Küresel Konfeksiyon

Vorga Can

İstanbul sakinlerinin hafta sonları uğrak noktası olan Bağdat Caddesi geçtiğimiz pazar sabahı oldukça sakindi. Semtin sesi aksettiren sokaklarında kepenk kapatmış butikler hemen göze çarpıyordu. Mega şehirleri hayalet şehirlere dönüştüren koşullarda satış yapmak mümkün değil. Hazır giyim markalarının birbiri ardına sipariş iptal etmesi de düşen talebin bir yansıması. Geçtiğimiz aylarda giyim endüstrisinin hammadde tedarikçisi Çin’in denklemden çıkmasıyla zora giren konfeksiyon sanayisi, bugünlerde tümüyle darboğazda. Küresel şoklara karşı savunmasız, insan emeğinin ucuz olduğu ülkelerde ise milyonlarca hazır giyim işcisinin geçim kaynakları pamuk ipliğine bağlı…

• Markalar: Zara, Massimo Dutti ve Bershka'nın çatı şirketi Inditex, dünya çapında 3.785 mağazasını kapatmıştı. 4 bine yakın mağaza kapayan İsveç merkezli H&M ise martta satışların %46 düştüğünü açıklamıştı. Yeni siparişleri geçici olarak askıya alan firmanın son zamanlarda verilen siparişlerde azaltmaya gitme ihtimali bulunuyor. Avrupa çapında mağazalaşmış Primark ve Birleşik Krallık merkezli perakendecisi Peacocks Stores da tüm siparişlerini askıya aldı veya iptal etti.
  
• Bangladeş: Ülke ihracatının %84’ünü oluşturan hazır giyim sektörü, pandemi krizi başladığından bu yana iptal olan siparişlerden 2,8 milyar dolar zarar etti. Pensilvanya Eyalet Üniversitesi imzalı bir raporda 1 milyondan fazla sektör çalışanının işinden olduğu belirtiliyor. Markaların iptalleri ile karşı karşıya kalan bazı tedarikçiler, yıl başında anlaştıkları sipariş miktarının beşte biri ile yetinmeye çalışıyor.
  
• Vietnam: Dünyanın tekstil ihracatçılarından Vietnam'ın satışları ocak ve şubat aylarında %1,7 azaldı. 39 milyar dolarlık hazır giyim sektörü ülkenin en önemli üçüncü ihracat kalemi. 1,6 milyondan fazla kişinin istihdam edildiği sektörün, düşen talep karşısında yarım milyar dolar civarında yara alması bekleniyor.
  
• Kamboçya: Hazır giyim ve ayakkabı ihracatı GSYİH’nin beşte ikisini oluşturuyor. Ülkenin 800 binden fazla insanı istihdam eden konfeksiyon sektöründe 200 fabrika şimdiden kapanma tehlikesi ile karşı karşıya. 160 bin işçiyi tehdit eden koşullar karşısında ülke yönetimi bir dizi önlem aldı. Bu süreçte işsiz kalan vatandaşlar 6 ay boyunca asgari ücretin %60’ına karşılık gelen bir işsizlik maaşı alacak.
  
• Myanmar: Listedeki diğer ülkelerde kıyasla daha küçük bir giyim sektörüne sahip olan Myanmar'da geçtiğimiz haftalarda 20 bin kişi işsiz kaldı. İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre bu ayın ikinci haftasına kadar 70 bin kişi daha işsiz kalabilir. Fabrikaların kapanması ülkede protestolara sebep olurken esas kötü haber Çin'den hammadde temininin yeniden başlamasıyla geldi. Avrupa Birliği'nin geçtiğimiz hafta giysi ithalatını durdurmasıyla Myanmar'daki konfeksiyoncular, Çin'den gelen kumaşlar ile baş başa kaldılar.