Kısa Kısa
Çevreci Geek'i Takip Edin 🤓
Derin Bakış
Çevreci Geek'ten Öneriler

Yüzyılın Davası: Fransa Hükümeti iklim davasında suçlu bulundu

Çevreci Geek bülteninde geçtiğimiz haftanın sürdürülebilirlik & çevre dostu haberlerine yer veriyoruz.
Yüzyılın Davası: Fransa Hükümeti iklim davasında suçlu bulundu

Çevreci Geek Bülteni- 9 Şubat Podcastı

Çevreci Geek

Çevreci Geek Bülteni- 9 Şubat Podcastı

Çevreci Geek'in bu haftaki bülteninde Yüzyılın Davasını konu alıyoruz. Fransa Devleti'ne karşı açılan iklim davasının sonuçlarına göz atıp, dünyadaki diğer örneklerine, Türkiye'de olası bir davanın nedenlerini inceliyoruz.

Kısa kısa diğer haber başlıklarına göz attıktan sonra Derin Bakış'da İklim Adaleti'nin ne olduğunu keşfediyoruz. Adil ve kapsayıcı bir değişim için gerekli bu hareketin detaylarına göz atıyoruz.

Keyifli okumalar,

Kısa Kısa

Avusturalya’da kurulacak dünyanın en büyük bataryası 1200 MW kapasitesi ile Türkiye’deki Seyitömer Termik Santrali’nin kapasitesinin iki katına sahip.

  • Bir Adım Gerisi: Bu batarya daha önce Tesla tarafından yine Avusturalya’ya kurulan bataryanın rekorunu 8’e katlıyor. Projenin sahibi CEP Enerji, bu bataryanın ülkenin dört noktasında bulunacak 2000 MW’lık batarya ağının en büyük parçası olduğunu belirtiyor.
  • Uzman Görüşü: Güneş ve rüzgar enerjisi sürdürülebilir bir enerji olsa da, dengeli olduğu söylenemez. Aşırı güneşli veya rüzgarlı bir günde üretilecek bir enerjinin dengeli ve ihtiyaç olduğu zamanda tüketime sunulmasında batarya teknolojilerinin yeri oldukça önemli.
  • Bir Adım İleri: Avusturalya kömür santralleri kapanıp, ülkenin büyümesi de göz önüne alınınca, 20 yıl içerisinde en az 6 bin MW batarya teknolojisine ihtiyaç duyacağını öngörüyor. Bu ihtiyacın fiziksel batarya, pompaj depolamalı hidroelektrik, daha iyi bir altyapı kontrolü ve doğalgaz ile doldurulması planlanıyor. Bununla beraber doğalgaz projelerinin bu 20 yıllık gelecekte en pahalı yatırım olma olasılığı da göz ardı edilmemiş.

Sağlık ve Çevre Birliği (HEAL) raporu Türkiye’nin toplam sağlık harcamalarının %27’sinin sebebinin kömürlü termik santraller olduğunu belirtiyor.

  • Türkiye’de Kronik Kömür Kirliliği: Kömürün Sağlık Yükü ve Kömür Bağımlılığını Sonlandırmak’ adlı rapor, Türkiye’de santral bazında sağlık etkilerini hesaplayan ilk çalışma olarak dikkat çekiyor.
  • Bu rapor, incelenen 28 kömür santralinin yarattığı kirliliğin her yıl yaklaşık 53.60 milyar TL’lik yani şu anki bütçenin %27’si civarında sağlık maliyetinin olduğunu ortaya koyuyor.
  • Bu santrallerden dolayı 2019 yılında, 26 binden fazla çocuk, 3 binden fazla ise yetişkin bronşit hastalığına yakalanmış. Buna ek olarak uzmanlar santrallerin 5 binden fazla erken ölüme sebep verdiğini belirtiyor. Bu günde 13 kişiye denk gelmekte.  
  • Uzmanlar filtreleme sistemlerinin ancak bir yere kadar çalıştığını asıl çözümün ömrü dolan kömür santralleri yerine yenilenebilir enerji kaynakları inşa etmek olduğunu belirtiyor.

Elektrikli otomobillere uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) 3.3 ila 4 kat düzeyinde artırıldı.

  • Ne oldu: Yeni zamla birlikte en düşük elektrikli otomobil ÖTV oranı yüzde 7'den yüzde 10'a, en yüksek elektrikli otomobil ÖTV'si de yüzde 15'ten yüzde 60'a çıkarıldı.
  • Bir Adım Gerisi: Elektrikli ve hibrit otomobillerin payı bir yılda yüzde 3.2'den yüzde 3.8'e yükselmiş durumda. Özellikle vergisinin az olması bu araçların satışını kolaylaştırıyordu. Dünyanın neredeyse her ülkesinde elektrikli araçlar teşvik edilirken, Türkiye’de böyle bir artışa gidilmesi ise tepki çekmiş durumda.
  • Bir Adım İlerisi: Yapılan son çalışmalar, Avrupa Birliği’nin araçları elektriklendirme politikaları ile karayolu bazlı ulaşım sera gazı seviyesinin %50 civarında azalabileceğini belirtiyor.
Çevreci Geek'i Takip Edin 🤓
  • Bu ve benzeri sürdürülebilir kalkınma ve çevre dostu haberlere güncel bir şekilde ulaşmak için Çevreci Geek'i Instagram ve Linked'in üzerinden takip etmeyi unutmayın.
Derin Bakış

İklim Adaleti Nedir?

Kapak Fotoğrafı: Altıncı Küresel İklim Grevi'nin konusu İklim Adaleti idi.

İklim Adaleti Nedir?

Haftanın haberinde ele aldığımız iklim davaları aslında çok daha geniş bir hareketin parçası diyebiliriz. İklim Adaleti, iklim krizinin ayrıcalık sahibi olmayan topluluklarda farklı sosyal, ekonomik ve sağlık etkileri olduğunun altını çizen bir terim diyebiliriz.

Bu yüzden iklim adaleti, Fransa’daki iklim davasında olduğu gibi, bu eşitsizliklerin direkt ele alınmasını ve uzun dönemli hafifletme ve uyum çözümleri sunulmasını hedefliyor.

Özellikle kadınlar, gençleri yerli halklar ve fakir toplumların iklim krizinden farklı etkileneceğini Birleşmiş Milletler de kabul etmekte. Hatta iklim krizinin etkilerini ilk hissedeceklerin onlar olduğunun da altı çizilmekte.

Fakir ve yerli halkların topraklarına kurulan fosil yakıtlı santraller ve fabrikalar, genç ve yaşlılarda daha ciddi şekilde görülen solunum ile ilgili hastalıklar, kuraklık yüzünden gıdaya ulaşım zorlukları ve adaletsizlikler sıkça gördüğümüz iklim adaletsizliklerinin bir kaçı.

Ama gelecekte de iklim göçmenlerinin yaşayacağı sorunlar, gençlerin ise daha yaşanabilir bir çevreye ulaşmaktaki imkansızlıklar bu hareketin belirleyici noktalarını oluşturmakta.

Bununla beraber karbon azaltımı, enerji dönüşümü ya da sellere karşı önlem almak gibi değişimler, düzgün bir şekilde dağıtılmaması bu eşitsizlikleri daha da büyütebilir.

Dağıtıcı Adelet ilkesi ile salım hakları ve azaltım yükümlülüklerinin devletlerin kırılganlık seviyelerine göre paylaştırılmasıda büyük bir önem taşıyor. “Kirleten öder” ilkesinden hareketle en fazla salıma sahip olan devlet, en büyük sorumluluğa sahiptir.

Endüstriyel ülkeler, geçmiş nesillerinin kalkınma mirasını devraldı ise ekolojiyi tahribattan doğan sorumluluklarını da aynı şekilde benimsemelidir. Kırılgan ülkelerin adaptasyon maliyetlerinin karşılanması, ekolojik borcun karşılanmasıdır.

Bu kararlarda ise tek bir sesin değil, etkilenen tüm tarafların temsili en önemli ilkelerden biridir. Böylelikle iklim krizine sebebiyet verenler ile etkilerini hissedenlerin ihtiyaçlarına göre verilecek kararlar daha sağlam bir taslağa oturtulur.

Şu anda özellikle sivil toplum kuruluşları bu toplulukları bir araya getirmek adına ve bazı durumlarda ise dava açılmasına yönelik adımların atılması için çalışmalar yapmaktalar.

Bu yüzden örgütlü toplumun önemi bir kez daha anlaşılmış durumda. Daha sosyal ve daha adil bir iklim ile dünya istiyorsak siz de kendinize yakın hissettiğiniz STK’lara bireysel destek için onlarla iletişime geçebilirsiniz.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Çevreci Geek'ten Öneriler

İzlenesi:

  • Plastiğin Yolculuğu:  Doğu Eroğlu’nın Medyascope için hazırladığı belgesel, Türkiye’deki plastik üretiminin ve sonrasında çevreye etkilerini uzmanlar ve sektörün gözünden ele almış. 

Dinlenesi: 

  • Gaia - James Taylor: ABD’li şarkıcı James Taylor bu şarkı ile, Yunan mitolojisinde "Gaia" adı verilen, yeryüzünü simgeleyen ve yeryüzünün vücut bulmuş hali, Toprak Ana’ya insanlığı bir nevi şikayet ediyor.

"As if you were your own creation,
As if you were the chosen nation.
The world around you, just a rude
And dangerous invasion, Gaia"

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Çevreci Geek

Çevreci Geek

İklim haberleri üzerine yorumlar.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir