15 Eylül tarihinde açılan Sahnede 90'lar sergisi, Salt Beyoğlu ve Salt Galata'da 12 Şubat tarihine kadar ziyaret edilebilir.Sahnede 90’lar söz konusu on yılı anlamak için performans kavramını bir anahtar olarak kullanıyor ve bu anahtar kültür, sanat, eğlence tarihi açısından birden fazla kapının açılmasına olanak sağlıyor. Canlı performanslardan video klipler ile televizyon programlarına uzanan bir çeşitlilikte çarpıcı üretimleri de içeren sergi, esas olarak 1988-1999 aralığını gündeme getirse de bu sınırları aşıp 2000’lerin başına da uzanıyor. Performansın toplum, ekonomi, sokak ve siyasetle ilişkisini irdeleyen Sahnede 90’lar sanatçı ve tasarımcıların oluşturduğu kolektif girişimleri ele alırken kültür tarihinden de bir çeşitlilik sunmuş oluyor. Sergi bünyesinde, açık provalara ve performanslara da ev sahipliği yapan Salt ayrıca serginin çekirdeğini de oluşturan, 1984 ve 1999 arasındaki Türkiye Performans Araştırmasını da online olarak erişime <a fr-original-style="" href="https://performansarsivi.org/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">açtı</a>.Sergide Assos Gösteri Sanatları Festivali'nden Türkiye güncel sanat tarihine damga vuran Feshane'deki Serotonin 1 ve Yedikule Gazhanesi'ndeki Seretonin 2 sergilerine, sanat tarihimizin gizemli isimlerinden Jujin'in Aybaşı&nbsp;/ Sere Mehe performansına kadar birçok çalışmaya dair araştırmaları görebilirsiniz. Ayrıca Taner Ceylan'ın The Monte Carlo Style performansı, CANAN'ın "sürekli aydınlık için 1 dakika karanlık" eylemleri sürecinde yaptığı performans, Genco Gülan'ın o dönemdeki çalışmaları, Orhan Atasoy'un Gemiler klibi, sanatçı Köken Ergun'un sunucu olarak yer aldığı Mrs. Philippines Turkey güzellik yarışmasının dökümantasyonu da sergide yer alıyor.Argonotlar yazarı ve sanatçı Furkan Öztekin bu ay bize, sergide işi bulunan Moni Salim Özgilik arşivine dair bir bakış sunuyor. Dilerseniz önce Moni Salim Özgilik'in biyografisine bakalım. <img src="https://images.aposto.com/2022/10/1/1668450184788.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sahnede 90'lar sergisinde Moni Salim Özgilik'in&nbsp;Eller Eller&nbsp;performansı, 1990,&nbsp; Fotoğraf: Mustafa Hazneci (Salt)<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> 1966, Beyşehir doğumlu Salim Özgilik, 1983 yılında Hacettepe Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği bölümünde lisans eğitimine başlar. Eğitim gördüğü sıralarda okuduğu bölüme olan ilgisini kaybedip güzel sanatlara merak salar. Tuval üzerine resim yapmaya başladıktan sonra okuduğu bölümü bırakarak 1986'da Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü'ne geçiş yapar. Resim eğitimi aldığı sıralarda tuval yüzeyini yeterli bulmadığı için enstalasyonlar ve mekân müdahaleleriyle ilgilenmeye başlar. Sanatçı ismi olan Moni de bu zamanlarda ortaya çıkar.

1990’lar Türkiye’sinin kültürel ortamını ve sanat üretimlerini sahne ve performans kavramları etrafında ele alan Sahnede 90’lar, 15 Eylül’de sanatseverlerle buluştu. 12 Şubat 2023’e kadar sürecek sergiyi Salt Beyoğlu ve Salt Galata’da ücretsiz ziyaret etmek mümkün. Sahnenin ele alınabileceği yelpazeyi geniş tutan sergi; sanat ve sokak ilişkisine dair açılımlar barındıran çalışmaları disiplinlerarası üretimlerden geriye kalan fotoğraf, afiş, yazışma gibi arşivsel malzemelerle bir araya getiriyor.&nbsp;Salt Beyoğlu’nda, aralarında Aydın Teker, CANAN, Esra Ersen, Halil Altındere, Hüseyin Katırcıoğlu, Köken Ergun, Moni Salim Özgilik, Özlem Günyol &amp; Mustafa Kunt ve Taner Ceylan’ın da bulunduğu sanatçıların işleri sunulurken&nbsp;Salt Galata’da Burak Delier ve Mehmet Sander’in işlerinden bir seçki yer alıyor.Sahnede 90'lar&nbsp;sergisi araştırmasını yürüten ve sergiyi çalışan Salt Araştırma ve Programlar'dan Amira Akbıyıkoğlu'yla festivalin beslendiği kaynak ve mekânları, açtığı ifade alanlarını ve zamanın ruhuyla temasını konuştuk.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/6/1665272430448.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Sahnede 90’lar sergisinden görünüm, Salt Beyoğlu | Fotoğraf: Mustafa Hazneci" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sahnede 90’lar, Salt Beyoğlu | Fotoğraf: Mustafa HazneciSahnede 90’lar; performansın toplum, ekonomi, sokak ve siyasetle ilişkisini irdeleyen girişimleri ele alarak kültür tarihinden bir potpuri sunarken nasıl kaynaklardan ve arşiv çalışmalarından beslendi?Sahnede 90’lar için çalışırken türlü kaynaklara başvurduk. O dönem aktif şekilde üretim yapanlarla, dışarıdan takip edenlerle, Serotonin sergilerini organize edenler ve katkı sağlayanlarla, Assos Gösteri Sanatları Festivali’ni yoktan var eden kişilerle, katılımcılarla görüşmeler yapıldı. Gazeteler, dergiler, tezler okundu. Bolca VHS kaset izlendi, dönüştürüldü. Bu projede bizimle olan araştırmacı Mine Söyler'le bu kayıtları izlerken hiç umulmadık keşiflerde bulunduk.&nbsp;Örneğin 1996 senesinde düzenlenen 1. Performans Günleri’nden kesitler TAL’den Sevi Algan’ın bize verdiği kasetler arasındaydı. Çok heyecan verici bir keşifti. Görüştüğümüz çoğu kişi bizi bir başkasına yönlendirdi, kartopu yöntemi diyebiliriz sanıyorum buna. Televizyon tarihinden kesitlerde bize destek veren Selva Daşdemir bizi bir hafıza yolculuğuna çıkardı.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/6/1665272615730.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sahnede 90’lar, Salt Beyoğlu | Fotoğraf: Mustafa HazneciSanat ve sokak ilişkisine dair açılımlar barındıran çalışmaları Beyoğlu’nda, sanatın en güçlü ve hayati damarlarından birinin bulunduğu ve her zaman sokaklarıyla var olmuş bir yerde izleyiciyle buluşturmak nasıl bir deneyim?Heyecan verici. Serginin bahsettiğiniz bölümü Salt Beyoğlu’nun İstiklâl Caddesi’ne açılan giriş katında 90’lar ve erken 2000’lerde sokağın sahneye dönüştüğü işlerden bir seçki sunuyor. İstiklâl Caddesi tüm kakofonisi, çatışmaları, krizleri ve absürtlükleriyle insanların kimliklerini, mücadelelerini ortaya koydukları bir podyum. Biz de kıyısında köşesinde, ara sokağında, meydanında fasılasız bir gösterinin süregittiği sokağın hafızasına dokunalım istedik.&nbsp;Bununla da sınırlı değil elbette. Sergide sanat ve sokak ilişkisini performans kavramı üzerinden irdeleyen, nokta atışı yapan daha spesifik örnekler de yer alıyor. Örneğin Susurluk Kazası ile ortaya dökülen ilişkiler ağına bir tepki olarak gündeme gelen Sürekli Aydınlık için Bir Dakika Karanlık eylemleri ve bu kitlesel performansın sanat alanındaki yansımaları.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/6/1665273069281.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sahnede 90’lar, Salt Beyoğlu | Fotoğraf: Mustafa Hazneci90’larda Türkiye’de varlığını hissettiren disiplinlerarası sanat anlayışı, sanatçılar için yenilikçi ve deneysel bir ifade alanı açıyor. 12 Şubat'a kadar görebileceğimiz işlerin yanı sıra kamu programlarınız da bulunuyor. Burada da benzer bir ifade alanı açtığınız ve 90’larla günümüz arasında bir köprü kurarak yeni bir boyut eklediğiniz söylenebilir mi?90’lı yılların sanat üretimlerinde öne çıkan yönlerden biri disiplinlerarasılık. İlki Feshane, ikincisi ise Yedikule Gazhanesi’nde yapılan&nbsp;Serotonin sergileri, Assos’u dört yıl boyunca bir sahneye dönüştüren Gösteri Sanatları Festivali, Genç Etkinlik sergileri, Disiplinlerarası Genç Sanatçılar (DAGS) Derneği’nin organizasyonuyla gerçekleşen Performans Günleri… Her biri sanat ortamında “90’lar ruhu”nun hissedildiği etkinlik ve sergiler. Ben bugünden baktığımda kapsayıcı, kesişimsel ve deneysel bir ruh olarak tarifleyebiliyorum.&nbsp;Sergi, söz konusu dönemde yatay ilişkiler temelinde toplulukların nasıl oluştuğunu da merceğine alıyor. Biz de kamu programlarında geniş bir yelpaze sunmaya çalışacağız. Açılış haftasında Ceylan Öztrük’ün Oyun B performansı Salt Galata, Leman Sevda Darıcıoğlu’nun Angelus Altera işi ise Salt Beyoğlu’nda gerçekleşti. 21 Ekim’de Ekim Acun’un özel televizyonlarda dansın izleğini merceğe alacağı Dansa Davet sunum-performansı, 22 - 23 Ekim’de ise Salt Galata’da Mehmet Sander ile Hareket Atölyesi gerçekleşecek. İlerleyen programlar ise Salt Online ve sosyal medya kanallarından takip edilebilecek.Programın kaçırılmaması gereken işlerinden minik bir seçki hazırlayacak olsanız hangi eser ve performansları önerirdiniz?Bu soruyu cevaplamak serginin bütününe, biraz önce bahsettiğim kapsayıcı ve kesişimsel ruha haksızlık olur. Büyük bir sergiden bahsediyoruz, oldukça yoğun bir içerik var. Hatta incelikli ve detaylı bir tur peşinde olanların iki defa ziyaret ettiklerini biliyorum.

Aposto İstanbul

İstiklâl Caddesi tüm kakofonisi, çatışmaları, krizleri ve absürtlükleriyle insanların kimliklerini, mücadelelerini ortaya koydukları bir podyum. Biz de kıyısında köşesinde, ara sokağında, meydanında fasılasız bir gösterinin süregittiği sokağın hafızasına dokunalım istedik.

Assos Gösteri Sanatları Festivali ile ilgili hikayeler