9 Mart Perşembe sabahından herkese günaydın.
Powell’ın açıklamalarını takiben, finansal kurumlar Fed’in olası adımlarına ilişkin tahmin setlerini güncelliyorlar. Sonuç olarak, güçlü gelen makroekonomik verilere ve Fed yetkililerinin daha sıkı duruşa işaret eden mesajlarına rağmen piyasanın havası bir miktar olumsuza dönmüş durumda. Powell ise dün gece verdiği mesajda, Fed’in faiz artış hızına henüz karar vermediğini söyledi.
Bugün bültenimizin devamında, finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarına ilişkin değerlendirmemizi bulacaksınız.
Twitter hesabımızı takibe almanızı rica ederken, günlük ruh gıdası dozunuzu da her zamanki yerine bırakıyoruz: Jazz Covers
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
• BIST 100 endeksi günü %1,05 artışla 5,438 puandan kapattı. Endeksteki yükselişte BIST Bankacılık Endeksinde (XBANK) kaydedilen %7,8'lik artış etkili oldu.
• TBMM’de görüşülen Kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin Kanun Teklifine, depremzedelerin acil ihtiyaçlarının karşılanması ve deprem bölgesinin yeniden inşası için kurumlar vergisi mükelleflerinden tek seferlik ek vergi alınmasına ilişkin madde eklendi. Maddeye göre kurumlar vergisi mükellefleri tarafından 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmek suretiyle, kurum kazancından indirim konusu yapılan istisna ve indirim tutarları ile indirimli kurumlar vergisine tabi matrahları üzerinden %10 kesinti yapılacak. Kurumlar vergisi istisnaları ile yurtdışından elde edilen ve en az %15 oranında vergi yükü taşıdığı tevsik edilen istisna kazançlar üzerinden ise %5 oranında tek seferlik ek vergi alınacak.
• BloombergHT'nin haberine göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bankaların dönüşümlü kur korumalı mevduat hesap sahiplerine verdikleri komisyon uygulamasına son vermelerini istedi. TCMB, komisyon getirisinin faiz oranına eklenmesini istiyor. Bu adımla birlikte, TCMB'nin potansiyel kur farkı yükü hafiflemiş olacak.
• İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yapılan ve Türkiye imalat sektörünün ana ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi, şubat ayında 51,7'ye yükselerek eşik değer olan 50,0'ın üzerine çıktı. Ocak ayında 49,5 olan endeksteki yükselme, ihracat talep koşullarında Haziran 2022’den bu yana aylık bazda ilk iyileşmeye işaret etti.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın HSBC ve JP Morgan’ı yetkilendirdiği USD cinsinden 2029 vadeli tahvil ihracında getiri oranı %9,5 olurken ihraç tutarı 2,25 milyar USD olarak gerçekleşti. Yılın ikinci ihracının maliyetinde görülen hafif gerileme hafta içinde ülkemizin CDS oranında yaşanan gerilemenin bir yansıması olarak kabul edilebilir.
• Sabah Gazetesi'nin haberine göre Tarım ve Orman Bakanlığı et fiyatlarını ucuzlatmak adında Avrupa ve Güney Amerika’dan kasaplık hayvan ve karkas et ithalatı yapacak. İthalatla birlikte karkas etin kilosunun 145 ila 150 TL arasına düşmesi bekleniyor.
• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Halkbank'ın depremden etkilenen kadın kooperatiflerine işletme harcamalarında kullanılmak üzere sıfır faizli, 1 yıl geri ödemesiz ve 36 ay vadeyle üst limiti 50 bin TL olan kredi imkânı sunulacağını duyurdu.
• Finansal Kurumlar Birliği (FKB) finansal kiralama, faktoring, finansman ve varlık yönetim şirketlerinin 2022 yılına ilişkin konsolide verilerini açıkladı. Yayımlanan veriye göre FKB’nin temsil ettiği dört sektörün işlem hacmi 569 milyar TL, aktif toplamı 382,7 milyar TL ve öz kaynak büyüklüğü 55,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Müşteri sayısı ise 5,8 milyona ulaştı.
• Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), önceki tahmininde %0,1 büyüme açıkladığı Avro Bölgesi'nin 2022 yılı son çeyrek büyüme verisini aşağı yönlü revize etti. Buna göre, Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), geçen yılın dördüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla değişmedi.
• ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, mart ayı FOMC toplantısında yapılacak faiz artışının büyüklüğüne ilişkin bir karara varmadıklarını, buna karar vermek için ek verileri bekleyeceklerini söyledi. Powell konuşmasında, "Önceden belirlenmiş bir yolda değiliz. Yaklaşan veriler, yetkililerin bir sonraki toplantısında 25 baz puan mı yoksa 50 baz puan mı faiz artırımına ihtiyaç duyulacağını belirlemeye yardımcı olacak.” ifadelerini kullandı.
• Dünyanın en büyük varlık yönetim şirketi Blackrock, Fed Başkanı Jerome Powell’in ABD Senatosu Bankacılık Komitesinde yaptığı sunumun ardından nihai faiz beklentisini %6’ya yükselttiğini duyurdu. Powell sunum sırasında yaptığı konuşmasında enflasyondaki yüksek seyrin beklediklerinden daha fazla faiz artırımına yol açabileceğini ifade etmişti.
• Birleşik Krallık Merkez Bankası (BoE) Para Politikası Kurulu Üyesi Swati Dhingra, BoE'nin politika faizini sabit tutması gerektiğini savunarak olası bir faiz artışının ülke ekonomisine zarar verebileceğini ifade etti.
Gönüllüler için açık çağrı: GEA
Ulusal ve uluslararası alanda yaşamı tehdit eden bütün felaketlerde, afet sonrasında enkaz altında kalmış insanlara ulaşmak için arama kurtarma operasyonları gerçekleştiren GEA ekibi, afet bölgelerinde tıbbi ve insani yardım faaliyetleri sürdürmeye devam ediyor.
Nedir? Toprak ana anlamına gelen GEA, 1994 senesinde kurulan ve tamamı gönüllülerden oluşan bir arama kurtarma, ekoloji ve insani yardım grubu.
Neler oldu?
- 6 Şubat Pazartesi günü meydana gelen depremin ilk saatlerinden itibaren Adana ve Hatay’ın İskenderun ilçesinde arama kurtarma çalışmalarına başlayarak Adana, İskenderun ve Antakya’da toplam 118 enkazda arama ve kurtarma çalışmaları gerçekleştiren GEA, depremin üçüncü saatinden itibaren başlayan çalışmalarda 41 kazazedeyi enkaz altından sağ olarak kurtardı.
- İnsani yardım için İskenderun Kaymakamlığı’yla birlikte çalışan GEA ekibi, 3739 çadıra ve münferit olarak kurulmuş 1500 aile çadırına çeşitli insani yardım malzemelerinin dağıtımlarını yaptı.
- İnsani yardım çalışmalarının ilk aşamasında battaniye, uyku tulumu, ısıtıcı, çadır, hijyen seti, atıştırmalık, kıyafet, termal içlik, çorap, iç çamaşırı, powerbank, pilli el radyosu, fener, jeneratör gibi gereksinimleri karşılayan GEA ekibi; bunların yanı sıra çocuk bezi, hasta bezi, bebek maması, biberon gibi temel ihtiyaçlar ve çocuklar için oyuncak, boyama kitabı, boya kalemi dağıtımı gerçekleştirdi.
Siz de bu bağlantıyı ziyaret ederek GEA gönüllüleri arasına katılabilir, birçok farklı alanda gönüllü faaliyetlerde bulunabilirsiniz.
Yatırımcının enflasyonla sınavı
TÜİK, finansal araçların reel getiri oranlarını açıkladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarına ilişkin şubat ayı veri setini açıkladı. Buna göre, şubat ayında reel anlamda pozitif getiri sağlayabilen bir yatırım aracı bulunmuyor.
Veri hakkında
TÜİK’in aylık bazda yayımladığı veri, brüt mevduat faizi, ABD Doları, Avro, devlet iç borçlanma senedi, külçe altın ve Borsa İstanbul 100 endeksinin dönemsel getiri oranlarına dayanıyor. Veriler, söz konusu yatırım araçlarının aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık getiri seviyelerinin, hem tüketici hem de üretici fiyat endeksi verileri kullanılarak arındırılması ile hesaplanıyor.
Hesaplama metodolojisinde, mevduat faizi, fiilen açılan tasarruf mevduatlarına uygulanan ağırlıklı ortalama faizi baz alıyor. Burada kullanılan oran ise stopaj hariç (brüt) değer olarak kabul ediliyor.
💾 Cep bilgisi: Stopaj oranları TL mevduatlar için vadesine göre değişmekle birlikte %5 ila %0; yabancı para mevduatlar içinse yine vadesine göre %20 ila %18 arasında değişiyor.
Borsa İstanbul 100 endeksine dair hesaplama, borsada en az 60 gün süre ile işlem gören hisse senetlerinden piyasa değeri ve günlük ortalama işlem hacmi en büyük olan 100 şirketin hisse senetleri baz alınarak ve 1. ve 2. seans kapanış fiyatları birleşik endeksinin aylık ortalaması ile yapılıyor.
Kurlara ilişkin hesaplamalar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) ilan ettiği kur ortalamalarına, altına ilişkin hesaplama borsada oluşan külçe altın gram fiyatlarının ortalamalarına, devlet iç borçlanma senedine ilişkin hesaplama ise Borsa İstanbul tarafından yayımlanan BİST-KYD tüm endeksine dayanıyor.
Bu yazıda, manşet veri olarak tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgenmiş verileri kullanacağız.
Güncel durum
Veri setine göre şubat ayında aylık bazda pozitif getiri sağlayan bir finansal yatırım aracı bulunmuyor. Aylık bazda BİST 100 endeksinin reel getirisi -%8,4 olurken, döviz, altın ve DİBS’te reel getiriler -%2,7 ila -%4,6 arasında değişiyor. Zaman serisinde uzun süredir en kötü reel getiri sağlayan mevduat kaleminde ise son dönemde (KKM’de faiz üst sınırının serbest bırakılmasının da etkisiyle) kayda değer şekilde yükselen mevduat faizlerinin olumlu etkisi göze çarpıyor. Mevduat faizinin aylık bazda reel getirisi -%1,8 ile seçilen araçlardan yatırımcıya en az hasar vereni oldu.
Yatırım araçlarının son (yine TÜFE ile indirgenmiş) üç aylık reel getirilerine bakıldığında da pozitif bir değer görülmüyor. Bu zaman aralığında USD, yatırımcısına %9,0 kaybettirirken (ki bunun sebebi bir süredir stabil seyreden kurlar ve yaklaşık eşleniğini dünkü bültenimizde yer verdiğimiz reel efektif döviz kuru serisinde de görebilirsiniz) yatırımcısına en az kaybettiren yatırım aracı %1,4’lük kayıp oranıyla altın oldu.
Altı aylık zaman aralığını konu alan veride, Borsa İstanbul’da yılın son döneminde yaşanan rallinin etkisi göze çarpıyor. BİST 100 endeksi, yatırımcılarına bu zaman aralığında %38,9 oranında reel getiri sağlarken, yüksek enflasyona kıyasla daha az değer kaybeden TL’nin ve EUR lehine gelişen parite hareketinin sonucu olarak USD yatırımcısı reel olarak %14,4 oranında kayıp yaşadı.
Veriye yıllık bazda bakıldığında, yatırımcısına reel olarak kazandıran tek enstrümanın BİST 100 endeksi olduğu görülüyor. Endeks, yatırımcısına reel olarak %59,8 gibi çok yüksek bir getiri sağlamış durumda. Bu zaman aralığında, para politikası ve regülasyonların etkisiyle düşük kalan mevduat faizi, mevduat yatırımcılarının yıllık bazda reel olarak %25’in üzerinde zarar etmesine yol açmış durumda.
Sonuç olarak
Enflasyonist ortamlar, yatırımcıların finansal varlıklarını koruyabilmesini güçleştiren, onları sıklıkla zorlu tercihler yapmaya ve risk almaya iten çetin dönemlerdir. Varlıklarının değerlerini enflasyonun aşındırıcı etkisine karşı korumak isteyen yatırımcıların kararları bu dönemlerde rasyonellikten de uzaklaşabilir. Bunun yanında, yatırımcıların finansal okur yazarlık seviyeleri de bu dönemler için ilave bir risk yaratır. Bu dönemde piyasa eğilimleri ve genel akımlar paralelinde hareket eden finansal okur yazarlığı düşük kitleler aksi yöndeki hareketlere karşı savunmasız kalabilirler.
Elimizdeki veri seti, (son dönemde görece toparlanmakla birlikte) düşük mevduat faizleri, yatay seyreden kurlar, küresel çapta artma eğilimindeki reel faizlerin altın fiyatları üzerinde yarattığı baskı gibi unsurların oluşturduğu zorlu yatırım ortamını teyit ediyor. Yatırımcıların kendilerini koruyabilmek adına ellerinde kalan nadir yatırım araçlarından Borsa İstanbul’da yaşanan rallinin temel sebebi de bu mecraya doğru yönelen yüklü miktarda fon ve yatırımcılardı. Merkezi Kayıt Kuruluşu da yayımladığı verilerle bu eğilimi teyit ediyor.
Borsa İstanbul’da yeni yılla birlikte başlayan ve deprem sonrasında da (alınan önlemlerle desteklense de) devam eden aşağı/yatay seyir ise yatırımcıların mücadelesini iyice zorlaştırıyor.




