Lavantanın ardından: Sonbaharda Güney Fransa rehberi

Nice’in bistrolarından Saint-Paul-de-Vence’ın sanat galerilerine, Luberon’un taş köylerinden Arles’ın pazarına uzanan bir Ekim rotası. Yaz kalabalığı çekilirken lavanta, biçilmiş tarlaların ardından kokteyllerde, cinde ve pazar tezgâhlarında karşımıza çıkıyor. Yol boyunca şarap tadımlarına, bahçelerde oyalanmaya ve dönüş öncesi Aix-en-Provence’ta tatlı bir molaya da yer var.

Yazı: Başak Yeğin

Provence'a Ekim'in son haftasında gittik. Yaz kalabalığı çekilmişti; sokaklar boş değildi ama kalabalığa takılmadan her köyün dokusunu hissedebildik. Lavanta tarlaları çoktan biçilmişti ama o mor koku bu kez tabağımızda ve kadehimizde karşımıza çıktı. Hava ise hâlâ yaz kıvamındaydı. Güneşte askılı yetiyor, gölgeye geçince ince bir ceket işinizi görüyor.

Rotanın mantığı basit: Marsilya'ya inip arabayla doğuya, Nice'e geçiyorsunuz. İki gece Nice'te kalıp Riviera kıyısını geziyor, ardından Saint-Paul-de-Vence üzerinden Luberon'a geçiyorsunuz. Dönüşte Arles ve Aix-en-Provence'a uğramak için de vakit kalıyor.

Nice: Promenade'da gün batımı, Vieux-Nice'te bir bistro

Nice'e akşamüstü varıyorsanız ilk iş Promenade des Anglais'ye inin. Kıyı boyunca dizilmiş mavi sandalyeler gün batımında doluyor; herkes yüzünü denize dönüp ışığın bitmesini bekliyor. Ekimin sonu olmasına rağmen denize girenler bile vardı.

Akşam yemeği için Vieux-Nice'teki Le Comptoir du Marché iyi bir seçim. 2011'de bistro ruhuyla açılan restoranda eski buzdolabı kapakları ve Nice bit pazarlarından toplanmış mutfak eşyaları mekana hoş bir retro hava veriyor. Menü duvardaki kara tahtada yazıyor ve kısa tutulmuş.

Biz karidesli fregolayı ve levreği seçtik. Fregola karides, bisque, fesleğen ve piquillo biberiyle, levrek ise beyaz fasulye püresi, rezene ve üzümle geliyordu.

Riviera: Villa Ephrussi, Èze ve Monaco

Nice'ten doğuya, İtalya sınırına doğru uzanan kıyıda tek bir villa görecekseniz Saint-Jean-Cap-Ferrat'daki Villa Ephrussi de Rothschild olsun. Barones Béatrice Ephrussi de Rothschild'in 20. yüzyılın başında yaptırdığı pembe villa, yarımadanın sırtında, iki yanı denize bakan bahçelerin ortasında duruyor. Villanın asıl ünü, Fransız bahçesinden Japon bahçesine farklı temalarla düzenlenmiş bahçelerinden geliyor.

• Biletinizi önceden çevrim içi alın ve villa ile bahçeler için iki saat ayırın. Zaman kalırsa Salon Béatrice'te bir kahve içmek için de güzel bir yer.

Öğleden sonra Èze'ye geçin. Èze'ye giriş tuhaf: Arabayı otoparka bırakıp nereye çıktığı belli olmayan bir yoldan yürüyorsunuz. Sonra birden karşınıza yamaca tutunmuş, dar taş sokaklı bir Orta Çağ köyü çıkıyor. Köyün tepesindeki Jardin Exotique hem bir kaktüs ve sukulent bahçesi hem de kıyının en geniş manzara noktalarından biri. Lavanta şuruplu spritz'le de burada tanıştım ve seyahat boyunca peşini bırakmadım.

Günün sonunda Monaco da yakın; biz akşamüstünü orada alışveriş yaparak geçirdik.

Saint-Paul-de-Vence: Sanat ve lavantalı cin

Saint-Paul-de-Vence'in asıl durağı Fondation Maeght ama yolda Fondation CAB'a uğramak için güzel bir neden var: Bir sanat merkezini gezmek için duruyorsunuz, aynı yerde gecelemek de mümkün. Biz konaklamadık ama güne burada taze bir pain au chocolat ve kruvasanla başladık.

Fondation Maeght'i galerici Aimé ve Marguerite Maeght 1964'te açmış. Vakıf çam ormanının içinde, Josep Lluís Sert'in tasarladığı bir binada. Giacometti'den Miró'ya kadar pek çok sanatçı eserini doğrudan bu bina ve bahçe için yapmış.

• Burada en sevdiğim şey oturup etrafı izlemek oldu. İki vakfı peş peşe gezecekseniz ikinciye biraz fazla zaman bırakın; tekrar gitsem yine orada bir süre oturmak isterdim. Giriş 18 euro, bireysel ziyaret için rezervasyon gerekmiyor ve müzenin ücretsiz otoparkı var.

Öğle yemeği için köydeki Le Saint Paul otelinin terası iyi bir mola. Teras, eski ve yıpranmış taş duvarların arasına sıkışmış daracık bir alan ama tam da bu yüzden çok etkileyici. Biz burada İtalyan pinsaları yedik. Surlarla çevrili taş sokaklar çiçekler ve sarmaşıklarla dolu. Köyün ünlü restoranı La Colombe d'Or ise ekim sonundan aralık ortasına kadar sezonluk kapalı, o tarihlerde gidiyorsanız planınıza koymayın.

Luberon'a geçerken akşamı bir şarap tadımına ayırabilirsiniz. Château Sainte Roseline, Provence'ın 1955'te sınıflandırılan cru classé şatolarından biri. Şarapların yanında şatonun lavantalı cinini de tatın; tarifinde lavanta, ardıç, greyfurt kabuğu ve kişniş tohumu var. Èze'de spritz'i tatlandıran lavanta, bu kez cine aromasını veriyor.

Luberon: Pazar, taş köyler ve bir tadım daha

Luberon'da kalmak için köylerden birinde bir ev tutmak iyi bir fikir. Biz iki geceyi La Bastide-des-Jourdans'ta, eski bir ipek çiftliğinden dönüştürülmüş bir evde geçirdik.

Cuma günü bölgedeyseniz sabahı Lourmarin pazarına ayırın. Pazar 08.00-13.00 arasında kuruluyor; erken gidip köyün girişindeki ücretsiz otoparklardan birine bırakın. Kahvaltıyı atlayıp karnınızı pazarda doyurabilirsiniz, biz öyle yaptık.

Şarküteri tezgahlarında kuru sucuklar etiketleriyle sıralanıyor: geyik, eşek, boğa, cevizli, karabiberli, Korsika usulü. Aralarında lavantalı olanı da var.

Lavantanın kendisi de tezgahta. Tarlalar biçilmiş olsa da kurutulmuş demetler pazarda demeti 6 euroya satılıyor.

Gordes ve Roussillon'dan Cadenet'ye

Lourmarin'den sonra Gordes ve Roussillon aynı öğleden sonraya sığıyor. Gordes'u önce yoldaki Rocher Bel-Air manzara noktasından görün, sonra köye girin. Roussillon'da ise toprak da evler de okr tonlarında. Eski okr ocaklarının arasından geçen Sentier des Ocres kısa bir patika; okr boyadığı için açık renk ayakkabıyla girmeyin.

Günün ikinci yarısını planlarken tadımı Roussillon'a, akşam yemeğini Cadenet'ye ayırmak işimizi kolaylaştırdı. Vignoble Chasson-Château Blanc'ta beyaz ve roze şarapları tattık; notlarıma aldığım isimlerden biri À mon Père. Haritada birbirine yakın duran köylerin her biri için ayrı restoran aramak yerine, nerede yemek yiyeceğinize ve nerede kalacağınıza ayrı ayrı karar verin.

Arles ve Aix-en-Provence: Son gün

Dönüş gününüz cumartesiye denk geliyorsa sabahı Arles pazarına ayırabilirsiniz; Boulevard des Lices boyunca kurulan pazar 12.45'e kadar açık.

Marsilya'dan uçacaksanız havalimanından önce Aix-en-Provence'ta Weibel'e uğrayın. Şeker komasına girmelik bir mola: Biz bir Paris-Brest, bir de navette briochée yedik.

Yirminci yılında yeni başarı hikâyeleri aranıyor: Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması

Bir girişimin büyümesinde görünürlük, yeni fırsatların ve güçlü bağlantıların kapısını açıyor. Garanti BBVA, Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (KAGİDER) ve Ekonomist Dergisi işbirliğiyle düzenlediği Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması’yla yirmi yıldır kadın girişimcilerin hikâyelerini daha geniş kitlelere taşıyor. Yarışmanın 20. dönem başvuruları 30 Kasım’a kadar devam ediyor.

Bu yıl beş kategoride toplam 3 milyon TL ödül dağıtılacak. Türkiye’nin Kadın Girişimcisi kategorisinin kazananı 1 milyon TL alacak. Teknolojide Gelecek Vadeden Kadın Girişimcisi, Yöresinde Sürdürülebilir Fark Yaratan Kadın Girişimcisi, Kadın Sosyal Etki Girişimcisi ve Kadın Kooperatifi kategorilerinin her birinde ise 500'er bin TL ödül verilecek.

Kazananlar para ödülünün yanında bir yıllık KAGİDER üyeliği alacak. Ekonomist, Capital ve Elele dergilerine abonelik ve Garanti BBVA’nın iletişim desteği de bunlara ekleniyor. Girişimcilik ekosisteminde güçlü bir bağlantı ağı kurma fırsatı da ödülün bir parçası.

Kazandırdıkları ile yarışma, bir ödül programının ötesine geçerek kadın girişimcilerin büyüme yolculuğunda yeni fırsatlara alan açıyor.

Kadın kuruculu bir girişimin varsa ya da bir kadın kooperatifinde üretiyorsan, sen de hikâyeni daha geniş kitlelere taşıma fırsatını yakalayabilirsin. Başvurunu 30 Kasım’a kadar buradan yapabilirsin.