Kompostlama (Composting)

Organik maddeyi oksijenli bir ortamda ayrıştıran arıtma süreci olarak adlandırılmaktadır. Mutfak atıklarının ayrıştırılması sonucu yüksek kaliteli organik gübre elde etmek için tasarlanmış bir yöntemdir. Döngüsel sistemleri ele aldığımız 4 bölümlük yazı serimizin içerisinde bulunan biyolojik döngülerin en önemli adımlarından birisidir. Kompostlama işlemi yalnızca tesislerde değil evlerimizde de rahatlıkla yapılabilir. Kompostun en temel faydası toprak yapısını ve özelliğini iyileştirmesidir. Son dönemde çok fazla duyduğumuz ve evde uygulanabilecek kolay örnekleri gördüğümüz kompostlamanın faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz;
- Topraktaki boşluk hacmini arttırır.
- Toprağın kolay havalanmasını sağlar,
- Zor işlenen toprakların kolay işlenmesini sağlar,
- Toprağın su tutma kabiliyetini arttırarak kurak mevsimlerde tuzlanmayı önler.
- Yüksek oranlarda mineral gübrelemeye karşı tampon etkisi gösterir.
- Besin maddelerinin bitkilerce daha iyi kullanılmasını sağlar.

Döngüsel Ekonomideki Yeri
Yukarıda bahsettiğimiz gibi temelde ikiye ayrılmış döngüsel sistemlerin, teknik ve biyolojik döngüler, en önemli adımlarından birisidir ‘anaerobic digestion’ yani kompost süreci. Genel olarak biyolojik döngüleri ve kompost işleminin bu döngüdeki yerini daha detaylı incelemek isterseniz buradaki bağlantıdan ilgili bültenimize ulaşabilirsiniz.

Tarımın Türkiye ekonomisindeki yeri 1960’lı yıllarda yaklaşık %55 civarlarında iken bu oran günümüze gelindiğinde %10’un altına düşmüştür. Tarımda uygulanan yanlış uygulamalar sonucu oluşacak dışa bağımlılık ekonomiye yük olarak gıda krizine kadar gidebilecek zincirleme reaksiyona sebep olabilmektedir. Döngüsel ekonominin temel dayanağı olan geri dönüşüme giden sürecin verimli kullanılması, kompostlama işlemi ile karşımıza çıkmaktadır. Kompostlama işlemi günlük hayatta tükettiğimiz organik gıda maddelerinin tekrar toprağa dönerek tarımda oluşabilecek kısır döngünün önüne geçmeyi hedefler.

Döngüsel sistemler içinde günlük hayatta kullandığımız ürünler (elektronik aletler gibi) teknik döngüye girmelidir ki tam bir döngüsel sistemi tamamlamış olalım. Fakat biyolojik döngüler dediğimizde sanki tüm işi doğanın yapması gerekiyormuş gibi bir algı oluşmakta. Mikroorganizmaların çalışmaları, kimyasal ayrışmalar sonucu organik materyallerin biyosfere karışması gibi süreçler elbette doğanın kendi işleyişinde olan süreçler. Fakat kompostlama, doğaya bu döngülerde yapabileceğimiz en önemli yardımlardan biri.

“Kompost sonrası ortaya yüksek kaliteli organik gübre çıkıyor, benim bahçem yok, bu zengin toprağı ne yapabilirim ki?” dediğinizi duyar gibiyiz😊 Sürdürülebilir bir dünya görüşü aslında tam da bahçeniz olmadan bu işlemi uygulama sürecini kapsıyor. Evinizdeki organik atıklarla yapacağınız kompost işlemi sonrası ortaya çıkan gübreyi, apartmanınızdaki bahçeye, iş yerinizin önündeki çiçeklere veya yan sokakta güzel bir bahçesi olan yaşlı çifte verebilirsiniz. Şunu unutmamalıyız; sürdürülebilir bir dünya kendimiz için değil, gezegenimiz için çabalamaya başladığımızda erişilebilir olacaktır😊