Gündem
Haftanın konusu
Bizi takip edin
Ayrıntı
Öneriler

Tüketici mi değişmeli, yoksa üretici mi?

'Tavuk mu yumurtadan, yoksa yumurta mı tavuktan çıkar?' sorusundan daha zor bir soru ile karşınızdayız
Tüketici mi değişmeli, yoksa üretici mi?

Herkese merhaba,

Döngüsel ekonomi alanında farkındalık yaratmak ve daha anlaşılır sade bilgilerle içinde bulunduğumuz dönüşüm sürecinde tüm paydaşların yer almasını sağlamak için hazırladığımız Döngüsel Ekonomi 101 bültenine hoş geldiniz.

Bu hafta bültenimizin;
-Gündem bölümünde döngüsel ekonomi ile ilgili en güncel haberlere bakacağız,
-Haftanın konusu bölümünde, önemli bir paradoksumuz var; tüketici mi değişmeli yoksa üretici mi?,
-Ayrıntı bölümümüzde ise popüler bir konuyu ele alıyoruz; kompost uygulaması!

Bir süredir bültenimizde yenilikler yapmak için beyin fırtınası yapıyoruz. Yoğunluktan dolayı halen hayata geçirememiş olsak da, daha farklı bir bülten deneyimini sizlere sunmak için çalışmaya devam etmekteyiz.

Bültenimize ne gibi yenilikler ekleyebiliriz, fikirleriniz varsa lütfen bizimle paylaşın!

İyi okumalar,

Gündem

Globalde sadece 20 şirket, plastik atık oluşumunun %50’sinden sorumlu
Yapılan araştırmaya göre, sadece 20 adet şirketin tek kullanımlık plastik ürünlerin üretiminden sorumlu olduğunu göstermekte. Plastic Waste Makers Index adı ile yayınlanan raporda, global birçok üretici firmanın yanında bankaların da yer alması dikkat çekti. Tek kullanımlık plastikler, toplam plastik üretiminin 3’te 1’ini oluşturmakta ve yaklaşık %98’i fosil yakıtlar kullanılarak üretilmekte. Sadece 20 büyük firmanın bu atık oluşumunun %50’sine sebep olması, aslında döngüsel bir değişimin ne kadar büyük etkileri olabileceğini de göstermekte. İlgili habere buradan ulaşabilirsiniz.

5. Yerel Ekonomik Gelişim Forumu(WFLED) dün itibari ile başladı
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP)’nın ‘Urban Stories and Initiatives’ inisiyatifi tarafından gerçekleştirilen forum, 26-27-28-31 Mayıs ve 1 Haziran günlerinde gerçekleştirilecek çevrimiçi seanslar ile devam etmekte. ‘Sürdürülebilir bir gelecek: belirsizlik zamanlarında bölgelerin rolü’ temalı seanslarda, şehirlerin ve bölgelerin döngüsel ekonomi ile ilişkisine ait konu başlıkları da ele alınacak. Tam program ve kayıt için buraya tıklayabilirsiniz.

Haftanın konusu

Tüketici mi değişmeli, yoksa üretici mi?

'Tavuk mu yumurtadan yoksa yumurta mı tavuktan çıkar?' paradoksundan daha zor bir soru ile karşınızdayız!

Tüketici mi değişmeli, yoksa üretici mi?

Herkese merhaba. Döngüsel ekonomi dönüşüm süreci hayatımızın her alanında yer almaya başlayan bir süreç. Özel şirketleri üretim süreçlerinde daha döngüsel adımlar atarken, belediyeleri ise atık toplama süreçlerini döngüsel ekonomiye uygun hale getirmeye çabalarken görmek mümkün. Lokal bazda çalışan STK’lar yavaş yavaş bu alana ilgi duymaya başlarken, global inisiyatifler çok daha büyük ölçekte adımlar atmaya başladı.

Peki tüm bunların yanında tüketiciler ne yapıyor? Bu haftaki tartışmamızı bu soru üzerinden yürütmeye çalışacağız. Döngüsel ekonomiye geçişte çok farklı paydaşların bir arada çalışması gerektiğini devamlı vurgulamaktayız. Fakat burada belki de en önemli sorumluluk biz tüketicilerde, bunu da kabullenmemiz gerekiyor. Peki bu sorumluluğu almaya hazır mıyız?

Değişen tüketim alışkanlıkları
Pandemi ile tüketim alışkanlıklarımız tamamen değişti demek yerinde olacaktır. Bir süredir hayatımızda olan çevrimiçi alışveriş, pandemi ile zirve yaptı ve her geçen gün çevrimiçi alışverişe olan talep artıyor. Bunun yanında bir grup tüketici de zorunlu evlere kapanma sürecini farklı şekilde değerlendirerek tüketimi minimize etmeye başladı.

Pandemi ile değişen tüketim alışkanlıklarına özel sektör de uyum sağlamaya çalışmakta. Covid-19 sonrası tüketicilerin hangi davranışlarının değiştiğini detaylı bir şekilde analiz etmeye çalışan özel sektör, ortaya çıkan yeni tüketici tiplerini de öğrenmeye çalışıyor.

Sağlıklı ve sürdürülebilir tüketici davranışlarını analiz etmek için hazırlanan 2020 GlobeScan Healthy & Sustainable Living raporu bu konuda ortaya çıkmış kesin bir davranış şekli olmadığını belirtse de Covid-19 sonrası tüketicilerin genelinde ortak bir nokta var; çevresel ayak izini azaltmak ve şimdi olduğundan daha farklı tüketmek.

Tüketicilerin farkındalığı artıyor, ama yeterli mi?
Tüketiciler ile yapılan anketler şunu göstermekte;

-tüketicilerin %74’ü gelecek nesillere daha iyi bir dünya bırakmak için daha az tüketmeleri gerektiğine katılıyor, bu oran bir önceki sene %66 seviyesindeydi yani ne yazık ki çok muazzam bir değişim yok,

-kişisel olarak çevreye verdiği zararı azaltmak isteyen tüketicilerin oranı %73 civarında, burada da ne yazık ki önemli bir değişim yok, 2019 yılında %64 civarındaymış

-tüketim alışkanlıkları dolayısı ile çevreye verdiği zarardan dolayı suçluluk hissedenlerin oranı ise %43 seviyesinden %53’e çıkmış,

Bu oranların anlamı şu; pandemi sebebi ile bir önceki yıla göre tüketiciler olarak biraz daha duyarlıyız. Pandeminin çevresel etkilerini gördükçe, evde oturup aslında satın aldığımız yüzlerce kıyafetin kullanılmadığını fark edince, tüketim alışkanlıklarımızın değişmesi gerektiğine daha fazla inanıyoruz.

Ama kötü bir haberimiz var, bu konularda ne kadar farkındalık artsa da ne kadar çevreye daha duyarlı olmaya başlasak da, iş tüketime geldiğinde aksiyon almıyoruz. Bunun tek sebebi yıllardır alışılagelmiş tüketim alışkanlıklarımız değil elbette.

Alışkanlıklar mı değişmeli, yoksa üretilen ürünler mi?
Daha sürdürülebilir, çevreye duyarlı, dayanıklı ürünler kullanılması için üreticilerin de bu ürünleri daha uygun fiyatlı ve satın alınabilir yapması gerekiyor elbette. Ülkemizde de çok rahat görebileceğiniz gibi, çevreye duyarlı, zararlı etkisi az veya hiç olmayan ürünlerin fiyatları normallerine göre çok daha pahalı. Sürdürülebilir ve çevreye duyarlı bir yaşam sadece ekonomik olarak belli bir sınırın üzerindeki kesime hitap ediyor algısı yaratıldı ister istemez.

Bunun yanında şu an hala çok küçük bir tüketici grubu bu tarz ürünlere talep gösterdiği için, bu ürünler hala niş bir pazar olarak düşünülüyor. Paradoksumuz tam da burada başlıyor. Daha döngüsel, daha sürdürülebilir iş modelleri ve ürünler için tüketicilerin talebi mi önemli? Yoksa özel sektörün tüm iş modellerini ve ürünlerini döngüsel ve sürdürülebilir hale getirmesi mi?

Bu soruya elbette kesin bir cevap vermek mümkün değil. Daha büyük bir tüketici kitlesi çevresel zararları az ürün tercih ederse, üreticiler de bu tarz ürünlerin üretimine yönelir. Bunun yanında, üreticilerin daha çevreci ürünler ve iş modelleri üretmesi ve yaygınlaştırması, zaten bu konuda farkındalığı her geçen gün artan tüketicilerin talebini arttırabilir. Özetle, hem tüketiciler bu tarz ürünlere talep göstermeli, hem de üreticiler bu tarz ürün ve iş modellerine geçerek talebi sıfırdan yaratmaya başlamalı.

Farkındalık artsa da ne yapacağımızı bilmiyoruz
Raporda bahsedildiği gibi, tüketicilerin özellikle pandemi sonrası döngüsel ve sürdürülebilir ürünler konusunda farkındalıkları arttı. Fakat en büyük sorun, bu ürünlere bu iş modellerine geçiş sürecinde. Yıllardır alışılagelmiş kullan-at mantığı, tamir etmek yerine yenisini alma alışkanlığı, ikinci el ürünlerin hijyen durumuna olan önyargı. Bunların hepsi döngüsel ekonomiye uygun bir sürü iş modelinin ve ürünün benimsenmesi noktasında sorun çıkartmakta.

Daha çevreci, daha sürdürülebilir tüketim alışkanlığı istesek de yılların verdiği alışkanlıkları değiştirmek zor geliyor. Fakat, durum artık kişisel alışkanlıkları değiştirmek için inisiyatif alma sınırını çoktan geçti. Bireyler olarak ihtiyacımız kadar tüketmeli, sahiplenme duygusunu bırakmalı ve döngüsel ekonomiye uygun tüketim alışkanlıklarını (yeniden kullanım, tamir, yeniden üretim) benimsemeliyiz.

Bu konuda umutlu olmamızı sağlayacak çok değerli bir bilgi var neyse ki😊 Bilinen tüm tüketici davranışlarını yıkarak gelen ve istesek de istemesek de tüm sistemi değiştirecek olan Z kuşağı. Ürünlerin markasına ya da estetiğine değil, işlevine ve çevresel etkisine dikkat eden Z kuşağı sayesinde talep zaten değişmeye başladı. Özel sektörün de uyum sağlamak için çabaladığı nokta burası aslında. Belki de son 50-60 yıldır devamlı artan ve aynı doğrultuda (devamlı tüketim) ilerleyen tüketici davranışları, Z kuşağı ile tamamen değişmekte ve üreticiler de buna ayak uydurmaya çalışmakta.

Sonuç olarak, döngüsel ekonomiye uygun yeni iş modelleri biz tüketicilerden gelen talep arttıkça daha da yaygınlaşacaktır. Bizlere düşen sorumluluk tüm önyargılarımızı yıkıp, tüketim alışkanlıklarımızı baştan aşağı değiştirmek. Bunun yanında gezegenimizin geleceği için her birimiz çalışmalıyız, bu da çevremizdeki herkesi bu konuda uyarmak, bilinçlendirmek ve sürdürülebilir ürünlere, döngüsel ekonomiye uygun hizmetlere özendirmekle mümkün olabilir.

İyi haftalar!

Hikâyeyi paylaşmak için:
Bizi takip edin

Benzer içerikler için Döngüsel Ekonomi 101 Instagram ve Linkedin hesaplarını takip etmeyi unutmayın! Destekleriniz, yorum ve önerileriniz bizim için çok değerli😊

Ayrıntı

Kompostlama (Composting): Organik maddeyi oksijenli bir ortamda ayrıştıran arıtma süreci olarak adlandırılmaktadır. Mutfak atıklarının ayrıştırılması sonucu yüksek kaliteli organik gübre elde etmek için tasarlanmış bir yöntemdir. Döngüsel sistemleri ele aldığımız 4 bölümlük yazı serimizin içerisinde bulunan biyolojik döngülerin en önemli adımlarından birisidir. Kompostlama işlemi yalnızca tesislerde değil evlerimizde de rahatlıkla yapılabilir. Kompostun en temel faydası toprak yapısını ve özelliğini iyileştirmesidir. Son dönemde çok fazla duyduğumuz ve evde uygulanabilecek kolay örnekleri gördüğümüz kompostlamanın faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz;
- Topraktaki boşluk hacmini arttırır.
- Toprağın kolay havalanmasını sağlar,
- Zor işlenen toprakların kolay işlenmesini sağlar,
- Toprağın su tutma kabiliyetini arttırarak kurak mevsimlerde tuzlanmayı önler.
- Yüksek oranlarda mineral gübrelemeye karşı tampon etkisi gösterir.
- Besin maddelerinin bitkilerce daha iyi kullanılmasını sağlar.

Döngüsel Ekonomideki Yeri
Yukarıda bahsettiğimiz gibi temelde ikiye ayrılmış döngüsel sistemlerin, teknik ve biyolojik döngüler, en önemli adımlarından birisidir ‘anaerobic digestion’ yani kompost süreci. Genel olarak biyolojik döngüleri ve kompost işleminin bu döngüdeki yerini daha detaylı incelemek isterseniz buradaki bağlantıdan ilgili bültenimize ulaşabilirsiniz.

Tarımın Türkiye ekonomisindeki yeri 1960’lı yıllarda yaklaşık %55 civarlarında iken bu oran günümüze gelindiğinde %10’un altına düşmüştür. Tarımda uygulanan yanlış uygulamalar sonucu oluşacak dışa bağımlılık ekonomiye yük olarak gıda krizine kadar gidebilecek zincirleme reaksiyona sebep olabilmektedir. Döngüsel ekonominin temel dayanağı olan geri dönüşüme giden sürecin verimli kullanılması, kompostlama işlemi ile karşımıza çıkmaktadır. Kompostlama işlemi günlük hayatta tükettiğimiz organik gıda maddelerinin tekrar toprağa dönerek tarımda oluşabilecek kısır döngünün önüne geçmeyi hedefler.

Döngüsel sistemler içinde günlük hayatta kullandığımız ürünler (elektronik aletler gibi) teknik döngüye girmelidir ki tam bir döngüsel sistemi tamamlamış olalım. Fakat biyolojik döngüler dediğimizde sanki tüm işi doğanın yapması gerekiyormuş gibi bir algı oluşmakta. Mikroorganizmaların çalışmaları, kimyasal ayrışmalar sonucu organik materyallerin biyosfere karışması gibi süreçler elbette doğanın kendi işleyişinde olan süreçler. Fakat kompostlama, doğaya bu döngülerde yapabileceğimiz en önemli yardımlardan biri.

“Kompost sonrası ortaya yüksek kaliteli organik gübre çıkıyor, benim bahçem yok, bu zengin toprağı ne yapabilirim ki?” dediğinizi duyar gibiyiz😊 Sürdürülebilir bir dünya görüşü aslında tam da bahçeniz olmadan bu işlemi uygulama sürecini kapsıyor. Evinizdeki organik atıklarla yapacağınız kompost işlemi sonrası ortaya çıkan gübreyi, apartmanınızdaki bahçeye, iş yerinizin önündeki çiçeklere veya yan sokakta güzel bir bahçesi olan yaşlı çifte verebilirsiniz. Şunu unutmamalıyız; sürdürülebilir bir dünya kendimiz için değil, gezegenimiz için çabalamaya başladığımızda erişilebilir olacaktır😊


Öneriler

Bu hafta ayrıntı bölümümüzde gördüğümüz kompost uygulaması sonrası elbette size evinizde kolayca yapabileceğiniz bir kompost videosu paylaşmak istedik. İnternette bu konu ile alakalı binlerce içerik mevcut, biz anlatımı ve uygulaması en basit ve detaylı olan videoyu seçtik sizler için. Videoyu izledikten sonra evinizde küçük bir kompost uygulaması yaparsanız eğer, Instagram hesabınızda bu işlemi hikâye olarak paylaşabilir ve çevrenizi de bu çok kolay ama doğamız için gerekli uygulamaya teşvik edebilirsiniz. Ayrıca Instagram paylaşımınızda @döngüselekonomi101 hesabımızı etiketlemeyi de unutmayın😊

Kompost uygulama videosuna buradan ulaşabilirsiniz.

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel Ekonomi Hakkında Her Şey!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir