Seçim humması"

" 98 günlük "demokrasi" denemesi

Yazarımız Mehmet Selahattin, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun da yürürlüğe girdiği 1930’daki belediye seçimlerini “seçim humması” (seçim salgını) olarak tanımlıyor. Kısaca demokrasi diyebileceğimiz bu siyasi salgının iki sebebi de belli:

• Türkiye, ilk kez çok partili ve tek dereceli seçime gidiyor.
• Kadınlar ilk kez seçme ve seçilme hakkına sahip oluyor.

Türkiye’nin demokrasi ile tanıştığı, kadınlara ilk kez seçme ve seçilme hakkının verildiği, iki partinin katıldığı seçim gazete sayfalarında böyle ifade ediliyor: “Grup grup toplananlar çoğaldı... bağırıp çağırmalar arttı… gürültü büyüdü... söz tam manasıyla ayağa düştü…”

Bulaşıcı bir hastalık demokrasi… Doğrudan iktidarı, hükmedeni değiştirmenin heyecanı, İstanbul seçimlerinde Kumkapı'yı sarmışa benziyor.

Yazıda seçimlerle ilgili vaatleri öğrenemesek de bir propagandadır gidiyor. Bir tarafta Halk Fırkası yetkilileri, Serbest Fırka’yı komünist, bolşevik, gerici ve yankesicilerin partisi olmakla suçlarken sandığın sıfır noktasında “Hay gidi Serbest… Serbest burası beyim… Serbeste gelin… Serbeste verelim!..” sesleri...
Halkçı cephede olduğunu anladığımız yazarımız Mehmet Selahattin’in Serbestçilerle ilgili küçümseyen ifadeleri dikkati çekiyor: “Ayak satıcıları... çığırtkanlar... yakama yapıştılar... palavralar... iki lafı bir araya getiremeyenler… akılları sıra... sadaka dilenir gibi oy istiyorlar...”

SCF, ekim ayında gerçekleşen belediye seçimlerine örgütlenecek yeterli zamanı olmadığından ancak 37 ilde katılabilmişti. Neticede SCF 501 seçim bölgesinden 31’ini kazandı. Ancak seçimden sonra sular durulmadı. Çünkü seçim esnasında yaşananlar Meclis gündemine taşındı, iki taraf arasında şiddetli tartışmalar oldu. Meclis’teki bu tartışmaların ardından partinin kapatılacağı dedikoduları ayyuka çıktı ve kurulmasından 98 gün sonra SCF kendini feshetti.