18. Yüzyıl İstanbul'unda Kebap Porsiyonları Nasıl Küçüldü?

Günümüz mutfağının popüler yemeklerinden olan kebap, Türk yemek literatürüne çok eski zamanlarda yerleşen ve yüzyıllarca vazgeçilmezlerden biri olarak kalmayı başaran ender yemeklerdendir. Çoğunlukla "şiş kebap” ve “köfte kebap" olarak pratik şekliyle hazırlanan kebap, Türklerin Orta Asya'daki yaşamlarında dahi farklı isim altında tercih edilen bir yemekti. Tarihsel süreç içerisinde farklı milletlerle olan etkileşimlerle kebap çeşitleri çoğalmış olsa da bahsedilen pratik kebap türleri günümüze kadar yaygın olarak kalabilmiştir.
Osmanlı Devleti döneminde, padişahlar ve ileri gelen devlet adamlarının yanı sıra halk da kebaba ilgi göstermiştir. Saray mutfağında farklı et türlerinden çeşitli kebap türleri yapılmasına karşın, bir lonca kimliği altında faaliyet gösteren kebapçılarda, en çok koyun etinden yapılan "şiş kebap” ve “köfte (kıyma) kebap" türleri servis edilmekteydi. Bütün esnaf grupları gibi kebapçılar da her türlü ticari, hukuki, idari ve benzeri işlerini kadı mahkemelerinde görmekteydiler. Esnafın mahkemelerde görülen işleri, diğer tüm kayıtlarla birlikte mahkeme defterlerine (şer‘iyye sicilleri) kayıt edilirdi. Mahkeme kayıtları, sisteminin pratikteki uygulamasına ışık tutarak gündelik yaşamdan kesitler aktarması yönüyle oldukça zengin ve ilginç olayları, uygulamaları içermektedir. Biz, bu uygulamalardan 11 Ekim 1740 tarihinde kebap porsiyonları hakkında alınan ve art arda kaydedilen ilginç bulduğumuz iki kararı aktaracağız. İstanbul'un Suriçi bölgesinde faaliyet gösteren mahkemelerden Bâb Mahkemesi'nin 173 numaralı mahkeme defterine (şer‘iyye sicili) kayıt edilen bu kararlar, kebap porsiyonlarındaki değişikliğe ilişkin olup ilk kez yayımlanmaktadır.







