Girişimci, hayallerinin peşinden koşandır. Risk alandır. Fikirlerini herkese anlatmaz. Çok talepkar görünmez. Parasızlıktan aç kalsa da yatırımcıya yatırım aradığını belli etmez; hatta hiç ihtiyacı yokmuş gibi gösterir. Alçakgönüllülükle kibir arasında ince bir denge kurar. Kibire yakındır.Yeteneklidir, çalışkandır, korkusuzdur. Pozitif, cesur, atak ve hızlıdır. Ağzı laf yapar, ikna kabiliyeti yüksektir. İyi hikaye anlatır, özgüvenlidir, üretkendir, hayal gücü geniştir.Daima ileri bakar. Düşse de kalkar, devam eder. “Acımadı”&nbsp;der. Yürür, koşar; hatta uçmaya başlamak üzeredir. Yapması gerekenler kadar, yapmaması gerekenler de çoktur.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Çok ses getiren bir alanın baş kahramanı olan “girişimci” için hepimizin ne çok fikri, ne çok görüşü var: Nerede bulunmalı? Ne yemeli, ne içmeli? Ne giymeli? Nasıl sunum yapmalı? Nerede anlatmalı? Hangi topluluklarda yer almalı? Linkedin’de kimlerle bağlantı kurmalı?</li></ul>Ha bir de mümkünse… Benim çocuğum girişimci olmasın da başkasının çocukları olsun. Bizimki eşten dosttan bir referansla iyi bir global firmaya kapağı atsa yeter.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Doğru rehberi bulmak</h2>Yazının başlığına koyduğum ve en sevdiğim kitaplardan biri olan Otostopçunun Galaksi Rehberi’nden arakladığım “rehber” kelimesini özellikle seçtim.&nbsp;Rehber; birinin yol bulmasına yardımcı olan, yol gösteren kişidir. Yani anlattığı konuda merak etmiş, araştırmış, deneyim kazanmış olan... Müzelerde, tarihî mekanlarda ziyaretçilere yol gösteren kişiler gibi. Bölgenin geçmişini, hikayesini, coğrafyasını bilen, işini yıllardır yapan, alanında ustalık seviyesine ulaşmış biri.Girişim kurucuları için çok kritik bir kavram var: Mentorluk. Benim deyişimle, yoldaşlık.Yolda karşımıza çıkan ve bize eşlik eden iyi yoldaşlar, yolu güzelleştirir. Sohbet bitmesin isteriz. İyi yoldaş yoksa yol uzar. Engebeli, tırmanması zor, ayağımızın takıldığı, kaydığımız, düştüğümüz, hatta yara bere içinde kaldığımız bir eziyete dönüşür.Mentorluk sadece gençler için değil; her yaşta, her işte gerekli. Ama iyi mentor kolay bulunmaz. Bulunca da peşini bırakmamak gerekir. Sadece istemek ve almak değil; bazen istenmeden yardım sunmak da çok kıymetlidir.Ama büyük bir eksik var. O yüzden girişimcilik hakkında konuşurken, sözü bu işi gerçekten yapmış olanlara bırakmak gerekir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Girişimcilere tavsiyeler</h2>Bedriye Hülya tam da bu konuda başvurulacak isimlerden biri. Üstelik bu alanda yeni bir kitabı da çıktı. Okumanızı, hatta okuduktan sonra çevrenizde girişim potansiyeli gördüğünüz herkese—özellikle de kadınlara—hediye etmenizi çok isterim.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Seri girişimci olan Bedriye Hülya'nın girişimci için söylediği cümle çok net:&nbsp;“Her şeyi ben biliyorum diyenden girişimci olmaz.”</li></ul>Yukarıda saydığımız bin meziyetli girişimciden her şeyi bekliyoruz da, onun nasıl sağlıklı kalacağıyla pek ilgilenmiyoruz. Çünkü odağımız genellikle “exit”e kadar. Sonrasıyla ilgilenenimiz yok.Oysa en çok para kazandıran girişimler, kurucuların ilk işleri değil; aldıkları derslerle, hataları tekrarlamadan kurdukları üçüncü, beşinci, yedinci işler. Yani asıl değer, kendine iyi bakan ve sağlıklı kalan girişimcilerde. O zaman “İş nasıl büyür?” kadar, “Girişimci kendine nasıl bakar?” diye de sormalıyız.Bu konuda Bedriye Hülya'nın önerileri çok net:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kendini idareli kullan.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Akşam çalışmayı bırak; işi iyileştirmiyor, aksine bozuyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Vücudu sakinleştirmeyi öğren. (Yüzüne soğuk su çarpmak bile işe yarıyor.)</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kurucu işin hem kalbi hem de beyni.</li></ul>Ekosistemin en büyük ihtiyacı, birbirini destekleyen, büyüten ve ilham veren kurucular, şirketler ve yatırımcılar. En büyük hazine kaynağımız, kurucuların azmi ve tutkusu. Hatta yatırımcının, kurucuyu sağlık konusunda koruması ve uyarması gerekir.Benim girişimciden beklediğim üç, hatta dört kritik hareket var:1. Kendine iyi bak.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Spor yap, yürü, temiz hava al, sosyalleş.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gerekirse terapiyi ihmal etme.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tatil ve ara vermeden olmaz. Kurumsal hayatta buna “izin” diyoruz.&nbsp;</li></ul>30 yıl çalıştım, yaklaşık 900 gün tatil yaptım. Resmî tatilleri de eklersen neredeyse 5 yıl. Her tatilden daha dinç döndüm; en iyi işlerim hep tatil sonrasında çıktı.2. Film izle.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Başka ülkeler, başka kültürler büyük ilham verir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ben MUBI üyesiyim; Filmekimi’ni kaçırmam. İKSV İstanbul Film Festivali bu işi çok iyi yapıyor. İran, Arjantin, Lübnan, Kore ve İskandinav sinemasına biraz daha yakınım.</li></ul>3. Yeni insanlarla tanış.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Farklı alanlardan, farklı kültürlerden, sana ve işine en çok değer katacak kişiler, seninle aynı düşünenler değil; bir ressam, bir oto tamircisi ya da bir tarihçi olabilir.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bol bol sor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Merak et.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dinle.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Öğrendikçe sorasın, sordukça öğrenesin gelir. Bu molalar hem sana hem işine iyi gelecek.</li></ul>4. İşine bak.Çok bilen zaten kendi yapardı.

Pareto

Çok ses getiren bir alanın baş kahramanı olan “girişimci” için hepimizin ne çok fikri, ne çok görüşü var: Nerede bulunmalı? Ne yemeli, ne içmeli? Ne izlemeli? Bütün bunlarla ilgili iyi mentorlara ihtiyacımız var. İyi mentorların ve iyi yatırımcıların “İş nasıl büyür?” kadar, “Girişimci kendine nasıl bakar?” diye sorması da çok kritik.

Girişimcinin galaksi rehberi: Girişimci kendine nasıl bakar?

Pareto'da daha önce görüşlerine başvurduğumuz uzmanlardan girişimcilere birkaç tavsiye:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Başarılı girişim örneklerine bakacak olursak; hep iş modelleriyle pazardaki bir sıkıntıya inovatif bir çözüm ürettiklerini görüyoruz. Dolayısıyla girişimcilere en büyük tavsiyem, pazardaki doğru sorunu tespit etmeleri ve o sorunu çözebilecek ürün ve hizmetleri üretebilecek yetenek setini geliştirmeye çalışmaları.”</blockquote>Arzu Eryılmaz, İTÜ Çekirdek Kurucusu<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Girişimcilerin 3 şeye ihtiyacı var. Daha hızlı yol almaları için mentorluk almaları gerekiyor. Yaptıkları işi doğru anlatabilmeleri için network’e ve elbette finansmana erişebilmeye ihtiyaçları var. Bir girişimin ölçeklenerek büyümesi için yatırım alması şart.”</blockquote>Kenan Çolpan, Boğaziçi Ventures Partneri<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Girişimcilik 7 gün 24 saat sizi ateşleyecek bir tutku haline gelmeden çıkılacak bir yol değildir… Girişimcilik bir anda başlamaz uzun ve zorlu bir hazırlık gerektirir. Uykusu kaçmayan, rüyalarında işini görmeyen girişimci başarıya ulaşamaz… Adeta bir ultra maraton gibidir. Uzun ve zorlu bir parkurda koşmayı gerektirir.”</blockquote>Dr. Soner Canko, SC Yönetim Danışmanlık Kurucusu<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><div dir="auto" fr-original-style="text-align: left;" style="text-align: left; box-sizing: border-box;">“Girişimcilere en önemli tavsiyem, projelerine aşık olmamaları olurdu. Hep objektif kalarak ve 360 derece değerlendirerek gelişim alanlarına odaklanmayı ihmal etmemeliler.”</div></blockquote>Çağla Gül Şenkardeş, İstanbul Blockchain Women Derneği Yönetim Kurulu Üyesi <blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Girişimci olmak dünyaya geliş amacımızı çok daha geniş bir perspektiften görmemizi sağlıyor. Gerçekten hayatta kalma dürtülerimizi, içgüdülerimizi ortaya çıkarıyor, bireyi zorluk ve çileyle sınayabiliyor. Mavi hapı alıp uyuşmaya devam etmek mi istersiniz yoksa kırmızı hapı alıp özgür olmak mı? 100 kere daha yaşasam, 100 kere daha girişimci olurum!”</blockquote>Sertaç Taşdelen, Faladdin ve Binnaz Abla Kurucu Ortağı

• Wantrepreneur kimdir?Girişimci olmak isteyen; ama koşulların oluşmasını bekleyen, girişimci olmak için türlü bahanelerle süreci uzatan ya da erteleyen kişi.

Girişimci ile ilgili hikayeler