Türkiye’de son yıllarda kadın voleybolunda adeta bir mucize gerçekleşti. Aslında buna "mucize" demek de doğru değil belki. Zira özellikle son 10 yılda tüm dünyaya sesini duyuran, çıtayı hep bir adım ileriye taşıyan kadın voleybolcularımızın başarısının arkasında, neredeyse 60 yıla yayılan altyapı yatırımları, yeni oyuncuları keşfetmek ve yetiştirmek için harcanan inanılmaz bir çaba ve fabrika gibi oyuncu üreten, bayrağı elden ele devreden, tıkır tıkır işleyen bir sistem var.
Bu sistem, Türkiye gibi futbolun ekonomik ve kültürel anlamda tahtından indirilmesinin neredeyse imkansız olduğu bir ülkede bile başarısını sürdüren, popülerliği her geçen gün artan kadın voleybolunun sırrı.
Bugün kadın voleyboluna ilk yatırım yapan kuruluş olan Eczacıbaşı'nın spora katkılarını merkeze alarak hepimizin göğsünü kabartan başarılarıyla kadın voleybolunun hikayesini anlatıyoruz. Türkiye'deki ilk günlerinden başlayarak kendine özgü bir kültürel ortam yaratan voleybolun, özelliklere genç kadınları nasıl güçlendirdiğini inceliyoruz.
Eczacıbaşı'nın desteğiyle hazırladığımız bu özel sayıda, Eczacıbaşı Spor Kulübü Başkanı Faruk Eczacıbaşı'nın ağzından Eczacıbaşı'nın sporla ilişkisini ve kadın voleybolunun yükselişini okuyabilirsiniz.
Punto Punto, gazetecilikten beslenirken, spor kültürünü şekillendiren olayları neden ve sonuçlarıyla geniş perspektiften ele alır. Futbol, tenis, atletizm, voleybol ve basketbol başta olmak üzere tüm atletik branşların etrafında gelişen hikayeler, gelen kutunda.
Kadın voleybolunun yükselişi: Türkiye nasıl voleybol ülkesi oldu?
Türkiye’de son yıllarda kadın voleybolunda adeta bir mucize gerçekleşti. Son 10 yıla baktığımızda bu başarının sürekliliği de göze çarpıyor. Peki Türkiye gibi futbolun ekonomik ve kültürel anlamda oldukça güçlü yer tuttuğu bir ülkede, kadın voleybolu nasıl oldu da bu kadar başarılı ve popüler oldu?

Türkiye’de son yıllarda kadın voleybolunda adeta bir mucize gerçekleşti. Tarihimizde üçüncü kez kadın voleybol takımımızla Olimpiyat Oyunları'na katıldık. CEV Kadınlar Şampiyonlar Ligi 2022-23 sezonunda yarı finale kalan 4 takımdan 3'ü Türkiye'den.
Son 10 yıla baktığımızda bu başarının sürekliliği göze çarpıyor. CEV Kadınlar Şampiyonlar Ligi’nin son 10 sezonunun tamamında en az bir, dokuzunda ise en az iki Türk takımı dörtlü finalde boy gösterdi.
Türkiye’de kadın voleybolu artık sadece profesyonel bir spor branşı değil. Kendine özgü bir kültürel ortam yaratan ve 7’den 77’ye herkesin hayatında daha fazla yer almaya başlayan bir hareket.
Peki Türkiye gibi futbolun ekonomik ve kültürel anlamda oldukça güçlü yer tuttuğu bir ülkede, kadın voleybolu nasıl oldu da bu kadar başarılı ve popüler oldu?
60 yılı aşkın planlamanın ürünü
Kadın voleybolunda yakalanan bu sürekli başarının tarihine baktığımızda 60 yılı aşan bir planlama ve yerli şirketler ile resmî kurumların katkıları göze çarpıyor. Bu şirketlerin başında ise kadın voleyboluna ilk yatırım yapan kuruluş olan Eczacıbaşı geliyor.

Eczacıbaşı Spor Kulübü arşivinden.
Türkiye’nin voleybol ile tanışması 1919 yılına dayanıyor. Dr. Deaver isimli Amerikalı bir doktorun oyunu arkadaşlarına tanıtmasıyla ilk tohumlar atılıyor ve arkasından da hızla filizleniyor.
- Bu süreçte voleybolun yayılmasını sağlayan Cumhuriyet figürleri de sahneye giriyor. Özellikle beden eğitimi öğretmeni Selim Sırrı Tarcan’ın öğrencilerini voleybol ile tanıştırması, bu sporun Türkiye’deki ilk adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
1948 yılına gelindiğinde Türkiye, Uluslararası Voleybol Federasyonu'na dahil olarak uluslararası düzeyde bir adım atıyor. Bunu takiben 1949 yılında ise tüm illerden takımların katıldığı Türkiye şampiyonasıyla voleybol, İstanbul sınırlarının dışına çıkıyor.
58 yıllık destek
Eczacıbaşı’nın voleybol ile ilişkisi ise fabrika çalışanlarını spora teşvik etmek için bir takım kurmakla başlıyor. Amatör düzeyde başlayan bu ilişki, önce çalışanların kendi aralarında, daha sonra ise farklı şirketlerin çalışanlarıyla oynanan maçlarla daha da derinleşiyor. Çok geçmeden şirket yönetimi 1967’de İstanbul Ligi’ne katılma kararı alıyor.

Eczacıbaşı Spor Kulübü arşivi.
Peki Eczacıbaşı’nın 1960’ların Türkiyesi’nde kadın voleyboluna yatırım yapmasının arkasındaki hikaye neydi? Bu sorunun cevabı için Eczacıbaşı Spor Kulübü Başkanı Faruk Eczacıbaşı’na gidiyoruz.
Şakir Eczacıbaşı, takımı yakından izliyor; olanaklar giderek artırılıyordu. 1970 yılına gelindiğinde ise kadın voleybol takımı, ilk kupasını İstanbul Ligi’nde kazanacaktı. Bunu 1973’te Türkiye şampiyonluğu izleyecekti.
- Eczacıbaşı Spor Kulübü, kuruluşunun ardından sadece 10 yılda kadın voleybolunda dört, erkek voleybolunda bir, erkek basketbolunda bir ve masa tenisindeki yedi Türkiye Şampiyonluğu ile toplam 13 kupa kazanılmıştı.
1973’te ise kadın voleybolunun Türkiye’deki tarihini tam anlamıyla değiştiren 17 yıllık şampiyonluk serisi başladı. O dönemi Cumhuriyet gazetesi tek kelimeyle özetliyordu: “Şampiyonbaşı.”

Eczacıbaşı Spor Kulübü arşivi.
Bu başarının kaynağı, doğru yatırım anlayışı ve ülke gençlerinin spor ahlakı etrafında yetişmesini merkeze alan misyondu. Eczacıbaşı bu prensiplerle altyapıya ciddi yatırımlar yaptı, sporcuların gelişimine genç yaşlardan itibaren destek oldu ve Türkiye’de özel bir şirket tarafından yaptırılan ilk spor tesisini inşa etti. Ülkenin en iyi antrenörlerini takımın başına getirdi.
- Eczacıbaşı’nda senelerce antrenörlük yapmış spor efsanesi Cengiz Göllü şüphesiz voleybolun bugün geldiği başarıda önemli rol oynadı.
1980 yılında Kulüp, Avrupa’da başarılı olma hayalini nihayet gerçekleştirerek Avrupa Şampiyon Kulüpler finaline kalmış ve 2. olmuştu. Türkiye’de ilk kez bir takım sporunda Avrupa başarısı gelmişti.
Takvimler 1999’u gösterdiğinde bu uzun soluklu yolculuk Avrupa’nın zirvesine taşınacaktı. Eczacıbaşı, Avrupa Kupa Galipleri Kupası’nı kazanarak Avrupa’dan kupayla dönen ilk Türk takımı olacaktı.
2000’ler sonrası ise "Filenin Sultanları" efsanesi ile birlikte voleybolun altın çağı başladı. 2003 yılında Türkiye’de düzenlenen Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda millî takımımız ikinci oldu, bu turnuvada ilk kez kullanılan "Filenin Sultanları" ismi ise yıllar içinde bir markaya dönüştü.
Doğru misyon ve başarı kurumların ve markaların da voleybola olan ilgisini artırdı. Köklü spor kulüpleri, kadın voleybolu yatırımları ile rekabeti artırdı, markalar kadın voleybolcuları daha görünür kıldı. Kaynakların çoğalması ve kadın voleybolunun popülerleşmesi ile birlikte Türkiye ligi Avrupa’nın en kaliteli liglerinin tepesine yerleşti.
2023’te Filenin Sultanları’nın ilk Avrupa Şampiyonluğu ve dünya birinciliği ile taçlanan başarı, Türkiye’de kadın voleybolunda önemli bir eşiğin aşılması anlamına geliyordu. Kadın voleybolu, doğru yatırım ve değerlerle oluşturulan sağlam bir spor ekosisteminin, bir ülkenin spordaki rekabet gücünü nerelere taşıyabileceği konusunda eşsiz bir örnek sunuyor.
İstatistiklerle kanıtlanan başarı
Türkiye, kadın voleybolu serüvenini sürdürmeye devam ediyor. Bu durum bazı istatistiklerde de izlenebiliyor.
Spor Genel Müdürlüğü'nün 2023 yılı Eylül ayı verilerine göre, ülkemizde 5 milyon 424 bin 197 sporcu faaliyet gösterirken voleybol, basketbol ve satrancın ardından 439 bin 665 sporcuyla üçüncü sırada yer alıyor.
- Futbol dışı 62 branşı ele aldığımızda, voleybol, lisanslı kadın sporcu sayısının, erkek sporcu sayısının iki katını aştığı nadir branşlardan biri olarak göze çarpıyor.
Yalnızca Eczacıbaşı'nın "Geleceğe Smaç" projesi, Türkiye genelinde 9 ildeki 24 kampüste bugüne kadar 20 bine yakın kız çocuğunun geleceğine dokunurken, Türkiye Voleybol Federasyonu "Fabrika Voleybol" projesi ile 33 farklı ilde okul açtı.
Voleybol, sadece bir spor branşı olarak değil özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki farkındalığın artırılması konusunda da kültürel bir işleve sahip.
Kadınların giderek daha fazla ilgi gören başarıları, voleybolu Türkiye’nin dört bir yanındaki kız çocukları için ilham kaynağı hâline getiriyor.
Türkiye'de kadın voleybolunun hikayesi, doğru planlama ve uzun vadeli bir vizyonun başarı için ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Eczacıbaşı’nın yatırımı ile başlayan ve 60 yıl içinde farklı şirketlerden büyük spor kulüplerine kadar uzanan bu hikaye, hayallerin ve hedeflerin doğru konumlandığında ne kadar hızlı yayılabildiğinin en güzel örneklerinden birini sunuyor.
Faruk Eczacıbaşı: 'Kadınların spor yoluyla güçlenmesi öncelik olmalı'
Faruk Eczacıbaşı ile kadınların fileden yükselen ve toplumsal hayata yayılan gücünü, kadın voleybolunda altyapı yatırımlarının önemini ve sporun ataerkil kabulleri değiştirmekteki rolünü konuştuk.

Eczacıbaşı yönetimini kadın voleyboluna yatırım yapmaya iten başlıca nedenler nelerdi?
En temelde gençlerin sporla bağını güçlendirerek topluma katkı sağlama misyonu yatıyordu. Türk sporculara çağdaş olanaklar ve yeterli fırsatlar yaratma isteğimiz vardı. Eczacıbaşı Topluluğu'nun kurucusu Dr. Nejat F. Eczacıbaşı ve kardeşi Şakir Eczacıbaşı, Türk gençliğinin potansiyeline inanıyor ve yeterli imkanlar sağlandığında dünya çapında başarılara imza atabileceğini düşünüyorlardı. Bu inançla, fabrika çalışanlarını spora teşvik etmek amacıyla başlayan serüvenimiz, Türkiye’de kadın sporcuların uluslararası standartlara ulaşabilmesi için gereken ortamı sağlama ve bu alanda öncü olma hayaliyle devam etti ve yatırımlarımızı kadın voleyboluna odakladık.
Nejat Eczacıbaşı ve Şakir Eczacıbaşı bu süreçte nasıl bir rol oynamıştı?
Eczacıbaşı ailesinin sporla ilişkisi ve tutkusu, Eczacıbaşı Spor Kulübü fikrinin ortaya çıkışı ve gelişiminde önemli rol oynadı. Şakir Eczacıbaşı’nın spor sevgisi ve Nejat Eczacıbaşı’nın “en iyisini yapma” vizyonu bu süreçte öncü ve yönlendirici bir rol oynadı. Şakir Eczacıbaşı, sporun Eczacıbaşı Topluluğu içindeki birleştirici gücüne inanarak, kulübün kuruluşunda ve kadın voleyboluna yatırım yapılmasında kritik bir rol üstlendi. Nejat Eczacıbaşı ise kardeşinin sporla ilgili düşüncelerine tam destek vererek, sporcuların uluslararası standartlara ulaşabilmesi için gerekli ortamı sağlamaya çalıştı. Onların vizyonu ve liderliği sayesinde Eczacıbaşı Spor Kulübü, kadın voleybolunda büyük başarılara imza attı.
Futbol gibi büyük yatırımların yapıldığı bir sporda Avrupa başarısı için istenen seviyeye bir türlü gelinemedi. Ama voleybol takımlarımız kısa sürede Avrupa’nın zirvesine tırmanmayı başardı ve üstelik rekabette de hep en iddialı pozisyonda. Bunu neye bağlıyorsunuz? Burada altyapı yatırımlarının rolü nedir?
Türkiye’de kadın voleybolunun başarısının arkasında, rekabetin getirdiği motivasyon ve uluslararası standartlara ulaşma isteği yatıyor. Eczacıbaşı için hayaller hiçbir zaman Türkiye ile sınırlı değildi. Doğru yatırımlar ve uzun vadeli planlama, voleybolun Türkiye’de hızlı bir şekilde yükselmesini sağladı.
Bu noktada Eczacıbaşı Spor Kulübü altyapısı, lojistiği, çalışanları ve altyapıdan yetişen sporcularıyla bir bütün olarak ele alındığında, Türkiye’de kadın voleybolunun kurumsallaşmasında ve rekabeti sağlayarak kadın voleybolunda çıtanın yükseltilmesinde, özetle voleybol kültürü ve ekosisteminin oluşturulmasında büyük bir rol oynadı, hâlâ da oynamaya devam ediyor.
Altyapı ve genç sporculara verilen önemin rolü, bugün geldiğimiz nokta için elbette çok büyük. Profesyonel anlamda, sporcularımızın eğitim ve gelişimine önemli yatırımlar yaptık. Altyapıdan yetişen sporcularımız, disiplinli çalışmaları ve çağdaş antrenman teknikleri sayesinde uluslararası başarılar elde ettiler.
Türkiye gibi toplumsal cinsiyet eşitliğinin sıkça tartışıldığı ve sporun çoğunlukla ataerkil bir kültürel arka plana sahip olduğu bir coğrafyada voleybolun kadına dair algıları dönüştürmedeki rolünü nasıl yorumlarsınız?
Eczacıbaşı Spor Kulübü’nün hayata geçtiği yıllara baktığımızda, 1960’lar kadının sosyal yaşamdaki yerinin kısıtlı olduğu yıllardı. Voleybol genç kızlarımıza ve kadınlarımıza kendilerini ifade edebilecekleri güçlü bir alan ve kendilerini kanıtlama aracı sundu. Avrupa’da, dünyada kadın voleybolu alanında kazandığımız başarılar genç kadınların spora ilgisini önemli ölçüde artırdı, onlara umut oldu. Kadın sporcularımız toplumsal hayatta daha aktif ve görünür oldu, rol model oldular.
Toplumsal algıda böylesine önemli bir dönüşüm, kırılım yaratabilmek çok kritikti. Bugün kadın voleyboluna genç kızların, ailelerin, özel ve kamu spor kulüplerinin ilgilerine baktığımızda, Eczacıbaşı’nın kadın voleyboluna yaptığı yatırımların, Türkiye’deki kadın hareketine büyük katkı sağladığını söyleyebilirim. Öyle ki Eczacıbaşı Spor Kulübü olarak kadınların spor yoluyla güçlenmesine yönelik çabalarımız sebebiyle, Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından Kadınlar ve Spor Dünya Ödülü’ne layık görülen ilk ve tek spor kulübü olduk. IOC ödülü, Kulübün kadın voleyboluna yaptığı yatırımların ve sporun kadınlar için daha erişilebilir hâle getirilmesinin uluslararası alanda takdir edilmesinin bir simgesi.
Kadınların toplumsal hayatta daha özgüvenli bireyler olabilmeleri ve spor yoluyla güçlenmeleri bu alanda faaliyet gösteren tüm kulüplerin ve kurumların önceliği olmalı.
• Türkiye A Millî Kadın Voleybol Takımı, bu akşam 18.15'te Brezilya ile bronz madalya maçına çıkacak.
- Tarihî başarı: İlk kez yarı final oynayan Filenin Sultanları, Türkiye'ye voleybolda tarihindeki ilk Olimpiyat madalyasını da kazandırmayı amaçlıyor.
- Şampiyon belli oluyor: Altın madalya maçında, yarı finalde Türkiye'yi eleyen İtalya ile ABD karşılaşacak. Müsabaka yarın 14.00'te oynanacak.
• Voleybolda erkekler bronz madalya maçında ABD, İtalya'yı 25-23, 30-28 ve 26-24'lük setlerle mağlup etti.
- Bir adım sonrası: Final maçında Fransa ile Polonya bugün 14.00'te karşı karşıya geliyor.
• Plaj voleybolunda kadınlarda Brezilya, Ana Patricia Silva Ramos & Eduardo Santos Lisboa ikilisiyle Kanada'yı 3 set sonunda mağlup ederek altın madalyaya uzandı.
- Dahası: Bronz madalya, Avustralya'yı set vermeden geçen İsviçre'nin oldu.
• Plaj voleybolunda bugün erkeklerde 23.30'daki final maçında Almanya-İsveç, 22.00'deki bronz madalya maçında Norveç-Katar karşılaşacak.
• Türkiye 20 Yaş Altı Kadın Millî Takımı, Avrupa Şampiyonası'ndaki 4. maçında Hollanda'yı, 2-0 geriye düştüğü maçta 3-2 yendi. Millîler böylece grubunda 4'te 4 yaptı.
- Bir adım sonrası: Bugün 20.00'de Hırvatistan'la karşılaşacak olan U20 millîler, 12 Ağustos'ta İsveç, 13 Ağustos'ta Bulgaristan'la karşılaşacak.
Türkiye’de kadın voleybolunun temsilcisi: Eczacıbaşı
Eczacıbaşı, Türkiye’de takım sporlarını destekleyerek kadın voleyboluna ilk yatırım yapan kuruluş olmanın ötesinde, bugün ülkemizdeki voleybol ekosisteminin sağlam bir zeminde yükselmesini de sağlayan öncü bir marka.
Kadınların spordaki varlığını artırmaya yönelik çalışmaları sayesinde Eczacıbaşı, 2018 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin (IOC) “Dünya Ödülü”ne layık görüldü. Böylece bu ödül Eczacıbaşı ile ilk kez Türkiye’ye geldi.
Kadın voleyboluna destekleriyle öncü Eczacıbaşı, bu bültenin de destekçisi.
Dahası: Türkiye’nin ve Eczacıbaşı’nın galibiyetlerle taçlanan voleybol serüvenini keşfetmek için Aposto ekibinin Eczacıbaşı işbirliğiyle hazırladığı “Kadın voleybolunun yükselişi: Türkiye nasıl voleybol ülkesi oldu?” videosunu izleyebilirsiniz.
Cumartesi günü
🏀 Paris 2024 Erkekler Bronz Madalya Maçı, Almanya-Sırbistan, 12.00/TRT Spor
🏐 Paris 2024 Erkekler Voleybol Finali, Fransa-Polonya, 14.00/TRT Spor
⚽️ Community Shield, Manchester City-Manchester United, 17.00
⚽️ Paris 2024 Kadınlar Finali, Brezilya-ABD, 18.00/tabii
🏐 Paris 2024 Kadınlar Voleybol Bronz Madalya Maçı, Türkiye-Brezilya, 18.15/TRT 1
🏃🏿♂️➡️ Paris 2024 Erkekler Yüksek Atlama Finali, 20.10/Eurosport
🏃🏻♂️ Paris 2024 Erkekler 800 Metre Finali, 20.20/Eurosport
🏃🏽♀️➡️ Paris 2024 Kadınlar Cirit Atma Finali, 20.40/Eurosport
🏃🏽♀️ Paris 2024 Kadınlar 100 Metre Engelli Finali, 20.45/Eurosport
🏃🏼➡️ Paris 2024 Erkekler 5.000 Metre Finali, 21.00/Eurosport
🤼 Paris 2024, Serbest Stil Güreş 125 kg Bronz Madalya Maçı (Taha Akgül-Amir Hossein Zara), 21.05/TRT Spor
🏃🏽♀️➡️ Paris 2024 Kadınlar 1.500 Metre Finali, 21.25/Eurosport
⚽️ Süper Lig, Fenerbahçe-Adana Demirspor, 21.45/beIN Sports
🏃🏿♂️➡️ Paris 2024 Erkekler 4x400 Finali, 22.12/Eurosport
🏃🏽♀️➡️ Paris 2024 Kadınlar 4x400 Finali, 22.22/Eurosport
🏀 Paris 2024 Erkekler Final Maçı, Fransa-ABD, 22.30/TRT 1
🏐 Paris 2024 Erkekler Play Voleybolu Final Maçı, Almanya-İsveç, 23.30/tabii
Pazar günü
🏃🏽♀️➡️ Paris 2024, Kadınlar Maraton, 09.00/Eurosport
🏐 Paris 2024, Kadınlar Voleybol Final Maçı, ABD-İtalya, 14.00/TRT Spor
🤾 Paris 2024, Erkekler Hentbol Final Maçı, Almanya-Danimarka, 14.30/Eurosport
⚽️ Süper Lig, Sivasspor-Trabzonspor, 19.15/beIN Sports
⚽️ Süper Lig, Samsunspor-Beşiktaş, 21.45/beIN Sports






