Merhaba! Herhangi bir sosyal medya kullanıcısıysanız eğer, geçen 2 hafta boyunca Lensa isimli uygulama üzerinden yaratılan avatarlara maruz kalmamış olmanız imkansız. Bu sayıda hem yapay zekanın tasarım ve sanat üzerine etkilerinden hem de ürün tasarımına sunduğu katkılardan bahsettik.
Tasarlayanlar'da bu hafta:
🖋️Clova Lamp
🕰️ Lensa App, Makine Öğrenmesi ve Sanat
🎨 Pantone - Yılın Rengi
Elif
Clova Lamp
Güney Koreli teknoloji şirketi Naver Corp, çocukların kitaplarını yüksek sesle okuyarak sağlıklı okuma alışkanlıkları geliştirmelerine yardımcı olan Clova Lamp adlı akıllı bir okuma ışığı geliştirdi.

Yapay zeka teknolojisini kullanan lamba, bir kitaptaki metin ve görüntüleri konuşmaya dönüştürebilirken, entegre bir sanal asistan kelimelerin anlamını açıklıyor ve öğrenmelerine yardımcı olmak için çocukların sorularını yanıtlıyor. Bu şekilde ürün, ebeveynlerin çocuklarıyla oynayamadıkları durumlarda akıllı telefonların yerini almayı umuyor.

Tasarım ekibinin başkanı James Kim, "Çocukların düşünme becerilerini, konsantrasyonlarını, hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını geliştirmek için sık sık kitap dinlemeye ihtiyaçları var, ancak tüm ebeveynler çocuklarına istedikleri kadar kitap okuyamaz" dedi. Clova, çocukların okumaya ilgi duymalarına yardımcı olmak için çocukların en sevdikleri kitapları istedikleri zaman kendi başlarına dinlemelerine olanak tanıyor.
Ürün, mat beyaz, darbeye dayanıklı plastikten yapılmış, masaya doğru açılı yarım küre şeklinde bir başlığa sahip klasik bir masa lambası şeklinde.

Merkezinde küçük bir kamera bulunan halka şeklinde bir LED ışık ve kamera, resimlerin kodunu çözmek için görüntü tanıma teknolojisini kullanıyor. Optik Karakter Tanıma (OCR) kullanarak yazılı sözcükleri tanımlıyor.
Sistemin bulut tabanlı yapay zekası tarafından analiz edildikten sonra, kameradan gelen girdi konuşmaya dönüştürülüyor.
Kim, "Clova Lamp, 'oku' düğmesine basıldığında veya sesli komut verildiğinde altına yerleştirilen kitapları okuyor" dedi.
Dinleyiciler için daha ilgi çekici bir deneyim yaratmak için ses sentezleme teknolojisi kullanılarak geliştirilen doğal bir sesle konuşuyor. Ayrıca, İngilizce ve Japonca kitapları ana dili gibi, insan sesiyle okuyabiliyor ve bu da çocukların ilgisini çekebilecek.
Tamamlanan kitapların bir listesi cihaz tarafından saklanarak çocukları farklı kilometre taşları için rozetlerle ödüllendirirken, ebeveynlere okuma kalıpları hakkında fikir veriyor ve çocukları için doğru literatürü seçmelerine yardımcı oluyor.
Cihaz, ışık işlevinde okuma deneyimini etkileyebilecek çevresel faktörleri algılayabiliyor ve gözleri yormayan duyarlı bir ışık sağlayabiliyor.
Lensa App, Makine Öğrenmesi ve Sanat
Gerçek sanatçı kim?

Herhangi bir sosyal medya kullanıcısıysanız eğer, geçen 2 hafta boyunca Lensa isimli uygulama üzerinden yaratılan avatarlara maruz kalmamış olmanız imkansız. Lensa App yoluyla, makine öğrenmesi sayesinde yaratılan bu avatarlar haliyle bir sürü tartışmayı da beraberinde getirdi. Lensa App ve sayesinde ortaya çıkan tartışmalara bir göz atarak makine öğreniminin sanat ve tasarım üzerindeki etkilerine dair fikirlerimi sizlerle paylaşmak istedim.

Lensa uygulaması nedir ve nasıl çalışır?
Lensa uygulaması diğer uygulamalar gibi cihazlara yüklenerek erişebilen bir uygulamadır. Normalde Lensa uygulaması senelik 599.99 TL civarındayken uygulama üzerinden ayrıca 7 günlük ücretsiz deneme paketi almak da mümkün. Uygulamaya Kasım ayında yüklenen Magic Avatar özelliği sayesinde ise Lensa uygulaması Kasım ayında 5 milyondan fazla indirilmiş. Yıllık ücretin yanı sıra 50 adet fantastik avatarlı portre sahibi olmak isteyen fazladan ödeme yapmak zorunda.
Uygulamanın avatarlarınızı yaratması için en az 10-20 adet selfie yüklemek gerekirken bu öz çekimler farklı açılardan ve farklı yüz ifadeleri ile yapılmalıdır. Uygulamanın açıklamasına göre kullanıcıların fotoğrafları uygulamadan silinirken oluşturulan avatarlar ise kullanıcıların yararına olacağı düşünüldüğü süre boyunca kayıtlı kalacaktır.

Lensa'nın sanat ve tasarımla olan ilişkisi
Eğlenceli bir uygulama olan Lensa'nın sorunlu olan kısmı ise sanat ve tasarım noktasında eserlerin yaratıcılarla olan ilişkisi. Bu durumda ürün aslında kimin? Sanatçılara göre makine öğrenimi sırasında algoritmaya tanıtılan sanat işlerinin telif hakları ödenmeyerek algoritmaya "kaçak" diyebileceğimiz şekilde herkesin ve her sanatçının işleri öğretilebilmekte. Stable Diffusion isimli AI sanat modellemesini kullanan uygulama, aslında sanat hırsızlığı yapmak ile suçlanmış oluyor. Bunun önüne geçmek isteyen sanatçılar ise data bankalarını kontrol edip kendi işlerinin buralarda bulunup bulunmadığını araştırabiliyorlar. Lensa ise makine öğreniminden sonra ürettiklerinin tamamen kendine ait olduğunu ve hiçbir sanatçının işinin birebir kopyası olmadığını savunuyor. AI üzerinden sanat ve tasarım üretimi noktasında gelecekte bizi karışık senaryoların beklediği ortada. AI yoluyla yapılan işlerin ne kadar kendine özgü olduğunu anlmanın mümkün olacağını sanmıyorum. Her sanatçının ise işlerini sürekli data bankalarında araştırmaları da hiç gerçekçi bir durum değil. Bu noktada çözüm ya sanatçılar işlerini internet üzerinden paylaşmayacaklar ya da sanatçıların işlerini internet üzerinden makine öğrenimi için kullanacak altyapıların bütün sanatçılara telif ödemesi gibi bir sistem zorunlu tutulacak. Önünü alamayacağımız bir makine öğrenimi çağında, internet üzerinden yapılan paylaşımların duracağını düşünmek mümkün olmayacağı için geriye kalan en mantıklı alternatif ise AI amacıyla kullanılacak bütün işlere telif ödenmesi gibi görünüyor.

Sanatçılar dışındaki bir diğer sorun ise makineye neyin öğretildiği. Kadın imgesinin daha seksi verildiği bence yaratılan görsellerle apaçık ortada. Irk ve cinsiyet gibi konularda basmakalıp ve yanlış bilgilerle doldurulan algoritmalar toplumun genelinin birebir yansıması gibi duruyor.

Her sene olduğu gibi bu sene de Pantone Renk Enstitüsü tarafından belirlenen ve heyecanla beklediğimiz ‘yılın rengi’ açıklandı: Magentaverse! Yani diğer adıyla Viva Magenta 18-1750

Peki neden birden fazla ismi var?
Leatrice Eiseman’ın “Sanal dünyalar günlük hayatımızın daha belirgin bir parçası hâline geldikçe, doğadan ve gerçek olandan ilham almaya çalışıyoruz” sözlerinden de belli olduğu gibi Viva Magenta yalnızca kırmızı renk ailesinden gelen bir ton değil. Güçlü ve enerjik kırmızı tonu; canlılık ve harekete geçme sinyali verirken aynı zamanda yeni teknolojileri ve yaratıcılığı temsil ediyor. Sanal ile gerçek, yapay ile organik olan ve insan ile makine ilişkisi üzerine düşünmeye teşvik ediyor. Tüm dünya olarak sanal gerçekliği yakından deneyimlemeye başladığımız bu dönemde Pantone Renk Enstitüsü, seçtiği cesur kırmızı renge Magentaverse adını vererek kendi yorumunu eklemiş oldu.
Dünyada bilinen en parlak ve en kırmızı organik boya, kokineal böceklerinden (merak edenler için -how it’s made?- https://hmsc.harvard.edu/cochineal) elde ediliyor. Viva Magenta kırmızısı da bu doğal boyadan ilhamını alıyor.

Magentaverse kırmızısı doğa ve teknolojiyi temsil ediyor fakat bir mesajı daha var: Pandemi ile duraksayan hayatın yeniden canlanması! Bu cesur kırmızı tonu korkusuzca kendini ifade etmeye, harekete geçmeye ve sıradışılığı kucaklamaya teşvik ediyor. Yani diyor ki; bu sene kabuğunu kır, gücünü topla, harekete geç ve yeniye kucak aç!

Pantone bu sene ihtiyacımız olan gücü yeniden hissetmemiz için elinden geleni yapmış gibi görünüyor. Siz Magentaverse (diğer adıyla Viva Magenta) hakkında ne düşünüyorsunuz? Instagram’dan bize yazın!


