. Daha önce çeşitli firmalardan; Paro (robot fok), Justocat (robotik kedi), Aibo (robotik köpek) ve Cuddler (robotik ayı) gibi çeşitli robopet'ler piyasaya sürülmüştü. İnsanların ev yaşamını kolaylaştırmayı amaçlayan bu teknolojilerin ise her zaman şüphe ettiren bir yönü var. Çevreyi algılaması için üzerinde kamera bulunan bu robotlara ne kadar güvenilir? Kameralar üzerinden toplanan verileri, şirketler hangi amaçlarla nasıl kullanabilir?

2019'da yapılan bir araştırmada bilim insanları, gerçek evcil hayvanlara çok benzeyen robotların depresyonu azalttığını ve iyileştirme gücü olduğunu saptadı. İnsanların bu ürünleri tercih etmesindeki en önemli unsurun robotların insanların güvenini kazanacak şekilde tasarlanmaları diyebiliriz. Hatta bu durum sadece robotları da kapsamıyor. Elektrikli süpürge robotu Roomba'yı insanlar, "ailenin bir parçası" olarak kabul etmiş hatta bir cinsiyet ve isim bile atamıştı. İlk sosyal robotlardan biri olan Jibo'yu çalıştıran sunucuların fişi çekildiğinde ise insanlar yas tutmuştu. Sony'nin robot köpeği Aibo da firma tarafından durdurulduğunda insanlar cenaze töreni düzenlemişti.

UCLA'den Mark Edmonds, bütün bunların güvenle başladığını söylüyor. Robotlara karşı güveni araştıran Edmonds'a göre, makineler yapmaya programlandıkları şeyi yaptıklarında insanlar güvenme eğilimi gösteriyor. Kısacası makineler için güven inşa etmek yerine güvenilir kalmaya mecbur diyebiliriz. Robopet'ler, insan beyni için anında sevimli hâle gelmeleri için dev gözlere ve suratlı özelliklere sahip olacak şekilde tasarlanmış. 2000'lerin başında, Furbies ile etkileşime giren çocukları inceleyen MIT araştırmacısı Sherry Turkle, çocukların robotları oyuncak olduklarını bilmelerine rağmen, fiziksel görünümleri sayesinde onlara karşı derin bağlar geliştirdiklerini keşfetti.

NewsWatch üzerinden

Araştırmalara göre, insanların temel işlevlerini yerine getirmek için mücadele eden robotlara olan güven kolayca kaybediliyor. Edmonds, "Makineler mantıksız olduğunda veya onlardan beklemediğimiz şeyleri yaptığında güven bozulur" diyor. Bu yüzden Astro'nun şimdilik nispeten sınırlı işlevleri olması, ailelere entegre olmasına yardımcı olması için bir anahtar olabilir.

Robotlar hayatımıza daha çok yerleştikçe, iş ve bireyler arasındaki yaşanacak bir belirsizlikte zorlu bir çıkar çatışması yaratabilir. Mesela, robotunuzla bir ilişki kurduğunuzda, size üreticisinden bir şey satmaya çalışmasının etik kuralları nelerdir? Yine de, tüm bunlara rağmen, muhtemelen Astro'nun gelecekteki bazı versiyonlarını evlerimize kabul edeceğiz.  

Hikâyeyi paylaşmak için:
Vaka Çalışması

Facebook kesintisi ve hatırlattıkları

Facebook kesintisi ve hatırlattıkları

Mâlumunuz; geçtiğimiz günlerde Facebook ve ona bağlı tüm servisler, küresel çapta en az altı saat boyunca "internetten kayboldu." 

Büyük kesinti, bir süredir eski Facebook çalışanı Frances Haugen tarafından Wall Street Journal'a sızdırılan belgelerin sonrasında, Haugen'ın Kongre'de vereceği ifadenin öncesinde geldi ve şirket belki de kuruluşundan bu yana en zor zamanlarını yaşadı. 

Neden?

Dünyanın en büyük ağ altyapı sağlayıcılarından Cloudflare'in tanımıyla interneti "ağların ağı" olarak hayal etmek oldukça mümkün. Bu farklı ağlar, birbirlerine Sınır Ağ Geçidi Protokolü (BGP) aracılığıyla bağlanıyor. Siz adres çubuğuna facebook.com yazdığınızda nereye gideceğinizin belli olması, Facebook'un diğer ağlara BGP aracılığıyla nerede olduğunu duyurması sayesinde gerçekleşiyor.

Facebook'un DNS sunucuları bu bilgileri diğer ağlara yollamayı durdurduğu için Facebook'a erişim problemi yaşandı. Diğer yandan Instagram, WhatsApp ve hatta Facebook şirket turnikeleri dahi bu bilgilere, Facebook'un internetin neresinde olduğuna ayrıntılara ihtiyaç duyduğundan tüm servisler eş zamanlı olarak erişilemez hâle geldi. Düzeltmesi de yine bu sebepten uzun sürdü. Evinizin anahtarını içeriden kapı üzerinde bıraktığınızı düşünün.

Facebook'un resmî açıklamasında da hizmet kesintisinin "hatalı bir yapılandırma değişikliğinden" kaynaklandığı belirtildi. Değişikliğin planlı ya da plansız olduğuna ya da kim tarafından yapıldığına dair bir açıklama yapılmadı. Açıklamada "Ağ trafiğindeki bu kesinti, veri merkezlerimizin iletişim kurma şeklini kademeli olarak etkileyerek hizmetlerimizi durdurdu" ifadesine yer verildi. Şirket, veri güvenliğinin ihlal edildiğine dair hiçbir kanıt olmadığını da söyledi.

Sayılarla 

Temmuz 2021 verilerine göre Facebook'un küresel çapta aylık aktif olarak 2,9 milyar kişi kullanıyor. Buradan hareketle Facebook, WhatsApp ve Instagram'ın aynı anda hiç "yokmuş gibi" olmalarının milyarlarca kişiyi etkilediğini söylemek yanlış olmaz. 

Marketwatch'a göre Facebook ve servisleri kapalı kaldıkları her dakikada yaklaşık 164 bin dolar gelir kaybetti. Kabaca altı saatlik bir kesintiden söz ettiğimizde şirketin 60 milyon dolar gelir kaybına uğradığını söyleyebiliyoruz. Şirketin hisseleri de pazartesi günü %4,9 kadar düştü. Bu da piyasa değeri anlamında Facebook'a 47,3 milyar dolara mal oldu.

Şirketin %14'lük hissesine sahip olan Mark Zuckerberg'ün kişisel servetinden de 6 milyar dolar eridi ve bu durum onu Forbes'un en zenginler listesinde beşinci sıradan altıncı sıraya geriletti. 

Bu süreçte Rusya merkezli Telegram'ın 70 milyonu aşkın yeni kullanıcı kazandığı belirtildi.

WhatsApp, Facebook ve Instagram birçok yerel işletme tarafından kullanılıyor. Mashable'ın derlediği hikâyelerde çorap satıcısı Bare Kind kesinti sebebiyle satışlarının normalde olması gerekenin dörtte birine düştüğünü söylüyor. Pazarlama bütçesinin büyük bir kısmını Facebook için kullandığını söyleyen işletme, bu kesintinin küçük işletmeleri çok savunmasız hissettirdiğini ifade ediyor. Bir influencer kampanyası üzerinde çalışan mücevher markası Viva Valeria ise 10 bin takipçili bir influencer'ın sponsorlu içeriğinde yalnızca altı beğeni alabildiklerini ifade ediyor.

Küresel çapta yaşanan Facebook kesintisi ABD dışındaki ülkelerin siyasetçilerinin de gündemindeydi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova Facebook kesintisinin Rusya'nın "kendina ait sosyal medya platformlarına ihtiyacı olup olmadığını gösterdiği" söylerken Vladimir Putin yönetiminin internet ombudsmanı Dimitri Marinichev kesintinin Rusya'nın dijital dünyadaki rekabet avantajını artırması yönündeki ihtiyacı gösterdiğini ve bilgi teknolojileri alanında tekelleşmelerin engellenmesi gerektiğini belirtti. 

Avrupa Komisyonu Kıdemli Başkan Yardımcısı Margrethe Vestager de geçtiğimiz yıl komisyonunun taslağını hazırladığı; Facebook, Apple, Amazon, Google gibi şirketleri rekabete daha fazla alan açmak için iş modellerini değiştirmeye zorlayacak düzenlemeler içeren Dijital Markets Act'in bu amacı taşıdığını hatırlatarak "Teknoloji pazarında alternatiflere ve seçeneklere ihtiyacımız var. Her kim olurlarsa olsunlar birkaç büyük oyuncuya güvenilmemeli." dedi.

Sonsuz büyüme ve kırılgan sistemler

Çok değil, birkaç ay önce Malezya'dan Hollanda'nın Rotterdam şehrine doğru yola çıkan Ever Given isimli kargo gemisi, Akdeniz'i Kızıldeniz'e bağlayan Süveyş Kanalı'na girdikten altı kilometre sonra sert rüzgârlar ve kum fırtınası nedeniyle manevra kabiliyetini kaybetti ve kanala çapraz bir biçimde sıkıştı. Tabii, Evergreen Group'un yakıttan tasarruf etmek için gemiye olması gerekenden daha fazla yükleme yaptığı ve bu konteynerlerin kazada rol oynadığı da iddia edildi. Altı günlük bu sonuç her gün ortalama 51,5 gemi geçtiği bilinen Süveyş Kanalı'nda 300'ü aşkın gemi yolculuğunun sekteye uğradığı tahmin edildi. Kahve üreticilerinden petrol şirketlerinde birçok sektör tedarik zincirinde kesintiler yaşadı. Her saatte 400 milyon kaybedildiği tahmin edilen bu kesinti dünya ticaretinde 9,6 milyar dolarlık kayba yol açtı. 

The New York Times'tan pazartesi günkü kesintinin şirketin sunduğu hizmetlerin gündelik yaşamın ne denli önemli bir parçası hâline geldiğinin küresel çapta bir göstergesi olduğunu söylüyor. The Star'da yer alan yazıda dikkat çekilen "güven" meselesi bu noktada önem kazanıyor. Facebook, Google, Apple gibi şirketlere güveniyoruz. Kredi kartı bilgilerimizi, iletişim yollarımızı, fotoğraflarımızı onlara emanet ediyoruz ve bizi bir yerden bir yere bizim faydamızı gözetecek biçimde götürebileceklerine inanıyoruz. Şirketler, bu güveni bize sundukları ürünlerle kazanıyor. 

ABD'de Senatör Elizabeth Warren, "It's time to break up Amazon, Google and Facebook" sloganıyla Mart 2019'da big-tech'in ekonomi, toplum ve demokrasi üzerinde çok fazla güce sahip olduğunu, rekabeti ortadan kaldırdığını, kişisel bilgileri kâr için kullandıklarını savunan bir kampanya başlattı. Warren, teknoloji şirketlerini parçalamayı öngören planını 6 saatlik kesintide de tekrar anımsattı.

Şirketlerin birleşmesi, satın almalar; istikrarlı ekonomik büyümeyi gösterse de tekellerin gücün çoğunluğunu elinde bulundurduğu yapılar büyük bir kırılganlığı da daima yanında taşıyor. Bir paketleme tesisindeki üretim problemi tüm sektör paydaşlarına yayılabiliyor. Bir kanalın kapanması dünya ticaretine milyarlara mal olabiliyor. Aynı şey internet için de geçerli. Bir güncelleme hatası milyonlarca insanın iletişim kurmasını saatlerce engelleyebiliyor.

Bugün buna çözüm olarak Web 3.0 kavramı tartışılıyor. Örneğin Twitter CEO'su Jack Dorsey 2021'in başında attığı bir tweet'te Bitcoin'e ilgisini "tek kişinin ya da varlığın kontrolünde ya da etkisinde olmayan temel bir internet teknolojisi" olanağı olarak açıklıyor. Merkeziyetsiz arama motoru Presearch'ün kurucusu Colin Pape, Web 3.0'ın bu kesintiye neden olan merkezîliğin ötesine geçmesi gerektiğini düşünüyor. Pape’e göre çözüm, aşağıdaki gibi görünüyor.

"Gücü kullanıcıların ellerine teslim eden ve onları daha güvenli, ve yalnızca ihtiyaç duyulduğunda çevrim içi olan, merkezî olmayan dijital bir dünya yaklaşımını benimsemek."

Hikâyeyi paylaşmak için:
Teknoloji ve Sanat

• Sanatçı Refik Anadol'un "Machine Hallucination" isimli NFT koleksiyonu açık artırmayla popüler müzayede evi Sothebys platformunda 5,1 milyon dolar karşılığında satıldı. Sanatseverlerden ve eleştirmenlerden büyük övgü toplayan koleksiyonda; ISS, Hubble ve MRO uzay teleskopları tarafından kaydedilen ve şimdiye kadar belirli bir sanat mekânı için yaratılmış en büyük uzay temalı veri kümesi olan, 2 milyondan fazla görüntüden yararlanılmıştı. Evreni, insan duyularını, makineleri ve belleği anlamak için Anadol'un sergisi, yapay zeka tarafından bir araya getirilen ve sınıflanan ham görsel verilerin pigmentlere dönüştüğü, dinamik veri tabloları ve veri heykellerinden oluşuyor.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Daha yeşil bir dünya bir tık uzağınızda: Troy

Türkiye’nin en yaygın Apple Premium Reseller’ı Troy, küresel ısınmanın farkında ve üyeleriyle beraber daha yeşil bir geleceğe adım atıyor.

Gelecek kuşaklara daha yeşil bir dünya ve daha çok ağaç bırakma fikriyle yola çıkıp, temsil ettiği Apple markasının da çevreci yaklaşımını benimseyen Troy, troyestore.com üzerinden e-bültene kayıt olan her takipçisi adına bir fidan bağışı gerçekleştiriyor.

İklim krizinin son zamanlarda ülkemize olumsuz etkileri üzerine şekillenen Troy Hatıra Ormanları’nın ilki İstanbul Riva, ikincisi İzmir Bergama’da yer alıyor. Şimdiden 10.000’e yakın bağışlanan fidanlarla yeşermeye başlayan bu ormanlara katkı sağlamak ise çok kolay. 

Troy, web sitesine girerek e-bültene üye olduktan sonra sizin adınıza bağış yapıyor ve dijital sertifikanızı 10 gün içinde e-posta adresinize gönderiyor.

Daha yeşil bir dünya bir tık uzağınızda.

Kullanışlı Uygulamalar

• Blinkist | Bilimsel eserlerin sesli ve yazılı özetlerini 15 dakikalık bölümlerle içinde bulunduran uygulama, kitaplar için zamanı olmayan kullanıcıların imdadına yetişiyor.

• Daily Art | Klasik, modern ve çağdaş sanat başyapıtları hakkında kısa hikâyeler bulabilirsiniz. Günlük dozda bir sanat tarihi deneyimi sizi bekliyor. 

Quando Kariyer

• Meditopia | Android Developer (Remote)

• Fazla Gıda | Back-End Developer (Hibrit)

• hepsiemlak | Back-End Developer (İstanbul)

• Doğuş Teknoloji | Senior Backend Developer (İstanbul)


• Kavak.com | Tech Support Analyst (İstanbul)

• Masomo | Community & Support Specialist (İzmir)


Şirketinizin iş ilanı her salı ve perşembe gönderilen Quando'da daha geniş yer alsın isterseniz bu e-postayı yanıtlayabilirsiniz.  

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

YAZARLAR

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir