Avrupa’nın yeni “yeşil yasası”

Billur Bektaş

Avrupa Komisyonu, Yeşil Düzen hedeflerinden biri olan İklim Yasası’nı Avrupa Parlamentosu’na sunmak üzere 4 Mart’ta onayladı. Avrupa İklim Yasası, 2050’ye kadar net sıfır emisyon hedefine sosyal adaleti ve ekonomiyi gözeterek ulaşmayı taahhüt ediyor. Yasaya göre Komisyon net sıfır emisyon hedefine uymayan Avrupa Birliği (AB) üye ülkelerine öneri sunabileceği gibi İklim Yasası ile önerilere uymayan ülkeler sebepleriyle birlikte açıklama yapmaya mecbur kılınıyor. Diğer yandan iklim krizi karşısında dayanıklılığı artırmak ve oluşabilecek hasarları azaltmak adına üye ülkeler kendi adaptasyon stratejilerini geliştirmek ve uygulamakla yükümlü olacak. 2023’e kadar ve sonrasında beş yılda bir olmak üzere Komisyon, AB ve ülkeler çapında hayata geçirilen eylemlerin net sıfır emisyon ve 2030-2050 hedefleri doğrultusunda olup olmadığını gözden geçirecek.

• Arka plan: İklim yasasının komisyon tarafından onaylanması geçtiğimiz yılın sonunda “Aldığından fazlasını veren yeni bir büyüme stratejisi” mottosuyla sunulan Avrupa Yeşil Düzen hedeflerine doğru atılmış somut bir adım oldu. Yeşil Düzen’in diğer hedefleri arasında emisyonların azaltılmasını sağlamak için emisyon payı ve uluslararası karbon kredilerinin alım satımını düzenleyen AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin yeniden gözden geçirilmesi de bulunuyor. Ancak sunulan İklim Yasası’nda bu düzenlemeler henüz bulunmuyor.
  
• Eleştiriler: Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen; Avrupa’yı ilk karbon nötr kıtaya dönüştürme yolunda, onaylanan iklim yasasını büyük bir adım olarak tanımlıyor. Ancak iklim aktivistleri aynı fikirde değil. Daha önce Avrupa Yeşil Düzen planları içinde sunulan 2030 hedeflerinden bir tanesi de %40 olarak belirlenmiş emisyon azaltım hedefini %50 seviyelerine yükseltmekti. Ancak yasa tasarısında beklenen düzenleme gelmedi ve 2030 hedeflerinin eylül ayında gözden geçirilmesine karar verildi. Kasım ayında gerçekleşecek İklim Zirvesi öncesinde emisyon oranları yüksek ülkelere baskı yapılabilmesi adına AB’nin eylül ayında karar almasının oldukça geç olacağı belirtiliyor. Bir diğer eleştiri ise 2050 sonrası için hedeflere yer verilmemesi oldu.
  
• Bir adım ileri: Ocak ayında açıklanan Avrupa Yeşil Düzen eylem planına göre Komisyon’un mart ayı boyunca çeşitli alanlardaki stratejilerini parlamentoya sunması bekleniyor. Avrupa endüstri stratejisi, döngüsel ekonomi aksiyon planı, sürdürülebilir yeni bir gıda sistemi ve 2030 için biyoçeşitlilik stratejisi; sunulması beklenen stratejiler arasında yer alıyor.