Gündem
Haftanın konusu
Alternatif gündem
Öneriler

‘Türkiye’de Tekstil Sektörünün Döngüselliğini Tanımlama’ Raporu

Tekstil sektöründeki döngüsel fırsatları tüketiciler gözünden inceliyoruz.
‘Türkiye’de Tekstil Sektörünün Döngüselliğini Tanımlama’ Raporu

Herkese merhaba,

Döngüsel ekonomi alanında farkındalık yaratmak ve daha anlaşılır sade bilgilerle içinde bulunduğumuz dönüşüm sürecinde tüm paydaşların yer almasını sağlamak için hazırladığımız Döngüsel Ekonomi 101 bültenine hoş geldiniz!

Bu hafta bültenimizin;

-Gündem bölümünde döngüsel ekonomi ile ilgili en güncel haberlere kısaca göz atıp,

-Haftanın konusu bölümünde, Türkiye'deki Tekstil Sektörünün Döngüselliğini Tanımlama Raporunun tüketiciler için ne gibi fırsatlar barındırdığına,

-bu hafta bültenimize ilk defa dahil ettiğimiz Alternatif Gündem bölümümüzde ise, Amazon ormanlarındaki yasal olmayan ormansızlaştırma çalışmalarını önleyen umut verici bir girişime bakıyoruz,

Bültenimize yeni eklediğimiz Alternatif Gündem bölümü ve bültenimizin geri kalanı hakkındaki yorumlarınızı bizimle paylaşmak isterseniz, aşağıdaki e-posta adresinden bizlere ulaşabilirsiniz😊

İletişim: [email protected]

Hadi başlayalım!

Gündem

Tuz Gölü’ndeki yanlış tarım uygulamaları
Bu hafta gündemimize ne yazık ki hepimizin canını acıtan Tuz Gölü’nün son durumu ile başlıyoruz.

1,665 km2’lik yüzey alanıyla Türkiye’nin en büyük ikinci gölü ve birçok canlının yaşam alanı olan Tuz Gölü su kaynaklarının verimsiz kullanımı sebebiyle, flamingolara göç yolu olarak görevini tamamlayamadı. Tahminlere göre 5,000 flamingo yavrusunun yaşam döngüsünde yeterli desteği sağlayamayan Tuz Gölü’nün vahşi sulama sebebiyle yavrular için kaynak oluşturamaması, okları insanlığın sebep olduğu başka bir katliam olma noktasına çekiyor.

Amazon Yağmur Ormanlarındaki karbon salınımı ilk defa karbon soğurumunu geçti!
Bölgesel olarak etkisini gözlerimizle gördüğümüz Tuz Gölü haberinden sonra, 2.5 milyondan fazla canlıya ev sahipliği yapan Amazon yağmur ormanlarının, gerçekleşen yangınlar ve alanların katledilmesiyle karbon salınımı bilim insanlarının da doğrulamasıyla ilk defa karbon soğurumunu geçti. Et ve soya üretimi için katledilen ağaçlar, bölgedeki ısının artmasına ve yağmurların azalmasına sebep olurken buna çözüm olması için bazı Avrupa ülkeleri Brezilya ile ticareti sınırlandırma noktasına gidebileceklerini paylaştı. Daha fazla bilgi almak için haberi ziyaret edebilirsiniz.

Haftanın konusu

‘Türkiye’de Tekstil Sektörünün Döngüselliğini Tanımlama’ Raporu

Tekstil sektöründeki döngüsel fırsatları tüketiciler gözünden inceliyoruz.

‘Türkiye’de Tekstil Sektörünün Döngüselliğini Tanımlama’ Raporu

Hollanda Ankara Büyükelçiliği ve Hollanda Girişim Ajansı sponsorluğunda, Brika Sustainability tarafından hazırlanan “Türkiye’de Tekstil Sektörünün Döngüselliğini Tanımlama” raporu geçtiğimiz haftalarda yayımlandı. Tekstil ve giyim sektöründe önemli bir role sahip ve Hollanda için de önemli bir tedarikçi olan Türkiye döngüsel ekonomi açısından büyük avantajlara sahip. Döngüsel Ekonomi 101 olarak bizler de Türkiye’deki tedarikçilerde döngüsel ekonomi hakkında farkındalık yaratmak; Türkiye ve Hollanda arasındaki iş birliğini geliştirmek amacıyla hazırlanan bu raporu inceleyerek, toplumsal ve tüketiciler bazında neler yapabileceğimize dair kısa bir tartışma yazısı hazırlamak istedik. Bu sayede tüm paydaşları sürece dahil edip, dönüşümü hep bir elden devam ettirebileceğimize inanmaktayız.

Artık hepimiz mevcut lineer sistemin sorunlarını daha da yakından görmekteyiz. Özellikle pandemi ile, lineer bir ekonomik modelin ne kadar kırılgan olduğunu ve acilen döngüsel ekonomiye geçiş yapmamız gerektiğini zor yoldan tecrübe etmiş olduk.

Lineer ekonominin eksik yanları büyük problemlere sebep olmanın yanında, geleceği tasarlarken, döngüsel bir ekonomik model yaratma noktasında bizlere daha yaratıcı olabileceğimiz fırsatlar sunuyor aslında. Mevcut bir probleme çözüm bulma sürecini, tamamen döngüsel ekonomi temellerine oturtarak ilerlettiğimizde, fırsatların ne kadar fazla olduğunu deneyimlemeye devam ediyoruz.

Tekstil Sektörü Özelinde Döngüsel Tanımlamalar
Bir sektör içerisinde tam anlamı ile tanımlanmamış standartlar, verimsiz süreçler veya oturmamış yapılar kulağa kötü gelse de çok fazla yenilik fırsatını da beraberinde getirmekte. Döngüsel ekonominin temelleri de zaten tamamen yenilikçi sistemler oluşturmak olduğu için, raporda yayımlanan, tekstil sektöründeki fırsatlara hızlıca bakalım;

-Hammadde fiyatlarının yüksek olmasına karşın, geri dönüşüm hem AB hem Hollanda hem de Türkiye için çok az seviyede; giysi üretiminde kullanılan hammaddelerin toplam maliyetin %66’sını oluştursa da bu hammaddelerin geri dönüşüm oranı tüm Avrupa’da %10’larda. Bu da sistemi yeniden oluştururken olağanüstü bir geri dönüşüm fırsatı sunmakta.

-Mevcut verimsiz sistemlerin Hollanda, Türkiye ve AB ekonomisine zararı tahmin edilenden çok daha fazla; kıyafet atığı olarak bakıldığında, sadece Hollanda’daki atık miktarı, kişi başı ortalama 5.9kg. Toplam üretim kapasitesine baktığımızda ise, tekstil sektöründeki üretim Türkiye’nin toplam üretim kapasitesinin %4,8’ini kapsamakta. Bu noktadan baktığımızda, tekstil sektöründe geliştirilecek yeni bir sistemin, Türkiye ekonomisine katkısının ne denli büyük olacağını görebiliriz.

-Türkiye’nin tekstil alanındaki endüstriyel deneyimi ve coğrafi konumu çok önemli bir fırsat. Türkiye tekstil ihracatında globalde %3’lük bir paya sahip ve bu durumu ile dünyadaki 7.en büyük tekstil ihracatçısı. Aynı zamanda bulunduğu konum dolayısı ile özellikle AB ülkeleri ile ihracat noktasında çok önemli bir avantaja sahip.

-Üretim kapasitesi ve coğrafi olarak tekstil sektöründe kullanılan hammaddeye ev sahipliği yapması bakımından, ki özellikle hammaddeye kolay erişim noktası döngüsel ekonomi için çok önemlidir, Türkiye çok farklı fırsatlara açık.

-Raporun hazırlanması sürecinde yapılan araştırmalar sonucu, mevcut sistemin tamamen ‘üret-tüket-at’ şeklinde çalıştığı tekrar ortaya çıkmakta. Fakat az da olsa, döngüsel ekonomiye uygun süreçlerin de var olduğu tanımlanmış. (bu süreçlere ait detaylı bilgi, raporun 6.1 bölümünde)

-Raporun hazırlanması sürecinde yapılan görüşmelerde, tekstil sektöründe döngüsel ekonomiye yönelik atılacak adımlara katkı sağlamak için yüksek oranda talep olduğu görülmekte. Bu yoğun talepler için de aşağıdaki şekilde fırsat noktaları belirlenmiş.

Döngüsel Fırsatlar
1)
Geri dönüşüm ve sınıflandırma süreçleri
-geri dönüşüm ve sınıflandırma süreçleri için bölgesel merkezlerin oluşturulması
-karşılıklı ticaret anlaşmaları ile döngüsel süreçleri aktifleştirmek
-Türkiye’deki mekanik sınıflandırma süreçlerinin geliştirilmesi
-kimyasal geri dönüşümün geliştirilmesi (karbon salınımı göz önünde bulundurularak)

2)Döngüsel tasarım süreçleri
-yeniden kullanıma ve doğayı ön plana koyarak geliştirilecek tasarımlar
-ar-ge süreçlerini farm-to-closet vizyonu ile geliştirme
-farklı sektörler arası etkileşimi arttırmak (VR teknolojisi gibi)
-geri dönüştürülebilen fermuar & aksesuarlar

3)Döngüsel üretim süreçleri
-üretim süreçlerinde kimyasal kullanımının tamamen sıfırlanması veya en düşük seviyede tutulması için teknolojik geliştirmeler
-doğal kimyasalların kullanımı
-kaynak kullanımı ve enerji tüketiminin en aza indirilmesi için teknolojik geliştirmeler

4)Dijitalleşme ile ürünlerin takibi ve etiketlenmesi sayesinde hem üreticiler hem de tüketiciler için daha şeffaf ve doğru bir süreç geliştirilmesi

5)Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ile geliştirilecek sistemler sayesinde hem finansal hem de teknolojik açıdan çok farklı fırsatlara imkân tanıyacaktır

6)İş birliği ve raporlama süreçleri için platformların kurulması. Bu sayede, geliştirilecek döngüsel sistemlerin hangi standartlara göre ölçümlenebileceği belirlenebilir, döngüsel sistemlere göre tasarlanmış iş modellerinin veya sektörlerin çevresel ve sosyal etkileri ölçümlenebilir hale getirilebilir.

Raporda, tüm bu fırsatların yanında, elbette tüm paydaşların döngüsel bir tekstil endüstrisi yaratma noktasında farklı katkıları olacağından da bahsedilmekte.

Hollanda tarafından özellikle döngüsel ekonomi alanında geliştirilmiş teknoloji tasarım ve inovasyon tecrübesi büyük bir katkı sunacak. Aynı zamanda Türkiye’nin özellikle tekstil sektöründeki tecrübesi, üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve AB ülkeleri ile olan ticari süreçleri çok önemli sürece olumlu sonuçlar sunacaktır.

Peki tüketiciler için ne gibi fırsatlar var?
Elbette tekstil sektöründeki döngüsel dönüşüm, tüketiciler için de çok değerli fırsatlar yaratacaktır. Aşırı tüketim dolayısı ile hepimizin evlerinde çok az ya da hiç kullanılmamış onlarca giysi, kıyafet veya ayakkabı bulunmakta. Bu ürünlerin ekonomiye yeniden kazandırılması, ikinci el olarak kullanılması ya da geri dönüşüm süreçlerinde hammaddelerine ayrılarak, yeniden üretimde farklı amaçlarla kullanılması mümkün. Bu sayede doğal kaynak kullanımlarında çok önemli geri kazanımlar ortaya çıkabilir.

Fakat bir adım öncesine döndüğümüzde, tekstil sektöründeki döngüsel dönüşüm, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını da değiştirmeye katkı sağlayacaktır. Üretim süreçlerinin daha şeffaf olması, etiketleme ile tüketiciye detaylı bilgiler verilmesi, özellikle çevreci ve sürdürülebilir bir yaşam için çabalayan milyonlarca tüketicinin en büyük talebi. Örnek olarak, İngiltere’de yapılan araştırmayı hatırlayabiliriz. Tüketicilerin %80’i kıyafet alışverişlerinde ürünlerin üzerindeki etiketlerde daha fazla bilgi görmek istediğini belirtiyor. Günümüz dünyasında, bilinç hızla artarken tüketiciler satın alma kararlarında daha çevreci süreçlerle üretim gerçekleştiren markaları tercih ediyor.

Belki tekstil sektöründeki üretim süreçleri için bireysel olarak bir şey yapamayacağınızı düşünüyor olabilirsiniz. Fakat, özellikle hayatımızın tamamını kapsayan iletişim kanalları sayesinde, markaların tüketicilerden gelen taleplere kayıtsız kalmadığını da hatırlamakta fayda var. Biz tüketiciler ne kadar çevreci ne kadar şeffaf ve ne kadar doğaya zararsız ürünler talep edersek, üreticiler de o kadar fazla bu alanda çalışma yapacaktır. Bu nedenle bilincimizi arttırıp, çevremizi de döngüsel ekonomiye geçiş sürecinde bilgilendirmek en büyük görevimiz.

Haftaya görüşmek üzere.

Raporun tamamına ulaşmak için buradaki linki kullanabilirsiniz.

Tunç Karabayer


Hikâyeyi paylaşmak için:
Alternatif gündem

Gündem bölümünde paylaştığımız iki üzücü haber sonrası Einstein’a gönderme yaparak insanlar sadece ikiye ayrılır; iyi insanlar ve kötü insanlar diyerek umut verici bir girişimi 'alternatif gündem' olarak sizlere sunmak istedik.

Amazon yağmur ormanlarının katledilmesini önlemek için üretilen, 36 Peru Amazon topluluğu, Organisation of the Indigenous People of the Eastern Amazon (ORPIO) ve Rainforest Foundation US (RFUS) tarafından iki senedir sürdürülen çalışma ile her ton için sadece 5 dolar harcama yapılarak 234,000 ton karbon emisyonu önlendi.

Peki bu çalışmanın içeriği nedir? 
Çalışma, Amazon yerli halkının akıllı telefonlardan daha küçük cihazlar kullanarak uydu bazlı gözlemlerini mümkün kılıp, harita çıkarımı ile yasal olmayan ormansızlaştırmaları tespit etmelerini sağlıyor. Çalışmanın ilk senesinde A/B testi ile belirli alanların kontrol grubu olarak bırakılması ile uygulamanın yapıldığı bölgelerde, yapılmayan bölgelere göre %52 ormansızlaştırma engellendi.

Çalışma, iklim değişikliğinde büyük rol oynayan ormanlar için özellikle yerel halkın dahil edilmesi ile de çok yönlü örnek bir yaklaşım olarak gösteriliyor. Çalışmadaki kişiler, uygulamanın diğer yerlilerle iş birliği gerçekleştirilmesi ile katkısının ne kadar artacağını paylaşarak Amazon yağmur ormanlarının herkes için daha sağlıklı bir alana geri dönmesi için umut olabileceğini belirtiyorlar.

Ekibimizin yorumu
Döngüsel ekonominin temelinde olan dijitalleşme süreçleri ile mevcut yanlış uygulamaları engellemek adına çok değerli olduğuna inandığımız bu çalışma, lineer ekonominin aslında dolaylı olarak ne kadar zararlı olabildiğini de hatırlatıyor. Üretim süreçlerinde kaynakların verimli kullanımı ilkesi ile tasarlanmamış lineer ekonomi sebebi ile, yasal olmayan ormansızlaştırma çalışmaları günümüzde tüm dünyada gözlemlenmekte. Tam da bu sebeple, mevcut lineer ekonomi içerisinde ‘iyileştirmeler’ yapmak yetersiz kalıyor. Tüm sistemi baştan aşağı değiştirecek, sistem içinde düşünme ile, her sürecin gezegenimiz için daha verimli ve zararsız hale getirileceği döngüsel sistemlere ihtiyacımız var.

Yazımıza Einstein ile başladık, yine Einstein ile bitirelim; “Dünden öğren, bugünü yaşa, yarın için umut et. Önemli olan sorgulamayı bırakmamaktır.”

Öneriler

Bu hafta öneriler bölümümüzde, İKSV Alt Kat’ın, İstanbul Film Festivali iş birliği ile Mart-Haziran 2021’de gerçekleştirdiği “Stop-Motion Animasyon Atölyesi”nde üretilen birbirinden etkileyici 27 film var.

Tüm Türkiye’den 14-18 yaş arasındaki gençlerin katılımıyla gerçekleştirilen ve “Yarın Nasıl Bir Dünya’ya Uyanacağız?” sorusuyla ekolojik dönüşümü odağına alan atölyenin yürütücülüğünü belgesel yönetmeni ve eğitmen Doğa Kılcıoğlu üstlendi. Stop-motion teknikleri ve dijital uygulamalarla üretilen kısa animasyon filmlerin ilk bölümünde 13 katılımcının filmi yer alıyor.

Gelecek nesillerin özellikle ekolojik dönüşüm odaklı projelerde yer alması, hem sürdürülebilir bir dünya görüşünü erken yaşta edinmeleri, hem de döngüsel ekonomiye yönelik farkındalığı yüksek nesillerin gelişmesi açısından bizleri çok mutlu ediyor.

İyi seyirler





Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel Ekonomi Hakkında Her Şey!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir